장음표시 사용
411쪽
malia quoque sunt intra parietem, quando et si qua iam iusta, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidemiam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum s quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: si Et universa idola domus Israel depictauerant in pariete s. Scriptum quippe est: si Et avaritia, si quae est idolorum Servitus v. Recte ergo post animalia idola describuntur quia etsi honesta actione nonnulli iam quasi
IO a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur: si Depicta erant D quia, dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur,
quasi in corde depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberando cogitatur. Notandum itaque est, quia prius sora- is men in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demostratur: quia nimirum uniuscuiuS-que peccati prius signa forinsecus, deinde ianua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet, aperitur.
ao Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non
malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, prosecto neceSSe est, ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe, quousque in hac mortali carne Subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subia-as cenaus. Ex Se ergo debet quisque colligere, qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi, si ad increpationis vocem scrvcntius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet dicens: si Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, 3O si Vos, qui Spirituales estis, instruite huiusmodi in spiritu
si mansuetudinis, considerans teipsum, ne et tu tenteri So.
Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate
412쪽
quod conspicis, pensa, quod es; ut in increpationis Zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat, timet.
Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum, quod sperpetravit laevigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoriS est Supernae patriae gloriam per Vocem praedicationis ostendere, quanta in huius vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et Subditorum mala quae tolerari leniter non debent, iocum magna geli asperitate corrigere, ne, si minuS contra culpaS accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Egechielem dicitur: a Sume tibi laterem, et si poneS eum coram te, et describes in eo civitatem Ieru-u salem D. Statimque Subiungitur: si Et ordinabis adversus isti eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis si aggerem, et dabiS contra eam caStra, et pones arietes in si gyro η. Eique ad munitionem suam protinus subinfertur: si Et tu sume tibi Sartaginem ferream, et poneS eam mu-urum serreum inter te et inter civitatemn . Cuius enim aoEχechiel propheta nisi magistrorum speciem tenet Θ Cui dicitur: si Sume tibi laterem, et poneS eum coram te, et si describes in eo civitatem Ieru Salemn. Sancti quippe doctores sibi laterem Sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem asscilicet laterem coram Se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Ierusalem iubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant Summopere, quae Sit Supernae pacis Visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et 3oquanta hic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte Subiungitur: si Et ordinabis adversus eam obsidionem, et
413쪽
u aedificabis munitiones s. Sancti quippe praedicatores o Sidionem circa laterem, in quo Ierusalem civitas descriptaeSt, ordinant, quando terrenae menti sed iam Supernam patriam requirenti, quanta eam in huius vitae tempore vitiorum s impugnet adversitas, demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum, quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Ierusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere, qualiter vitia impugnent, Verum etiam quomodo cuStoditae nos virtutes rob Io rent, recte Subiungitur: si Et aedificabis munitiones n. Munitiones quippe Sanctus praedicator aedificat, quando, quae virtutes quibus resistant vitiis, demonstrat. Et quia crescente virtute plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur : si et comportabis aggerem, et dabiS contra eam caStra, is si et pones arietes in gyro n. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Ierusalem castra erigit, quando rectae
intentioni audientium hostis callidi circumspectas, et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyroao ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes et virtutum murum perforantes innoteScit.
Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis Spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhucas recte subiungitur: si Et tu sume tibi sartaginem ferream etu pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem s. Per sartaginem quippe frixura mentiS, per ferrum vero ii crepationis sortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat Θ Unde Paulus 3o huius sartaginis Urebatur frixura, cum diceret Quis inu firmatur, et ego non infirmor Θ Quis ScandaliZatur, etsi ego non uror λ η Et quia quisquis Zelo Dei accenditur,
414쪽
ne damnari ex negligentia debeat, sorti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: si Pones eam murum serreumst inter te et civitatem s. Sartago enim ferrea murus serreus inter prophetam et civitatem ponitur: quia, cum nunc sortem gelum rectores exhibent, eundem gelum postmodum inter se Set auditores suos sortem munitionem tenent, ne tunc ad Vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est, quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est, ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet, erumpat. Et Ioplerumque contingit, ut, dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur.
Unde neceSSe eSt, ut exaSperatus rector, cum Subditorum Ismentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat, ut per lamenta veniam in conspectu VeritatiS obtineat, ex eo etiam, quod per zelicius studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit dicens: si Si quis abierit cum amico Suo simpli- asu citer in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis su-
si gerit manu, serrumque lapsum de manubrio amicum eiusu percusserit et occiderit, hic ad unam Supradictarum ur--bium fugiet, et vivet: ne sorte proximus eiuS, cuius esu fusus est sanguis, doloris Stimulo perSequatur et appre- aiu hendat eum, et percutiat animam eius s. Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur. Et Simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed Securis manu fugit, cum sese increpatio plus quam neceSSe eSt, in aSpe- 30ritatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo it Urior excedit. Et amicum percutit et
415쪽
occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a Spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit affigit. Sed is, qui incaute ligna percutit et proxi-ue mum extinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum desensus vivat: quia, si ad poenitentiae lamenta comversus in unitate sacramenti sub spe et caritate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur. Eumque extincti proximus, et cum invenerit, non occidit; quia, cum distrito clus iudex Venerit, qui SeSe nobiS per naturae noStrae consortium iunxit, ab eo procul dubio culpae reatum non eX- petit, quem sub eius Venia fides, spes et caritas abscondit. CAP. XI. QUANTUM RECTOR SACRAE LEGIS MEDITATIONIBUS ESSE DEBEAT INTENTUS. Sed omne hoc rite a rectore agitur, iue si supernae sermidinis et dilectionis spiritu amatus studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur, ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent, et qui ad Vetustatemeto vitae per societatem Secularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis adspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit: cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a Semetipso corruat, studere incessabiliter debet, utas per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim, quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet dicens: u Dum si venio, attende lectionis. Hinc David ait: si Quomodo si dilexi legem tuam Domine, tota die meditatio mea est D. Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecipit dicens: 3o u Facies quatuor circulos aureos, quos poneS per quatuoru arcae angulos, faciesque Vectes de lignis sethim, et ope-27. I Tim. IV, I 3. 28. Psul. CVIII, 97.
416쪽
S. GREG. PAPAE REG. PASTORALIS Ρar. II cap. II.Ju ries auro, inducesque per circulos, qui sunt in arcae la- uteribus, ut portetur in eis, qui Semper erunt in circulis, si nec unquam eXtrahentur ab eis η. Quid per arcam, nisi
sancta Ecclesia figuratur Θ Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos iubentur adiungi quia in eo, quod per squatuor mundi partes dilatata tenditur, procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur, quia sortes perSeverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni Sacrorum Volu- IOminum Semper inhaerentes sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. V ctibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque iubentur operiri, ut dum sermone aliis ii insonant, ipsi etiam vitae splendore sulgescant. De quibus apte subditur: si Qui semper erunt in circulis, nec unquam si extrahentur ab eis n. Quia nimirum neceSSe est, ut qui ad ossicium praedicationis excubant, a Sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper 2o iubentur, ut, cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur: quia
videlicet, cum spiritale aliquid a subditis pastor inquiritur
ignominiosum valde eSt, Si tunc quaerat di Scere, cum qua stionem debet enodare. Sed circulis Vectes inhaereant, ut aidoctoreS Semper in Suis cordibus eloquia Sacra meditantes testamenti arcam Sine mora elevent, Si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pa-StoreS ceterOS admonet dicens: u Parati semper ad satisfa- ctionem omni poscenti Vos rationem de ea, quae in Vobis 3οueSt, Spe n. Ac Si aperte dicat: Ut ad portandum arcam nulla mora praepediat, Vectes a circuliS nunquam recedant.
417쪽
SANCTI GREGORII PAPAE REGULAE PASTORALIS LIBER
419쪽
PROLOGUS. Quia igitur, qualis esse debeat pastor one dimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe
ante noS reverendae memoriae Gregorius Nagianetenus ed cuit, non una eademque cunctiS eXhortatio congruit, quias nec cunctos par morum qualitaS adStringit. Saepe namque
aliis ossiciunt quae aliis prosunt, quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit alteri vires iungit, et panis quiro vitam sortium roborat, pamulorum 'necat. Ρro qualitate igitur audientium sermari debet sermo doctorum, ut et ad Sua SinguliS congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi, ut ita dixerim, quaedam in cithara tensionesis Stratae chordarum, quas tangendi artifex, ut non sibime
ipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat λ Et id
circo chordae consonam modulationem reddunt: quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos Virtute caritatis aedificet,
I. In antiquis mss. titulus non habetur et quae Sequuntur cap. XXIII et sq. componunt. ΜAURINI atque ΗURTER titulum hunc habent: GaIuer rector bene visens, debeat docere et admonere subditos.
3. Indicat Gregorius Orationem I GREGORII NAZI ZENI Apologeticam, initio Ηπτημαι, in qua
auctor causas exponit si ob quasu in Ρontum fugerit posteaquam si presbyter creatus fuisset, ac rura sum Nagiangum redierit: in quasi quae sacerdotis professio sit d scet et qualem episcopum esse
420쪽
Par. III ex una doctrina non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. CAP. I. QUANTA DEBET ESSE DIVERSITAS IN ARTE PRAEDICATIONIS. Aliter namque admonendi sunt viri, atque aliter
seminae. Aliter iuvenes, aliter senes. Aliter inopes, aliter slocupletes. Aliter laeti, aliter tristes. Aliter subditi, aliter praelati. Aliter servi, aliter domini. Aliter huius mundi sapientes, aliter hebetes. Aliter impudent , aliter Ver cundi. Aliter protervi, aliter pusillanimes. Aliter impatientes, aliter patientes. Aliter benevoli, aliter invidi. Ali- io ter simplices, aliter impuri. Aliter incolumes, aliter aegri . Aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter Vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut neque per flagella corrigantur. Aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes. Aliter pigri, aliter praecipites. Aliter mansueti, aliter ira- i Scundi. Aliter humiles, aliter elati. Aliter pertinaces, aliter
inconstantes. Aliter gulae dediti, aliter abstinentes. Aliter . qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt. Aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur; aliter qui et ea quae habent, tribuunt, et tamen aliena ra- 2οpere non desistunt. Aliter discordes, aliter pacati. Aliter Seminantes iurgia, aliter pacifici. Aliter qui sacrae legis verba non intelligunt recte; aliter qui recte quidem intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur. Aliter qui cum digne praedicare valeant, prae nimia humilitate formidant; asaliter quos a predicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt, prosperantur; aliter qui ea quidem
quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur. Aliter coniugiis obligati, aliter a coniugii 30 nexibus liberi. Aliter admixtionem carnis experti, aliter ignorantes. Aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum. Aliter qui commissa plangunt, nec tamen