장음표시 사용
21쪽
ponant, quid sibi velit, ne suspicari qui-dcm possumus . Quod si veritatem ille
investigarct ό errorcm profecto refelleret, eriantium vero nomina libenter tacitus praetermitteret, ne creare cuiquam invidiam velle existimaretur . At ego etsi maxime , mi Noceti , cuperem , e X torquere tamen a me ipso , tibi ut alientiar ,
nequirem . Nam Augustinum ne , qui libros edidit retractationum , quibusque in locis lapsus errore fuisset scripsit, id habuisse defendes in animo , ut homines a suis operibus legendis deterreret P Quid ΘSanctus Thomas Aquinas , qui alicubie Y cessisse a firmat Chrysostomum , ita ne fuit institutus, ut exterminanda sanctissimi Episcopi opera ex Ecclesia esse arbitraretur P Quid Θ Va ilesius , qui ipsum Chrysostomum in decretis de Visone Dei , deque gratia Christi cxplicandis errasse statuit, an hoc voluit, ut ejusdem Doctoris Homiliae a nemine legerentur pNova haec est ratio , mihi crede . Non enim datum id vitio unquam maioribus nostris est . proterea quod indicare libros,
auctoresque solerent, quorum opinione Saversarentur. Atque, ut ceteros, qui pene sunt innumerabiles, praetermittam
22쪽
Quis Athanasium , quod Eusebium Caesariensem , quis Hieronymum, quod Joannem Hierosolymitanum , quod Rufinum , quod ipsum Joannem Chryostomum , ε quis Ptosperima , quod Collatorem Cacsianum & Vinccntium nominans consutaLset, ob eam caussam reprehendite' Scili cet indicandi sunt libri, qui biis errores contineantur, ne qui legunt, cum nihil tale suspicentur , sese circumveniri, &capi sinant . Indicatis autem libris, ut
una eorum auctores non indicentur, omnino fieri non potest . Qui enim oscitans neque animadvertens errorem confirmat,
pubblicatque , repellendus pubbIice est,ne , cum uni amoris , honoris , servan dorumque illius librorum caussa , ignoscimus, ceteris detrimento, ac damno simus. Ac ridiculus sane esset is , qui insidias aIicubi cuiquam instructas sciens , ne quid contra legem charitatis, si locum indicaret , ageret, illi , qui in vitae periculum vocetur, quid insidiae sint, quotque genera insidiatum , a quibus sit homini cavendum exponeret I ubi autem paratae misero sint insidiae non exponeret I immo vero violaret is praecepta , quae s
23쪽
reticens , ne insidiantes no antur , circumveniri incautum pateretur. Quare si Concina docuit quibus in libris errores, qui hominum animis noceant , contineantur , non odio in scri Diores , neque malevolentia , sed charitate erga proximos permotus docuit.
XLII. At Concina , dices, id se eniti ac laborare latetur , ut ne qui posthac libris probabilistarum utantur . Permitto
id quidem tibi . Quid tum P An idcirco
ille Jesultarum libros e manibus homi- , num tollere conatur P Nollem ego Societati abs te , mi Noceti fieri tam insignem injuriam . Non enim his tam angustis finibus doctrina continetur Jesu ita-
Tum , ut magnum eorum numerum repe
rire non liceat , qui vel probabilismum confutarint, vel, omissa disciplina morum , ita in facultatibus ceteris versati sint, ut Christianae Reipublicae magnam attulerint utilitatem . Quamobrem si consequutus sui siet Concina quod avebat, nihil nocui siet Societati , ct Paroetis , Christianisque ceteris prospexisset . Atque hoc etiam restabat, ut qui sistem a. probabilisticum sontem esse , ex quo tot laxitatum errores, quot ne numerare qui dem
24쪽
dem possiimus, manarint, censeret, idem teri omnium manibus libros optaret, quibus probabili sinus confirmaretur . Quamquam ne illud quidem concedendum est , tam esse Concinam Probabilistarum inimicum , ut omnes rejicicndos putet, hast- dandum neminem . Cardenas ecce, de quo ista nunc est inter nos altercatio , ab eo magnopere commendatur . Recita Sententiam Concinae : ,, P. Joannes Cardenas,
is inquit , To. pag. q. Probabit sta meo,, judicio doctissimus , qui probabilismum, , adeo coercuit , & restrinxit, ut in praxi,, communiter saniori doctrinae adhae- , , reat , Caramuelem strcnue exagitat , &,, laxiores opiniones profligat. Probabi- , , listarum legi neminem , qui in tam ar- ,, ista confinia probabilismum revocaveri rit. Probabilismum Cardenas speculan,, tive defendit, anticipationibus , quae, , nobis intimae sunt , praeventus cete-
,, rum in praNi , probabilismo rejecto , ut ,, plurimum nobiscum sentit. Haec dixi, , in justam perdocti viri laudem , ut ve- ,, ritati litem ; S ut a partium studio me,, immunem esse patefaciam . , , Itane ille de probabilista Iocutus esset, si omniumine probabilistarum libras tollendos , exisque
25쪽
2 6 EpasTOLA III. que Christiana Republica exterminandos putassct Θ Quo magis miror, te , qui COΠ-cinam ne Domini canis quidem iis , qui ad probabilistas desecerant , parcere videres , saepeque ex ejus libris quanti societatem faciat, quantumque gravis nis ejus instituti Theologis tribuendum putet, cognosceres 3 legeresque , eum non odio in quemquam, neque malevolentia , sed veritatis amore permotum adjunYisse animum ad perpoliendam mosum Theologiam , haec omnia aut dissi nutasse , aut fraude, doloque dicta existimasse , eaque tibi vera esse persuasisse , quae si cogita Dset, cum abdita in mente illius sint , nisi aut scripto, aut Voce , aut nutibus CX-
primantur , cognita esse homini nullo modo possunt is XLIII. Iam cognoscis, opinor, te , etsi
maxime cupias, cum tamen res comparatae ita, ut diximus, sint, esse in hoc genere causse Concinae accusatorem non posse . Sed fac possis * quibus tandem argumentis ericies, poni eum in impostorum numer Oportere, qui reprehenderit Carde nam , ac si is neque recte descripserit, neque in te Ilexerit Silvestri ac Fumi Dominicanorum de reo sententiam Θ Sylvester
26쪽
vester enim V. Inquisit. f. 7. qui putat, reum legitime a Judice interogatum neque negare , neque tacere crimen posse , quin peccet, adjungit ne T. , θ' hoc verum Sc. Immo vero scribit ille hoc modo . ,, Inquiri situs an teneatur de omnibus respondeis, , re veritatem P Pet. de Pal. in A. dist. 19.,, dicit quod sic , tam de se , quain de,, alio, quando certum est , Judicem in- ,, quirere in Caussa , in qua de jure potest ,, quia mentiri in iudicio est mortale
Quid Fumus P Qui , cum de hoc ipso casu ,
quem Vocant, ageret , nihil esse addendum existimavit, unde quisquam assequi coniectiara posset, non peccare reum, qui crimen aut taceat aut neget si prospiciat , poena se corporis esse plectendum ;Recita sententiam Fumi : V. Accus. n. 22. ,, Acca satus negans Veritatem , quae ab , , eo secundum sermam juris exigitur , ,, peccat mortaliter, quia contra justitiae ,, debitum est, ut quis non obediat suo,, superiori. Et ideo si negat 3 vel occul-
, , t at veritatem , quam fateri tenetur , , , mortaliter peccat EX Tho. a. a.
Sed ne quid dissimulare videar, age consideremus ea Apsa Sylvestri & Armillae lo
27쪽
α8 E O s Y o 1 a III. ca , in quibus esse constitutum Cardenae prae sidium arbitrare. Silvester V. Acciis.
g. 13. M Utrum peccet mortaliter accum satus negando veritatem in judicio. Et dicit S. Thom. I. a. q. LXIX. art. Is
quod tenetur judici exponere veritatem , quam exigit ab eo secundum sor- , , mam juris de quo J. consesso criminis .m Et ideo mortaliter peccat nolendo con ,, fiteri aut mendaciter negando . Si ve-di, ro jude X exquirat, quod non potest se- , , cundum ordinem juris non tenetur ei di, accusatus respondere , sed potest per ,, appellationem , vel aliter licite subter- ,, fugere , mendacium tamen dicere non ,, licet. Haec ex illo . Sed intellige, quod , , in primo casu , quando judex juridice, , procedit , tale mendacium non ideo est , , mortale , quia mendacium in judicio , , , alioquin ipsum tacere, vel non confite- , , ri non esset mortale , sed ideo , quia ,, contra debitum justitiae . , , Eadem a Firmo scripta reuerio V. Consessio judici . g. 8. , , Si jndex procedat per
., inquisitionem ex mero ossicio suo tenes, tur reus respondere veritatem sub pec-a, cato mortali,si factum est notorium, vel, , infamia flagrat, vel semiplene proba
28쪽
DA CONCINAE p ID. ET DILIC. 2s,, tum est secundum Τh. 2. a. qu.εν. a. I. is Ex his autem argumentis , quae uterque accepit a Thoma , nonne est consequens ,
reum non modo si poena Dirituali, sed etiam si corporali sit afficiendus, si legitime ab judice interrogetur , non tacere neque negare , sed confiteri debere culpam ΘNon negabis tu quidem . id enim qui neget, haud intelligo , cur non idem rem quamque manifestam negare possit. XLIV. Tuam nunc, Noceti, fidem appello . Eum , qui Sylvestrum & Fumum in prioribus illis duobus locis ne poenam quidem corporis excepisse viderit , postque in loca illa, in quibus describuntur argumenta Thomae inciderit, animadverteritque , his ipsis argumentis demonstrari, reum legitime interrogatum debere fateri crimen , etiamsi poenam se corporis laturum sciat, quid putas de Sylvestri, Fumique sententia judicaturum P Statuet ille profecto , te quoque judice , ica eos adhaesisse Thomae , ut cum iisdem rationibus usi fuerint , eamdem fuerint,
nulla conditione , exceptione ve adjuncta, sequuti sententiam . Quare ut ocuIOS in librum conjecit, consistet, quin con
tra dialecticae leges, homines , qui diu logi
29쪽
3o EpIs Totia III. logicis dedissent operam, conclusisse in quidpiam suspicetur . Quae cum ita sint , quid est, Noceti , quod Concinam esse jactites impostorem , qui, cum haec in Sylvestri, Fuinique libris viderit , cognoveritque quid consequens ex eorum Zrgu mentis esset, in ea illos fuisse judicarit, scripseritque opinione, quae S Tlaomae Doctori Ecclesiae gravissimo probaretur e Nam pervertisse eos praecepta dialecticorum ., idque demum tribus fere verbis a Dsirmasse , quod cum ratione , qua esient usi, pugnaret, suspicari qui tandem poterat Θ At legere , in quis , extrema etiam verba debuit. Quid igitur Θ Impostorein ne dices , aut injustum accusatorem eum , qui recte ratione usus, nihil suspicans in eXtremo para grapho inesse mali, Sylvestrumque defendens ac Fumum, hallucinatus sit. Cur Sanchesium P Cur Salmanti- censes Cur Cardenam Equi perinde , ut paulo ante vidimu& , eodem in genere errarunt , pari contumelia non insectare ΘEquidem qitibus modis excusari hos posse,
quod extrema verba non consideraverint , existimas , iisdem ego excusandum esse in nostrum defendam ..
Atque Sylvestrum oscitantem lapsum
30쪽
errore. fuisse sicile mihi persuadeo . Cum enim poenam corporis excipi a Panormitano legisset, neque animadvertisset de reo ne legitime ab iudice interrogato , an de eo , quo cum judex ageret, ut loqui lent ad insantiam partis, dissereret, id demum tanti Scriptoris auctoritate permotus adjunxit, quod cum argumen ris acceptis a Thoma componi nullo modo potest. Scribit autem Panormitanus hoc modo :is Ex omnibus praedictis elicio duas conis clusiones. Prima sit. Si providetur per inquisitionem ex mero judicis ossicio ,s, tenetur inquisitus respondere positioniis criminosae, si id , de quo quaeritur, estri notorium , seu famosum , alias secus. Secunda Conclusio : ad instantiam par- D tis necessario est respondendum positio- ,, ni criminosae , si id , de quo quaeritur, is sit famosum, & impediat ordinis exe- is cutionem , seu beneficii retentionem,s, de quo agitur, nec venit imponendas, poena temporalis . , , Hoc Vero torque
ri transferrique in reum legitime interrogatum, ponique in expremo illo para- grapho a Sylvestro potuisse , cum Concina ne veri quidem esse simile videret , excusari quidem debet , accusari autem