장음표시 사용
101쪽
8 r. De amore De utilitate concordiae fraternae .XI X.
V M notam honestatis sple-doriquam utilitatis duleiactationis species hominum Oculos assicere soleat, quam utilis, quamque iucunda sit fraterna cocordia,paucis de mon stremus, ut his cognitis & degustatis alitaquando fratres exclament .
O quam beatum est pacis indissi lubilis Fratres ligari uinculo eo qualia bona, quant ecumgaudia
portara alma earitas Et in primis accedat luculeota illa sapientis Alia ratio sententia: Frater, tui adiuuatur a fratre, si ab utili x si ciuitas sinia. Ις,qui cum fratre coniunctiὶ-sime uiuit , ab improborum calumniis est securior: et,qui fratrent habet, nemo est,quii iniuriam facere audeat is P qui fratrem habet, tutior est ab inimici si quos habet: is qui Iratrem habet, honoratur, defendituri ab Oi nibus , ut de eo, qui fratrem habet dicere licea quod de patre habente filios re us pro pheta psalmo centesimo vigesimo sexto dixit, cuius loci sententia ex codice hebraeo est.Sicut sagittae in manu potentis, ita I lil tu uentutis, siue iuuenes. Felix is, qui pharetr
suam impleuerit ex his. Moniam non con
102쪽
sundetur, seu non pudeset, cum loqtietur cuinimicis suis in portat, hoc est, cum disccpta . bit eunt ismulis suis, pro tribunali. Sicuti ergo vir ianis no timet host e, cum manus ac pha- iretrani habet sagittarum plenam : ita is . qui plurimos habet filios iuuenes, non timet, quando ei cum inimico in iudicio agendum est. Idem dicas de co,qui Datres habet. Qua re sapienter Xenophon libro octauo de insti Xenophon. tutione Cyri , cum varia commoda, quae astatrih as capiutur numerasset, scripsit: Seipsu curato qui statri prouidet. . . Sunt praeterea statres, ut alias scripsimus, vota Asia utilitas . Iuli unius corpo is diuersa membra; & sicuti unum membrum alterum sibi vicinum iuua & unum sine altero consistere nequit: ita Da ter praesenti fiatri,imo etiam absenti prodest. si Sunt sibi mutuo oculus, aures, manus, pes,&
unico quasi corpore unam sustinent fimi liam, eandemque veluti diuersi artifices v rijs ornamentis, & quasi coloribus illustran & exornant: unus scienti js, alius armis, alius Ehonorum gradibus,sius negociatione;vidiL sicile sit eam labi domum , quam tot humeri sustinent, & sulcimenta sulciuiit'. Nec lacile inuenies hominem , qui veluti alicu Atlas, non dicam mundum, ut illo, sed nec domum i idem sitistinere valeat. Hanc veritatem ii telliginatis, qui statre destinetiim his carminibus destinat. Turnea,tu morien regificommoda state, , Cata . . Ti, F a Tecum
103쪽
Alla utilitas. Arist. 8.Ethi. Catullus. Cicero in Laelio. In concordia
Tecum una tota est nostrasepulta domus Ad haec, cum nullius rei sine socio iucunda esse possit possessio, ut ad persectam felicit
tem amicitiam necessariam ess sapienter di xerit Aristoteles;quis eum sociu, quem a n tura accepit, quo cum altus,educatusque est, non retinea non foveat, non carum habeate
si vitam incultam, & ab amicis veris dese tam beatam esse non posse sentiet. Propi rea idem poeta subiecit: . Omnia tecum una periere gaudia non , Quae tuus in xita dulcis alebat amor. Quare ii de Marci Tullij sententia stultum est pecuniam, equos, famulos,vestes, gloria,& vasa preciosa sibi parare, amicos autem no
parare, quanto stultius erit fratres non amare,eosque sibi caros non haberet Cum in hac societate omnia reperire liceat bona,quae homines appetere consueuerunt,honestatem nimirum, utilitatem, atque iucunditatem. Quid enimlhonestius est, quam eum diligere, que Deus diligendum praebuit:quam eum amare quo cum tot amicitiae causae sunt tibi communes t quam carnem suam, sanguinemque suum foueret Quid utilius,quam cum eo consentire, qui est altera manus, alter pes, alter oculus,qui te tuaque tuetur,aut certe tueri potest cum eo inquam,qui in causa est,ut ali; te Venerentur, & observent, ac timeant.Nam si
amici, ut Xenophon scripsit, sunt securum Regum sceptrum, cur no stater fratri adi
104쪽
mento erit, si cum eo concordisiime vixerit Rirandoquidem, Auxilia humili firma consensus facit. Qiud porro luci indius excogitares quam euhabere, quo cum consilia communices, cui bona tua impertias, qui te calamitatibus is uet , 5 in rebus agendis iuuet e Quare iure Homeru' optimo Homerus fecit Telemachum con querentem de hac calamitate,quod fratre careret, tu qui habes non amabis i non solis bifetibi etiam quavis incommoditate non coseruabis i Nec mihi dicas, ut quidam selent, te multum fratrem amare, sed te non posse aliqua externa signiscatione hunc amorem indicare; quia ad id credendum me induces tauqua, cum fortis sit ut mors dilecitio. Amor
ignis est; & quis poterit illum celare, Lumine,qui semper proditur ipse suo
Rin amorem cohibet, aut extinguit, aut munuit , aut ut maiore impetu erumpat essicit. Quod si amorem comprimis, quia aliqua OLfensione te laesit,aut iniuria affecit, aut verbis
te punxit; flocci sunystipulae sunt, quisquiliar ni, quae si surrexeris,aut vestem excusseris,
Ilatim decident, & euolabunt: aut eum si amas, amoris certe tui comburentur flama.
Vbi maonus amor, ibi magna patientia. Denique, It hunc locum concludamus; si humanas metibus ea insita est notio, vi ctiam ab ijs vellent amari, sibiq; omnem offensam con- quos ipsi iniuriosi sitificiat, fratrem F a tuum,
105쪽
tuum, si eum fortasse, iniuria affecisses, en ga te beneuollim, atq; benignum esse, profeci , Luge, de paci velle deberes. Eadem igitur, te lege obli sic xi ς- ut iniquus haberi uis, qua fratrem obstri cturn esse velles, atq; cum ama, omnemq; ei offensam benigne condona.
De praeceptis quibusimn a, conser- uindum amorem,st tolleudam discordiam fraternam . Cap. XX.
rustica duas csse arborum species affirmauit:quarulo altera sylvestres, altera vero urbanas continet plan tas. later has autem de seli in tentia omnium eorum,qui
dero rustica aliquid memoriae prodiderunt, ea pnecipua est differentia, quod sylvestres
cultura non egent; Verbanae vero maXime:
qua si careant, vel statim degenerant, vel st x scuru . In urbanis autem plantis, Ut prae clare seripsit Theophrastus ανθρωπος η , idest , homo vel solus, vel maxime urbana planta est. Qirare, ne cultura careat, opera danda est. Propterea faciendum nobis duximus, ut praeceptis quibusdam,quasi quadam cultura, fratrum animos coler
106쪽
mus, Vt uberiores in agro fraternae caritatis fruetus efferre valeant. Ea autem quae praeri, scribentiir praecepta, partim ex his quae di ista sunt colligentur, patetim de nouo addentur. Primum igitur ac maxime salutare praecep- Mimum prFtum est, ut quantum fieri potest etiam a pue- 'ritia, non modo a maximis , sed etiam a mi- , nutulis,si leuibus de causis contetionibus, de altercationibus se contineat.Nam, si frequen' ter inter se, etiam leuiter, & paruis de rebus dissenserint, quotidie ad grauiter & maioribus de causis dissentiendum, unde maxima possunt oriri mala, procliuiores sient: ut ea exemplo filiorum Seueri Cssaris supra capiate tertio allato aperte constat . Paruas igitur discordias fratres vitet, ut maiores uitare u .lcant. Nam ut Hesiodus cecinit:
Taruulasi tentas superadiecisse pusillis, Hesiodus . Idque sequens peragas;mag cumum
Vt autem a contentione germani se facilius sustineant, inter se non ludant: alter alteruti non laedat, seu negligat: nec dicta, aut fasta .
alter alterius carpat: alter alterum errantς'
ferat, uel modeste corrigat: ac demun alterius onera portet, & adimplebit linem Christi . Nam si impotentes habuerint ita E asi Tmos, masnas&frequςntesipte si ς cit*bunt trag*dias; imo quod expcri odit i saepe
docuit, alter alterum necabit. Licta in haec,
de amore 2 discordia faterna P crusiae scri-
107쪽
berem, duo fratres, alias coniunctissirni, haxxepla quae ' ut alter alteri semp esset affixus, leui de causa, imo cuin alter ab altero admoneretur, in-s, ter se altercari ceperunt: & altercatione uix
tres debeant caepta, unus alteri colaphum inrregit: alte
abstinere a ctus, seloppo, quem paratum habebat in fra- contentione, eonverse, plumbea pila eum traiecit. sed cum statim ad se rediisset, impietatem
que suam agnouisset, manuale tormentum, quod iterum armauerat, fratri animam agenti cum lacrymis obtulit, S de perpetrato scelere uindictam ut sumeret e flagitauit . Et quod casus acerbitatem auxit, ipsorum mater& morientis uxor, aliqua ex parte miserabi lem casum suis oculis inspexerunt. Postea fratricida monitus, ut sibi a ministris iustitiae caUeret, per campos, tanquam graui ictu percussus taurus contenta uoce mugiebat, ocsuam morientisque fratris uicem, miserandum in modum deflebat: quod eas sentiret furias ultrices, quas secum maleficij affert conscientia: illo enim nocens se dannat, quo peccat die. En fratres singulare exemplum ad demonstrandum,quantum contentio fir terna uitari debeat, & quantum animi impetus ac furor possit. Persi initis casus nothracetate accidit Eugubij. Duo fratres mihi de facie noti, se coniunctissime amabant, cum ad mensam inter se 1ocarentur, alter leuiter offensus, ob animi impotentiam, lancem in caput fratris tanto impetu coiecit, ut necau
108쪽
rit. Romae inter duos ali fratres, quos ego AliuZ exem- n oui dissensione nata, ad complexus venerui, 'ac de eminenti loco se deiecerunt, quorum alter ob maximum lapsum & grauem percus sionem statim expirauit. Pertinebit igitur ad Remedium caritatem fraternam, iram impotentis fratris sustinere tacendo, vel cedendo, donec incensa flamma deferbuerit: vel lenibus verbis ini petum fratris lenire; ne, dum altercari volu irit, discordiam Sc contentionem augeat: dc si quid dixerit, unde csrtum sit malum, non pigeat ex ore proserre medicamentum, unde sunt uulnera. Secundo, operas mutuas Aliud praeco prompto animo sibi praest ent,6 quadam ho- 'nesta contentione o ficijs inter se certent, cum ad conciliandam gratiam eamque con seruandam plurimum valeant ex animo exhibita officia . Quod si alter non ita prodesse potest, tamen aliquid poterit. Nam ut est in prouerbio , etiam capillus unus umbram habet suam . Et sicuti is digitus , qui senare, aut scribere nequit; tamen ad haec munerapi'standa non parum prodest: ita & fraternuquam erit adeo imbecilli s, quin interdum fratri adiumento esse possit. Imo fratris ina potentia eo te magis ad opem ei ferendam excitare deberet, quo magis benignus uidine ris, si ei praesto fueris , cum nulla remun rationis spes ad grati sicandum te alliciat; αin hac honestissima pugna existes uictor. Siquidem malus est uocandus qui tua causa est b
109쪽
A liiid praece ptu im, Aliud praece plum. Simile . Adulator amicus inimi
A opus. Susurrones da innati. Prou. 29.
cs onus; is nimirum qui sui solum com modi causMcetciis est utilis . Tertio, patiatur 1 rater fratrem no modo sibi similem euadere, quod desidcratur S placet, sed ctiam. aequalem & superiorem. Nam si fratris uti tutem S splendorcm comprimere, tuamque auectoritatem efferre uolucris, statim disseia sonem gignes. Qinirio, frater fratris inimicum sit quem habet, uitet amicos uero siueat 5 colat. Nam si fraterne coniunctorum de bciat omnia esse communia, quanto magis a imici ' Si enim diuersertim hominum usum habuerint diuersa eos sentire necesse erit , cumores fingantur ustu.
claudo vel uni se propinquus fueris,
Disces Oi e claudicare protinIIS . Poterit etiam communis amicus, si qua inter eos suborietur dissensio, veluti stanum inter seiunctas si is partes sese diffundere, cos i teriam copulare. Et quod huc facit sti surro ncs & amicos inimicos, hoc est adulatores fugiant, qui,hit supra scripsimus, fratres dissocia. re solent: qua in re non sint imprudentiores Aesopi gallina, quae perco tanti Feli, ut se habcret, respondit bene, si tu discedas. Cum defecerint ligna,inquit Sapiens, extinguetur ignis, S susurrone subtracto iurgia coquiescunt,uerba susurronis quasi simplicia, S: ipsa penetrant ad intima cordis. nto, si ob maledicos invidos, aut alia de causa inter fratres aliqua nascatur dissensio, quae caritate
110쪽
sraternam aliqua macula aspergat, statim eluuda est, ne quod inurat naeuum, quod eXpug . 're sit difficile. Et si id per se ipsos sacere ne
queant, arbitros adhibeant, ac pacificatorem prudentem inueniant. Imitentur fratres Euclidis Socratici exemplum . Is enim audita hac nefaria fratris voce; peream, nisi te ulciscor, dixit: Ego uero, peream, nisi porsu ' Aliud praece, sero, ut posita i nos ames, ut olim.Sextoc si plum. frater cum pace uiuere cupit, si a fratre amaridcsiderat, det operam, ut studiose religioseq; uiuat. Nihil enim est amabilius virtute, nihil Cicero in quod magis alliciat homines ad diligendum, quam probitas: quippe cum propter uirtutu useausa.& probitatem eos etiam, quos nilquam uidimus, diligamus. Si igitur uirtus efficit, ut ali e, nos,imo hostes etiam ipsos amore prosequa- - Ἀ- , mur, quanto magis eos, quibus cum tot uin
culis coniuncti sumus, ut amemus efficiet lQuare cum praecipua amoris causa sit uirtussitque diuturna de firma, curet fratres si se inuicem immortaliter amare uolui, ut cum ui
tute uiuant. Improbus enim, ut ait Plotinus, μ' m 'secum consentire nequit,& repugnat . sibi ip villita. tu si cum aliis congruere non poterit. Et quam mando nua uis utilitate stabiliri conseruarique benevole spectanda. tia Curat; tamen nunquam praecipua amoris causa sit utilitas, ni ta excelsum atq; illustrem amore, cuiusmodi est fraternus amor, sord scere uolunt: siquidem pecudii est, illud solubonum esse existimare, illudq; amare, la fru