장음표시 사용
431쪽
adepta gloria creditur, inde utilis SubSequatur confuSio. Nonnunquam Vero, cum Se Vitium prolemiae minime perpetrare cognoScunt, compendiOSiuS ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioriS ex latere requisitae impro-ue perio confunduntur: ut ex eo quod defendere nequeunt,
cognoscant Se tenere improbe quod defendunt. Unde cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Pauli, alius Apollo, alius Cephae, alius Christi esse se diceret, incestus culpam in medium deduxitio quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: si Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, si qualis nec inter gentes, ita ut uxorem patri S quis habeat. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis ut tolle- si retur de medio vestrum, qui hoc opus fecit n. Ac si aperte
iue dicat: Quid vos per proterviam huius vel illius dicitis, qui
per dissolutionem negligentiae nulliuS vos eSse monstratis ΘAt contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimuS, alia amplectendolo laudemus: quatenuS eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene geSta memoram US. Et si qua ab eis inordinate geSta Sunt, non iam tamquam perpetrata corripimuS, Sed quasi adhuc ne perpetrari de diue beant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus, magiS apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum ThessalonicenSes in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cogno-3o sceret pusillanimitate turbatOS, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo poStmodum, quae infirma sunt roborat. Ait enim: si Gratias agere debemus Deo
432쪽
Par. III si Semper pro vobis fratres, ita ut dignum est, quoniam Su- , percrescit fides vestra, et abundat caritas uniuscuiusque V si strum in invicem: ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur u in ecclesiis Dei, pro patientia vestra et fide n. Qui cum blanda haec vitae eorum praeconia praemi- isisset, paulo post Subdidit dicenS RogamuS autem VOS, si fratres, per adventum Domini nostri Iesu Christi, et no- , Strae congregationis in ipsum, ut non cito moveamini asi VeStro Sen Su, neque terreamini, neque per Spiritum, neque si per Sermonem, neque per epiStolam tamquam per noS mi Iou sana, quasi instet dies Domini v. Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoScerent, et pΟSim dum, quod exhortati Sequerentur: quatenuS eorUm mentem, ne admonitio subiuncta concuteret, laus praemisSa solidaret, et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoVerat, non Isiam redarguebat motos, sed quasi transacta neSciens, adhuc commoveri prohibebat, ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori Suo Se incognitos crederent, tanto reprehenSibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. Cap. IX. QUOMODO ADMONENDI SINT IMPATIENTES ET IOP 1 TIENTES. Aliter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes. Dicendum namque est impatientibus, quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam, quae non appetunt, iniquitatum abrupta rapiuntur; quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium, et agit com- a mota Vel ut neSciens, unde post doleat Sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praeci-cipites quaedam velut alienati peragunt, Vix mala Sua pOSt- quam sierint perpetrata, cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiam si qua a se tranquilla 3omente fuerant bene gesta confundunt, et improviso impulsu
433쪽
destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. IpSa namque, quae mater eSt Omnium cuStosque
Virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur caritatis. Scriptum quippe est: si Carita S patienS eSin. Igitur cum s minime est patienS, caritaS non eSt. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: si Doctrina Viri per patientiam n
si sciturn. Tanto ergo quiSque minus oStenditur doctus, quanto minus convincitur patienS. Neque enim potest ve-1o raciter bona docendo impendere, Si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare.
Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit, quia dum despici in mundo hoc
quisque non patitur, bona Si qua sibi occulta sunt oste Is tare conatur, atque Sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur: dumque ferre despectionem non poteSt, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: si Melior eSt patiens arrogante s. Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti, quam per oStentationis Vitiumeto bona sua occulta cognOSci. At contra eligit arrogans bona
de se vel falsa iactari, ne mala poSSit Vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae iam gesta Sunt destruuntur, recte ad EZechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea Videlicet Superas posita holocausta Serventur. Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo Sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimuS altare Dei. nisi animam iusti, quae, quot bona egerit, tot Super Se ante eius oculos sacrificia imponit λ Quid autem est altaris fossa, nisi 3o bonorum patientia, quae, dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demon-4. I. Cor. XIII, 4. I 8. Eccl. VII, 9. 8. Prov. XIX, II. 2j. Cfr. EZECH. XLIII, Iue.
434쪽
strat Θ Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum menS patientiam custodiat ne commota vento impatientiae et hoc, quod bene operata eSt, amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur quia nimirum, si patientia non de- SSeritur, unitatis mensura Servatur. Unde et Paulus ait si InVicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legemu Christi f. Lex quippe Christi est caritas unitatis, quam soli perficiunt, qui nec cum gravantur, excedunt. Audiant
impatientes, quod Scriptum est: u Melior est patiens viro Iou forti, et qui dominatur animo Suo, expugnatore urbium n. Minor enim est Victoria urbium, quia extra Sunt quae subiguntur: Valde autem maius est, quod per patientiam vincitur; quia ipSe a Se animuS Superatur, et SemetipSum
sibimetipsi subiicit, quando eum patientia intra Se frenare is compellit. Audiant impatientes, quod electis suis Veritas dicit: si In patientia vestra possidebitis animas vestras n. Sic
enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam et anima poSSideat corpuS. IUS Vero animae a corporiS pΟSSeSSione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Cu- aostodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstraVit, qui in ipsa nos posSidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo Sit impatientiae culpa cognOScimuS, per quam et hoc ipsum amittimus possidere, quod Sumus. Audiant impatientes, quod per Salomonem rursum dicitur: si Totum assi Spiritum Suum profert Stultus, sapiens autem differt et u reServat in poSterum s. Impatientia quippe impellente agitur, ut totuS soras spiritus proferatur, quem idcirco perturbatio citius eiicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt, et reServat in pOSterum. 3οLaesus enim in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam
S. Cfr. EZECH. XLIII, I . 17. LUC. XXI, I9. S. Gah VI, 2. 27. μου. XXIX, O. II. Prob. XVI, 32.
435쪽
tolerans parci optat, sed tamen i uste vindicari omnia extremo iudicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod
exteriti S portant, interius doleant: ne tantae virtutis Sacri-ue ficium quod integrum soras immolant, intus malitiae peSte
corrumpant, et cum ab hominibus non agnoScitur, Sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat.1o Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere, quos Sibi necesse est tolerare, ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa Vertatur. Unde Paulus cum diceret: si Caritas patiens est v, illico adiunxit: si benigna estis: videlicet oStendenS quia, quOS eX1s patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis Suaderet, dicens: si omnis amaritudo et ira et indignatio et , clamor et blasphemia tollatur a vobisn: quasi cunctiSeXterius iam bene compositis ad interiora convertitur, dumao Subiungit: si Cum omni malitias: quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur, et incassum foras nequitia ex rami S inciditur, Si Surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipSamis Veritas dicit: u Diligite inimicos vestros, bene facite his
si qui oderunt Vos, et orate pro perSequentibuS et calum 6 niantibus vos s. Virtus itaque est coram hominibus, adversarioS tolerare; Sed virtus coram Deo, diligere: quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante eius oculos in 3o altari boni operis flamma caritatis incendit. Hinc est quod rurSum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit:
I4. I Cor. XIII, I 4. 27. LUC. VI, 27.
436쪽
Par. IIIu Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem si in oculo tuo non vides λη Perturbatio quippe impatientiae, sestuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem conSum mala nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic ssubiungitur: si Hypocrita, elice primum trabem de oculo tuo, u et tunc videbis eiicere festucam de oculo fratris tui n. Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et Sanctam Se eXterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ione. dUm non studes simulationem vincere, peius tibi sit aliena praVa tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus Solet, ut eo quidem tempore, quo Vel adversa patiuntur vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et Sic patientiam exhibeant, ut cu- Ι stodire etiam cordis innocentiam non omittant: sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam reVocant, igne Se doloris inflammant, argumenta ultionis inqUirunt, et manSuetudinem, quam toleranteS habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedi- aocante Succurritur, Si, quae Sit huiuS permutationiS cauSa, pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum Videlicet inflammans, ut contumelias prior inferat, alterum provocanS, ut contumeliaS laesus reddat.
Sed plerumque dum huius iam victor est qui iniuriam a SpersuaSus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi acquanimiter portat. Unius ergo Victor, quem commoVendo Subiugavit, tota contra alterum Virtute se erigit, eumque Obsistentem fortiter et vincentem dolet: quem quia commoVere in ipsa contumeliarum iaculatione non potuit, ab aperto cer- 30 tamine interim quiescens, et Secreta suggestione cogitationem lacessens aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim
437쪽
publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore iam ad victoris animum
redit, et vel rerum damna, aut iniuriarum iacula ad memoriam reducit cunctaque, quae sibi illata sunt vehementers exaggerans. intolerabilia ostendit: tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubeScat, Seque non reddi disse contumelias doleat, et deteriora rependere, Si occaSio
praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his, io qui per fortitudinem in campo Victores sunt, Sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur λQuibus sunt similes, nisi iis, quos irruens gravis languora vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit Θ Admonendi sunt igitur patientes, ut cor pΟSt Victoriam is muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reSerpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum maiori exultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat.
CAP. X. QUOMODO ADMONENDI BENEVOLI ET INVIDI.ao Aliter admonendi sunt benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt bene 'oli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen aue alienum devoti fautores Sed pigri Spectatores a SSiStant, copost certamen Sine braVio remaneant, qUO nunc in certa
mine non laborant, et tunc eorum palmas amicti respiciant,
in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mer-3o cedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum pOSSUmUS, non imitamur. Dicendum itaque est bene 'Olis quia, si imitari bona minime sestinant, quae laudanteS approbant,
438쪽
S. GREGORII PAPAEIPar. III crarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales eSSedesiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen devitant Similiter placere. Dicendum est benevolis, ut cum proximorum facta conspiciunt, Sad suum cor redeant, et de alienis actibus non praeSumant, ne bona laudent et agere recusent. GraviuS quippe eXtrema
ultione seriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt.
Admonendi sunt invidi, ut perpendant, quantae caecitatiS sint, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione conta- Iobescunt. Quantae infelicitatis sint, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumquc augmenta alienae prosperitatiS aSpiciunt, apud Semetipsos anxie afflicti cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas allicit, poena nequiores reddit Θ Aliorum vero bona quae is habere non possunt, Si diligerent sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno in corpore; quae per officium quidem diversa Sunt, Sed eo, quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit, ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori au- aodit his aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat, Suffragetur Venter manibus, Ventri operentur
manus. Iia ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari, quod sumus. Nostra sunt nimirum quae, etsi imitari non aspOSSUm Us, amam VS in aliiS, et amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, caritas quantae Virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam 3o demerguntur. De illo namque Scriptum eSt: si Invidia ausi tem diaboli mors intravit in orbem terrarum s. Quia enim
439쪽
ipse coelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem Suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi, ut cognoscant, quantis lapSibuS Succrescentis ruinae subiaceant; quia dum livorem a corde non 3 proiiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cain invidisset acceptam fratris hostiam, minime per-VeniSset ad extinguendam vitam. Unde Scriptum est: si Etu respexit Dominus ad Abel et ad munera eius; ad Cain si Vero et ad munera eius non respeXit. Iratusque est Cainro si Vehementer, et concidit vultus eius v. Livor itaque sacrificii fratricidii seminarium fuit. Nam quem meliorem Seesse doluit, ne utcunque eSset, amputavit. Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peSte conSUm Unt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur, interi-Is mutat. Unde Scriptum eSt Vita carnium sanitas cordis, si putredo ossium invidia s. Quid enim per carnes nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa nisi sortia acta signantur Θ Et plerumque contigit, ut quidam cum cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidamao vero iam quaedam ante humanΟS oculoS robuSta CXerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: si Vita carnium sanitas cordiso quia si mentis innocentia custoditur, etiam Si qua foris infirma Sunt, quandoque roborantur. Et recte illic subditur aue si Putredo ossium invidia s: quia per livoris vitium ante Dei Oculos pereunt, etiam quae humani S oculis fortia videntur. Ossa quippe per invidiam putrescere, eSi quaedain etiam robusta deprimere. CAP. XI. QUOMODO ADMONENDI SIMPLICES ET VERSI-3o PELLES. Aliter admonendi sunt simplices, atque aliter impuri. Laudandi sunt simplices, quod Studeant nunquam falsa
IO. Gen. IV, 4. I 6. Prob. XIV, 3Ο.
440쪽
Par. III dicere, sed admonendi sunt, ut noVerint nonnunquam Vera
reticere. Sicut enim semper dicentem falsitas laesit, ita nonnunquam quibusdam audita vera nocuerunt. Unde coram discipulis Dominus locutionem suam silentio temperanS ait: si Multa habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa por- su tare n. Admonendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita Veritatem semper utiliter proserant. Admonendi sunt, ut simplicitatis bono prudentiam adiungant, quatenus Sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per ioDoctorem gentium dicitur: si Volo vos Sapientes esse inu bono, simplices autem in malo n. Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet dicens: si Estote prudentes sicut si SerpenteS, et SimpliceS Sicut columbae n. Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae is
astutia Serpenti S acuere, et Serpentis astutiam columbae simplicitas temperare: quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, ut quam gravis sit, quem cum culpa sustinent duplicitatis labor, agnoScant. ao Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas desen- Sion cS qUaerunt, Semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque Scriptum eSt: assi Labor labiorum ipsorum operiet eos n. Qui enim nunc implet, tunc Operit; quia cuius nunc animum per blandam inquietudinem eX serit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Ieremiam dicitur: si Docuerunt linguam suam si loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt s. Ac 3osi aperte diceretur ui amici esse veritatis sine labore po-