장음표시 사용
461쪽
IO3 ne aut illi defensionem iustitiae vertant in exercitationem superbiae; aut isti, cum Student pluS quam necesse est hominibus subiici, compellantur eorum etiam vitia ve
s Considerandum vero est, quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum so menta misceamus. Inserenda namque illis sunt aut alia bona, quae in ipsis sunt, aut dicendum certe, quae poterant eSSe,
si non sunt, et tunc demum reSecanda Sunt mala, quaero nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem
mentem fecerint praemissa bona, quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimuS, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella Subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adiungitur, ne ea, quaeis saluti profutura eSt, in ipSo gustu aSpera amaritudo sentiatur dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem Vacuatur. IpSa ergo in elatis invectionis exordia permixta Sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores, quos diligunt, etiam correptioneS recipiant, quas
Plerumque autem perSuadere elati S utilia melius posSumus, Si profectum eorum nobi S potiuS, quam illi S, profuturum dicamus, Si eorum meliorationem nobi S magi S, quam sibi, impendi postulemus. Facile enim ad bonum elatio as flectitur, si et aliis eius inflexio prodesse credatur. Unde Moyses, qui regente se Deo deserti iter aurea columna duce pergebat, cum Hobab cognatum Statim a gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subiti gare ait: si Proficiscimur ad locum, quem Dominus daturus 3o uest nobis: veni nobiscum, ut bene faciamus tibi: quia Do-u minus bona promisit Israelio. Cui cum respondisset ille: si Non vadam tecum, Sed reVertar in terram meam, in quas natus sums; illico adiunxit: si Noli nos relinquere; tuu enim nosti, in quibuS locis per desertum caStra ponere
462쪽
u debeamus, et eris ductor noster n. Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversati
nem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed uevidelicet vir providus elato auditori colloquens solatium petivit, ut daret; ducem requirebat in via, ut dux et fieri potuisset ad vitam. Egit itaque, ut superbus auditor voci ad
meliora suadenti eo magis fieret devotuS, quo putaretur necesSarius, et unde se exhortatorem Suum praecedere crederet, Ioinde se sub verbis exhortantis inclinaret. C p. XVIII. QUOMODO ADMONENDI PERTINACES ET INCONSTANTES. Aliter admonendi Sunt pertinaces atque aliter
inconstantes. Illis dicendum est, quod plus de Se, quam sunt, Sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt: isistis vero intimandum est, quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo iudicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est, quia nisi
meliores se ceteri S aeStimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent: istis dicendum est, ao quia, Si hoc, quod Sunt, utcumque attenderent, nequaquam eos per tot Varietatis latera mutabilitatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: u Nolite prudentes esSe apud VOSin v tipsos ,,: at contra isti audiunt: si Non circumferamur omnisi vento doctrinae s. De illis per Salomonem dicitur: si Co- asu medent fructus Viae Suae, SutSque consiliis saturabuntur B: de istis autem ab eo rursus Scribitur: si Cor stultorum dis- simile erit n. Cor quippe sapientum sibimetipsi Semper est simile; quia dum rectis persuasionibuS acquieScit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dis- 3ο
I. Nurn. X, 29 Sq. 26. Prov. I, 3I. 24. Rom. XII, 16. 28. Prov. XV, 7.
463쪽
TOS simile est; quia dum mutabilitate Se varium exhibet, nunquam id, quod fuerat, manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum
summopere est, quod tunc ea corripiendo melius tergimus,ue cum ab ipso amaritudinis Suae sonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia Vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaceS, Ut elationem Suae cogitationis agnoscant, et Semetipsos Vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus soriS superari despiciunt, intus aio Superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solerteraspiciant, quia Filius hominis, cui una Semper cum Patre voluntas est, ut exemplum nobis frangendae nostrae voluntatis praebeat, dicit: si Non quaero Voluntatem meam, Sed si voluntatem eiuS, qui misit me, Patris h. Qui ut huius 1ue adhuc virtutis gratiam commendaret, Servaturum se hoc in extremo iudicio praemisit dicens: si Ego a me ipSo non pOS-α Sum facere quidquam, Sed sicut audio, iudico s. Qua itaque conscientia dedignatur homo alienae voluntati acquiescere, quando Dei et hominiS Filius, cum virtutis suae glo-ao riam Venit ΟStendere, teStatur Se non a Semetipso iudicare λAt contra admonendi Sunt inconStanteS, Ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde priuS radicem levitatis abscidunt; quia et tunc fabrica robuSta conStruitur, cum priuS locusaue solidus, in quo fundamentum poni debeat, providetur. Nisi ergo ante menti S levitas caVeatur, cogitationum inconstantia minime vincitur. A quibus se alienum Paulus fuisse perhibuit, cum dicit: si Numquid levitate uSum sum Θ aut quae si cogito, Secundum carnem cogito, ut Sit apud me est et 3o si non λ η Ac si aperte dicat: Idcirco mutabilitatis aura non moveor, quia levitatiS Vitio non succumbo.
464쪽
Par. III CAP. XIX. QUOMODO ADMONENDI, QUI INTEMPERANTIUS ET QUI PARCIUS CIBO UTUNTUR. Aliter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos Vere Saepe impatientiae, Saepe vero Superbiae culpa comitatur. Nisi enim ,
gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille, qui epulatus quotidie dicitur splendide, in lingua gravius non
arderet dicens: si Pater Abraham, miserere mei, et mitteu Lagarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut si refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma, . io Quibus prosecto verbis ostenditur, quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritaS Sacra testatur dicens: u Sedit populus manducare et bibere, et Sur- ii si rexerunt ludere o. Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit: quia dum Satietate venter extenditur,
aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi
hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, Sed in peccati laqueo strinxit, divina voce dicitur: si Pectore et Ventre Iosi repeSs, ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, Propheta teStatur, qui dum aperta narrat, occulta denuntiat dicens: si Princeps cocorum destruxit murosu Ierusalem s. Princeps namque cocorum Venter est, cui asinagna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Ierusalem virtutes sunt animae, ad desiderium Supernae pacis elevatae. Cocorum igitur princeps muros Ierusalem deiicit; quia dum venter ingluvie extenditur, VirtuteS animae per luxuriam deXtruuntur. 3o uo contra nisi mentes abstinentium plerumque impa-
IO. LUC. XVI. 24. 23. IER. XXXIX, 9 et IV Reg. 16. cul. XXX, II, 6. XXV, Io secundum LXX. 2I. Gen. IlI, I 4.
465쪽
ΙΟ7tientia a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam PetrUS, cum diceret Ministrate in fide vestra virtutem, in virtutere autem scientiam, in Scientia autem abStinentiam η, pr tinus vigilanter adiungeret dicens: re In abstinentia autem 3 u patientiam s. Deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis ut adeSset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam Superbiae culpa tranS- figeret, Paulus minime dixisset: si Qui non manducat, manu ducantem non iudicet s. Qui rursum ad alios loquens, io dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta perstringeret, adiunxit: si Quae Sunt rationem quidem habentia sa- si pientiae in Superstitione et humilitate, et non ad parsi cendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem re carnis n. Qua in re notandum est, quod in disputationeis sua praedicator egregius superStitioni humilitatis speciem iungit: quia dum plus, quam neceSSe eSt, per abStinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius Superbitur. Et nisi aliquando
mens ex abStinentiae Virtute tumeSceret, nequaquam hanceto velut inter magna merita phariSaeu S arroganS Studiose numeraret dicens: u Ieiuno bis in sabbato n. Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae Se mucrone transfigant, et quanta sibi peresum loquacitas, quanta mentis levitaS insidietur, aspiciant; as ne, dum ventri molliter SerVitant, Vitiorum laqueis crudeliter adstringantur. Tanto enim longiuS a Secundo parente receditur, quanto per immoderatum uSum, dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinenteS, Ut Sollicite Semper aSpiciant,3o ne cum gulae Vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex
virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatien-
466쪽
Par. IIItiam spiritus erumpant, et nulla iam virtus sit, quod carovincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem, dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde uerecte per Prophetam dicitur: si In diebus ieiuniorum vestro- si rum inveniuntur voluntates Vestrae n. Et paulo post: si In iudicia et rixas ieiunatis, et percutitis pugnis n. VO-luntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. IncaSSUm ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis io dimissa motibus, mens vitiis dissipatur. Rursumque adminnendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant, et nunquam hanc apud occultum iudicem eximiae virtutis credant, ne si sortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. Hinc namque per ii Prophetam dicitur: u Numquid tale est ieiunium, quod si elegi Θ Sed frange esurienti panem tuum, et egenoS Vasi gosque induc in domum tuam D. Qua in re pensandum est, VirtuS abStinentiae quam pama respicitur, quae nonniSi ex alii S VirtutibuS commendatur. -x' Hinc Ioel ait: u Sanctificate ieiunium s. Ieiunium quippe sanctificare, est adiunctis aliis bonis dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Admonendi Sunt abStinentes, ut no- Verint, quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea, quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiun- aitur. Solerter namque audiendum est, quod per Prophetam Dominus redarguit dicens: α Cum ieiunaretis et plangeretis V in quinto et in septimo mense per hoS Septuaginta annos, si numquid ieiunium ieiunastis mihi Θ Et cum comedistisu et bibistis, numquid non vobismetipsis comedistis et vo- 3
si bismetipsis bibistis Θ η Non enim Deo, sed sibi quisque
467쪽
cap. 19, 2O.JREGULA PASTORALIS
IO' ieiunat, si ea, quae ventri ad tempus Subtrahit, non egenistribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu deiiciat, aut istos amicta caro ex elatione Supplantet, audiantue illi ex ore Veritatis Attendite autem vobiS, ne forte grare Ventur corda Vestra in crapula et ebrietate, et curis huiusu mundis. Ubi utilis quoque pavor adiungitur: u Et Susi perveniat in vos repentina dies illa. Tamquam laqueusa enim Superveniet in omnes, qui sedent super faciem Io re omnis terrae n. Audiant isti: u Non quod intrat in os, si coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore, coinqui-u nat hominem s. Audiant illi: u Esca ventri et venter
uescis: Deus autem et hunc et has destruet n. Et rursum: si Non in comessationibus et ebrietatibus n. Et rur-Is Sum: UESca nΟS non commendat Deos. Audiant isti, re quia omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidere libus nihil est mundum n. Audiant illi: u Quorum Deus si Venter eSt, et gloria in confusione ipsorum s. Audiant isti: si Discedent quidam a fide s. Et paulo post: u Prohibentiumeto si nubere, abStinere a cibiS, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et iis, qui cognoveruntu veritatemn . Audiant illi: si Bonum est non manducareu carnem, neque bibere Vinum, neque in quo frater tuuSu scandaligatur s. Audiant isti: si Modico vino utere propteras si stomachum et frequenteS tuaS infirmitates n. Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et i Sti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare. CAP. XX. QUOMODO ADMONENDI, QUI SUA DISTRIBUUNT ET QUI RAPIUNT ALIENA . Aliter admonendi sunt, qui iam
Io. LUC. XXI, 34. II. MATTH. XV, III 3. I Cor. VI, I 3. I 4. Rom. XIII, I 3.is. I Cor. VIII, 8.I7. Tit. I, IS. 18. Phul. III, I9.aa. I Tim. IV, I et 3 24. Rot r. XIV, 2. 23. I Tim. V, 23.
468쪽
Par. III sua misericorditer tribuunt: atque aliter qui adhuc et aliena rapere contendunt. Admonendi namque sunt, qui iam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida Super eoS Se, quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per Se ceteros vident. Nam ter- srenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens hos, ut regant, illos vero Statuit, ut ab aliis regantur. Istos iubet, ut necesSaria ceteris praebeant: illos, ut accepta ab aliis Sumant. Et tamen plerumque offendunt, qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent, qui ioreguntur. Iram merentur, qui diSpenSatores Sunt; sine offensione perdurant, qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur, qui iam, quae posSident, miSericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subditorum temporalium agnoscant, et tanto humiliter prae- is beant, quanto et aliena esse intelligunt, quae dispensant. Cumque in illorum ministerio, quibus accepta largiuntur,
constitutos Se eSSe conSiderant, nequaquam eorum menteStumor sublevet, Sed timor premat. Unde et neceSSe eSt,
ut sollicite perpendant, ne commissa indigne distribuam; rone quaedam, quibus nulla ne nulla quibus quaedam, ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc, quod tribuunt, inutiliter spargant; ne tardidate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen ast audis transitoriae appetitio extinguat; ne oblatum munuSconiuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat; ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia, postquam peregerint, perdant. Ne enim Sibi virtutem suae liberali- 3otatis deputent, audiant quod scriptum est: u Si quis admi-
niStrat, tanquam ex Virtute, quam administrat Deus o.
469쪽
Ne in benefactis immoderatius gaudeant, audiant quod scriptum est: u Cum seceritis omnia, quae praecepta Suntu vobis, dicite: Servi inutiles sumus; quod debuimus
si facere, fecimus s. Ne largitatem triStitia corrumpat,ue audiant quod scriptum est: si Hilarem enim datorem di- uligit Deus s. Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant, quod Scriptum est: si Nesciat sinisi stra tua, quid faciat dextera tua n. Id est, piae dispei Sationi nequaquam se gloria vitae praeSentis admiSceat, Sedio opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod Scriptum eSt u Cum facis prandium aut coenam, noli Vocare amicΟS tUOS, si neque fratreS tuOS, neque cognatoS, neque vicinos divisi tes; ne forte et ipsi te reinvitent, et fiat tibi retributio: 1s K Sed cum facis convivium, Voca pauperes, debiles, claudos, si caecoS; et beatus eriS, quia non habent, unde retribuere u tibi η. Ne quae praebenda sunt citiuS, Sero praebeantur, audiant quod scriptum est: si Ne dicas amico tuo: Vade u et revertere et cras dabo tibi, cum Statim possiS dare n. ao Ne sub obtentu largitatis ea, quae possident, inutiliter Spargant, audiant quod scriptum est: si Sudet eleemosyna in
si manu tua n. Ne cum multa neceSSe Sint, pauca largiantur, audiant quod Scriptum est: u Qui parce Seminat, parceu et metet n. Ne, cum pauca Oportet, plurima praebeant, aue et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod Scriptum est Non ut aliis si sit remissio, vobis autem tribulatio, Sed ex aequalitate, si vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum si abundantia vestrae inopiae Sit Supplementum n. Cum 3o enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi sub-4. LUC. XVII, IO. I9. Prob. III, 28. 6. I Cor. IX, 7. 24. II Cor. IX, 6.8. mTTH. VI, 3. 29. II Cor. VIII. I 3. I7. LUC. XIV, I 2.
470쪽
Par. III trahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparanduS eSt patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda: ne dum minus aequanimiter inopia irruens sertur, et praemissa largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio Subsequens perdat. Ne somnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod Scriptum est: si omni petenti te tri- si bue s. Ne saltem aliquid praebeant, quibus omnino conferre nil debent, audiant quod scriptum est: si Da bono,
si et non receperis peccatorem: benefac humili, et non de- 1ou deris impio .s. Et rursum: si Panem tuum et Vinum SU- si per sepulturam iusti constitue, et noli ex eo manducareu et bibere cum peccatoribus η. Panem enim Suum et Vinum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia pro eo, quod iniqui sunt, impendit. Unde et nonnulli huius mundi di- is
vites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem Sed iuStum pauperem nutrit, quia in illo non culpam sed naturam diligit. ao Admonendi sunt etiam, qui iam sua misericorditer lamgiuntur, ut Sollicite custodire Studeant, ne cum commissa peccata eleemoSynis redimunt, adhuc redimenda committant: ne venalem Dei iustitiam aestiment, si cum curant pro peccatiS nummos tribuere, arbitrentur Se posse inulte et peccare. si PluS eSin namque si anima quam eSca, et corpuS si quam Vestimentum η. Qui ergo eScam aut vestimentum
pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate polluitur, quod minus est iustitiae obtulit, et quod maius eSt, culpae: Sua enim Deo dedit, et se diabolo. 3o At contra admonendi sunt, qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut Sollicite audiant, quid veniens in iudicium