장음표시 사용
191쪽
Crucis venerationem solenni ritu celebramus. Hactenus ille. Haec eadem Dominica dicitqr alio nomine Adora- tionis crucis , & legitur oratio Philothei Const.intinopolitani,
tertiam jejuniorum Dominicam, seu ad 3randae crucis. In media quadragesima legitur Theophylacti Bulgariae Archiepiscopi
εις τηι προσκυνηπιντου τιμώs ς αυρο, Oratio in adorationem venerandae crucis . Germani P etriarchae Constantinopolitani εις
nerandae& vivificae crucis tempore medio 3ejunii. Item Theodoti Studitae εω ν οσκυ--του τιμίου se ζωοποιου-&c. In adorationem pretio ae 5c vivificae crucis. Nam per totam hanc hebdomadam crux omnibus fidelibus publice a Sacerdote exponitur adoranda, cui omnes reverentiam, summa corporis inclinatione, prius se signo crucis signantes, exhibent & adorant, ac demum deo culantur. Hymnus antiquissimus in festo Sanctae criicis communiter in Ecclesia Graeca cantari solitus a Metrophane Critopulo Confes Eccles. Orient. cap. XV. p. m.127. sic exprimitur:
ς σωμασιν, χειλεο u . Hoc csti Pretiosam crucem tuam,
,, Christe Deus, quam cum Moses quondam in semetipso defor , , maret, Amalechum oppressit&fugavit, David etiam, carmi- num modulator, scabellum pedum tuorum decantans, adorareri jussit, hodie peccatores, nos labris indignis osculamur.Tc, quiis in illa sussgi voluisti, laudantes inclamamus. Dignare nos Do- ,, mine, una cum latrone, rcgno tuo. Notandum itaque quid hymnus ille dicat: Hodie, inquit, peccatores nos adoramus labris indignis, non dicit genibu vel corporibus, vel capite sed labris. I O- sius myro in Consi intino'obtauro Epist. S nodie. Tomo XIX. Concialioru/,star. 6o8. Nos vivificam crucem adorantes congrue cani- ,, mus: Crucem tuam adoramus Domine, adoramus & lanceam, is quae aperuit vivificum latus bonitatis tuae: quod evidenter saluta-
192쪽
DE OSCULIS IMAG. ET RELI VIAE. SACRAR.
Irrtio cum osculo est, diciturque ut id demonstrat, quod haec pro- , , priis labiis contingimus. H. I. Porro petii bet Astatim Lib. li I. de Eec Orient se Occident. consens c. XV. g. i 6 p. ia I 8. quod Graeci cruces fere omnes non pictas, sed lignis in cis modii efformatas maxima in veneratione habeat, & adorandas exponat,&,dum supplices aliquid a Deo exorat,circumferant, neq; his contenti, in nonnullis Christum appensum, a cruce separatu, ut in Italia fieri solet, summa animi demissione, cu ipsa cruce colant. Adde,in ossicio Parasccves, dii Christum ipsum veluti ad sepultuta comitantur, Christi corpus undequaq; efformatu sepultumq; circumducere pcr urbes, & adorare. Ide de hebdomada magna, qua alii salutiferae passionis σωlηρίου-αθους nuncupat,l. c. p. i T. Fcria sexta, inquit, circa hora diei secu-da. horae uti praescriptae sut a Cyrillo Patriarcha Alexandrino in Ec 'clesia,& reliqua illius diei officia; no iste sub equenti ante Sabbathu, sepulchri sepultiq; D ni laudes cxicantu proloquutur. Ad haec tametepora usus obtinuit, ut tu Psal. cxv m. canitur,& singulis versiculis singulaTro paria cocinutur,Christus decore exsculptus, vel assabre in tabula depictus,& in seretro depositus, solenni cereoru ardentiuapparatu, Sacerdotibus, quemadmoducti sacra Missaru lo lenia celebrat, vestitis, reliquo Clcro,no sine ordine cocomitate,de Christi fideli by feretrum prosequetibus,per urbis Plateas desertur, proponiturque omnibus adorandus exosculandusque : sicque omnium venerationi patet. Flores interim, imagini luperpositi, maximo studio ab omnibus conquiruntur, quibus sibi maxima bona, non corporis modo, sed rerum etiam domesticarum pollicentur. g. XlX. In Papatu signum crucis postquam multis longisque ac mysticis ritibus, precibus S Ceremoniis consecratum, de de ligno materia vilissima, si non in Numen , ceitc in rem divinam at que adoratione dignam quadam veluti Apotheosi mirabiliter ima mutatum, statim ab ipso illo, qui consecravit, Pontifice, & ab aliis sacris,qui adsunt, hominibus adoratur. Ita enim in Pontificali, pu
blico ac authentico volumine, a Papa non uno confirmato, communi omni uconsensu atq; usu recepto, Clementis postremo vita. jussu restitiato atque edito, past. II pag. 36l. A. legimus: Tum Pontifex stexis ante crucem genibus ipsam devote adorat, & osculatur.
193쪽
Idem faciunt, quicunque alii volu rint. Si crucis signum ex metallo, vel lapide fuerit, ipsum quoque simul atque consecratum fuerit, Pontifex flexis genibus devoto adorat & osculatur, plane ut illud prius, quod ex ligno erat. Ibidem, p. 362. B. Extra hunc communem & quotidianum cultum certi sint statique quotannis dies, quibus crucis signa solennius atque devotius apud Latinos coluntur. Melioris cognitionis ergo illorum dierum ritus ad crucis adorationem pertinentes adscrib. un. Feria texta in Parasceve ante- paschali crux potissimum ab omnibus Latinis hoc modo adoratur: Completis orationibus Sacerdos primo crucem iam in altari praeparatam accipit a Diacono , quam versa facie ad populum a lummitate parum discooperit, canens Antiphonam , Ecce lignum crucis: & ubi ministris concinentibus ad eum locum ventum est, quo
chorus cantat, Venite adoremus: tum omnes se prosternunt, excepto celebrante, qui disco operit brachium dextrum crucis,elevatque eam paulisper, & iterum incipit: Ecce lignum crucis, aliis cantantibus & adorantibus: inde procedit ad medium altaris, & discooperiens crucem totaliter, ac elevans eam, tertio altius incipit: Ecce lignum crucis, ad iis cantantibus & adorantibus: Ecce lignum crucis, in quo Salus mundi pependit. Chorus respondet: venite, adoremus. Postea Sacerdos solus portat crucem ad locum ante altare praeparatum, & genu flexus ibidem eam locat; mox de possitis calceamentis accedit ad adorandam cruccm, ter genua flectens, antequam eam deosculetur. Hoc facto revertitur, &accipit calceamenta S casulam. ussis Romanser. VI. in Paras. p. 22s. 226. Postmodum
ministri altaris, deinde alii Clerici & Laici bini & bini ter genibus
flexis crucem adorant , exinde cantatur communiter Antiana; Crucem tuam adoramus, Domine, anctam resurremonem tu,m laudami es glorifcamm. Ecce enimpropter lignum venit gaudum in universo mundo: ibidem p. 228. Postea caninum Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis. Nu a diva talem profert,fronde flore, germine, dulce lignum,dulces clavos, dulce pondussustinet. Ei haec quidem feria sexta ante paschali. Ejusdem fere tenoris sunt, quae Libro II. Ω-ctar. Caeremoniar. Romanae Ecclesiae p. 96. seq. traduntur: Papa dimissa mitta
194쪽
mitra vadit ad adorandum crucem, medius inter duos Diaconos
Cardinales assistentes , quem alii ex suis Episcopis adsistentibus sequunturi, & ter cum distantia genu flectit & orat,antequam illam osculetur. Et postquam illam osculatus fuerit, projicit in bacile ibi paratum viginti quinque ducatos in auro, vel plures, ut sibi placet,& revertitur ad sedem suam. Cum primum Papa ad sedem suam reversus est, Cardinales vadunt bini & bini ad crucem, ad adorandum. Quod si numerus Episcoporum Cardinalium impar sit, ultimus Episcopus adorabit cum primo Presby tero. Idem fiat de Presbyteris & Diaconis Cardinalibus in ultimo tantum loco. Si Imperator aut Rex intersint, adorant&osculantur in ordine, sicut recipiunt cineres, id est, post omnes Cardinales. Guil elmus Durandus Lib. VI.cap. LXXVII. divin. c. de die Parasceves. Subsequenter ipsa crux denudata salutatur de adoratur, quia eum, cui perfidi illuserunt, Christiani reverenter salutando,&devote osculando venerantur. In veteri quadam Agenda, circa Ania. DCCCC. scripta, diei Parasceves talis observatio apud Rodolphum Hostinianum de Origine Testorum Christianorum, p. m.77. Edit. Genevens inst. An n. MDCLXXIV. recensetur: Convenere, inquit, hora octava omnes,tum Ecclesiastici, tum Laici in templum , quadragesimalibus induti vestimentis, ut Pontifici missam celebranti ministrent.ae, ita est tum historia Passionis secundum Iohannem; cui cum certae preculae subjectae fuissent,iacite omnes sua repetiere tecta. Sub vesperam vero crux cunctis deosculanda praebebatur ab Episcopo. Ac solebant eodem die ignis & cerei consecrari, & pro Cleri, ac universi populi, Pontificis Romani imperatoris, ejusque loci Episcopi salute,preces fieri. Ritus hos paulo aliter commemoratThomas
Naogeorgiis Libro IV. Regni Papistici in hunc modum:
Luce Sacerdotes duo circum altare sequenti
Idolum portant humeris Christi in cruce fixi,
Ruin contectum casuia, lugubre canentes. Ante gradus tandem nudatum veste reponunt
Strata super villosa tapetia, suppositimque Super pulvinar capiti: hinc prostrati corpore toto
195쪽
DIs SERTATIO VI. Omnibus infigunt perfossis BASIA membris,
Ligheum & Idolum summo venerantur honore. Hos dein certatim ratorum turba sequuntur, Impietatis ut artifices ad talia semper Praecedunt: post quos tractabile vulgus adorat,
Dona remns pariter, nummos, cereremque vel ova,
Aucupium rasis gratum, cultusque Icelesti Speratum pretium. Quo pacto idola coluntur , Catholica narc si sunt, Christique imitamina Sponsae tPraeterea ne quid simulachris ludere cessent, Et pro derisu regnantem exponere Christum, Assumunt aliam statuam pro more jacentem Defuncti nuper, porrectis cruribus apte
Atque decussatim compostis pectore palmis, Et pompa cantuque pio ad factum ante sepulchrum
Portant, sericeis tectam mem bra omnia peplis. Sic tamen, ut cerni possint: multiscia dicas Serica, sic visum transmittunt cunctaque monstrant. Praecedunt pueri tabulis inamoena crepantes,
Lumen & aedituus praefert. Scit signa popellus:
In genua extemplo cadit, aut terrae oscula figit, Extenditque manus, & multis pectora tundit, Et statuam quernam divinum ut Numen adorat. Ne 3 aceat vero inque sepulchro sola colatur, Mysticus adfertur quoque & una clauditur intus Panis, ut impietas crescat, cultusque profanus. Sacrificus supplex statuam veneratur inertem Primus, & Assyrios pani succendit odores. Multa statim populus comportat lumina circum, Cancellisque haeret, noctemque diemque precatur Curvatis genibus, violisque S flore sepulchrum omnigeno exornat, suaque affert munera large. Adsunt conducti quoque qui Psalteria cantent, Alterni, defuncto homini velut atque nocenti,
Utque magis hinc plebs ad munera danda vocetur.
196쪽
Iudicet ex his Lector , quam procul a veteri conluctu sine reccilc- .rint in Papatu,& an ex passionis Dominicae, adeoque redemptionis nostrae historia Theatricum spectaculuin fecerint, nec ne
g. X X. Sed & alium cruci proprie diem festum dicarunt,mensis scilicet Septembris decimumquartum,quo in tolennibus Misis
suae sacris in ea parte,quam inrtorium in quadam brevi Antipho- , na consistens, quae tempore oblationis canebatur, ad imitandum
Israeliticum populum, ut Innocentius III. ait, de quo in ii. Paralipom.cap. IXIegitur vocant,ita Deum precantum Protege Domine plebem tuam per signum sanctae crucis ab insidiis inimicorum omnium, ut tibi gratam exhibeamus servitutem,&acccptabile sat sacrificium nostrum. Mox insecreta puta oratione quae in Missa incipita Te igitur,dc alias vocatur Canon missae,quia est regula coniectationis ; ideo Regula ab Ambrosis salutatur, ab Optato Legitimum, a Vigidio Papa ordo precum, a D Basilio Secretum:) rogant, ut sicut illud crucis vexillum adorare meruerunt, ita perenniter ejus gloriae salutaris potiantur effectu. Misis. Roman .p 632. Sic in M issa de sancta cruce e Tuam crucem adoramus Domino. Est 5 alius apud eos dies crucis honori sacer, Mensis Maji tertius, quo eam ab Helena inventam putant. Illic inter caetera sacra , Oratio quaedam dicitur, qua crucem ipsam, veluti vivens Numen, ita ap- ,, pellant atque invocant: O crux splendidior cunctis astris, mundo - celebris,hominibus multum amabilis, sanctior uni versis, quae so- is la fuisti digna portare talentum mundi; dulce lignum,dulces clari vos, dulcia ferens pondera, salva praesentem catervam in tuis ho- is die laudibus congregatam. Breviar. Roman. fest. Ma)i, p. 892. ,, Item: Arbor decora & fulgida, ornata Regis purpura, electa diis gno stipite, Tam sancta membra tangere. Beata, cuius brachiisse Secti pependit pretium, statera facta corporis, Praedam quae tuis lit tartari. O crux ac spes unical Hi Latinorum religiosi in sacra crucis signa honores non solum in Pontificali , Breviario, Missali, Rituali, aliisque id genus publicis & aut henticis Libris solicite praecipiuntur , verum etiam in Ecclesiasticis singulorum scriptorum commentariis , historiis atque annalibus nullibi non occurrunt. Si anulam Hostus Episcopus Harmensis , ct
197쪽
is susticarum o m. i 87. Sic venerabilem, inquit, crucem adorari mus, in qua Domini corpus extensum est, & sanguis ille, quo is mundus universus purgatus est, emanavit, & ligni natura illius is fluxibus irrigata, pro morte vitam perpetuam tulit. Sic crucis ,, signum adoramus,quo Daemonum agmina fugantur,& varii cu- is rantur morbi. Cum semel in ipso exemplari gratia & virtus ex- hibita sit, S usque ad exempla similis vis sed istundat. En inani. festae idololatriae Emblemata: Profitentur enim Pontificii se latriae cultum, qui soli Deo ex ipsorum sententia debetur , cruci ejusque imagini exhibere. Si loquamur, inquit Thomas Summ. partam. quae LXXV. .c. de ipsa cruce,in qua Christus crucifixus cst, utroq; modo est a nobis veneranda: Uno scilicet modo, in quantum repraesentat nobis figuram Christi extensi in ea, alio modo ex contactu
ad membra Christi,& ex hoc,quod ejus sanguine est perfusa. Unde utroque modo adoratur, eadem adoratione cum Christo, scilicet adoratione latriae .Et propter hoc crucem alloquimur & depricamur, quasi ipsum crucifixum. Si vero loquamur de efiigie crucis Christi in quacunque alia materia, puta lapidis vel ligni,argenti vel
auri, sic veneramur crucem tantum ut imaginem Christit, quam veneramur adoratione latriae. Eande sententiam tenent alii Scholastici magno numero,nempe Cayetanus,vid.&BonavenIura in Sentent.III. distinct. 9. P. q. lexander Alenses, pari. III. qu. 3. Paulus Burgensis,scretis. Scripturae, parta. distinct. 8. c. I3. AntonIus Florentiae Archiepiscopus pari. Alu. I tit. 9.f. Dcte. Nec non Concilium Tridentinum, & qui ei interfuerunt scriptores Iacobus P nctinius,
draditu qui post illud scrupserunt, DominIcus a DIO, Ioann. anatensis alii, apud Iohann.Ramoldum de Apocryphis , Praelect. CCXL. col. IS' L. Contrarium placet Ioanni Pico Mirandulano, conclusione tertia, quae sic sonat: Nec Crux Christi, nec illius imago adoranda est adoratione Latriae, etiam ese modo, quo ponit Thomas. Hoc sequi videtur Martinus Persius Pontificius non incelebris apud Hostinianum de Origine templorum Lib. II. pag. I 8 o. tribuens cruci nescio quam aliam adorationem, idque aliquot rationibus. Primo
198쪽
III DE OSCULIS Iun. ET RELIAVIAR. SACRAR. contendit , falsb dici signi ac rc i significatae cogitationem seu no. titiani eandena esse, cuna sint duae, quae a se invicein distinguantur. Primum quippe apprehenditur hoc vel illud signum esse , deinderem intuemur quam significat: haec fiunt quidem simul tempore,
sed natura & ratione unum alterum praecedit. Deinde quamvis lapis, marmor aut metallum, fiant signum, non tamen idcirco suam naturam commutant , neque limitem supera ut insensibilium rerum, neque dignitatem rationalis creaturae attingunt, vel habent secum conjuhetam rem, quam significant. Regem quidem adoramus in purpura sua, quae si ab Imperatore sc)ungatur, nequaquam
illi Regis honorem exhiberemus. Augusinus homilia L VIII. de se bis Domini, Christi humanitatem scribit latria adorandam, quia conjunctam habet divinitatem, quae si se ungeretur, quod tamen
faciendum non est, i latria non adoraretur e quanto ergo minus
Crux, quae revera separata esta Christo, latria coli non dIbet: Hic Peresius quaedam recte dicit, in eo tamen errat, quod cruci qualemcuinque adorationem concedit , ut prudentissime amiseripserit: Multo facilius imagines posse removeri, quam ratio de modus cultus earum definiri.
g. XXI. Mass in Isuita in h/storiar. Indicar. Libro I p. 17 ut
rem ipsis Ethnicis notam, ponit Lusitanos crucem adorare.&. Lib. V. p. 22 o. cum crucis purpureae in coelo signum praefulgens ad occasum aliquamdiu apparuisse narrasset, addit eo viso Lusitanos omnes venerabundos procubuisse , de Albuquercium nobilissimum eo. rum Ducem sublatis ad eam crucem manibus, clara voce, pro sua eximia Pietate, has preces fudisse: O crux nostra Redemptionis arσumentum, & aliis paucis interJectis : In te, te inquam,s es nostras nes habemusrepsitasti Te profitemur, ag si πι, adoramus, aesuppliciter petimus, nobis inter tot pericula terra marique praesidio D. Idem Lib.XVI. p. 17. laudat Baetiani, unius ex Moluccis Insulae, regulum, quod defixas haut uno loco praealtas cruces adorari a po Dularibus; viserit. Trigautius&ipse Iesu ita Martyrolog. Iapon. Lib. IV. cap. spag. 389. in Quivanis cuiusdam sui ex Japonia Martyris elogio , inter caetera pietatis ejus speciimina hoc diserte memorat,
199쪽
178 DISSERTATIO VI., quod mane ad locum, in quo crux erat re ad cam adorandam quotidie soleret. Annales Jiponici ad Ania. MDCIX. MDCX pag. 8.ubi Jubilatum a Paulo V. Pontifice Romano milium illuc pelvenisse narrant, Pii, inquiunt, ut Iubilaeo perfruantur , in templis crucis signum adorant , quod passim Zelo pietatis adducti ipsi collocarunt. Alii e)uidem gentis annales ad Ann. MDCXIX. pag. ii Cruces , quibus Meaci sum xi sunt duo & quinquaginta Latini rutus Martyres, quod eae astabre factae & ad elegantiam expolim cssent, digniores fuisse dicunt, quae ad Christianorum adorationem, quam ad eorum supplicium erigerentur. Apud Iarracum Indic. Lib. V l .cap. XV l. 682. Sacerdos de Ca Zanarum, id est, Thomaeorum Presbyterorum ordine, ab Archiepiscopo Goano ad convertendos Malla a nos missus, cum cuidam ex ea gente primario seni pauca de Deo, & Christo e)us filio pro nobis crucifixo exposuisset: , inquit, omnes Chrisiani crucem adorant, quod Dei silium in ea pro nobis mortuum repraesentet: Hoc unum est scilicet ex primariis Latinae Catecheseos clementis , quo rudes animos ante omnia imbuendos putant, ut eos ad suam religionem convertant. Neque aliter nostrates Canaden sina in diversissima orbis parte Apostoli Jesultae suos vel Catechumenos, vel Neophytos instituunt. Crux ante omnia in locis barbaris erigitur , tum ea religiose adoranda
praedicatur. Huronibus gens e i in illis locis non ignobilis) sibi accoli siccitate metuentibus, PraeceptorIesu ita suadet ut una omnes veniant adoratum crucem , quas ipse apud eos fixerat , lancem farris quisque secum ferentes , gratum Domino Deo donarium oblaturi. Ium Jesu ita quo iis ad illam religionem praeiret , crimcem Princeps adoravit atque osculatus est , ut ipse disertc narrat. Annal. Canad. An n. MDCXXVI. p. 3r. 32. Idem Annal. Canad Ania. MDCL. MDCLI. p. 93. se suosque crucem in illa barbaric' ex L atina discipluo positam adorasse , & Angelorum custoduni auxilium iupplices invocasse scribit. Sed & in istorum libris saepe occurrix lolcianis illa crucis adoratio , quae quotannis feria sexta ante paschali cclcbratur. Notat Trigautius Lib. V. Sintc. cap. V. p. 3os. Sinenlcs Neophὶ tos crucifixi adorationem magno cum pii
200쪽
DE OSCULIS IMAG. ET RELI n. AR. SAERAR. I 'tatis sensu illo die peragere. Sic Troes Iapponic. RelatIou. 3. An n. MDXCVI. p. 221. Nanga Zachenorum Iaponum pietatem laudans, praeter alia Quae recenset, sacra exercitia , Commemorat eos
feria sexta crucifixi effigiem frequentissimos esse veneratos- Et Iarrici In . Lib. VI. cap. X p. 6o . Indos cui vocant) Thomaeos, qua vi, qua arte ad Latina sacra tandem traductos , S: sub Goani Archiepiscopi Latini iugum missos , narrat sexta illa seria magna
cuin devotione ad crucis adorationem accessit se. Cardimm Lylat. Dic. p. i 29. Eandem illo die crucis adorationem in insula Hai. nan, Sinarum vicina, a Iesu ita Mattos institutam, peract.imque cc lebrat; eamque caeremoniam , tantae sanctitatis, ac pietatis visam fuisse dicit , ut omnes inde magnam consol. tionem perceperint, totumque illum diem in sς ad poenitentiam vel berandis ac flagellanitis assumpserint. Alexander Godius refert Dineram Eoi par II.
O ,, XXVI l .p. is s. sic suis Concin sinensibus non quidem nili typo graphi sit mendum sexta, sed tamen quinta Ante paschali feria re
tectam crucifixi signum proposui illa adorandum &olculandum, in agriamque vim lachrymarum tum laoc spectaculo, tum s .i Oratione ex eorum oculis elicuisse. Conter Bellar mini Libr. II. de Imaginibus cap. XXVII. ubi diversis sed facile dissolubilibus argu mentis crucis cultum stabilire nititur. g. XXII. Eadem crux vel lignea, vel ex alia nobiliori materia conflata, moribundis, agoni Zantibus, & ad ultimi stipplicii locum te conferentibus apud Latinos osculanda & gest.inda oster. tur, quasi illa singularem consolatione in cjul modi hominum ani. mis inferat, quae tamen nun Mam etficacius sese exerit , quam quando ex limpidii si molliraclis fonte haurit ut , ad quem inces haementes, ut vere refocillentur, unice deduci debent. In Risuali Roamano de visitatione aegrotorum pag. 2os. 2os. legitur : Moribundo Presbyter lubetur inprimis crucifixi imaginem osculandam praebere , eamque aut e cum in tucndam statuere , ut in ea Servatorem , 5c omnium malorum remedium contem
pletur. Operae pretium eli rem exemplis confirmare : Senex quidam septuage. ratius, cuiJorami nomen erat, Funagi in Bungensi Z i inter