장음표시 사용
181쪽
Adorationum una est eximia& supra omnes posita adoratio, quae soli universorum Deo creatori&c. debetur & attribuitur , qualis est, quae in spiritu ci veritate consideratur. Aliarum altera est excellentiae causa& dignitatis , ut quae Regibus & aliis Principibus subditis exhibetur. Altera Tyrannica de violenta , quam Eostibus ac Tyrannis metu ac poenae timore inviti coactique praestant. Alia voluntaria est& honoraria , non per latriam ex desiderio& fide, qualem eam csseajunt, quae sanctis Angelis, item&viris divinis attribuitur, quin & sacris templis honorandis & vasis: ultimum autem hoc προσκυνη ς adorationis genus nihil aliud quam venerationem esse patet.
f. XIV. Qui occidentalem Pontificem Romae adorant, mul- tb scrupulosiorem in adoratione differentiam, qua palpabiles suos
errores ob velent, cilingunt, Δ imagines suas te non adorare ut Deos clamant, sed potius eam adorationem quae soli Deo debetur, expresse negare se sacris imaginibus produnt; tribuere autem illis genus quoddam inferius reverentiae atque adorationis, quod nihil aliud sit , quam recognitio virtutis aut ex collentiae alicujus, externo signo , veluti religiose osculando , corpus inclinando, genuflectendo,aliisque ejusmodi testata, siccnim Io tmete Hari n-gus contra Iohannem Desium Episcopum Sarisburiensem scribit: Et hoc quidem illud vero fuco defendere nituntur. Hanc distinctionem D. Augustinus primus confinxit, nec enim ante illum apud ullos Patres legitur, non quod ea imaginum cultum& Adorationem palliare voluerit, ut hodie a Pontificiis fieri solet, sed in genere tantum inter cultus religiosos hac ratione distinxit,& cum qui debetur uni Deo vocavit. Δουλειαν vero nominavit eum, quem etiam Creaturis impendere licet. In Epistola XL. ad Deo gratias, Cr contra Faustum Lib cap. XXI. Latriam dicit eam servitutem, quae Deitati soli exhibetur, ibique addit, uno v cabulo a Latinis enunciari non posse. Libro quoque de Civitate Dei XX. p. I. de his rebus multa praescripta inveniuntur.Cum vzrd inter sanctos singulariter excellat humanitas Christi, & B. Virgo Maria,Pontificii recentiores tertiam adorationis, speciem hyper-duliam
182쪽
DE OSCULIS IMAG. iET RELI MAR. SACRAR. Isiduliam comine im sunt,camque B. Mariae & humanae Citristi naturae attribuerunt. Vide Belgarminum Lib. I. de Sanct.Reat. cap.Xll. 9MiraInum 5ecanum, Tomo Ii opus. XIV. cap. XXI. th. 2. Quam inepta autem M vana sit isthaec distinctio, nec Grammatica fatis, nedum Theologica, docti viri dudum exacte docuerunt. Praecipue mihi Theologi Anglicani Laurentis rei reia, pulcherrima verba se arrident, quando in libella deuesti vitas Is 6. ait: Dumnos velut servos & mancipia in sanctorum obsequium addici volunt, ut lanctis exhibeamus, quid aliud a nobis quam gravissimam servitutem, hum illinam lubsectionem erga homines exigunt. Nam δε α Graece acerba & dura est servitus, ut 2. apud Hebraeos, apud quos inter & NU. , id est, inter ministrare &servire haec est differentia, quod illud prius ministerium sit liberorum , servorum posterius . Genes. IX. Cham erilservusservoruinueraIrisussuis: qui titulus hodie non servilis est, sed Papalis , S: haec Domini maledi- o a Papa in opimam benedictionem versa est. Exodi II. gemuis. seliraelitas legimus, ac propter servitutem suspiralle. Esaias cap.
Xlv. vaticinatur, populum ab onere, tributo, dolore &servitute . dura immunitatem & requiem consecuturum. Quae gravillima servitus a LXX. Interpp. convertitur. Augustinus de Civisase Dei Lib. X. notat esse, qua quis sui Iuris non est, sed plane servit alteri. Hel chius admonet, Philoxenum M usicum propterea Dulona cognominatum, & Civitatem quandam Dulon, vald c Icili. cet oneribus servilibus oppresiam ; & diem captivitatis appellari apud Poetas Dulion. Graeci quoque inter hoc solum discrimen statu uiit, quod alterum sit, propter me cdem ope-
x in locare , alterum plano serviliter & gratis sine pretio aut prae
mio ullo servire. Eustathius in suis Parabolicis ad Homeri Iliada refert, mercedem vocari apud Veteres: unde latrones antiquituς mercenarii milites dicebantur , quo e scio quam recte aliqui
sic dictos putarunt, quasi LATERONES, ut qui Regum ac Principum latera stiparent : & λα φ .apud Aristophanem famulum, verb ancillam significare. Suidas Latriam definit, esse δυλέαν& fervitutem propicr mercedem. Atque hoc sensu sacrae literae
183쪽
interpretantur etiam. Ubi enim praecipitur, Neservio opus die S.ibbatiar fat, λατρουτ n Graeco lcribitur. Recte itaque Pontificii δυλι-sibi sumunt, quandoquidem & duriter & gratis serviunt. Ut enim a sanctis non sunt conducti, ita nec a Deo, nec ab ipsis, quorum servi esse volunt, ullum salarium , ullum stipendium accipiunt. Ex quibus simul perspici potest duliam dilatriam saepe con fundi & Synonyma esse. Ad haec cultum divinum, & contra, Omnem servitutem humanam utraque voce denotari, quis est vel mediocriter doctus, qui ignoreti De ut. XX vli I. cap. λατρεία Diis ali nis, lapidibus & lignis tribuitur. Eodem cap. ait Dominus ανγ'ων.
ronomii cap. XXXIV. nominatur servus Iehovae, ita Paulus alta quoties se Christi δοῦλον vocat. Ac quod idem Paulus Roman. I. dis
λατρευω Γονλωλευω. Et in Actis ait , se apud Ephesios perseverasse δουλέυοντα τῶ Θεω In Mattham scribitur cap. VI.μ ιμμιδεῆ Ubi verbum scribitur, ut commune utrique cultui. Quin ipsemet Augustinus non videtur constanter hanc dἱ- stinctionem retinuisse: Etenim quaestione in Exodum XCIV. tra. ctans cap. XXIII. haec verba: Si setvieris Diis alienis, tibi erunt offendiculum: hoc loco, inquit, est, δουλιυ ης non λατeiu 1ς. Quare Belgarminus rei veritate compulsus Lib. I. de Sanct. Beatu. cap. XII. . ita pronunciavit : Quamvis illa vocabula non sint propria di vino cultui, secundum primam ipsorum vocabulorum institutionem ,.
tamen Scholae Theologorum puta Papalium&Thomstarum rnon sine causa EXCOGITAVIT illam dilhinctionem dedulia MIatria. Confer B. D. Ealthasar. GMesuera Phioseph. Sobr.part. Π .
g. XV. Caeterum&illa adoratio quaead Prototypum, vel id, quod imagine repraesentMur , directa est, verbo Dei&doctrinae veteris Ecclesiae aperto Marte repugnat. Quo de negotio Epipi anno haeres LXXIX. Contra Gibridianos pathetice perorat Nonne SIMULACHRIFICUM hoc studium, diabolicus conatus t praetextu enim Justitiae emper liabiens hominum men
184쪽
tem Diabolus, mortalem naturam in hominum oculis deificans. statuas humanas, imagines prae se ferentes, per artium varietatem expressit. Et mortui quidem sunt, qui adorantur, ipsorum vero imagines, quae nunquam vixerunt neque enim mortua: csse posIunt, quae nunquam. vixerunt adorandas introducunt, adul-rerante mente ab unis& solo Deo : velut commune scortum ad multam multiplicis coitus absurditatem irritatum , & quod tum-perantiam legitimi confugii uni is viri detrivit. Revera sanctum Gat corpus Mariae, non tamen Dcus. Revcra virgo erat ipsa vitago Se honorata, sed non ad adorationem nobis data , .sed ipsa ad. oram cum , qui ex ipsa carne genitus est, de ccciis vero ex sinibus paternis accessit. Et propterea Evangelium munit nos, dicens, quod ipse Dominus dixerit : QMd inihi& tibi curae est, mulier Quo non putarent liqui magis eximiam cile sanctam virginem. mulierem eam appellavit, velut prophetans, qu e futura esset in terra, si ctarum haerescon gratia , ut ne aliqui nimium admiratisinstim, in hanc haeresim ejusque deliramenta dilabantur. Est enim ludibrium tota res, &anicularum fabula, ut ita dicam, totali resis tractatio. Quae vero Scriptura de hoc narravit. uis: Prophetarum praecepit hominem adorari, nedum mulierem ξ Eximium equidem est vas, sed mulier, de nihil a natura immutata: verum & intellectuSsensitan honore honorata, velut corpora sanctorum , & si quid amplius ad gloriucationem dixerim, sicut He. lias ex matre virgo , & sic manens in perpetuum, dc translatus, ta mortem non conspicatus, sicut Iohannes qui super pectus i omini recubuit , quem diligebat Jeius , scut Thecla lancta. Et Maria adhuc honoratior hac est , propter dispentationem mytatu qfra digna facta est. Sed neque Helias adorandus est, etiam sit in vivis sit , neque Iohannos adorandus quamquam per preces suas proprias dormitionem iam admirata tam effecerit , i md potius ex Deo gratiam acceperit. Sed neque Thecla , neque quisquam lanctus adoratur. Non e
185쪽
viventem, d adoremus ea, quae ab ipso facta sunt. Coluerunt enim& adorarunt creaturam praeter creatorem , & stulti facti sunt. Si cnim Angelos adorari non vult, quanto magis eam k quae genita est ab Anna , quae ex Joachim donata est Annae, quae perpreces&omnem diligentiam , secundum promissionem Patri ac matri - data est , non tamen aliter genita est praeter hominum naturam, .sed sicut omnes ex semine viri & utero mulieris. Sit in honore Maria. Pater & Filius & Spiritus S .adoretur. Mariam nemo adoret, non dico mulierem, imo neque virum. Deo debetur hoc mystc. tium. Neque Angeli cupiunt talem glorificationem. Deleantur quae male scripta sunt in corde deceptorum. Tollatur ex oculis cupiditas lignio Convertatur rursus figmentum ad Dominum i . Geminatus habentur in Epiphanio, Libal. Tomon. haeres LXIX. contra stomanitaF,9 Liba H.Tomo I. haereis LXXVI. contra Ano- meos, ac in Ancorato sol s6 s. se conIra MAchisedecianos haeresi LV. Lib. II. Romo I. Quin imo ex paganis quoque prudentissimi intel-Iexerunt se cultum qui Deo per imagines exhibetur , non satis castum Deoque convenientem esse. Tradit enim Augustinin Lib. IV..de civitate Dei,cap. XXXI. Varronem dixisse, antiquos Romanos. plus quam annos centum & septuaginta Deos sine simulachro coluissci; quod si adhuc, inquit Varro, mansisset, callius Dii observarentur. Consenat Plutarchus in vita Numae: Hic autem Romanos
prohibuit existimare, imaginem Dei aut hominis spcciem , aut animalis habere formari . Nec fuit apud eos neque picta,neque seta Dei prius species , sed in prioribus centum &la'ptuaginta annis templa quidem aedificabant, ficraque tuguria erigebant, simula
chrum vero nullum corporeum dicabam. Perinde atque nefas et set deterioribus meliora assimilare, neque aliter atque intelligeri
ita Deus percipi possit. Eadem apud Clementem inmundi Eusebium Caesareensem, Ter usitanum , Dioxuesum Hali mascum OL fendes. Optime proinde suo tempore amphilochius Iconii Disi pus, Epiphanis συγχρον , scripsit : Non nobis Sanctorum corpora les vultus in tabuli,coloribus effigia re curae est, quoniam his opus non habemus , sed politiae illorum virtutum memores esse dc be-
186쪽
mus. Quibus verbis ad Carpocratianorurn haeresin respexit, qui illa aetate, imagines Iesu, Pauli & aliorum coloribus in tabulis depictas habebant, quod Christianis non in usu esset.. g. XVI. Haec cum ita se habeant, non pauci emunctioris naris homines inter ipsos Pontificios , scandalosam illam imaginum adorationem obelo signarunt, veritatisque clypeo muniti, cidem publica scripta mascule opposuerunt. Robertus Holoth natione Anglus, Professione Dominicanus , circa Anno MCCCXLIX. in libr.Sapientiae, Lect.CLXXXV. Thomae definitionem hac ratione convellit : Latria ad Deum solum pertinet. Imago autem Dei Deus non est, quare Latria imagini non est tribuenda. Alioqui Creator & res creata eodem cultu adorarentur. AIlIrimm Durandus in Ration. divin. OT. Si,inquit,nec homines nec Angeli adorandi sunt,attendant, quid agant,qui sub Praetextu cujusdam Remligionis seu pietatis di versas adorant imagines: Non enim licet aliquid manufactum adorare. Una tantum Dei Patris est imago,
quam una cum patris tantum adoratione adorare debemus. Gabrielmes in Canon. Lect. XL LX- eorum sententiam tanquam sanio- .rena probat, qui ἀicunt, qudd imago neque ut consideratur in se, secundum quod lignum est, lapis, aut metallum, neque ut consideratur secundum rationem signi& imaginis , sit adoranda. Qualitercurique enim consideretur, inquit, est res insensibilis& creatura, cui adoratio λατρειαι minime est exhibenda. Hinc patet qu tundam hominum stolidus error , qui adeo ad imagines afficiuntur, ut in ipsis credant esse aliquid numinis , gratiae vel sanctitatis, quibus potentes sint facere miracula, praestare sanitates, ex hoc assurgentes ad eorum venerationem, ut praemistarum aliquid consequantur. Arguitur cX eodum nonnullorum indocta simplicitas de
indiscrictio, qua reverentius adorant imagines pulchras quam turpes, novas quam vetustas: aut e contra ornatas venustiori auro vel
purpura, quam nudas, credentes eas lanctiores, quo pretiosiores, dic t Bexubardus ait., offerentes libentius auro tectis, ubi magis cernitur divitiarum cumulus. Arguitur& aliorum rudis levitas, qui Provide vota emittunt, di ad peregrinandum se obligant, nunc
187쪽
ad illam, nunc ad aliam Ecclesiam , intuitu certarum imaginum,
credentes illas majus in illa, quam similes in aliis fulgere a virtutibus, clarere miraculis, re majore fulciri potcstate. Haec omnia in
vanam transeunt superstitionem, inquam non inciderent si rationem adorationis ac veri cultus attenderent: aut si ignorant, informationem humiliter acciperent. Patet siquidem imagines esse res insensibiles , quae ex certa partium su arum figuratione & ordine imaginis nomen sortiuntui: Unde eis convenit res alias significandore praesentare. Ratio autem ordinationis in Deo, est perfectio summa&universalis praesidentia. In creaturis vero est aliquid divinum, puta virtus, potestas,aut excellentia aliqua singularis a Deo participata : quorum neutrum reperiturin imagine ; nulla talis propter se adoranda est , neque auxilium quodcunque ab eis po- stulandum. Neque enim vident, neque audiunt, neque se intel digunt venorantes. Sunt nim Creaturae in animatae, quibus nec est senius, nec intellcctiis. H.actenus Biel. Georguu Theo o-gus itidem Pontificius in Consultatione ad Ferdinandum & Maximilianum F. Imp. de Articulis Religionisinter Calliolicos Δ: Protestantes controversis, cum ex Niceta Historico in di ca det, ad huc tempore Friderici Barbarossae Imp. circa Ania. Domini MCLXX. Germanis imaginum adorationem interdictam fuisse, quamquam dubium non sit , quin jam tum quoque in Gerri laniae Provinciis nonnulla: supcrstitiones Ec abusus in imaginum usum i
reps crint,tamen,inquit, Optandum csset, ut majores nostri huc usque, in prisca illa ma lorum suoruna lententia intcgre perstitissent manifestius enim est, quam ut multis verbis explicari debeat, imaginum &simulachrorum cultum nimium invaluisse , de affectioni,
seu potius superstitioni populi plus latis indultum esse , ita , ut ad
luminain adorationem, quae vela paganis suis simulachris exhiberi consuevit,&ad extremam V .intrat cin, quam Ethnici in tuis si inu- lachrisWimaginibus effingendis & exornandis ad milerunt, nil an oliris reliqui factu in esse videatur .Quare di prudentes in Ecclesia Catholic a viri, lam Oli in modum aliquem huic rci ponendum , &superstitioni occurrendum centu erunt. Irim ad finem verborum Gabrie-
188쪽
DE OSCULIS IMAG. ET RELI VIAR. SACRAR. rs
Gabrielis mel : haec omnia in variam transire superstitionem , inruam non inciderent, si rationem adorationis, &vericultus attei etent,aut, si ignoratu, informationem humiliter acciperent, a
dii: ista quidem recte dicuntur, sed utinam illi, a quibus haec informatio accipienda esset , non ipsi harum sisperstitionum autores eo' sent, vel certe eas in animis siniplicium hominum aliquando quaestus causa nutrirent.
f.XVII. Mariae Semper. Virginis nomini oscula quoque consecrata leguntur apud Papicolas. Solebant enim quondam ad nomen Mariae inanus osculari, siquidem testus dies esset ; extra hos autem genua flectebant, & olcula ei, cui innitebantur, figebant. Qu*m maxime hunc ritui later PraemonstratensisOrdinis sectos obtinuisse,illa indicant, quae autor vitae Hermom apud Laurentium Surium, VlI.Aprilis recenset. Moris est, inquit, in ordine nostro, putoquod & in aliis, ut quoti cscunque nomen venerabile virginis venerandae, in Collectis,in Symbolo, in Praefatione, & in salutatione Angelica, quae dicitur pro Invitatorio, pronunciatur,conventus veniam capiat, id est, diebus non festis, procumbens in genua, osculetur id, cui orans incumbit , Festis diebus osculetur manum. Huius consuetudinis meminit quoque Alysius Novarinus , Heronensis, Schelasimatum Sacro-Profanor. Lib. IX. cap. XXs V. p. 263. Et Libro IV. Hectorum Sacrorum cap. XXl. 8.sso. g. Iris. Ludovicus
xl.Gallorum Rex, qui ut sospes & integer Mariam coluerat, i conem ejus amuleti instar gestans, saepeque deo Mans; ita ubi advertit mortem instare, ge Regio apparatu in suo funere incurius , Mexosus fastum, voluit deferri in aedem B. Virgini Mariae factam. Duplo ae invita Ludovici XI. sub Ann. MCCCCLXXXIII. apud inrcellinum de Pse omo I. Encyclopaedia Moralis , m. Is. Idem Rex plumbeam B. Virginis imaginem pileo assuebat. eLcl. 67s. Eadem etiam figura Virginis B. tibi consuluit Imperator Isaacius Angelus Conanentis, qui audiens hostem signis explicatis urbem Imperii caput contendere , B. Virginis imaginem , quae erat foris , magno apparatu in urbem invexit , magnoque cultu exhibito emeritae con)ugi S. Ioseph , Mus suffragi irritos fecit
189쪽
.M DISSERTATIO VI. Iomnes impetus aemulorum. 'be ibidem ex historia Imperiali, sub Ann. MCLXXXVII. Ludovicus Pius Imperator Z Rex Gallus, Mariae obtutus sciens esse salutares, imaginem ejus ligneam alla-bre effictam adeo deperibat, ut etiam ad venationem egrediens, illam circumterret,ut,dum per quietem licerct aspicere,in arbore collocatam humili obsequio excoleret , nec unquam sine Maria comite aliquid aggressus est ut ingratianimi notas expungeret, eidem imagini templum augustum commendavit. vantetum b. X. t erro I. Unde autem ille mos emanarit , egregie Iohannes Drusius Observationum Lib.Il.cap. XV. his verbis explicat : Quod hodie in more positum est , ut in honore Christo ejusque sanctis habendo,corum imagines ac statuas deosculentur , id usque ab illa impia & ridicula veterum, qui fallos Deos colebant, superstitione ductum ac propagatum videtur. Solebant enim illi statuas ipsas, in quibus aliquid divinitatis esse opinarentur, deosculari. Id didici ex I. Regum XIX. tibi ita scriptum eli: omniagenua, quae non curvaverunt Baal, or omne os, quod non sulatum es eum. Qu' igitur ritu illi Diis suis honorem exhibebant, eodem hodie in Christi imagine Manctorum sanctarumque statuis venerandis utuntur. Hac tenus ille. De tali imaginum cultu' πο- Georgius Buchanam alicubi canite Oscula, serta, Rosas, das & libamina Saxo, Teque cupis dici, cum iacis ista, pium.
Quid tibi pro tanta ma)us pietate precemur Z . i sinam ut fias Numen, tu quoque, quale colis. Invitatorium citanti pla oua, quae replicatur ad Psalmum iaonag sim umquartum, venite exutiemi, qua invitatur populus ad adorandum Deum.In officio MoZarabico vocantur Sonus. In Regulis Monasticis denominatur versus Aperitionis, sive Re pons rium hortatIonis. Et in nonnullis perv iustis caeremonialibus vocatur Antiphonam itatona. Igitur in triduo hebdomadae majoris relinquitur . ne unite cum Iudaico populo Christum ador mus, quem illi in passione clus illudentes adorabant. Ob eandem rationem in festo Epiphaniae etiam reticetur. Amaiaraus
190쪽
DE OSCULIS IMAG. ET RELUT SACR.
ta sie quia ibi est: idem Christi praesepe, ut significaretur, quod
idem infans ibidem proprio vagitu ad esus adorationem populum invitet. vid. Macer in Hierotexico p. 33 s. Cardinalis Bona de diisna Psalmodia c. X VI. g. 8 .p. 8 3 s. Oper. Edit. m q. AHI vertianae. f. XVIII. Praeter adducta alia adhuc restant oscula producenda, inter quae principale subsellium sibi vindicat CRUX , Domi nicae Passionis Instrumentum, quod ab omnibus in Ecclesia Graeca de Latiua oscula accipit. Inter Graecos quidem Dominica tertia& quarta quadragesimae adoratio Cruci s celebratur. Causam cur id fiat, & praecipue hebdomade quarta, post Calliseum in Spnaxario de eadem Dominica , Euthymius novarum Potrarum Episcopus apud Mutium , Dissertatione de Dominicis & hebdomadibus recentiorum Graecorum, subjuncta operi de Eccles' Orient. ct Occi rimae se l. 1438. his verbis prosequitur: Quam ob causam crucis signum medio jejuniorum tempore ad adorandum omnibus proponitur. Cum spirituale nobis divinumque Pancratium tempus noc aperuit jejuniis,in quo amnax certamina ut quispiam diceret, percurrimus, & circa ea promptiores alacrioretque descendimus , omnem in illis animae virtutem ac robur, veluti in theatro commonstrare conantes, praeclarasque coronas adversus animarum hostes reportare, ne in principio conatus ostendentes, tum inter progi ediendum animum despondeamus. Crux in medio hu-3uscemodi Pancratii proponitur, exantlatos jam antea labores lustcipiens,& ad futuros excipiendos certantibus animos adde ps,quae in Gymnicis certaminibus unctores peragunt , in medio stadii commorantes,& athletas Vocibus excitantes. Hususce etiam gratia homi nes in itineribus diversoria commenti sunt, ut iter agentium ad illum utque locum, cursuum contentionem quiescere faciant , vegetiusque ad ca,quae subsequuntur, desiderium in dant. Fuetit itaque hic crux & Salvatoris passionum recordatio, ne nos ad ejunii incommoda toleranda defatigemur, sed velocius cur- sum contendamus ad resurrectionern,Christo per crucem ad eam
ducente. Et haec est vera ratio, quare medio jejuniorum tempore Y crucis