장음표시 사용
401쪽
minuenS, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut exterioribus deditus ab intimis com ruat, aut solis interioribus occupatus, quae soris debet, proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti, 3 quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu secularibus curis inserviunt: haS cum adSunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his cessante forsitan opportunitate quieti sunt, ipsa deterius suato quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant Si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant, ignorent.
Unde subiectorum quoque procul dubio vita torpescit; quia is cum proficere Spiritaliter appetit, in exemplo eius qui sibi
praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla Subditorum menteS exhortatio sublevat,ao eorumque culpas increpatio nulla castigat: quia, dum per animarum praesulem terreni exercetur officium iudicis, a gregis custodia Vacat cura paStoris; et subiecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum paStoriS SenSuS terrena Studia occupant, Vento tentationis impulsus Ecclesiaeas oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis redemtor, cum noS a VentriS Voracitate compesceret dicens u Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in
re crapula et ebrietate η, illico adiunxit: st Aut in curis huiusu vitae s. Ubi pavorem quoque protinus intente adiiciens 3o si Ne sorte δε, inquit, si Superveniat in voS repentina dies illa s. Cuius adventus etiam qualitatem denunciat dicens: si Tamsi quam laqueus enim Veniet Super OmneS, qui Sedent Super
402쪽
Par. IIu faciem omnis terrae s. Hinc iterum dicit: si Nemo p si test duobus dominis servire s. Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contenando, ac potiuS conVeniendo suspendit dicens: si Nemo militans Deo implicat seu negotiis secularibus, ut ei placeat, cui se probavit n. Hinc sEcclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit dicens: si Secularia igitur iudicia siu habueritis, contemptibiles, qui sunt in Ecclesia, illos con- si stituite ad iudicandum s : ut ipsi videlicet dispensationibus terreniS inserviant, quos dona Spiritalia non exornant. Ac iosi apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, Saltem neceSsaria soris operentur. Hinc Movses, qui cum Deo loquitur, Iethro alienigenae reprehensione iudicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad iurgia dirimenda is constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognΟScat.
Α subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribuS Summa cogitanda, ut scilicet oculum qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque Sub- aoiectorum Sunt cuncti, qui praeSunt; et ut recta pedeS Valeant itinera carpere, haec procul dubio caput debet ex alto providere, ne a provectus Sui itinere pedes torpeant, cum cur ata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter asceterOS utitur, Si in terrenis negotiis, quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur λ Quod videlicet ex ira iustae retributionis per Prophetam Dominus minatur dicens: si Etsi erit sicut populus, Sic sacerdos n. Sacerdos quippe est ut
populus, quando ea agit is qui spiritali ossicio fungitur, quae 3o illi nimirum faciunt, qui adhuc de studiis carnalibus iudi-
403쪽
cantur. Quod cum magno scilicet dolore caritatis Ieremias propheta conspiciens quasi sub destructione templi deplorat
dicens: si Quomodo obscuratum eSt aurum, mutatuS eStu color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capites si omnium platearum Θη Quid namque auro, quod metallis ceteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis λ quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur λ id sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum perSonae signantur λ uid platearum nomine, nisi praesentis vitaeio latitudo figuratur Θ Quia enim graeco eloquio πλαetoc latitudo dicitur, prosecto a latitudine plateae Sunt vocatae. Persemetipsam vero Veritas dicit: si Lata et spatioin via eSt, si quae ducit ad perditionem s. Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color opti-IS mUS commutatur, cum quorundam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quaSi colore permutato ante humanoS oculos eius reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disper-
aQ guntur, cum cauSarum Secularium foras lata itinera expetunt hi, qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in Secretis tabernaculi vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra Sancta Sanctorum in ve- Stimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministrias religionis a subditis honorem Redemtoris sui ex merito Vitae non exigunt, sanctuarii lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas iacent, cum personae sacrorum ordinum Voluptatum suarum latitudini deditae terrenis negotiis inhaerent. Et 3o notandum, quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit: quia et cum terrena agunt, Summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant eX voluptate de-
404쪽
Jar. II lectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatiS.
Nil quoque obstat, si sanctuarii lapides eosdem ipsos,
quibus constructum Sanctuarium existebat, accipimus: qui dispersi in platearum capite iacent, quando sacrorum ordi- snum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius ossicio sanctitatis gloria stare videbatur. Secularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda
Sunt, nunquam Vero ex amore requirenda, ne, cum mentem
diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de rocoelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribuS nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum neceSSitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio is plerumque despicitur: quia, dum delinquentium facta corripiunt, Sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud eius animum manuS miSericordiae non commendat. Tunc autem Verbi ao Semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem neceSSe eSt, Ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora proVidere. Sic itaque pastores erga interiora studia Subditorum suorum serveant, quatenuS in eis exterioris asquoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi iure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus stangitur, Si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: si Seniores, quiu in Vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi passio- 3osi niam, qui et eius, quae in futuro revelanda est, gloriae V communicator, pascite qui in vobis est, gregem Dei s.
405쪽
Qui hoc in loco passionem cordis an corporiS Suaderet aperuit, cum protinus adiunxit: u Providentes non coactes sed spontanee Secundum Deum neque turpis lucri gratia,u sed voluntarie n. Quibus profecto verbis pastoribus pies praecavetur, ne dum Subiectorum inopiam satiant, Se mucrone ambitionis occidant, ne, cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a iustitiae pane ieiuni. Hanc pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens : u mis Suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidemio si negavit, et est infideli deterior h. Inter haec itaque metuendum Semper eSt, et Vigilanter intuendum, ne, dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amoreis frigescunt; et foras fusa oblivisci non metuunt, quia animarum regimina SuSceperunt. Sollicitudo ergo, quae Subditis exterius impenditur, Sub certa necesse eSt menSUra teneatur. Unde bene ad Egechielem dicitur: si Sacerdotes
si caput Suum non radent, neque comam nutrient, Sed tonao dentes attondent capita Suas. Sacerdotes namque iure
vocati sunt, qui ut Sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite exteriores Sunt cogitationes in mente: qui, dum super cerebrum insensibiliter oriuntur curas Vitae praeSentiS deSignant, quae eX Sensu negligentias quia importune aliquando prodeunt, quaSi nobi S non Sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eiS
vehementer incumbere, SacerdoteS recte et caput prohibentur radere et comam nutrire, ut cogitationes carnis de vita 3o subditorum, nec a se fundituS amputent, nec rurStam adcrescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: si Tonu dentes tondent capita Sua s, ut videlicet curae temporalis
406쪽
sollicitudinis et quantum neceSSe est, prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum Vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite Sacerdotis et Servantur, ut scutem cooperiant, et reSecantur, ne oculΟS claudant. CAp. VIII. NE PLACERE RECTOR SUO STUDIO HOMINIBUS APPETAT, SED TAMEN AD QUOD PLACERE DEBEAT, INTENDAT.Inter haec quoque neceSse est, ut rector Solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset: nec cUm Stu- iodiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, Se magis a subditis diligi quam veritatem quaerat, ne cum bonis actibus sultus a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemtoris est, qui per recta opera quae facit, eius Vice ab is Ecclesia amari concupiscit; quia adulterinae cogitationis reus cSt, Si placere puer Sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius, cum rectoriS mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad aSperitatem rapit. Ex amore Ioetenim suo mens rectoriS in mollitiem vertitur, quia cum peccanteS SubditOS reSpicit. ne erga hunc eorum dilectio
torpeat, corripere non praeSumit: nonnunquam Vero errata
subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per Prophetam dicitur: si Vae his, qui consuunt asu pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia subu capite univerSae aetatiS ad capiendas animas n. Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, eSt cadenteS a Sua rectitudine animas, atque in huius mundi se delectatione reclinantes blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo 3o cubitus, vel cervicalibus caput iacentis excipitur, cum cor-
407쪽
reptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter iaceat, quem nulla asperitaS contradictionis pulsat. Sed haec rectores qui semetipSos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri poSSes in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra
Se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae Semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, Sed
pastoralis mansuetudinis obliti, iure dominationis terrent. Quos recte per Prophetam divina vox increpat dicens: si Vosio re autem cum auSteritate imperabatis eis et cum potentia n.
Plus enim se suo auctore diligentes iactanter erga subditos Se erigunt, nec quid agere debeant, Sed quid valeant attendunt: nil de se subsequenti iudicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur: libet ut licenter et illicita 1; faciant, et Subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et tamen ad haec Vult ceteroS tacere, ipSe sibimet testis est, quia plus Veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est, qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo Se ipso ampliuS vero ritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli lubenter accepit: hinc David correptionem subditi humiliter audivit: quia rectores boni, dum privato diligere amore senesciunt, liberae puritatis verum a subditis obsequium humidiue litatis credunt. Sed inter haec neceSSe eSt, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus Subditorum menS cum quaedam recte Sentire potuerit, Sic in vocis
libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas 3o conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est, quod Oporteat, ut rectores boni placere homi-
408쪽
Par IInibus appetant, Sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quandam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Dissicile quippe est, ut quamlibet recta denuncians Spraedicator, qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo, qui praeest, et studere Se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem Suum pro SemetipSo non quaerere, ne inveniatur ei, cui servire per ossicium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insi- ionuat, cum sui nobis studii occulta manifestat dicens: si Sicut si et ego per omnia omnibus placeo s. Qui tamen rursus dicit: si Si adhuc hominibus placerem, Christi Servus non α essem n. Placet ergo Paulus, et non placet: qui in eo, quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere is
veritatem quaerit. CAP. IX. QUOD SCIRE SOLLICITE RECTOR DEBET, QUIA PLERUM E VITIA VIRTUTES SE ESSE MENTIUNTUR. Scire
etiam rector debet, quod plerumque vitia Virtutes Se eSSementiuntur. Nam Saepe Sub parsimoniae nomine se tenacia ropalliat contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis geli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis esticacia, atque agendi tarditas gravitatis consilium putatur. Unde neceSSe eSt, ut rector animarum Vir- astutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum Se Videri in dispensationibus exsultet
aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur: aut remittendo, quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat: aut immaniter seriendo quod 3ο delinquitur, ipse gravius delinquat: aut hoc, quod agi recte
409쪽
cap. 9, IO.JREGULA PASTORALISSIac graviter potuit, immature praeveniens laeviget: aut bonae actionis meritum differendo ad deteriora permutet.
CAP. X. QUAE ESSE DEBET RECTORIS DISCRETIO CORREPTIONIS ET DISSIMULATIONIS, FERVORIS ET MANSUETUDINIS. Sciens dum quoque est, quod aliquando subiectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda: aliquando et aperte cognita mature toleranda, aliquando Vero subtiliter et occulta perscrutanda: aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe. to ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda: ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti has, quas in se tacite tolerari considerat, augere culpaS erubeScat, Seque se iudice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua Scilicetiue dissimulatione bene Iudaeam Dominus corripit, cum per Prophetam dicit: u Mentita es, et mei non eS recordata, si neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacens, et quaSis non videns s. Et dissimulavit ergo culpas, et innotuit,
quia et contra peccatum tacuit et hoc ipsum tamen quia ta-ao cuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita mature toleranda Sunt, cum Videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam Secta immature Vulnera deterius inservescunt, et nisi cum tempore medicamenta
conVeniant, conStat procul dubio quod medendi officiumas amittant. Sed cum tempus Subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pondere patientia praeSuli S eXercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: u Supra dorsum si meum fabricaverunt peccatores n. la dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse pecca-3o tores queritur, ac Si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum OnuS porto.
410쪽
Nonnulla autem occulta subtiliter Sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo ex minimis maiora cognoscat. Unde
recte ad Ezechielem dicitur : u Fili hominis, sode parietem s. sUnde mox idem propheta subiungit: si Et cum fodissem
si parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Inu gredere, et Vide abominationes pessimas, quas isti faciuntu hic. Et ingressus vidi: et ecce omnis similitudo repti- si lium, et animalium abominatio, et universa idola domus iou Israel depicta erant in pariete s. Per EZechielem quippe praepoSitorum perSona Signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus duritiam cordis aperire Θ Quem cum fodiSSet, apparuit ostium: quia cum cordis duritia vel Studiosis percun- is clationibus, vel maturis correptionibus Scinditur, quasi quaedam ianua ΟStenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur, cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: si Ingredere et vide abominationeS peSSimas, quaSu isti faciunt hic s. Quasi ingreditur ut abominationes Ioaspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus ita corda Subditorum penetrat, ut cuncta ei, quae illicite cogitantur, innoteScant. Unde et subdidit: si Et ingressus si vidi: et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium , abominatio n. In reptilibus cogitationes omnino terrenae assignantur, in animalibus Vero lain quidem aliquantulum a
terra SVSpenSae, Sed adhuc terrenae mercedis praemio requirenteS. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporiS a terra SuSpenSa Sunt,
appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia 3o itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Αω-