장음표시 사용
231쪽
De Mart3rio. Reg. a in regi suo: Si eut beatus Cyptianus ait, martyrem non facit poena, sed causa. bidem in I, . , - homilitaMori , persequente, martyriu in aperto ope-tingo a Din. re est: seire vero cinariunelias,& odientem diligere, b Is m ε - martyriani est in occulta cogitatione. x Idem: Habes
3 - nostra martyriu suuriuia& si e carnis colla se roe A. subdimas, spirituali tamen gladio exinalia desi- infim deria trucidamus. diiudor. in Elymologiis: Duo suntd G . M'. genera martyrij. unum in aperta passione, alterum in
occulta animi virtute.Nam multi hostis insidias tole tantes, & eunctis earnalibus desideriis resistentes, pethoe quod se omnipotenti Deo iii eorde mactauerunt.
atque incorporea diuersa sint genere taetiam disti -cta cognitione Quod tamε de animabus sanctis sol tiendum non est: quia quae inius omnipotentis Dei chalitatem vident, nullo modo credendum est. qvi R s- , sit sotis aliquid,Dqd ignorent.' Ide:Quando ad i sem fontem vitae venerimus , et it nobis delectabilitet impressa sitis linuis, atque satietas:Sed longe aberit , siti necessitas oge a satietate fastidium:quia&stientes satiabimur,de satiati sitiemus. ν Item: aeterna c6- templatioris agitur, ut omnipotens Deus,quo magis visus fuerit .eo magis diligat ut fidem in illa risu -- ιιua .ctionis gloria,etit eorpus nostium subtile quidem per ιν. - -. effectum spiritualis potentiae,sed palpabile per verita-
tem naturae. Idem in homiliis:Ct edendum est. quod di pacis tempore martyres facti sint.' IoantuChrycin te linone: dabet paupertas martyrium suum,& egestas bene tolerata facit martyriis: sed egestas proptere viame N. Christum, non Propter necessitatem. e Hieron. in lea'. ad Eusto- genda sanistae Paulae : Non solum effusio sanguinis in
σώ. Wrs confestionem atlytium reputatur, sed deuo aequoque
TMὸ mentis struitus, quotidianum martyrium est f Ide: est sola digna rectibutio cum sanguis sanguine
. compensatur,& redempti cruore Christi pro redemptore libenter occumbimus. s sanctorum sine cere δε tamine, dcc,Supra de certamine. t August. de ciuitate elisia Loi lib. Dei : Quicumque etia non percepto regenerationi
33 e. T. 3 str. lauacro, pro Cluilii conicitione mori tauriis, tanturn
. v dimittenda pereata, quantum si ablueren-m ante retributionem extremi iudicit, iniusti in tequie ψ quosda iustos eonspiciant,vi eos videntes in Saulo, non solum de suo supplicio , de eorum botio macientur.lusti vero in tormentis semper intuentur ini stos,ut hinc eorum gaudium crescat:quia malum c5spiciunt , quod misericorditer euaserunt, tantoqi et ptori suo maiores gratias referunt, quanto vident in aliis, quod ipsi perpeti, si essent derelicti, potuerunt. Ide in dialogis: sieut electos beatitudo Letificat, ita credi necesse est 'uod a die exitus sui. ignis reprobos exurataAug.de eluitate Dei:Etit illius ei uitalis & vna 2 rc in omni b.& insepaiabilis in singulis voluntas libera, ab omni malo liberata,& impleta omni bono, fruensum. s. indesinenter aeternoru iucunaitate gaudiorum, oblita culparum oblita poenarum: nec tamen ideo tuae lio . t ut sieto sonte baptismatis.b I : atoe i i x Crationis oblita. ut liberatori suo non sit grata.Quati
impetus belli, tanto maior O ia non cedenti,tam i κ. st .ati densior eorona mari 1ri, in. super cantica: Statis e MN.ris martyt tripudians t iuphans,toto licet lacero corpore:& rimanteacte a ferro, non modo seri sortiter,
Maeriter,irum e carne sua eis eum sipicit ebullite sangui in . Vbi ergo tune anima martyris nempe in xui. t ut Ape in petr nempe in visceribus usu. Ide: habitans quid mirum si in modum petiae di-
tueritὶ sed neque line mirum .s exul , estpote dolores non semiat eorporis: neque hoe facit stupor,sed amor. IIA-βν i an ittii uti non deest do. tum ergo attinet ad scientiam rationale, memor erit praeteritotu etiam malorum seorum, quantu autε ad expetientis sensima prorsus immemor.iι Ide pax cae ii in; e
testis ciuitatis,est Oidinatissima societas siuendi Deo, piam di inuicem in Deo, ae idem: Quanta etit illa Relieitas, ubi nullum erit malum,nullum lates,it bonum vaea- bitur Dei laudibus,qui erit omnia in omnibus. Nam quid aliud agetur , ubi nem vita desidia cessabitur,neque vita indigentialiuoradiret nescio. IIdε r I se fi . y IMA aalanis erit desiaetiorum nostrorum,qui sine fine videbum tur,sine fastidio amabinar,sine fatigatione laudabitur: lol. ledeontemnitur, I Idem in sermonibus:Est mar- Dhoe munus,hie indictus hie actus profectio erit omni-ι tyrii genus,& effusio qu datu sanguinis in quotidianx c- . eormiis afflictione , est etiam bapti sinus aliquis is
compunctione cordis, de lacrymarum assiduitate. Sic quippe infinius de pusulis corde necesse est, ut quem semel ponete pro Chritto t,on solliciunt, saltem mi tioti quo iam sed diuturniori martyrio sanguinein scindist: si e de bapti sui S aeramentam,quoniam ite tali non licet his,qui saepius in multis offendunt,freque iit toti ablutione suppleri.
in z.sib. Reg. min moralibus t Quia in hae vita nobis est oneret,etit in illa proeuldubio diis is T in omni eorpore, quocuq; dignitatum:.t Gundum quod hic alius alium metito oeuli, ei e pereemente dixin Gἱ Γι. se sius aliurctributione transcendatris Ius i. em super illud lob: Donec impleatur risu os tun, Ace. In illa aeterna patria eum iustorum mens in ravitationεor, Lrs.ca. rapitur, lingua in eanticum laudis lanatocio Ue:Ibi uniuscuiusque mentem ab alterius oculis membrorumipulantian6 abscondet: sed patebit aninius, pat bit corporalibus oculis ipsa corporis harmonia,sim; unusquisque tunc et te conspicabilis alteri, sicut nune
adhue umentea sunt, minuina animae quo loco habeantur, ignorant: ita irios tui vitam in carne uiuen tium post eos, qualiter disponantur, nesciunt.Quia
de a ita spiritus loge est , vita camis:& scut corporeabus sicut in ipsa vita erit comunis' Ide: In nobisipsis
imaginem Deseontuentes tangamus, & ad illum redeamus, quo peccando recessetamus. Ibi esse nostris non habebit mortem, ibi nosse nostium non habebit errore , ibi amare nostram non habebit offensione. α Absit omnis deformitas, omnis infirmitas, omnis tarditas,omnisque eorruptio: & si quid aliud illud no xo f. decet regnum, in quo resit tectionis, & promissionis si ij aequales erunt Angelis Dei, si non corpore, non aetate, certe saelicitate. a Ide:lta Deus erit notus,atq;. conspicuus, ut videatur spiritu , singulis nobis,in sin- in s. gulis nobis evideatur ab altero in altero: videatur in seipso: videatur in caelo novo,& in terra noua, atque in omni,quae tue sinit creatura: videatur & Det corpora in omni eorpore, quocuq; suerint spiritualis e poris oculi, acie peruemente dilecti:patebunt etiam cogit tiones nostiae inuiem nobis b Ide de Trinitate: CD-sia,Ltemplaila est merces fidei, cui mercedi per fido cordat .s. μ' mundatis, sicut scriptu est: Mundans fide corda eorum ab rem.3. Idem: illud quod a sit iustitia. Suprali. a. de quatum virtutib. e Ide deli reo arbitrio:Tata est putenritudoe u mrim iustitie,ratai unditas lucis aeternae, hoc.est incω - ti. 3. tabilis vetitatis atq; sapientiae,ut etiam si non licet et Ufin ea amplius vivere, quam unius diei mora, propter hoc solum,innumerabiles anni huius vitae,pleni delitiis , de cireumquentiate malium bonorum, ricte meritoque contemnerentur. Non enim falso , aut paruo asse dictum est : Quoniam melior est dies una in attiis tuis super millia. 'idem in sermonibus: Tunc
232쪽
Τune non peerabimus non solum Ams,sed e eum Λ gaudiu cireumcirca, ubique gaudium tilenum II dent:
cupiisntiis,cum illam faciem videbimus, quae vincit Omnes eoncupiscentias. Tam enim dulcis est sta tres mel, tam pulchra , ut illa visa, nil aliud possit delech a Id. δειν . inlatiabilis,nullum fastia tu,sei - ., viri. per esuriemusta per saturi erimus.a Idem de consti-σα. σ m. ν- ctu:Recedat amot praesentis Muli, in quo omnes sic vivificantur,vi deinceps motiatur: di succedat amor futuri saeculi, in quo omnes sie vivificantur, ut deinceps non moliantur: ubi nulla aduersias turbat,nulla necessitas angustat,nulla molestia inquietat,sed peremnis laetitia regnat. Ioan.Chrrcsuper Ioannem beati, di ter beati,& multotiens beati,qui beata illa potiu-tur requie, quemadmodum misisti δε ter miseri infinite miseri, qui a beatitudine illa seipsos abiiciunt. BFulgentius in epistola: Silaut per speculum vitreum, trina nobis viso administratur, qua nosipsosin ipsuPeulum,& quidquid praesens adest videmus: sic per speculum diuinae naritatis,& ipsum Deum,ut est,uia debimus,quantum possibile erit creaturae,& nosipibs& Omnia alia, veta de certa sicietia cognoscemuso Ber. super eantiea: i replet in bonis desiderium anime, di ipse rationi fututus est plenitudo lucis, ipse volu .e Ibid. post tali plenitudo pacis,ipse memoriae, ni inuatio aeteria nitatis,e Ide: are triliis es anima mea,& quare c&turbas me Spera in Deo;quoniam adhue confitebor illi,eu et tot videlicet , ratione , voluntate dolor,atque , memoria timor omnis recesserit, M successerit
-- miliana securitas.d Idem in sermonibus: Quemadmodum m. circa rationale nostrum,& scientia, ignorantia e6stat, tamquam habitus,& ptiuatio: si e de circa concupiscibile, desiderium,& contemptus,& circa id quod dicitur ita stibile,& laetitia pariter,& ira versatur.Implebit ergo Deus rationale nostrum bice sapientiae taut penitus nobis nihil desit in ulla scientiaumplebit concupiscibile nostrum sonte iustitiae ut omnino desideremus eam, Ae ea penitus repleamur, sicut scripta est: Beati qui elutiunt,&sit lut iustitiam,quoniam ipsi saturabuntur, per quam iustitiam quidquid respuere debet anima,respuet: de quidquid concupiscet concupiscet, δe ex his omnib. magis apparet,quod magis fuerit appetendae tam vero quod dieitur in nobis irascibile .eu tepleuetit illud Deus,perfecta erit in nobis Τune iusti scient, cunctaque Deus facit icienda, tam i IbiI ι .ss. ea quae Praeterit ,qua ea quae postmodum sunt. Ibi . singulis omnes, ibi es, omnibus singuli eranciscentur: nee quemquam omnino latebit, qua patria qua gente,qua stirpe,quis editus suerit,uel quid etiam in vitai
sua seeetit si autem sueris malus, vera omnino sapiStia priuatus, tantis vrgeberis dolorib.ut non solii in- , . . sipiens, velum etiam omnino fias de amenti m Ide: In '' illa vita si bonus fuerit, nihil patietur quod nolit,sed agere permittetur,quodcumque voluerit:si vero fuerit malus, ad omnia quae noluerit, cogetur. dc ab omnibus, quae voluerit,prohibebitur.
Ec CL Esi AE DOC TORIS, Declaratio. T rminorum Theologia. Cum omnis doctrina, ut S. Augustinin inquit,
de Doctrina Christiana D. I. c. I vel rerum, vel
signorumst, resque per signa discamur. eumq;
ficandi quaecumqi animo conciprantur,si ea prodere qui a velit. Vim igitur se verbo amsi n catione in unaquaquescientia pertracta- da nosse oportere,libro de reprehesomb.Sophia saru e. I .docuit Aristoteles.Ex quib. faciti eoia ligitur, quantum opusculum hoc, quod declaratio terminoru Theologia inscribitur, adi in Theologia tractatione Uerat vitruatis. In eo enim Actor dilucide explicat terminos, quι b. in praeripuit Theologica scientiae materiis pro Fres Theologi ututur, ne ex istoru ignoratio quisquam hasta cinetur,vel in perniciosos erro- nain tueunditatem,atque laeti- D res, qυοa hae de plerisque aliquando
tiam replebimur pace diuina ae Idc:Sictu replebit animas nostras Deus, eum si ferit persecta in eis scientia. persecta iustitia. persecta laetitia: si replebitur maiesta
te eius omnis tetra nostra,cu suerit corpus immorta
le agile, impassibileaeonfiguraui deniq; corpori claritatis suae. Idem: Eterna omni u beato tum solemnitas est facie ad faciem Deum intueri, eius dulcedine fastidio satiati ..tque semper habent,semper ha-ν. g. be e velint, ae eius visione sine desectu pet frui.fAnselmus de similitudin ust Paties beatitudinis sunt, pulchritudo,agilitas,fortitudo,libertas, sanitas, voluptas,longevitas, apientia, amicitia,concordia,honor, potestas. securitas de gaudiu. Ista,ut aestimo, sunt, quae Epropter se, Se propter quae alia quaeq; ab homini b. p- petuntur Et ita notadu.quod septe priores beatitudi-,ιiu Pa tes ad corporis beatitudine. septemque poste τ' tiores, ad anima pertinent. Idem in illa vita pulchri h nil. .. , iustorum,s li pulchritudini, qui septemplicitet, quam modo sit splendidior erit adaequabitur1 Idem, Velocitas nos lata cocomitabitur,ut ipsis An relis Dei aeque celeres simus,qui , caelo, ad terras,8: econuersiui dicti, eii ius dilabunturI Idem in suturo sie iustus sol-tis erit ut etiam si velit,terram commouere possit: desiectonuerso iniustus imbecillis,ut nec etiam vermes amouere queat ab initis suis. Idem: Gaudium erit iusto, imis Se intra, gaudium sursum atque Oorsum, Ornyc. S. Bonain. Tom. I. i uiLe
rantigit, prolabatur. mae vero hoc opuscuia
continentur inusius in Breviloquio auctor edifferit, ut ibi pro euiasque materia ratione mamnifeste apparet. Adeo ut non tu declaratio teris
minorum Theologia sit iste tractatuι , quam eo endium totius Theologiae compendi si mum, longeque i o Ereviloquio breuim. MMPOTIN s Deus Pater, Pilius, Sphitus
sanct as unus est Deus main unitatena
/ tutae numerali est realis pluralitas perta natum,quarum prima sol.Patet, nullo est ploducta: nee producibilis:nec genita,nec generabilis: nec spirata nee spirabilis nee ere ta,nec creabilis Deunda persona, seil. Filius est genita Patre naturali productioneinaturali iacchiditate intcllectus per memoriam.Tertia pet sona, sciι Spiritus sanctus est spitata i Patre,& Filio,n5 genita nec creasta, sicut nee secunda persona est creata,nee spirata. Essentia autem diuina est summe una, id est,nullo Essetsi di is modo diuisibilis in plures essesitias. Secundo est sumen smplex,idest,n5 composta ex multis rebus disti netis a se inuicem re, nec eomponi bilis cum rebus , se radistinetis: sed quidquid est in ea,propter sui infinitate. cum ea. Tertis,est immensa, id est, ipsa
233쪽
per seipsam est praesens omni rei, & personae pet ipsa A litudo consormis. Diei tui Verbum, vi similitudo in-
opera tui in omni re, & manu tenet, Sc intelligit Om. nia. Quarto est aeIerna, id est,non incepit nee desinit,
simul δέ semel omnes persectiones indiuisibilii et co-tinet. Quinto, est incommutabilis, id est,nee substantialiter nee accidentaliter miliabilis: nec generabilis,
nee corruptibilis : nec aliquo modo petistii bilis, vel defectibilis.Sexto,est necessaria. id elLipla non potest non esse, nec aliquid ab eo defice te,& omnis sua actio ipsa essentia, & necessaria ilicet terminus actionis divinae ad extra non lit nece statius. Septimo est prima, id et L radix& fundamentum emanationum,& per sinnalium proprictatuna,& Omnino prima entitas, inter omnia entia, & in diuinis & cieaturis. Octauo in ea tellectualis. Dicit ut Filius, ut similitudo connaturali . spiti tus, Gn. Spiritus sanctus dicitur donum, ut datum volunta-ctus. tium,& praecipuut Dicitur spiritus,ut datum volun
tarium N ptimum. Dicitur charitas Patri ,& Filii ut datum hypostaticum. Praelieamenta quinq; vltima non sunt in Deo,quia QEae praedi ultima attribuuntur Deo figurative. Praedicamenta quinque prima , secudum id quod est eompletionis in eis,sunt in Deo, de reducuntur ad duo,scilicet substantiam,& relationem. Ideo dicuntur duo modi praedi- eandi in diuinis, scilicet pet modum substantiae, & relationis.Praedicare per modu siubstantiae est praedicare est summa se elidita ,id est, memoria persecta ad pro- is de omnibus persionis simul,& ligillatim, & singulari-
ducendum personam vitamque. Naira memoria,qua D ter. Praedicare vero secundum relationem, ut est non
dicunt intellectivana, naturam Dei dicit cum intellectu , quae foecunda est retpectu Veibi. Sed memoria, quam di eunt spitaliuam, naturam Dei dicit eum v luntate,quae eli foecunda respectit Spiritus sancti. Nono, est in ea summa charitas, id est,una numero voluistas in trib. personis,& per consequens eadem volitio,& volitum idem. Decim ast in ea summa liberalitas,
id est,communicabilitas suae ellentiae,& omnis infinitae pet sectionis in deitate ipsis personis &-honita.
tis, & influentiae in creatum omnibus rebus productis.Undecimo,est in ea summa aequalitas, id e st persectio Patris nsi est niator,nec minor persectione Filii . similiter N Spiritus lancti .nee Filius e st per fictio-
diei de omnibus, aut si de pluribus,pluraliter dici. Esirim, dia
Essentia diuina dieitur essentia, inquantum colN- ultra quom .
munieabilis in abstracto: sed dicit ut substantia, in 'ςssςntia x
quantum communieabilis in concreto.
Sunt quinque modi dicendi limul, & quaerendi in Quinquε diuinis. Sis ratione personae:qui ratione hypostasis: inadieedi
quae, ratione notionis: quod ratione substantiae:quid diuinis. ii uc quod, ratione essentiae.
Habitare Deum in nobis , est effectum spiritualem
causa te in nobis,cu acceptatione per charitatem, qua Deus nos habet,& habetur a nobis Tota Trinitas a
tem inhabitat in homine Deum appatere,est in sgno sensibili expresse significari, ut Spiritus sanctus appa nis maioris vel minoris qua Pater,& Spiritus factus Cniit in linguis igneis,& columba, Deum descendere, Ide dicendii de Spiritu sancto te spectu Patris, S: Fiiij, nee est deitas alia in Filio,& Spiritu sancto,qua in Patre, nec econuer mec est potestas alia in Patre qua in Filio, & Spiritu sancto,nec maior.nec mino . Nec est duratio siue aeternitas maior,vel minor in Patre, qua in Filio,& Spiritu incto. Duodeclivio est iii ea summa germanitas, id est naturae. & essentiae est summa uniatas, sciliaet numeralis in tribus personis, similiter de talis unitas est in omni persectione essentiali in tribus personis, non aetem in omni proprietate notionali. Tertiodecimo, est in ea summa conformitas, id est, essentialium proprietatu summa unitas,& adentitas, de nulla diuersitas: voluntatis concordia. nulla distoria dia , si salteiri debet dici eoncordia: per: dicit utrumque, scilicet iii habitare vel apparere. Deumitti, est cum utroque praedicto aeternalitet produci.
Deum sedete in beatis, est,florificate beatos. Appropriare aliqua personis diuinisAEst ipsa communia omnibus personis ad notitiam proprioru per sonalium facientia, alicui personae attribuereevi Patri
unitatem, aeternitatem. principiationem,omnipote tiam. Filio veritatem, speciem,exemplationem,omnia
scientiam. Spiritui salticho bonitarem, usum, finem,
Vnum,estens indiuisum in se.Verum,estens in teuligibile. Bonum, est ens communicabile. Deus est omnipotens non quod possit actus culpa' Deus cimni. creatutas indivisibilitas in omnium effectuum similis pruducibilitas: Quattodecimo, est in ea inseparabilitas,id est, personarum simultas in existendo,& ubique ira sitie ς iiibendo, & omnia operando. ri essiostes, Emanatione F duκ sent in diuinis, iei licet gemeratio, hypos ales, de spiratio. Generatio, est productio substantifica pet cla . ea.&iuod viri naturae. spiratio,est productio substantifica per modum voluntaris.Tres hypostases, id est sepposita,vel personae sunt in diuinis, scit. Pater,& Filius &Spiritus sanctus,sequuntur quatuor relationes, scili-eer paternitas, filiatio,processio, spiratio. Sequuntur etiam a uinque notiones, scilieet innascibilitas, paternitas, tiliatio, processo,spiratio. Paternitas,est generatio activa, Filiatio.generatio passisa. Processio, est Aspiratio passiva. Spiratio,est spitatio activa. Innascibi- EProprieti, in obitatis , scit. a nullo produei. Disonili, PLOpticyas Persenalis est, qua per ira proprie, &quid Ee qum principaliter innotesti Et sunt tres, si ilicet paternitas toplax. filiatio, spiratio passiva. Notio est,qua per Ena innote. kit, ut distinguatur ab alia. Innascibilitas, innotescit patrem principaliter per modum raestationis ex consequenti iγet modum politionis, id est, sontalis plenitudinis. r itu . Filius dicitur Imago,inquantii in expressia similitudo patris. Filiuς dicitur Verbum in quamu est similitudo expressilia. Filius diei tui filius, inquantu est smilitudo Itypυ statica. Secundo filius dicitur Imago, ut simi-
, nec actus poenales in se recipere,ut p. τι F. timere, nec corporales, ut dormire,nec inconuenientes,ut facete aliquem maiorem se. E st,inquam, Deus persecte vere.& proprie omnipotens, id est potes Omnia .qitae sunt alicuius potentiae,& POIentiκ complς δ potet, iaPotentia completa , est quae non potest des ere,nec duplis saccumbere, nec indigere. Potentia incompleta, quα
pote st in peecando deficere, in patiendo succumbere, in corporali actione indigere Potentia diuina est,quae nee est de nihilo, nee sub aliquo, nec eget aliquo.nec culpabilia potest, nee pira alia,nee materialia. Sapientia Dei est illa,quali invidissime Deus cognoscit Omnia bona,mala, praeterita, praesentia,de sutura, di 'p' - actualia,S: possibilia:& per consequens ,est infinita,&incomprehens bilis nobis.Sapientia Dei dicit ut scientia linquantum est cognitiua omnium possibiliv. Di citur visio, respectu omnium actualiter existentium. Dicitur approbatio, inquantum est respectu bonorii.
Dicit ut praescientia, in quantum est respectu futut rum: Dicitur dispositio, inquantum est respectu fiendorum ab ipso ino. Dicitur praedestinatio, respectu
praemiandorum. Dicitur reprobatio, inquantum est te spectu damnandorum. Dicitur lux, inquantum est ratio cognoscendi omnia. Dicitur speculum, inquantum e st ratio eognoscondi visa,& approbata Dicitur exemplar,inquantum est ratio cognoscedi praeuisa,&disposita. Diei tui liber vitae. inquantum est ratio cognoscendi praedestinata. Sapientia Dei est liber vitae, respectu
234쪽
mas eauta effelam , exemplatis
respectu rerum, ut redeuntium: exemplar , ut exeun- A Visio est,eum id quis videt,quod euenit sicut apparuit.
tium: speculum, ut euntium: lux, teipe omnium. - oc iam: ---Αd exemplar spectat idea secundum actum praeuidem di. Uerbum ieci indum aetiim proponendi. Ars secundam actum pro uendi. Ratio secundum actuin perinficiendi. Simplex Dei notitia est, qua cognoscit taus boua, &mala, quae sunt, suerunt, & erunt, & pos
Lot elIe, quae etiam nunquam erunt. Notitia visionis est,qua cognoscit Deus omnia mala, quae sunt, se Iunt ,& erunt. Notitia reprobationis est, qua cognOscit tantum bona, quae sunt, suerunt, & erunt. V luntas Dei dicitur ratione riuulata prouidentia, qua omnia quae in uniuerso fiunt, irreprehensibiliter gubernantur. Liber seria
Est Mag. in Somnium est figulis tectum,& sine interpretatione iitelligi non pote insomnium et , quando id quod vigilantem fatigauerat se ingerit dormienti. Phantasma est,quando vix dormire coeperit quis,& vigilare se existimat,& videtur aspicere irruentes super si, vel pallim
vagantes Mimas, discrepantes de varias, laetas & turis bulentas.
Imago Dei in natura rationali,5c similitudo expres Ialam Dei sa,t amen deficiens in aliquo Trinitatis increatae,consi . in Eonune. stens in memoria,intelligentia,s: volamate.Libertas, eoactione, est facultas rationis, Sc voluntatis,consurgens ex delibetatione praeambula, de voluntate adiuncta,& dicitur liberum albittium. Cavia,est principii unDeus et eausa efficiens mundi, ratione cuius est in in Productivum.
Mi en volt me minat e m mi in ieci mi rae in ruris, o Ratio caulatis,est regula diligens ipsim effieiens 'productione: quae regula est idea in Deo, in erratura r' forma naturalis. Rationes causates,sunt formae idea-las. Rationales seminales: sunt formae naturales. Ratio primordialis,est ratio caulatis tamen cum te spectu ad Deum, ut primum principiam. Vestigium Dei, est
cIeatura,repraesentans Deum in rationibus omni cre turae communibus,ut est unitas, vetitas,& bonitas.
Similitudo, est eonformitas Dei in gratuitis. ut fide, speAliaritate Imago creationis conssistit in itibus p tentiis animae,& unitate substantiet, ita,quod memoria repraesentat Patrem, intelligentia Filium. 6e voluntas spiti tum tinctum, de unitas subitantiae repraesentatu uitatem diuinae essentiae. Imago recreationis consi creatur αvnitas, modus,& mensura. Deus est causa exemplaris mundi, ratione cuius, est in creatura veis Iaas,species δἰ ini merus. Deus est causa finalis mundi, ratione euius est in eleatura bonitas, ordo,& pondus.
Liber intus scriptu , est Dei aeterna ars,& sapientia. Libet solis ieri pius. est mundu et sensibilis.Obedientia mera est,quando praeceptum ex se solum obligat, non
ex aliqua causa. a ordR Angelorum feeundum Gregorium est multia
derandum ccelestium spirituum,qui inter se in aliquod mu- colligit ut ei nere gratiae similatitur, sicut & in iraturalium dono. teg h .s . rum munere contieniunt. Hierarchia diuina, est ipsa in x Mng. Trinitas inetrata. Hietatellia angelica, est Angelorum multorum habitudo ad initicem in scientia, actione, Dei formitate, illuminatione,& in Deum ascensione. C stit in tribus virtutibus Theologicis.&vnitate gratiae Hierarchia ecclesiastica, est rerum sacrarum, de rati nasitim ordinata potestas , debitum in subditis tetinens principaturii. Angelus,est substantiali corporea, intellectualis. semper mobilis, arbutio libera,D O seruiens,gratia non tiatura immortalitatem suseipiens, id est, an nihil ationem, quia incorruptabilitatem proprie
Animae defi- . Anima,est substantia spiritualis eoi poli , vi formaCuio, S: eius rectrix, Seviuifieatrix accommodata , & ad aeternain F ςMiς. beatitudinem plincipaliter ordinata. Sensualitas, est potentia animae,quae sensificat corpus,& mouet,de a frarum faciemis . ita, quod fides repraesentat Pilium, spes Patiem eliaritas Spiritum sanctum, unitas gratiae, unitatem e sentiae. Imago glorificationis consistit in tribus dotibus, & unitate gloriae: ita quod a P. ta visio repraelemat Filium, siauta tentio repraesenta I Patrem,
perfecta dilectio Spiritum sanctum, unitas gloriae
Lepraesentat unitatem ellentiae. Malum,est priuatio modi, lpeciei. Ω ordinis. Nam Malum mu- creatura comparatur ad Deum in ratione est,aus causae esse ientis, formalis,& finalis, Se ratione primi habet rationem modi, ratione secundi habet rationem petit delectabilia corpori, de tefugit nociva. sensus est D speciei ratione teriij habet rationem ordinis. Maluin illa vix animae qua homo cogno it res corporeas praesentes. Imaginatio,est illa vis animae quae intuetur rex corporales absentes Ratio,est illa vis antinae, qua antisma inter bonum & malum, inter vetum de falsum discernit insta se. Intellectus, est illa vis animae,qua anima apprehendit tes immateriales, de intelligibiles. Portio animae superior, est ipsa anima inquantum respicit superiora.Portio animae inferior,est ipsa anima, inquantum respicit inferiora. Sensus communis est, in quo omnes seusus particulates concurrunt. Phanistasia est virtus animae sensitius, quae componit formas nouas , secundum similitudinem sormarum , particularibus sensbus treeptatum. sistimatiua est culpae, est eatentia debitae honestatis. Malum poenae,
est abstinentia debitae delectationis eum sensu sui contrat th Malum pugnae est culpa diabolo in instigando, & est poena iusto in repugnando. Malum s cundum se de in se, est, quod nullo modo potest Mnaseti ut odium Dei. Malum in se, siue in genere, quod
aliquando potest bene fieri,ut occidere hominem. Main lum ex circumstantia, est malum, quod in se est bonum, tamen propter aliquam ei reum stantiam anne xam fit malum. Tentare, est probare. Peccatum originale.est carentia debitae iustitiae per in peeeato inobedientiam Adae facta , quam comitatur catentia Nuisionis diuinae. Peccatum actuale,est catentia debitae illa vis animae, qua dicimus esse sagacitatem in bru- E iustitiae, acta per inobedienti. propriae Volun atis. generali, M
tis, ut in vulpe. Memoria est illa vis, quae conseruat so as sensibilium specierunt. Motiua senstitia est vis, qua anima singula membra corpotis mouet. Intellectus sipeculatiuus est ille, qui exelcetur in speculatione veri. Intellectus practicus est ille, qui exercet ut in operatione boni. Vis animalis est illa, qua animal corporea obiecta cognoscit & appetit. Vis vir
lis est vis motiua aetis in corpore animalis per arterias. Vnde vis naturalis est illa. qua corpus animalis nutritur,& conseruatur species. Uis generativa est illa. qua conseruatur species.Nutritiua est illa, qua conseruatur indiuidulim.
irisomnium Ο culum, est cum in somnis apparet aliqua grauis phantasma' persona,vt Deus, sacerdos, vel parens, denuncians aliquid. quid euenturum , vel noo isaciendum, vel vitandum,
Peccatum veniale, est amor voluntatis in creatura ei. 1 peciali. ρο- tra Deum. Peccatum mortale. est inobedientia datorum diuinorum. Delictum, est transgressio praeceptorum assit maliuorum. Commissum est transgressio praeceptorum negati uotum. Praeceptum affirmativum , est, quod ordinat qui 3 debeat fieri. Plaeeeptum negativum, est, quod ordinat quid non debeat fieri. Ignotantia negationis , est simpliciter aliquid non Ignorantia. Ritu, sicut btutum non scit Deum. Ignorantia priuationis, est ignorate aliquid, postquam sciri potuit, Betenebatur scite. Ignorantia dispositionis, est non setia Ie veritatem. de cum hoc tenere oppositam falsitarem. Igocitantia simplex. est nescire,quae tenetiit l,
motu, MU Miquid, sed non suffcienter. Ignoranti S crassa
235쪽
ciassa siue supina , est nescientia eorum , quae tene- Α liatae, vel male in amore aecenis. Peceat iam In Devini
t ut scite, & non velle aliquem laborem subire, visciat. Ignorantia assectata, est nolle scite ea. ad quae
Pe atum cordis est transgressio legis diuinae per
in ordinationem intrinseci motus mentis. Conten sus, est nutus voluntatis spontaneus. Conscientia,est naturale iudieatorium, quid faciendum, vel non sa-ciendum sit. Pet plexitas, est inuolutio inter opposita. ita quod videt ut semper vergere in peccatum, quamcumque partem eligat. Contentio, est vetitatis impugnatio. cum confidentia clamoris. Mendacium , est falsa signatio vocis, cum intentione fatulandi. Iurare, est Deum inuocare in testem siuae loe
dicitur impietas. Peccatum in proximum, dicitur iniquitas. Peccatum in seipsum,dicit ut impuritas. Idololatria est salsa,& superstitiosa protestatio maies latis diuinae in idolo. Apostasia est temerarius , statu fidei, vel obedientiae, vel teligionis recessus. Schisma est illicita dissensio eorunt , inter quos debet esse unitas. Haeresis est ieeessus a vera fide. Divinatio est superis stitiosa inuestigatio mae scietitiae suturorum. Nigi mantia est diuinatio facta in eadaueribus mortuorum. Geomantia est diuinatio facta in terra. Hydromantia est diuinatio facta in aqua. Aetomantia est diuinatiosacta in aere. Pyromantia est diuinatio sacta in igne. Maleficium est mulierum opus , vel ligatura alicuiustionis. Petiurium, est mendacium, iuramento firma- Ηteida damnum,uel commodum alicuius hominis.Sortilegium est diuinatio per sortes. Augurium est diuin tio per garritus, vel gestus auium. Praestigium est petquod diabolieis illusionibus oculi hominum per stti
guntur,ne possint cernere verum Hypoctis est velle videri, qualis non est.
Gratia generaliter dicitur adiutorium diuinum,etea. t aetulae liberaliter, de gratis impensum ad quemcunque Ractum indifferenter. Gratia gratis data est adiutorium diuinitus datum .ut quis praeparet se ad suscipiendum Spiritus sancti donum quo perueniat ad statum mertiati . Gratia gratum faciens adiutorium diuinitus da.
tum ad merendum. Fides est habitus, quo ereduntur ea,quae non videm V irram tu .spes est vii tus,que spiritualia,& aeterna bona eum The ira fiducia expectantur,ptopter confidentiam meritoriura praecedentium,& gratiam diuinam. Charitas est vitiatus, qua diligitur Deus propter se,& proximus propter Deum. Amor est naturalis ais Io eommunis rationalibus, te irrationalibus, Dilectio est affectio rationalium, & intellectualium. Prudentia est notitia eorum . quae sunt agenda, &Virtutes eorum quae sunt vitansa. Memoria & notitia praete 4 ritorum, ut praeterita sunt. Intelligentia prudentiae est notitia praesentium. Pt identia est notitia futur
rum. Circumspectio est eautela contrariorum viti tum Cautio est diseretio virtutis, vitio, speciem vitia
tutis praesetente.Docilitas est prudentia etialendi im- oriri O . Temperantia est domatio libidinum, δέ omnium Tetti otii
malotum motuum, Deo hominem incorruptum eon- seruans. Continentia temperantiae est regimen eupiditatis , per eonsilii gubernationem. Clementia est virtus, per quam animus hi odium alicuius temere concitatus, nignitate remittitur Modestia est virtus.
qua pudor honestatis comparat putam , de stabilem auctoritatem Vetecundia est obiciuatio honestatis itigestu, & verbo. Fortitudo est magnarum rerum appetitio,& Eumibronii, ablium eontemptio, dccum humilitate laborum per-risci Magnanimitas est dissicilium spontanea, & r tionabilis aureiso. Fiducia est certa spes animi perdurendi ad iam rem inchoatam. Securitas est habitum. Adulatio,est sermo laudis, alicui exhibitus,intentione placendi. Maledicere, est alleui plagas, vel menas. verbo optativo imprecari. Detractio, est famae sienae denigrati Peccatum operis, transgresso legis diuinae per in-indinationem exit inieci motus. Superbia, est amor, vel appetuus propriae excellentiae. Inanis gloria. est amor laudis propriae propter excellentiam appareniem. Inobedientia est voluntas fingens minoratiot empotestatis, nolens subiacere superioribus in debitis.Iactantia, est voluntas propter apparentiam, propriam potestatem ostendens. Hypocrisis, est voluntas per speciem sanctitatis, se simulans fallacitet in aperto, α vilitet agens in occult . Invidia, est dolor, vel odium felicitatis alienae. Odium , est voluntas affectans proximo malum , ut careat bono, quod ipsum Odientem comtistat. Susurratio, est voluntas loquendi, seminans discordias
inter fratreF. Ita,est motosin seruot sanguinis circa cor ex evapo.
ratione sellis.proptet appetitu vindi . Fellea passio. est subitus animi motus,impatiens laesionis.Mania est
manens ita. Cotus,est obseruatio opportuni temporis ad uindictam. Rixa est audax voluntas vindieandi in intutiam facti procedens. Contumelia, est voluntas vindicans,per exprobrationem malorum Blasphemia,
est voluntas se vindieans, pet opprobitum Deo vel noctis illatum. Acedia, est taedium operandi bonum. Pusillanimitas,est voluntas immoderate metuens grauedinem, in aureisu agendorum. Desperatio, est voluntas grauedinem reprimens, de adiutorio ad perficiendum bonum dissidens, siue de temuneratione diuina dissidens. Torpor, est voluntas grauedinis impatiens, tepida ad explendum inchoata. Avaritia,est amot immoderatus habendi. Prodigalitas,est superfluitas, quae dat non danda. Furium,est
auaritia rapiens,vel retinens rem inuito domino. R pina,in auaritia,violenter oecupas rem alienam. Usi ra, est auaritia, acquirens per mutuum aliquid praeter sortem .simoniainst auaritia .studiose appetens vend
re,vel emere spiritualia vel spirituali annexum. Prodi - -
tio, est voluntas per deceptionem domesticorum ae- E tua. secundum quem imminentes incommoditates, de
qui tendis inlitans. Fallacia,est voluntas per verba decipiem proximum causa literandi. Fraus est voluntast rosectum ploximi decipiens,propter terrenum em
Gula, est immoderatus amor edendi. Luxuria, est concupiscentia nimia experiendae v luptatis. Peccatum ignorantiae, est omisso debitae scientiae. Peccatum ex ignorantia, est peccatum quod commitistitur Dorstet,de si non fuisset ignotantia, non suisset commissum. Precatum ex industria, est aversio v luntatis malignantis , summe Elemente Deo. Pece tum ex infit initate,est auersici voluntatis male humi- rei inchoatae amnes non formidantur. Magnificen iaest magnarum rerum,&excelsarum,cum animi ampla
quadam de splendidissima propositione cogitatio, nisque administratio. Constantia est stabilis in bono perseuerantia. Patientia est aequanimis malorum to ierantia. Fidentia est in magnis, & honestis firma iaducia, de tuta collocatio. Perseuerantia est finalis per
Iustitia est vitius qua sibi. Deo, & proximo, quod
sium est tribuitur. Seuetitas est virtus debito supplicio eoercens iniuriam. Liberalitas est virtus beneficiorum erogatrix. Latria est eultus soli Deo debitus, qui fit, fide, spe eliaritate. Dulia est seruirus crea
236쪽
tum debita. Hyperdulia est semirus, vel euit exol-A 'lentibos creaturis debitus. verentia est virtus, qua i
personis grauibus , de praelatione, vel ossieto sibi, S. BONA VENTURAE EXIMli
Eoid insingulis sententiarum Libris tantia
neatur,summat ,bremter,'artificiose hoe opus. S. Eo uentura complestitur Ecetis oti- ei verbis Q M. Drum caeli circuivisoru , ,e. oniam avitem in primo librosententiarum secundum triplicem gyrum de Deo agitur , et tutatis, debitus cultus reueremiae impenditur. Pietas est virtus , qua consanguineis , patriae bene- colis diligens cultus impenditur. Gratia iustitiae est beneficia iugi memoria recordari, &possibiliter rependere. Vindicatio est virtus, qua onme iniustum repellitur,&debite punitur. Obseruantia est virtus, qua superiores honorifice tractantur. Veritas est virtus,qu a rebus cor be verba concordare iubentur. Innocentia est animi puritas abhorrens omnem illatimnem inii uiae Deo, sibi,& proximo. Amicula est dilectio alicuius proximi propter bonum ipsus proximi. Concordia est voluntatum ras. Misericordia est comptiae proximi. Disciplinaeit conuersatio honesta , eui Parum est non agete malum, sed studet in bonis suis actibus irreptehensibilis apparere. Obedientia est Obteimperatio voluntati si perioris fecundum regulas legis diuinae, vel humanae. AEquitas est amor aequalitatis in his, in quibus aequitas esse debet. Contemplatio est elata, de libera perspicacia ad cognoscendam diurnam lapientiam, & propriam &naturalem impossibilitatem. Otatio est astensos mentis in Deum , siue ea expressio desidertii directa in Deum , ad bonum adipistendum, vel malum remoueiadum, formata per vel bum interius, &exterius. Saraam tum Sacramentum est maletiale elementum oculis sib-iectum, iiivilitudine repraesentans. itastitutione si- gnifieans,significatione gratiatu co serens. Baptismus est tinctio eolpotis extelior iam, siab forma veib Ium praescripta. Confirmatio est sigriatio hominis baptizati in stonte, iacta ab Episec,po ad roboramdum hominem in fide. Eucharilita est vera de realis praesemia corporis, de sanguinis Christi sub spe .c ebus panis, de viiii. Poenitentia est absolutio hominis peecatoris p nitentis a sacerdote, claue non et uti , i cenam aeternam in temporalem diuina auctrii ita L commutante. Vnctia extrema est unis ctio hominis ii, firmi a sacerdote , in remit sonem venialium peccatorum. Ordo est lignaculum , quo spiritualis potestas irrulitur ordinato. Martimonium
tam apud Latinos Doctores Scholasticos, quam apud Graeos Theologos obseruare fibuit. Orcu incesso igitur idem est, quod Graece qua vox.ut patet ex Dioni o de dium; nominum .e 9. se ex Damasceno li 3 Mei Ortho et e. I .es' T. tuam aliquorum commeationem seueinterse incessumsignificat. Elam vocem ex eo
serrasse Scholastici Latini professores nonnullic usurparent, quod in ahquam Dama sceni ver
sonem aratiquam incidissent Graecum socabuluper circumine Ionem exprimentem. Neque enim antiqui omnes Seho ita huiuι nominis meminerunt: naxo S.Thomas ninquam, quod in
mentem veniat, elin mentionem facit,cum tamen I. p. q. 3 2.-t. 2.9 I sentia. ly. eam quaestionem ineuiset, an Pater in diui-st in Filio, or e conuerso. At vero apud S. Eonauenturam huim vocis frequens es usus, ut videre es in hoc opusculo, seserm. 2 I. in hexam. UT I .sent. d. l 9.ac multis aliis locis. Praeterea in recentioribus. Seholasticis Scotofi L, Gabriele, Ocetan, Durando se aliis, vox circumis sito reperitur. est viri, inulierisque coniunctio maritalis interleg DP mvero, ire nominia Theologis Graecis at tribata aliterDoctores no i Sche tiri insem
pretantur,oculos animi conuertentes ad mente
sentenisarum eade I9.d. h. I. profert in explanationem istim loci Dannis I . Ego in Patre, se
Pater in me est. Aut patres isto Domini sermone simpliciter significari putauerunt personas inter se se consubstan sales.mam ob causam
Seholastiei Doctores circumne Ionem a Gra- eis introductam cernentes propter h D-nis
rimas pastinas . insiuiduam vitae consuetudinem
Praemium tri- Praemium substantiale eo sistit in visione , stulti ne , tent one unius cammi boni. Praemium consubstantiale consistit in gloria corporis. Plaemium accidentale eonsistit in quodam decore speciali superad. diiciae dicitur aureola. Aurea est ipsa beatitudo su stantialis. Aureola est gloria incorruptionis seeunduprofectum trium vitium animae in eas operantium, stitieet vis ita scibilis, eoncupistibilis. 8e rationalis. Aureola virginum est gloria de incorruptione carnis, attestarite ineqrruptione mentis.Aureola martyrum
est gloria de inuicti sustinealia mortis pro fige,vel tu, E locum,o ius exposuerunt basiladine flerstitia. Aureolaptaedicatorum est gloria de intorruptione doctrinae ad striato prolatae,mente, verbo, de exemplo. Haee sunt charissime fiat et paueida, quae pro via δe exercitia tibi relinquo. postquam, Deo dante, te iterato videro, latius tibi
sonae ad personam, vel genus inexsentia, quo aliquasnexistunt per natu partitipationem, siue communione. Vnde apud ipss circumcincesso personaram in Deo nihil Miud est,qua πις personam esse in alia, se e emaerso. Graeci vero Theologi hoc nomine non solum consubstantia titatem diuinarum personarum significare v luerunt, sed potius earum inseparabilitatem, mutuam,ctarctam complexum, dr insinuicequUpeoorationem,ct introitum a trabile, vendam citra confusionem tame o mim
237쪽
antatenim quia immensus esPater, Immensin Filitis immensus Spiritu ancym,extra se mersari nequeunt. Itali vise matuo capιant eque metiantur necesse es: idquest neu confusione ac mixtione. Hoc andatur ιν, Latine vero circumincedere , sue ultro cirroque commeare. Rem hanc si fusius explicatam desideras. lege ex recentiorisin Gιlbertum Genebrardum Parassensem Theologum linguarum, eli unitas diutilitatis in tribus per soliis ita dixerim legyrata moti ii metata. De gyro circum
incesItoliis piet scinarum inliniicem poteit intelligi, quod ibi pion est: Gyrahi it ccciii. n in circuitu glaciae, ε 3 Areas ille ,e i vel bum inere arami, tirca natuiti, ra dius solis inteli δε exceptu ς in nube concaua humanitatis allum piat. iste aicus alt-veLbtun Dei .gyrat coelum Trinitatis, sile enim tertiiun caelatu Uca
Augustinus . in circuitu gloriae quia de Verbum iu P cre . de Pater in verbo est,& Pater,& vettiu in Spiritu sancto,& Spititus sanctus in Patre, bc verbo est. De usu, o cognitione perati pomum secundoso li- ω, Ci coitu appropriatorum desti potentiae, de aliorum, bro de TiturIate, r m eiu on contra V Dran
Y κ coeli circuivi sola, loci Quam stria ri te mentiarum inaccessibilis celli. tudo: qtiam sit libri seiuentiam perplexa nodo is profunditaris indago: quam
iii libri lentetui Attim persecta,cognitionis,& increati cognoscibili si leniri do: quam sit hebes caecutientis intellecti:s caligo. ostendit inereata sapientia in verbo proposito: Gytum coelieircuivi sola Se. Libit sententiatum inaccessibilis celsitudo tangitur,quando dicitur Coeli, ut vere possimus dicere cum migrare faciti Hoe est labium aeneum , quod Deus ' p. aecepit fieri in gyro. Labium enim truandam pIo- Lentionem, N prominentiam liabet,& lignificat diuinam essentiam per appropriata ad creaturas copa a tan. stud labium est in gyro.quia potentia sapienti ε& iustitia sulit idem in Deo; licet non sint eadem con-
rae traiisiens per centrum sphaerae, lignat materiam i cundi libri sententiatum, in quo agitur de creatione, mudi. Nairi& Omnia corpora mundi principalia, tune spheraca. Figura enim sphqrica corpor,b. homogeneis maxime aptat M. Pti no propicr ptimi talem , nam de
Iob:Suscipe coelu.S: intuere aethera,quod altior te fit. Prima figuratu multi latcriim probat ut prima paL ,sio pere ire alii in de per illam propositionem Euelidi ς 2 -
Perplexa nodosae profunditatis indago not ator cum dieitur: Circuivi. An si actus enim labyrinthi est, inquirere Trinitatem per cognitionem creaturarum. Consummata cognitionis,& increati cognoscibilis plenitudo, notat ut nomine gyri. Hebes cscutientis intellectus caligo notatur,quando dicit ut:Sola.Si enim sola ineleata sapisitia ei revit gyrum coeli, humana ratio no attingit.Unde N Audis gustinus dicit: lentis humanae acies inualida. in tam . excellenti luce non figitur. Dicit ergo: Gytum coelieit euiui sola,&c. Gyrus coeli habet quadrisormem intelligentiam, quatuor libris Sententi artim proportionaliter Iespondentem.
Gytus coeli dicitur sphaeralis ambitus coeli , id est
conuexa supelficies spliaetae coeli. Gyrus coeli dicit u fmaior circi ilus sphaerae coeli,quo no est aliquis maior in sphqra coeli,& transit per cen-yrum terrae,quod est centrum coeli.Unde aequinoctialis dicitur gytus coeli, qui dicitur cingulum orbis, de uterque colurus potest dici gyrus coeli. Gyrus coeli,dicitur regyratio primi in ultimum, flevhimi in ptimum. Et hoe modo Zodiacus dicitur gyrus coeli quia in eo totat ut Sol ab Otiente in otiens per Oecidens. Gyrus coeli dicit ut reuolutio expiasiderea eirea Polum
Gyrus coeli. qui est specialis ambitus coeli,materiam
sumi datam lineam, iii angillum aequilateruin αυllo' Preb. r. προ care. Secundo propter capacitatem: nam plus capit pos .
circumscriptio super fietet sphaerio. quam si eadem
comprimatur in elibum.Tertio propter persectionem, quia in ea pii iniim coniungit ut ultimo.
Agitur autem in secundo libro de tripliei gyro, de gyro creationis,& productionis rerum a priseipio usque ad distinctionem a r. de gyro tentatoris, M& eircumuentotis potissimae rei in distinct.1 i. videns igitur diabolus usque ad distinαso. De gyro praevaricationis,& inuolutionis peccati i distinti. 3o usque ad finem. De gνro creationis,& prodi ac lonis rerum
gyratarum, intelligi potest.quod dieit sapientia : D minus pomet me in initio viarum sis arum, antequaquidquam neel et a principio. Ab aeterno ordinata
sum, & ex antiquis antequam terra fieret. Quando praeparabat coelos, aderam, quando ceria lege,& gyro vallabat abyllos. De gyro tentatoris, de circium Ororis potissimae rei, id est, homini . se tibi tiit in Iob: Obsederunt in gyro tabernaeulum eius. spiritus scilicet maligni. Quantum ad gyrum praeuaricationis, Minuolutio iis peccatorum . scribitur de eodem hostem ligno: Per gyrum dent itim eius formido. Gyti den. - - 4 tium , sunt inuolucta peccatorum , quibus Peccator
glutitur 3e traiicitiar in eorpus diaboli. Gyras,qui est reuolutio quaecumque siue sit circulus obliquus sue rectus , significat congruissime
designat primi libri Sententiarum, qui agit de Deo. u materiam terti, libri sententiatum . in quo qui-
Agitur aute in primo Sententiarum de Deo, secundulti satium gyrum. Est enim Deus sphaera intelligibilis,
cuius centrum ubique , & cireumferentia nuiquain, ut dieit Hermes Trimegistus. Agitur enim in primo libro de Deo, secundum g3rum vnitatis ei letitiae in tribus personis, usque ad distitust. ; i. Agitur secundo de Deo,qualitu ri ad gurum circamis ilicessionis personatum ad inuicem dist. 33. usque ad s. Agit ut tertio de Deo, quantum ad gyru P appropria tot uiri,a 3 s. sistin Lusiue in finem Deo gyro vnitatis euentiae in personis potest intelligi, quod cri. dem agitur de triplici gyro : Ptimo de gyro i
carnationis , in qua primum eoniunctum est vl-Mat ia 3.li. timo. Secundo , de gyro passionis , & redemp- tionis , per quam ultimum reunitum est primo. Tertio de guto gratuitae reformationis, per virtutes, dona, Se beatitudines , qtiae sitiit media, quibus infimum stultur summo. Hunc triplicem gyrum subtiliter tangit Ecclesiastes, quando dieit 3. Oritur Sol,viae gyrum incarnationis: Et occidit,vi de gyrum passionis Et in circillos suos reuertitur, vide gyrum restit rectionis: Gytat permeti diem, videntum gratuita re attonis: Flectitur ad Aquilo-
238쪽
nera,ecce gytus aestiuae stultioni nam quando Sol est Ain signis Aquilonaribus , aestas est. Gyius coeli dicitur teucilutio eptasiderea circa Polum,&hoe signat conuenientissime materiam quaret libri sententiatum equo mystice dicit lob:Nunquidplicate poteris micantes stellas pleiades,aut gyruAretiici potetis dissipare3Gytus arctiui est signum septes ei latum,ut docet Isidorus,indesinenter ruratanam citrea Polum Et est istud signum post easdam maioris vrsae. Iste gytus septem stellarum, gyrum signat septem sacramentorum, quae gyrantur continue eirca Polum, quia saetamenta totam effieaeram Polo passionis Chtuti usu sortiuntur. Dicitur aut gyrus , quia & abliteodi ad sacramenta confugimus: &abluti .al sacramentum accedimus. Agitur enim in
quarto libro de triplici gyro, Ptimo de gyro sacrame- ut alis expiaticinis, de qua dierum est. Nunquid gyrum arctivi potetis dissipare Secundo dς D Q - Qitulo premulatire significatur: ctioni, de qua dicitur an Ezechiele comporiis x I Cuius e spetia; homo cingine uiuifieatur. serenim g to In gyro aggetem οὐ puxx x ς'ς- sumpsit ob hoe camini, disponens, quod patiani Lirir prim . Quid eontineatae eui assimiletur. IN primis aquilae primus liber assimiletur. Quo de diuina natura notifica uia Et de msonis distincta elatifieatur. Liberseram . De quo dissetat,euive similis sit. Humma specie reliquus liber esigiatur.
Quo caelam, terra, cunctorum forma creatur.
Hine homo plasnatur,eui totum sebiiciatur. Eiussem lapsus, Sc peetatum replicatur. Lore terti- Quid tractet, iusque gerat similitudinem. res, in quos resolutum ei, e pus humanum , in idem numero corpus humanum reformare,& eidem animam reunire. Et hoc facit Magister in distinct. 3 3. quando tractat de reser rectione. De hoc gyro potest, Σαμ.37. a intelligi , quod etiam in Ezechiele seriptum est; Circum diixit me per Olsa in gyro & dixit mihi: Fili hominis putasne vivent olla ista2Tettio de gyro iudiciatietexaminationis agitur circa finem quarti, & quantum ad iudicium condemnationis reproborum, & quantum adiudicium glorifieationis electorum. De gyro C ae fuerat caeca iam dudum , gens oculatur. condemnationis reproborum intelligituet, quod in Eli rugitu mundus t idus agitatur. Vt genus humanum lapsam, reum redimatur. Praecipi de donat, beat,ornat, gratificatur. Liber semer .
De quibus agat, euique sit similis. ADuenit in quarto, leo de Iuda dominat ut
Per saetamenta sibi mundus reconciliatur, Et seruis eius mundus seruire peratur.
Threnis scriptum est Flammae deuorantis eam in sy- , . Animae vero beatae sunt in medio filiatum Pa si inarum, quae ambulant per gyrum. Omnes enim a e.nsis tumiliaribus gyrant circa eam, id est,circa ani-itiam beatam.
EccLEsIAE DOCTORIS, sententiae sententiarum. cat minae Digestae. Sensenria sententia M opusculum hoc in-fν ibitur, mel quia breuibin sententiis carmine digestis, quam quatuor Magi inentemriarum labris continentur, S. Bonavi ura exponit, veIob erecellantiam opusculi, vel ob -ctoris ingenium, qaod in eo elucet. Carmina autem insutilos senientiarum libros iuxta
distinctiones Magistri distincta sunt. Magi ri
verasententia,quam consensem Schola comm nis non approbat.versias minime exprimitur. Proetmium quoque ab Auctore praemittitur , carmine Didem compositam' vbι Patuor an smalibus libros quatώor sententiarum comparans, quid in unoquoque tractetur, miro artia ficiis comprehendit.
Foris spicaorit vas dulcoris,sed amotis exus, spes fiotis, dos roris, dogmara sapoti . Vetuir ,vita,via, mihi da. quod philosopl a
Tradit, sanctorum votis praestare tu iam 'Defuncti surgunt, di iudicium celebratur. Inde coronatur iustus , reus igne crematur. Gloria seu poena per saecula perpetuatur.
Veseris ac noua legis ramis uiam c.
N resin signa doctrinam ctiae suari. Et die per ligna, nobis res significari. Signum dicatur,pet quod res signisse
Res nil si ibit, nu rem signifieabit. Factis uteris, summo sa re frueris. Nane in spe situimur, sed te pleneque fruemur,
Cum requiem mmam gustantes experiemur. Dic, quod non homine, se nec virtute fruendum. Est tamen utendum ; sie ereditur esse tenendum.
Viatur ipse Deus nobis, propria bonitate. Vtit ut A nobis,pto nostia commoditate. Sed non eredatur, quod nobis ipse fruatur,
De Mystetio Trinitatis,& unitatis. Hoc Itaque vera, avia μι tenendum. . . LEx noua cum veteri probat ista, iubetque teneri. Quod tres personae Deus est unus,ratione.
DISTINCTIO III. Incipit ostendere quomodo per mala pomis
o mora namque ais, M. inminus misator partim in plasima videtur: o QN cunctipolrensa omas, sapiens pessiibetur.
239쪽
Sinit et enim res quae pondus retinent speciesque. Ergo creatura, licet impet secta figura. Lumen diuinum,docet unum credete trinum. Mes meminit,scit, ainat, trinuq; per haec tria clamat.
Hie quaeritur , utrum concedendum sit, quod Deus se genuit. Hic orino , suis nece Ha, cte. OVod Deus ipse Deum genuit, sane teneamus. Sed quod se genuit aliumve Deum, reprobamus A Patre filius est ait et, s discutietur,
Ast, Patre Deo genitus non es ter habetur. Sunt tres personae , Deiri unicus:& Deus unus . Est tres petianae . sic credas ex ratione. 4Patrem non alium genuitse Deum referamus. Presonatu genuit aliam , non hoc dubitamus.
Hie quaeritur, an Pater genuit diuinam essentiam, vel ipsa Filium; an essentia esstatiam genuit, vesipia nec genuit, nec genita est. Post hae qua ira ν,-- concedondum sit, G. FSsentiam diuinam Patrem genuisse negamus. Et quod, 3, natum genuit,vel se. reprobamus. Per, d, diuinam natu tam significamus.
Vtrum Pater genuerit voluntate Filium .an necessit te, D an volens, vel nolens sit Deus. Preterea queri Dis,ut ι- PMergenueris . .
Die genitisse Patrem, nullo sibi vim faciente.
Nee praeeunte tamen sibi velle, vel adueniente.
Hic quaeriturinia Pater potuerit, vel voluerit gignere Filium. Hla muri solit a quibusiam , M. ET voluit Pater, & potuit natum generare.
Nee voluit sed nec natus, nerare Altera proprietas: se& vni ea perque potestas, Qua generare potest Pater & natus generatur. 'Nee Pater hoc maior, natusue minor Ieferatur.
De veritate, & propriaetate,& incommutabilitate,&simplicitate diuinae essentiae. Nunc de veritate , I propristate M. APerse stando, Deus est sibstantia vere, Non a substando, eum nullo possit egere. Non permiscetur, hine summe verus habetur. Cum nec mutetur, immobilis esse probetur, Simplieitas summa soli sinimo proprietur, in quo ncm proprie dicentur categoria Temporibus, vel bi duratio signincatur, C ae non indoepit. & semper continuatur. Nam simplex est sie idem qiiod habet,quod& hoe est, Nec Patet Filius serior ad Patrem vero resertu
Dedistinctione trium pet sonarum, &c. Nunc addis sit iisnempe suarum . cm. Fit alius flatus. alius pater ,& generatus. Sed si dicetur aliud pater, hoc reprobetur. Per neutrum, natura tribus communis habetur: A Per neutrumque genus, essentia significatur. Quodque eoaeternae sim personae resei et ur. Filius est natus semper. cum perficiatur. Nascitur.& semper,quoniam durare probatur.
Hie de Spitito sancto agitur; se prius quod sit amor, Patiis,& Filii dieitur. NMe vera post Alr et emitatem is c. VT proprie natus, sapientia summa vocatur.
Ingenito simul,& genito communis habetur. Spititus, hine metito dilectio summa vocetur.
DISTINCTIO XI. Quod Spiritus sanctus procedit Patre,& Filio.
His disendum Spirisum sanctuis. σαFLamen ab ingenito procedere non dubitet ut, Et simul a genito, lieet a Graecis reprobetur.
Vtrum Spiritus sanctus prius,ic plenius procedat, Patre, quam a Filio. Item eraaritur cum Spiritissanctitiprocedat, . NE prius , Patre, procedere pnei ma putetur,
Quam piimogenito,seu plenius, hoc remouetur. Tempore. vel causa, vel origine. suseipietur C Hae in parte prius aliter: Patet auctor habetur. Eque pneuma quoque si procedens ab utroque.
Quare spiritus sanctus,cum sit de substati a Patris,Mdieatur genitus, vel Filius,sed tantum procedeIe. Post hae eonsiderandum est , epiamtum, cm. INgenitum flatum non dices,aut generatum. Nam Patrem geminum faceres, natum quoque bi
Et non est natus, procedens 1 Patre flatus, D Nam si sic esset,aniborum Filius esset.
Et sic fiet et,Patrem matremque reneret. Spiritus ingenitus, quia non genitus reseratur, Et priuatiue pure tunc accipiatur. Omne, vel ingenitum, vel factum, vel generatum De iacto nato distinguas, atque lenato: Et de non nato , non facto, mente notato.
Quod gemina est proeessio Spiritus sanct
Preterea diligenter ratandum est,se. SAcri pneumatis hie processus congeminatur, AE ternos prior est , reliquo pia mens habitatur. Tempore spiratur, eum iustus sanctificatur, - Pneuma iactumue dati sancti numquam potuere. Sed date dieetur, faciens id, per quod habetur.
virum spiritus sanctus a seipso detur. His eonsiderandam est, cum Spἰnsem rctus datur GSPiritus ut Deus est, se dat,donumque vocatur. . Ex hoe donatur , se prodite seratur. A se pneuma datur,1 semittique probame.
Hoc concedatur de nato, seu reseratur. Est missus natus semel in terris generatus. Mitti dicatur, cum menti notiscatur, Sed quod mittatur generans non adstipulatur. Quamuis credatur, quod mepcinorificarui.
240쪽
in missione Spiritus sancti,quae fit duobus modis, vilibiliter,&.inui tibi liter. Nune de Diritus orcto videiamri est prater Elam,cte. Missio signetur,tibi flaminis. & geminetur.
Viis videtur,& haec perhibet ut in igne, columba: Altera signetur eum mente noliscetur. Pet primam vero tibi postera signifieetur. Filius in carne, Patre seque minorificatur: Vni eausa datur,1 pneumate, quod retrahatur.
DISTINCTIO XVII. De missione Spiritus sancti , qua inuisibilitermittitur. Iam ntinc accedamia, id assignoduni, M.
Dicas quod pneuma si amor, quo frater amatur. Et Deus a nobis , hoc a plerisque negatur.
Mim dieatur in nos, cliin sic operatur,
Qtiod Deus, a nobis ,- & in ipso stat et amatur. Nobis augetur, non in se, nec variatur. Si, quo diligimus , sormaliter accipiatur. Est animi motus, necnon in mente creatur, Informans habitus animam, quo frater amatur. Ipse magister in hoc nuncdefetillis probatur, Si lie sumatur. amor augeti reseratne , Sςd non dicatur proprie quod diminuatur,
An eo edendum sit, quod per donum
His quaeritur,eum Spirἰt-μcti. G. . Dono dona dari, dicas donumque vocati. Pneum a stimulque datum, donum tamen esto
Eterne flatum donattim tempore grarum,
Donum dicatur, quoniam donabilis esse, Non genitoue Patri, sed nobis , elle probatur. Filius , ut donum procedit,& ut generatus, Ut donum fiatus procedit, non generatus. Nascendo natus accepit, & ut generatus, Et subitantia sit : vi donum p uma sacrum sit, Et substantia sit, hoe procedendo recepit. Vt donum simul adque Patiem natumque seratur, Vtque datum simul ad dantem quibus & tribuatur. Sie impendentis dieetiit, & accipientis. Vt flatus est natus noster, non ur generatus , Et sc est noster, quasi panis, non quasi natus,
Quaeritur,quo modo possit diei Glus Pater . vel silus Filius, vel solus Spiritus sanctu cum sint inseparabiles.
His oritur quasio, trahens arisiem, .
DIcas, quod solus Pater est , proprietate, Sed numquam solus Pater est patria potestate. Dis TINCTIO XXII.
De nominum disserentia, quibus utimur loquentes de Deo.
N sex scindunt ut partes , quae de Deitate. Nomina dicuntur, set uat a piopriciate. Quae tigillatim personis appr pilam iit, Illa relatina . non substantitia vocantur. Sed subi animum nomen rem referatur, Per quod natura communis lignificati r. Non tamen in silamma pluraliter accipi tur, Nam si dieatur: Sunt ei es summi, repliabatur.
De hoe nomine, quod est pei sona,quod cu secundini
substantiam dicatui, Lan Ium plures ter.nun
singulaliter in lairima accipitur. Pr Altis tamen a clandum est, ctc. C Uanquam persena substantivum simulatur. diti summa semper pluraliter ae P atur, Ut dignoscamus ad quid ues quid referamus, Pellonas semper in summa plutificamus, Lex prohibet vere, tres elle Deos prohibere, Vt non diuersum, sed simplex esse letatur. Vsias diei tres, lanctis reprobatur.
Quid significetur his hominibus, unus, duo, vel duae, tres, vel tria, trinus, vel trinitas,plures, vel se ralitas, distinctio, vel distincte, mi his
utimui, de Deo loqtientes. H te diligentre hqriri oportet, ctc. um de diuinis unus, duo, tres reseremus, . Nil tune ponentes excludimus.& removemus Hoe confirmatum, verbis auctoris habemus. N: nc priuatiue non ponas, sed positive, Simpliciter numerus , diuinis remouetur, Sed personarum numerus bene suscipietur.
DISTINCTIO XXV. Dis TINCTIO XIX,
Hie quaestio non soluitur, sed differtur in sequentibus. Hie de qualitate triam personarum. Nunc postquam coeternitatem traum c cIN verbo totus Patet est, ae in Patre totus Filius. aeqtiales summe sunt: nam Deitatis, Et inaiestatis eiusdem sic teneatis. Pars,5 mattia, genus. εe species retraliuntur 'Hie iuinis: nee in eis inueniuntur. Ttinus dicetur Deus, N: triplex reticetur
ostenso, quod aliqua pellanarum aliam non superat magnitudine , a me ostendit, quod non 'excedit aliam potentia. Nunc os laudere νectat quomoda, Sunt tres personae veraciter aeq ii potentes. Hine Maximni salii sum, salia loque te . OF se. S. Bonau. Tom. I. Quid sigi etur cum dicitur pluraliter tres ροι- sonae, vel duae perlonae. Praeterea considerandum est, M. SI discernatur, per Mnae voce notatur. Essentia,proprietas, hypostasis,associatur.
F. Dictum poliatus, usu potiore probatur. Dis TINCTIO XXVI. De proprietatibus personarum, sed prius de hoc
nomine i post alis. Ninte deproprietatibus pes rum, ste VEre res fore tres dicas hypostasios tres. Eii proprium Patris generare: velut generati, Nati: spirati. die Spiritui propriari. Notio proprietas est, atque relatio, quare, si eon xtatus, potetis ite eise probate.