장음표시 사용
341쪽
probamus id, quod quaeritur, quae Omnibus demonstrationibus magis digna ost fide, vel potius ipsa sola
demonstratio δ). Sed hic locus iam ulterius progreditur. Scriptura enim Sacra et traditio no Stra φωνη) fide sunt dignae - quod attinet ad argumentum; nam a Christo sive ab Apostolia eas e88e prosecta S demonstrandum est, hoc loco autem ponitur; - sunt illae igitur fide dignae eam ipsam ob causam, quod detinn, Eolum fide dignum, habent auctorem. Et quia ipsa veritas, quaevis dixerit, etiam de se ipsa, in his fide digna est: sacrae scripturae itemque traditioni, etiam de se ipsis loquentibus, credendum est. Itaque ex ipsis de ipsarum auctoritate recte demon Stramus. Quam Sententiam Verbis illis, quae modo transscripsimus, Clemen8 Statim adnectit. Sic igitur nos quoquo ex ipsis de ipsis scripturis perfecte demonstrantes ex fide persuademus
Sed hinc quoque nonnulla sequuntur nova. Clemens enim disertis verbis declarat, ut S. S. Scripturarum argumentum tanquam divinum cognoscatur, e88e demonstrandum; qua de re p08tea copiosius disseremus. Nunc id videamus, utrumne Christum deume Asu demonstraverit, vel posse id demonstrari docuerit saltem, et si alterutrum constiterit, Sintne sacrae scripturae traditionesque ab
ipso prosectae. Ad prius igitur quod attinet, Christum deum esse tam aperte tamque ingenue Sexcenties fatetur, ut, qui hoc pr0pter
vocem quandam haud Satis perspectam neget, cum resutare operae pretium hoc quidem loco non esse arbitrer. Sed num doceat tantum, an probet etiam et demonStret, pei Scrutandum est. Et nondosunt quidem demonstrationis huiusmodi vestigia, veluti p. 801 sqq. , Christum deum esse agnoscendum propter praedictione 6, indicatur; quod vero hic indicatur, id alias accurate declaratur: Filium esse dei, hunc que ipsum Servatorem et Domi-nmu, quem nos dicimus, aperte divinae 0stendunt pr0phetjae'). Et quomodo ostendant, id probare Clementi fuit in animo. Nihil
tamen eiusmodi probationis ad nos pervenit. Pollicetur autem,
342쪽
postquam Septem Stroni. libris, morali tradita disciplina, gnostici
vitam non modo a deo non esse alienam Separatamque, Verum etiam soli deo vero et vivo eum recto servire d0monstraverit philogo phi8: his igitur absolutis, se esse, quaecunque vel a Graecis vel a barbaris contra adventum Bomilli dicantur, quidquid dubitationis m0Veatur, refutaturum, pollicetur ' . A quibus dubitationibus diluendis demonstratio, qualem quaerimus apud Clementem, Seiungi nequit. Neque ipse dubito, quin, Si praeter librum VIII. iusto snitum nonum vel decimum haberemus, suturum esset, ut promi 88iOnem illa In praeclare solutam videremus, praesertim quum l. VII. p. 886. Clemens eam repetiisse animadvertam. Sed quod ad hanc disputationem meam attinet, nihil interest, num pervenerit ad nos demonstratio de Christo deo Clementina, nec ne; Satis est scire, Clementem, ut vere eum deum esse demonstretur, iure ad cognoscendum revelationis supernaturalis sa tum postulari concedere vel potius docere. Quamquam etiam, quibus eX eiu S Sententia argumentis demonstrandum sit, minime ignoramus. Nam quid
prophetiis tribuat, modo didicimus; nequo de signis, de doctrina, do Christi vita similia afferro difficile sit. Iam vero, Christo deo agnito, si quid praedicatur tanquam ab
eo acceptum, perScrutandum est, vere ne sit ab eo prosect iam. Quod ut cognoscatur, primum quaerendum e St, in quorum manibus the Saurum suum ipse, homo in vivis mortalibus, deposuerit. Et hi quidem sunt secundum Clementem ei, qui primi ecclesiam constituerunt. Sed etiam de ecclesia, qualis sit, Se esse dicturum
matis paSSim de ea eone inne atque egregie indicavit, nonnulla, quae huc pertinent, reseram. Si Christus igitur creditur deus, qui in eculesia a se condita omnem veritatem deposuit: ad revelationis Supernaturalis factum continuatiun cognoscendum haud dubie, ut Vera ecclesia agno Scatur, O pu S e St. Quoniam autem, quum multae ecclesiae christianas se velint haberi, nec tamen una plures a Christo Sint oriundae, quaenam vere ab eo proseis catur di Scernere, perdifficile est: sunt, qui ignorationis suae culpam e S Se nullam Opinentur. Et Verum quidem est, inveniri haeresium discrepantiam, cuius rei cauSa eSt, quod omne bonum sequitur macula δ); sed ideo minime est deSperandum, magis potius enitendum et providendum.
343쪽
Est enim demonstratio, qua licet, explosis omnibus ecclesiis Ialsis, i. e. haeresibus, ad veram a Scendere et antiquam. Quum enim sit demonstratio, ad quaestiones descendamus oportet, et per ipsas scripturas ediscamus demonstrandi via,
quum quo mo do lapsae sint haereses, tum quom0d0 in s0laveritate atque in antiqua ecclesia assuratissima sit 60gnitio et haeresis revera optima δ). Potest autem vera ecclesia demonstrari, quia signis quibusdam per8picua Sit necesse e St, - quae neque de- Sunt, - ut cuivis sincere ac diligenter quaerenti appareat statim. Namque Una est et unica, catholica, apostolica δ). Sed haec uberius exponere non est huius loci. Quae quum ita sint, revelationis supernaturalis saetum in redemptione posse cognosci ex Clementis sententia constare Videtur. Haec autem cognitio ex auditu inchoata, divina gratia excitante et adiuVante, perficitur demonstratione, qua usque ad fidei initium deducimur. Demonstratio vero primum pertinet ad Christum deum, deinde ad ecelesiam conditam, denique ad ecclesiam Veram inter omnes salsas diiudicandam.
De revolationis utriusque argumento. Iam vero p08tquam, revelationis saetum et in creatione et in redemptione cognosci posse e Clementi S Sententia, probavimuS, quaeritur, quatenu A utriusque argumentum a mente humana percipiatur. Et hoc quidem rei caput est. Nam quid, quaeso, condueat, si sactum quoddam cognoverimus, cuius argumentum nihil omnino pertineat ad nos, Deseientes scilicet, quid factum sit 3 Maxime autem revelationis sactum, si quid revelatum Sit, mente nostra percipere nullo modo possimu8, magi S idoneum sit, quo perturbemur,
quam quo laetemur. Quamobrem Clemens hac do re quid teneri velit discrtissimo nobis declarat. Atque in universum quidem, duplici modo nos potiri revelationis argumento ab eo doceri, animadvertendum fide et rumost, ut deinceps de his ipsis inquiramus oporteat. Quoniam autem Clementis harum virtutum desinitiones et eXpOSi-
344쪽
tiones sunt abundantissimae atque uberrimae, delectum habeamus necesse erit. Nece S Saria vero nunquam omittemUS. Ac primum
quidem disseramus de fidei natura.*9. Do fidei natura.
Ut quis credere po8sit, necesse e Si cognoscat aliquid nonnulla Saltem ex parte; Sine ulla enim rei credendae des Glaubens Objectes) notione credi prorsus nequit. Veluti revelationis naturalis factum, quod dicimus; a nemine creditur, quin ipsum tale cognoverit. Sed deo ex mundi contemplatione cognito, mundum hunc esse creatum ideoque creatoris re Velationem quandam credimus. Quapropter Clemens osdem non e S Se Sine cognitione censet'). Nec vero qui credit, fide Sola rem divinitus communicatam cum hominibus penitus perspicit et cognitione quasi pervadit. Fatendum est potius, mentem nostram revelationi S utriu8que naturalis et supernaturalis) argumento toto de S ganeten ossonbariings-
inhaltes) potiri dupliciter: si do et rucisat. Et de fide quidem
Quidquid igitur pro revelationis argumento habetur, id quaerendum est ibi, ubi adhuc conservari revelationem Omnem credimus, i. e. in ecclesia Vera. Hoc autem vel illud ab ecclesia ut revelationis argumentum quoddam sine ulla dubitatione doceri, demonstrandum est η). Quod ut recte fiat, nullam aliam regulam normamque, qua Utamur oportet, habemus, nisi ,,ecclesiastidam traditionem.). Oportet enim veritatis inveniendae regulam ab ipsa veritate acceptam po88idere, nisi quis in maximos voluerit errores unoquoque gradu incidere, ut qui veri et falsi n0ta κριτηρι ) careat'). Vivo autem Verbo opus est, ut verbum qua Si mortuum cum animo viventi communicetur. Et vivum quidem Verbum, de quo hic loquor, est id, quod se Oretenus uno tanquam suminis tenore fluit ex ore Salvatoris per Apostolos et epi800pos ad aures no Stras. Atque
) Strom. V. p. 643. 1 l. ecl. POtter. τὶ πιστις Oυκ ανευ γνωσεως. Haec a Clemento doceri hoc loco pono, ne longius a proposito deflectat disputatio. Cf. Prooem. - Strom. VII. p. 890. 2ι. ἐκκλεσιαστικhν παραδοσιν. EccleSiaSticam traditionem a Clemente non solum scripturae interpretandae normam proburi, Verum etiam font Em et argumentum eorum inprimis dogmatum, qu ne S. Seriptura Vel ViX indicantur vel prorsus omittuntur, demonstrare Rb hoc loco alienum eSSe videtur. Dico autem, hane alteram traditionis vim saepe et aperte ab eo agnosci ac defendi.
345쪽
329 hoc verbi divini flumen nemo, qui rationem sequitur, deserit; sed qui se sua ipsius cupiditate ρ δ) gloriaeque aviditate η) decipitur,
illo relicto, salsas opiniones Seetatur. At Vero, qui Tu Ium a Si praeditus est h), quum in ipsis consenuerit scripturis, ut qui rectam Apostolicam et ecclesiasticam dogmatum normam conser vet, Evangelio convenienter vivit rectissime, a Domino, a lege, a prophetis arces Situs, ut, quas quae Si erit, inveniat demonstrationes '). Christus igitur stare debet pro demonstratione, qui habet solu8 verba veritatis, cuius vox est audienda; auditur autem in ecclesiastica traditione, quae et ip8a, qua perSpiciatur, normam praebet. Quid ergo 3 Semperne affirmandum est: , , ipse dixit i nunquam Vero quidquam demonstrandum 3 Minime ital Id enim ipsum, se eum dixisse, demonstrandum est β). Nam a stir mare tantum sine ulla demonstratione, haereticorum est. Qui, quod ad affirmandum at tinet sine demonstrati one, eadem fronte, quasi Veri S sima dicant, se gerere solent, qua sciente S, quae Sciunt, eloquunturq). Non demonstrare, demonstrandi laborem su-αληθείας. οἱ τοιουτοι δ' ἴτε ἀποπεύοντες τῆς ορθῆς οδου, κοὰ τοις πλείστοις
των κατα με ρος σφάλλοντο. εἰκοτως, δια το μνὶ εχειν α ληθῶν καὶ ψευδωνκριτ TiPιον, συγγεγυανασμενον α κριβως τα δεοντα αἱρεῖσθω. In schola AleX., inprimi S aiclem apud Clementem in s. s. scripturis interpretandis normam fidei ecclesiasticam non admodum respici, quod Re depenningius sori g. p. 99) contendit, equidem in Clementis Scriptis, quum contrarium, ut hoe loeo, saepe cognoScerem, animadvertere nunquam potui.
) l. c. p. 89l. 39. φιλαυτία. ) l. c. P. 896. 10. δοξης ἐπιθυμί*e. δ) γνωστικος, qui hoc loco opponitur hominibus inflatis ut glori0sis, qui, quum
ab omni eriticorum diligentia, religione, labore alieni sint nihilque demonstrent, tamen tradita discere nolunt sed ubique Sua interponunt commenta. - Strom. l. c. p. 896. 22-27. ' O γνωστικος αρα Uiis ιιδνος εν αυτοῆς καταγηραύας ταῖς γραφαῖς, την υποστολικην κH εκκλησιαστlκην σωζων ορθοτομιαντων δογματων, κατα το ευαγγελιον Ορθοτατα μοῖ, τας αποδείξεις, ως ίας) ανεπιζητηστὶ, ανευρίσκειν ανωτεροόuενος υπι του Κυρίου από τε νομου κοὐ προφητῶν. β) De fide in hoc libello dissero, quae ad singula pertinet dogmata. Id Vero, quominus generalem fidei naturam notionemque indagemus, minime impedit. Christum autem divina suetoritate esse praeditum, imo IipSum deum, qui veritatem a Se cum hominibus communicatum in ecclesia, eaque catholica, deposuerit, item et prinoi pio quidem demonstrandum esse Clemens non minuS aperte docet. Sed hane rem eXpoponere alius est disputationis.') l. c. p. 894. I 5-l8. Oυδεν γουν σαφεστερ0ν ἐδειν εστι, τους επισταμενους περι ωνισασι διαβεβωοριενους, κοὰ περὶ ων οἰ οντω Scrib.: η τουτους - τους κατα τας Hρεσεις - περὶ ων οἰ οντω quod Heinsius recte coniecisse videtur;), o Goν γε επὶ τ ob διαβεβιμο υσθο α νευ τη ς αποδ είξεως.
346쪽
gere Socordiae est, quae non debet cadere in orthodoxos; cadit autem in haereticos . se Sunt enim socordes i Sti, qui, quilua demonstrationes divinis scripturis convenientes ex ipsis Scripturis conquirere liceat, contrarium eligunt ut libidinibus suis conducturum Φ). Non demonstraro est etiam. tk600ξιας - quam ab ec le- Sta 8tica traditione quoque rodedore diximus -; Christianos autem decet humilitas. Sed *ιλ 666ξια quoque plurimos haereticos contaminat'). At vero Christianus, si quis doctrina Ornatus est et eruditione: omnibus dis diplinis artibusque utitur ad veritatem tuen
dam' . Dialecticam adhibet, non timet philosophiam; comparando seligit, probat argontarii similis, iudicat, discernit, ad respondendum
Semper paratus inveniturq).') l. c. p. 896. 7-l0. ρ αθυ ιιουσι ιιεν γὰρ Di, παρον τας οἰκείας ταις θείαις γραταις αυτων των γραφων πορίζεσθαι αποδείξεις, το παραπαν haud dubie παραίπαιμα legendum l) καὶ ταῖς τὶ δοναῖς αυτων συναιρουμενον ἐκλεγομενοι. Mirum est prosee io, quam alte Clemens perspexerit reconditiores animi motu si Sed mir0r etiam, qua tandem persuasione Daelinius De γνωσει Clem. Al. p. 259 haec scripseriι: o Fide doctrinam Christianam otiosi in nos admittimus etc.
Locus, quem testem citat, contrarium probat. ὶ Strom. l. e. Sqq.
δ) l. c. VI. p. 779-780. - Locum praeclarum transscribam totum: Strom. VI. p. 780. 14-78 l. 7 cs. II. 436. 'Aλλα , H τῆ διαλεκτικῆ προσχρxὶσεται ὁ γνωστικὸς i. e. christianus), την
347쪽
Demonstrandum est igitur nihilominus. Nam norma illa ecclesiasticae traditionis non iam per se sponte aperit veritatem; sed
necedat oportet Sacrarum scripturarum interpretatio rationi conveniens. Ut autem recta nascatur veraque interpretatio, et omnia opus est similia comparando spectare simul, et examinare singula per se integra, et cunctarum sententiarum coniunctionem cohaerentiamque indagare, et eXplorare uniuscuiusque Vocis vim propriam atque significationem. Quorum omnium contraria agunt haeretici.
o Et si etiam propheticis uti scripturis conentur, qui haere Se S sequuntur, primum quidem non omnibus sutuntur), deinde non integris, neque ut sto tum) prophetiae corpus et contextus postulat; sed Seligentes ea, quae ambigue dicta Sunt, in proprias convertunt opiniones; paucas pas Simenrpente S Voces, non, quid significent, considerant, sed ipsa nuda abutuntur littera Τ). Quae quum ita sint, manifestum est, quod sit post Domini adventum munus rationis et quae utilitas, sive - quod apud Clementem idem valet qualis philosophiae vis atque eminentia. o Erat igitur ante Domini adventum ad iustitiam Graecis necessaria philosophia; nunc autem religioni utilis evadit, quum TF0παt 8at αsit quaedam iis, qui fidem demon Stratione consequi student δ). Haec autem προπα δε et veritati S possessionem tam sortiter ni unit, ut se philosophia multa vi e recta doctrina β) veritas
γίνεται προπαιδεία τις ουσα τοῖς πuν πιστιν δἰ αποδείξεως καρπουμενοις. Philosophia igitur, postquam Christus Veriit, non iam ita necessarin est . ut tanquam sons veritatis fidei obiectum, quod dicimus, praebeat, i. e. ut pro Testamento Stare debeat, sed προ α ιδεια est ad Veritatem nune totum e fonte supernaturali manantem
ducens. Quodsi haee est Clementis sententia, quid de Daelinii verbis si . c. p. 573: seCum veram philosophiam divinae originis esse iudiearet, non dubitavit, quin singula eius illagmata sua saceret Christianisque adiungeret; quid igitur de his verbis sit iudicandum, in promptu est. Nam quod Daelinius addit: sesi modo fidei Christianae non adversaria f. suerunt sive certe ab ipso habita sunt, nihil mutat. Augeri doctrinam Christianam philosophia Clemens Omnino vetat. ) Strom. I. p. 33l. δια φιλοσοφίας καὶ πολυόιαθείας. Sic enim legi velim pro πολυτελείας, quam Vocem Si retinueris, semulto labore vertas; sensus in universum idem in utroque).
348쪽
8ophistarum nugis vanisque argumentationibus invicta sinaccessa, ἀνεπri peteto ς) Servetur' .i Iam vero si quid ecclesiastico ,,canone F duce rectaque interpretatione ab ecclesia acceptum cognitumque demonstrando habemus: fides nasci potest; potest, inquam, minime necessario na Suitur. Qui enim sidom non esse liberae electionis, Sed naturaedonum, i. e. neces Sariam asseverat, is et meritum tollit et culpam '). Neque deus cogit, ut credas; is enim se per Suadet, non affert vim, sed fides cognitioni certae libere assentiendo perficitur. Est enim ,,mentis liberae rationalis assensio q). Qui ergo ei, quod a vera ecclesia do eri ipsi persua Si88imum est, propter eiusdem ecclesiae, i. e. dei auctoritatem assentitur, Verumque id esse sine ulla dubitatione affirmat, is credit ex Clementis Sententia β).
De opinione, quae fidem imitetur. Sed fidos duplicem cognitionem postulat: unam, quae aliqURSaltem e X parte rem credendam intelligit ac perspicit; alteramma Xime perspicuam, quae ad credendi rationes pertinens demonstratione acquiritur. Demonstrandum e Si enim primum, Christum esse deum; doinde ecclesiam, in qua veritas communicata deposita sit, ab eo esse conditam; turn, quae Sit haec vera ecclesia; denique, quid ab hac doceatur. Hane autem cognitionem Seeundum Clementem antecedere fidem, multos fugisse duco, inprimis Neandrum, Redepenningium. Quamobrem hi viri in eum errorem inciderunt, ut Clementi opinionem illam affingerent, qua hominem Veri-
Ad hunc autem Sensum viri ceterum praeclarissimi ipsi veritatis,' Credo, Sensu quodam dueti esse videntur. Neque enim huiusmodi veritatis sensus ullum in Clementis Scriptis, quamvis iterum ea legerim, reperio Vestigium. At vero credendi actionem antecedat
δ) Et ad cognitionem certam demonstrando acquirendam et ad assensionem illam praestandam gristia divina illuminante atque corroborante Opus esSe docet, quod tamen fidei naturam non labefactat.
349쪽
Oportet, non Sensus quidam, sed certa cognitio. Et cognitionem quidem veritatis iudicium sequitur, hoe vel illud esse verum, iudicium autem assensio, qua fides nascitur, cuius cardo vertitur in persuasione invicta δ). Quapropter Clemens Aristotelis sententiam : iudicium, quod scientiam sequatur, hoc Vel illud verum esse, ipsam esse fidem, suam facit, inde, fidem Scientia Superiorem esse huius
Sed cognitio illa fidem antecedens ad credendi rationes pertinet
manifestas ac munitas. Nam ea, quae nititur rationibus neque satis perspectis neque satis firmis, non debet assequi assensionem ab omni dubitatione remotam. Nanciscitur autem plerumque o D 9 i nionem imbecillam, quae fidem imitatur, ut adulator amicum, ut canem lupus δ). ω
Quid ex duplici cognitio nocum si de coniuncta sequatur. Iam qui duplicem illam, quae fidem antecedit, cognitionem bene ac diligenter internoverit, eum fidei descriptiones a Clemente passim
defensae, quae contrariae esse videntur, haud perturbant. Per se
onim fidoi definiti0, alterutrius magis habita ratione, alia nascitur.
δ) πειθω δε η βεβαιωσις τ)ης πιστεως. Daelinius i. e. p. 26-27: hQuod eo
magis necessarium esse affirmat Clemens - ut Christiani γνωσει studeant - quominus ea fide, quam hucusque descripsit, unquam vel certam de divina veritate per sua Sionem, vel veram Virtutem quisquam nancis ei queat. τ) l. c. II. p. 436. 'Αριστοτε λης δε το επομενον τῆ επιστMPI κριμια, ως αληθες τοδε τι, πίστιν εἴνω, φησιν. κρ ino: et iudicium Continet et RSSeΠSionem) . . . . . κυριωτερον ουν της επιστημιης η πίστις καὶ ε στιν αυτῆς κριτηριον. -) l. c. υποκρ ινεται δε την πίστιν τὶ ε ἰκα G ία, α σθενης Ουσα υποληψις, καθαπερ ὁ κολ ξ τ ὁν φίλον και ο λυκος τὸν κυνα. Daelinius l. c. p. 18 - 19 vehementer errare videtur, si hunc locum Strom. II. p. 364 ed. Sytb., quam ed. citare solet): εἰ δε τις λεγοι την επιστU1ην αποδεικτικην Eiνω μετα λογου, ακουσαrco ete. ita auget, ut post vocem λογου haec uncis, ut dicunt, indiusn addat: πιστιν vero υπο- ληψιν S. εἰκασίαν. Clemens, quoad sciam, nunquam πιστιν interpretatur ε&ασίαν, quae, ubi rationes certae deficiunt, coniecturae locum obtinet nonnulla cum probabilitate; simulatque fidei speciem sibi assumit, sit huis quasi simia. υποληπις autem fides ex Clementis sententia diei potest, Sed videndum, quo loco. Nam quod ad credendi rationes, quae ex dei auctoritate pendeUt, ditinet, υποὶηψις nusquam recte adhibetur. Si autem rationes in rei credendae perspicuitate positas respeXeris, licet voce ista utare, quae tamen hanc ob causam Summa perSuasione non caret. Illo Vero loco,
quo de agimus, Clemens mirum in modum extollit sidem, ut quae, relici a τ ij et πο- ληψει, festinet προς τα αψευδη et in veritate acquiescat. Et haec quidem continuo excipiuntur ab iis, quae Daelinius contrariis augeti Sed hic aliam sidet vim apud Clementem n0n videt, nisi vilem. et reiiciendam l es. p. 27. 35. 56. ete.
350쪽
Et solam quidem rei credendae vim ac naturam Si con Sideraveris, quatenus Cognoscatur, satendum erit, fidem non pendere ex demonstrati Ono evidenti, demonstratione potius Omnino non egere, ut quae, dubitatione mentis omnia comprehendere cupientis. omni Seiuncta, acceptio sit veritatis, quamvis nondum pror8US perce Pine, quam maXime prompta. Quare ne mireris fidem a Clemente apellari: se acceptionem liberam, se propter pietatem in deum assen Sionem δ); Vel , , gratiam ex iis, quae demon Strari nequeunt, a Seendentem ad id, quod egi universum, quod simplex etc. δ). Spectant enim haeo et alia, quae sunt similia, ad et 6 ῖt Geti, quod Sumitur eX et JTt 'v εἶναl, eX rei ipsiuS naturae cognitione perspicua β). Sed hoc parum est, quod fide a demonstratione Ox rei evidentia potita non nititur: no confirmatur quid om eiusmodi demon Stratione.
Nam , , qui divinis scripturis credit, iudicium firmum habens, ut demon Strationem, cui contra dici nequit, vocem dei accipit, qui saeras scripturas donavit. Non magis igitur fides confrmatur demonstratione sex rei evidentia). Beati ergo, qui non viderunt, et
crediderunt propter dei vocem q). Quod enim sundamento nititur, quo nihil est firmius, nihil stabilius, nihil magis invictum, id
novis fundamentis neque eget neque adiuvatur. Fundamentum enim
δὶ Strom. l I. p. 432. 37. προλη φιν ἐκουσιον, θεοσεβείας συγκαταθεσιν. Hoc loco Ritterus Gesch. der Philos. V. p. 432) incredibili levitate interponit: libera acceptio) severitatis in animo sit a sit ') l. c. p. 435. χαριν ἐξ αναποδεἱάτων εἰς το καθολου αναβιβάζουσαν το
q) η προδερνι ις n0n est hanticipatio F apud Clementem, ut vult interpres, quod idem eεSet, atque uotio quaedam in s it a. Nam notio insita minime est εκουσιος. Sed προληψις nihil aliud declarat, nisi acceptionem eius, quod communicatur a deo, nulla ab ipso postulata demonstratione interna. Quamobrem auctor explicans addit: θεοσεβείας συνκαταθεσις, i. e. asgensio, quae fit propter deum. ) l. c. p. 433. ὁ πιστευσας τοίνυν ταις γραφαῖς ταῖς θείως την κρίσιν βεβαίαν εχων, αποδειξιν αναντιρρητον την του τας γραφας δεδωρημενου φωνην λαμβανει θεου. omtετ' ουν πίστις γίνετω δἰ αποδείξεως ωχυρωμενη. μακάριοι τοί νυν οἱ μη ἰδοντες, κcia πιστευσαντες. Hic locus gravissimus est et dignus, quem identidem accuratissime examinent, qui fidem Clementis opinionem dicunt, Sensu quodam probatam , quae, demonstratione Recedente, γνῶσις fiat. Demonstres quidViS, totas scripturaS Summa arte interpretere, eruditione infinita omnia, quae scripta Sunt a S. S. P. P. Perscrutere: in altissimis dogmatis ultra dei auctoritatem non progrediere. Fides manet fides, Sive rusticus presbyterum, cuius auctoritatem ex ecclesia proficisci non ignorat, audiens credit, sive homo literatus, qui ecclesia duce sontes adiit, credit.
Neque enim illud mutatur: μακαριοι οἱ μη ἰδοντες l Nam hoc risi i ἰδοντες ad rei
evidentiam pertinet, ad veram rerum essentiae visionem, cuius simile aliquid inveniemus infra, mirum quidem, quum ipsam in hae terra nemo c0nsequatur.