장음표시 사용
261쪽
Muso Diotiysi .Hugo super principiti Angelieae Ilier arctuq Adiuina illuminatio est, de ipsa dona. , tua, gratiae lumina sunt, illuminantia eos, qui se participIt
omnis gratia ab uno fonte destendit Nomnis illuminatio ab uno lumine: e multi luntradii devii hunc. Et spargit se unum lumen, ut multos illuminet Sc lu- emit illuminati multi,& non videtur niti unum luna E,& fiunt multi v mim,inlumine viro. Haec ille. Ex quo apparet,quod gratiae Mumen multos habens radios, lai ., talu diue s sum Virriuinu, de ornamentorum
statis. 'U' ' spiritii alium In ipsa enim gratia gratu iaciente dat ut Spiritus sanctus, qui est donum persectum s et ficiens animam,utes sciatur filia patris aeterni,sponsaClitis ii, & temptu spiritus sancti. Ideo merito vocatur gratia
mitta,ubi dicit Bernardus: Quis te non teneat Domine Irsu,qui tenentem spe sortificas, pet sectioiae dec ras, perseuerantia conducis, remuneratione perducis Ramificat ut etia gratia laxe in liabitus,vel gradus septem donor vim Spiritus sancti,qui vites animae disponunt ad hoc: quod bene& prompte subdant ut moti Dib. Spiritus sancti, qui in eis donatur. Et quasi supce humano modo operatur,quod tamen pet secte fieri nopotest,tii si pet dona ista vires metis sanentur, rentur.Dicit nainq; Hugo in tractatu suo de quinque δε septenis circa principi u sic: Sunt septem vitia capita-se . cap. I. lia,siue principalia, ex quibus uniuersa mala otititur: Exce pr. - qtiae sunt fontes abyssi tenebrose, de quibus Babylonis exeunt: quae vastant uniue1sam natως , .gratum faciens. Sine enim ipsa nullus puteit meteri, o gritate, di generant quosdam animae languores, in enec in bono proficere. nec ad aeterna vitam perueni. re. Ideo neeeliceit,ut per varios radios gratiae, habeat anima varia exercitia virtutum, donorum, benitudimini, selictuunt spirituali ii,& spiritualia dona leti suis, ut & vita spiti tualis ex ipsis persecta inanifestetur. Gratia igitur ea sit Origo,&forma omni u habitim,Scgaudium virtualiu, ramisicatur in habitus, vel gradus virtutu moralium,quibus vires appetitiuae pelliciuntur,ad obedientum rationi, qua leguntiat,ut in omnibus actibus suis recte, de delectabiliter ,& persecte
omnia operetur.Sunt autem q:tatuor virtutes morales,quq dicuntur cardinales:quia ut ostium vertitur intioris hominis quasi vastatores. Quorum quidam hominem spoliant,quidam spoliatum flagellant, quidam si igellatum ei ieiunt. quidam eiectum tedii coni quid seductum i uituli subiiciunt. Stipe ibia enim aufert homini Deum. Inuidia aufert ei proximum.Ita aufert ei seipsum. Tristitia poliatu fiagellat. Aualitia flageliatum eiicit. Gula eiectum seducit.Luxuria seductum seruituti subiicit, dum spiritum humanu stella carni, seruire compellit, vi iam infirmus spiritus eum Psalmista clamet infixus sum in limo profundi,& no est suta stantia. Ascenai in altum marisin tempestas demersit me.Haec ille.Sed ecce Spiritus sanctus,qui est sos aquet vivae salientis in vitam aeternam, ut dicit Dominus,
o ituri i. di sibus, sic vita humana vertitur, de regitur in his Cardi virtutibus,quae sut,Prudentia: quae rectificat rationa- C Septem flumina tam splendida veritate , quam ignean ales. Iem. Fortitudoacctificat ita scibilem.Temperantia,te- charitate,& vivida vetitate effudit in or terraru ctificat concupiscibilem. Iustitia, rectificat Omnes vi- Ne bb. tes,quia comprehendit totius animae recti tu birem, T c.' lectitulo dicat ut voluntatis. Et dicit Augustinus, quod prudelia necessaria est in eligetidis, fortita. do in tolerandis, temperantia in utendis, tui titia in di-Idem. Γb. stlibuendis. Et Aug. dicit, quod prudentiae luccedit 'eontemplatio, fortitudini firma adhaesio, temptrantiae, di L ctionis mensura, te spectu creaturarum, vel creaturae. Quia dilectionis durinae mensura est sine me suta,ut dicit Ret nardus. Iullitiae succedit ordinatio debita ad Deum.& pioximum. Ram incatur etia gratia gratum faciens in habitus vel gradus virtutum intellictu alium, quibus ratio perficitur, qtrae est virtutum oratium motiva &directiva, ne per immoderamia
illas Haec autem flumina, septem sat dona Spiritus sancti,
quibus Deus totum regnii animae purgat,tigat, & kecundat, N Omnes vires mentis Canat,ornat,& cosummat intam uan ut quilibet credens. stat iam de cuius riventre suet aquς uiuae, sicut dicit Scriptura,vt aitDominus.Nam per donum timoris Domini, Spiticias sa-ctus supelbiam ab honii ne expellit, Se Deu humilitet introducit. Per donum pietatis,inuidiam turpiter e5culcat.& ploximum ad se dolester inuitat.Pet donum scientiae, iram totalitet sedat,& totum homine intra se prudenter pacificat de quietat. Et per donii sortituis ditiis acediam veloeiter opprimit,& vigorem mentis, vehementer ad operandum impellit. Per Donum c56lq,auaritia potenter ex inguit, dc illesauros caelestes pediantur viruites intellectuales metis eo. D sapienter eon quitit. Per domuu inrclligentiae, seu in-
templativae tendentes in cognitionim diuinatu in veritatum, quibus mens illuminatur,ves etiam reficitur. Et sunt ties,ut dicit Plii losophus. Sapicti a regit affecti im:Intelligentia i mellectum, pti ideirii a regit Utru- qtae.Prudelia enim spiritus regit cogitationes, id assere usa sir moires. sapientia regit unctum: dum ei sapere faeit prout est,caelestia ut cςlestia, terrena viquἰ inuinis Unde de nardus: Invenisti sapientiam,s tibiis .iaiauis. singula horum sapiunt prout sunt. Igit ut quae sursummo. suiu, sapite,n5 quae seper terram:ait Apostolus. Intel
stimis ligetitia regit intellectum, dum ipsiuri introdueit per omnia velamina usque ad intimas quidditates rerum t dilectus, gulam viuienter reprimit,& eaelestibus delitiis mentem sphii ualiter rendit. Per donum sapietuiqluxui iam viriliter des picit,& totum homine castitati,& libertati restituit.Omnia praedicta insta in singulis donis patebunt. Et sibi go in filiae praedicti libri,cocludit dicens. Spiritus ergo sapientiae, cor sua dulcediue . o.
sopita cocupis aerula intus spirituale creat: quatenus dum mes tota ad internum gaudium colligitur, pleneae persecte homo ad imaginem Dei resormetur. Sapientia namque a se pote dicitur Cum iritur mens internae dulcedinis gustu tacta se per deli delium intus
.. . Diciturenim in libro de spiritu & anima.quod intelli. Γ malligit, nee solis iam enormitet in carnis voluptate
genita est,qua de diuinis. q:iantu possibile est, cogno. hitur ad caelestia arcana penetranda. Prudentia vero regit virumque:quia,ut dicit Philosi phus, Prudentia est recta ratio agilis utriusque.Ramifieatur etiam gravi in b, g -xum se iς ,& proficit in habitus & gradux vir Thebi,giei lux uti Theologicaru,quae sunt pei sectiones de virtu. tes praedita .eo quod per virtutes Theologicias aninia persectius in Deum sertur, S: ei immediatius colungitur.Sunt autem tres uiuiues Theologicae scilicti fides spes accliaritas. Fido Deum quaerit,& scrutatur. Spes Deu se Ddetentione assieeurati tr. Charitas Deia tenet & amniexatur.Vnde in Caticis dieit ami- catlautici, iucm diligit anima mearies tui eum, nec di-
dissoluitur totum intus possidet in quo delectatur. Gustato enim spiritu desipit omnis eato Haec ille. Est tamen sciendum quod sicut dicit Gregorius, Dona ad G ura. persectionem plenam non perueniunt, nisi Fide, Spe, re Charitate, fiat omne quod agunt,quia sibi inuicein cooperantur. Ecee sanctissima dona nos habilitant,&disponunt ad summi boni capacitate, familiaritatem,&stultionem. Sed quia dicit Augustinus,pertractans et f -- s illud Psalmi: Laetetur em quaeientium Dominii, rite satieni eius semper. Qui semper qyiaeritur,num psa io .
quam imaenitur. Quomodo igitur laetabitur eor quς- rentitum Dominum, de non magis tristabitur Et respondet Augustinus quod Dominus incomprehensi
bilia D l0sti Zeu ny c, OCH le
262쪽
bilis est:& hoc cognoscite inuenire est.Bene dieit igi- A clamenta. Sed notandum est,quod scut dieittit in li--δε DLtur, quod sine sine quaerendus,qui sine fine est diligendus. satiabim ut tamen , cum apparuerit gloria eius. Ideo gratia eius gratum faciens tamificare,& proficere debet, utque ia gradus & excellentias perfectionum , secundum quas homo operatur , quasi diuino modo persectissimos actus, quadam excellentia, quia vero fini magis appropinquant, recto vocabulo nun-1-- curantur, ex nomine beatitudinum. Sunt autem septem beatitudines, quas Saluator enumerat. Licet se. eundum aliquem modum pollent dici octo. Et sunt Iaac, scilicet paupertas spiritus,militas, luctus, esuries, i ultitia miselico dia,cordis munditia,&pax. Numerus Octo beati. beatitudinum.& ordo accipitur,ex integritate perfectioiiis hominis. Primo , ad tutegritatem perse-o tes
bro de spiritu, de anima : duo lunt sensus in homine, ,- . '
unus exterior, alter interior, S uterqtie sium bonum habet,quo rcficitur. Senius exterior reficiturcontem. Τplatione ho manitatis: sed sensus intelior contempla tione diuinitatis. Propterea Irinis factus est liomo,ut totum hominem beatiscaret, de tota conuersio hominis S dilectio estet ad ipsum Hoc enim laetum bonum hominis erat,vt siue egrederetur, si e iusticderetur, in suo Rictore pascua inueniret. Cotillat ei ii in L mi, ex carne& amma. Et in carne sunt qt: inque sessis, licet vitiis, anditus, olfactas. gullus, te tactus, quos tamen non mouet ab sique aniniae societate. Ita anima simili
modoli.,bet quinque scii sus spirituales. ia spiritua. 'non corporalibus sentibus, sed spitu ualibusti '
mandae sint. Vnde diuina vox in Deuteron onuo: vidcic quod ego sum Dominus Glus. Desu. ii. Ecce visius spitit italis. Et in Apocalypli:Qui habet au--τ .e res audiendi, audiat, tu id spi litus dicat Eccletiae: Ecce auditus spiritualis. Et in Pia DC : Gustate, Ne vidcte, quonia luauis est Doli in Os. Ecce νυ istus spiritii alis. Et ' ApolL,lus dicit: Ron isc,doi Chiilii sumus. Ecce odor
Chtisti spiritua, iri et olfactis. Et in Evangelio, si lemulierem te teisgi ite, magisqaam coepore Diti ndit, dicens: iniis mei tigit Ecce iactita spuitualis. Et sequit m :scoim onmi cautela obic ualidiani est.qi: id a leorpi,tis lenius, & quid ad animae dignitatem perti. nebit. Haec ille. Idcis lensis sylliti 1 de i kl expciari eiurant Oidetur Augusti mi, habuisti . lui ait i. i id ext tiora, si il
interio iis litaminis mei: ubi fulget anhriae meae L menqii: H imii capit locus, hi sal . t velli im quod non capit tempus. ubi Olet i ii, 1r quem nota spargit flatus. ubi cibus quem non miliuit edaciras, ubi liae et a ivplex 1sqn .ri non livellit s eieras. I xcain 1 ci mi Ictim meu amo. I laee Augustiniri. Ex his aliqua aer a Darei .el apparere potest disti lictio de dii di .lia praei it tum habituum, vel magis graduuia Minicidioniam pii sectionalium De his seniibus spiti tu .ilibus pleiuiis dici-ctionis, nece librio te liti runtiit tria. Primo perfectus recessus a malo. Secundo, perfectus procelsus in bono. Tettio, perfectus status in optimo. Sane malum, aut
procelit ex tii more si P. tbiae, aut ex rancore malitiae,
aut ex languore concupiscentiae: sed pauperias spiritus elongat a malo tini oris:&est prima beatitudo. Qitia dieit Glossa: Sicut initium sapientiae est timor Domini, sie paupertas spiritus,est principi ubeatituditiis .Et facit duo. icilicet leti mi abflicationem, de spiritus contritionem, siue humiliationem. Militas elongat antalo rancori . Lucti selongat a malo libidinis & languoris concupiscibilis.Secmulo, ad processum in bono, pertinent duae beariti,dines, s licet esuies iustitiae, & asseclus militicordiae. Tettioad st.irum Opri: rna, pertinet limpida co, nitio.& ttant uilla te sectio. Mun litia cor- C cui a Deli P melim dis, ves et ad videndum. Pax vltuna beat it udo mentis, amo quandam lucem, Sc quandatis valet ad pei sectesti dum Sunt & aliae t. tiones, huius mirineri & Ordinis, ut in si a patcbit. De hac pace dicit
pis, tib animi, simplici iacindis,uinctilumam cuis, coli ritum chai i tatis, H ce est lux simultates tollit bella compestit .itas coat primitu spei bos calcat, humiles armat, li. cordes sedat, inimicos ecincordat. Clinctis est placida, ne it e Ytolli,nescit in il iri. t He qui accipit teneat, qui
perdit repetat, qui amiserat ex Pharat: quoniam qui in eadem,non fierit .vcl erit inuentus.1 Patre abiicatura filio ex haeredatur, eu nihil mimia a Spi ii ii ,acto alie- o tur in tractatu de itinei ibus aicria. tatis cap. 6.nus ellicitur, nec ad haere lita tetri Domuu peruenit, 'qui testa. nemiim pacis obiciti ire nol iit .l l L. August.
lac igit in pace habita. quid tequitiar nisi lupei abundans delectatio spiritualis,quae consequitus tapeza per secta 3 Dicit enim Origenes cupes Cantica. Den . iii a boni operis est, filiolad ipsius multi plicationem in il tiplicat ut delectarao,& quas quo .ldam condimentiun r. l .it cibi spiritualis est hilaritas bene ori: irtis. Er Greg. in
Mor.e s. Ira' Moralibus dicit: Comedete animae, est bonis operibas t siti iri Boiiunn enim operatum, it secum dulcedinem
in gustu,de gaudium in eoide. Cum igitur in beatitudinibus proictis snt operationes persect sta nq:tietis. se est, ut dulcedines Auleissimas generem, in h ibente illas. Ad has beatitu fines igitur propter fiam plenitudinem, e persectionem, duodecim fructus si ritus, Oe equinque insus spirituales, consequiuitur. Qui non diu ucum nouos habitus,sed status delect)tionum, Iccon solationum . quibus consolatitur spiritus iustorii in virorum Cominetur autem numerus istorum fructilum in dii lenario, propter insinuandam superabanda: ,-tiam dilectationum. Est enim numerus duodenarius abundans,in q in insinuatur spiritualium et aris matuexuberati a q i. bu mittur,&delectatur anima sancta. Fluctus autem sunt hi.Charitas,gaudium, pax, parientia longanimit ς. bonitas.benignitas.mansietudo, fi . des modestia, sit inentia,'e eastitas. diculum dele.ctationes consequentes opera persecta. Per sensi et diutem spirituales, qui di eunt perceptiones,Vel experien-
ias metales, percipit anima spiritia alia fructuu oble,
utilitas in septem Spiritus sanctι donis
TI:ttio videndum est , quae utilitas in istis septem
donis Spiritus sancti consetat ut Circa quoes no tar dum est, quod Spiritus sanctus per sua dona pi:mo ubi don uni menta m in iucun tum habitaculum, clein sanctum manet iam praeparat.Naira donum l .itiae.virtutibax aedificat ira litis domum. Donum . . t. l- lectus. mentis domum contemplatio te illuminat. l. onum cranti ij id lintriti inclitas gulberitat prudelia. DO-
num sortitudinis. mentis domum itabilit de deleniat patimula.Domina scientiae,mentis domum multipliei ter ditat 'e cibat diuinas velitatibus. Donum pietatis, mentis domum diuino cultu perornat. Donum timoris,mentis domum m mssalia coniciuat, &omne re catum ab eo ti taliter expcllit,3 extirpat: quia timor
Domini expellit peccatum, ut dicitor in Ecclesiastic t . . Haec pollunt elici ex verbis Belae. in una homilia fir- per Matthae.ri ubi dicit. Sapietitia domum aedificat. Intellectus gubernacula invenit. Consilium bona a malis discernere facit. Fortitudo in patientia in imam possidet .seientia diuitiae Dei & salutis aequiruntur .lupietate prosperitas praesentis vitae de futut e consiliit, ad omnia enim utilis est.Timore humilitas ct icuuat ut& omne peccatu expellitur .Et sic mens humana Deo in habitaculum sanctu praeparatur. In quo habitaculo,quantam familiaritatem Dominus cum meu te hi
263쪽
mana habear,& quotconsolationes ei exhibeat, insta Λ eit Giegotius ibidem:Tetatio talis excitat, ut se mens
patebit.Secundo dona Spiritus sancti,totam familiam domus mentalis, siue vites animae ad expedite ministrandum Deo, Se saciliter obediendam disponunt Schabilitant, ut docet Reda super Matthaeum exponens illud verbum,Mulier habuit septem viros Spiritus sal lentiae,negligentiam, scilicet ministeris a pigio repelit. Spiritus intellectus diligentiam ministrandi rati bi it et qhiaerit. Spiritus consilii prouidelitiam diuinam prudenter inuenit.Spiritus follitudinis impedimenta in inutiadi fortitcr tetundit.Spiritus scientiae obliui diem diu elle non fuit lubricam. Spiritus pietatis hamanam Ragilitatem circa milii sterium es ementet indulget. Spiritus timoris Dei improuidam ignoratiam
in certamine cautius accingat. Quarto Spiritus factus per dona omnes vires mentis,& tota familiam animae habilitat,& disponit, ut ad eceleitia per gradus ascendant,vbi est veta patria animae. Unde Glegorius exponens illud,Septem pradivnn erat ascensus ciuitatin au : Sum multi, qui iam per septem grλdus, id eli, per spiritus septiformem gratiam, iturn vitae coelestis inueniunt , ut hi, Qui per timorem Dei sunt humiles. Vnde dicitur in Iob: Qui humiliatus fiteiit,etit inglo-tia. scilicet coelelti. Pet pietatis studium, sunt miseri. cordes, quia in Matthaeo dicitur: Beati miseri eoides, Matth. Da quoniam misericordiam consequciatur, c c.Per scientiam sunt disereti, sunt disceritentes inter malum feardenter decoquit,& mente pia solicitudine ad satil- o bonum , & qualitet saluemur. Quam scietitiam dat
faciendum Deo impellit. Quia qui Deum timet, nihil negligit,ait sapiens. Et Gregorius dicit: Deum timere, est nulla quae facienda sunt praeterire Et sic tota familia tuentis,iei ui et uniuersorii Domino, cui seruire regnale est . ait Aposto iis de G teporius. Sed necesse est seire hie quae sit illa familia metis.& quae sit dignitas, ordo,& operatio eorum. De quo notandum et , quod in libro de spiritu & anima dicituriquod nobilis creati ita est anima. Ciuitas namque Dei est, de qua secundum P ialmistanti tam glotiosa dicti sunt,quia ad imaginem de similitudinemvis icta sit. Sequitur: Sed quiali ulla est cillitas absque populo. ideo dispositit in ea conditor noster populum triplicis gradus. id est, sapientes ad consulendum. milites a 3 pugnandum, arti- Clices ad ministrandum. Et itatim:. Cives trulasciuitatis sui naturales, de ingeniti animae vigores, tam-
qumn iii digenae: quorum distincti sunt eradus, alij sunt superio te s. ali) medij, alu in seriores. Superiores quidem, siaut senius intellectitates. Lladii rationales. Infimi sunt animales. Et tantum de familia hae sussietat, Quantum ad praesens propositum .sed de ordine istius
familiae, & operatione insta require.c. s. secvdq pMIis. Tertio Spiritus sanctus per dona praea icta, totam sa- miliam animae,sue mentis vires erudit, dit munit contra tentamenta.& desectus naturales, vel eontractos, quibus seeundiim dispensationem diuinain, quandoque ex centur: ne otiosi in delectabili tranquillitate donoriam tepescam . S inde habeantur ut ingrati, &inoi cogit oscam.Vnde Gregorius dicit sic: Nonnuin
Spiritus sanctus. ut dicit Anselmus. Per fortitudinem, i l . sunt liberi uel animos, ut nulli vitio subiiciantur:quia .. isortitudo & decor indumentum eius. Decor autem Eeri. Vitium vincit. Per consilium, sunt cauti: Vnde in Ecis
elisiastico dieitur:Sine consilio nihil facias,& post sactum non paenitebis. Per intellectum , sunt prouidi, quia intellectus eum dono supperaddito penetra omnia velamina usque ad arcana etaestia, de hoe infra. Pet sapientiam, sunt maturi, iuxta illus: Qtiae attingit, fine,vsque ad finem sortiter , & disponit omnia suauiter. Et haee amicos Dei eoustituit. De hac sapientia
dieit Alanus libro de ptatictu naturae sic:Sapientia est qIan.de is fructus internae delectationis, delitiosus animae para-μ .disus. Haee cum in coelestem terrenum, id est, in tuo talem cadit hominent, in Deum deificae mutationis auctoritate conuertit.sunt & aliae Imiliae utilitates, vein singulis donis patebit.
se quales donorum Spiritus sancti capaees
efficiantur, ta' qualiter ea obtIneantur.
O v xto videndum est, qui, & quales, Ae qualiter
istorum septem donorum siue radiorum capaces esticiamus, quae tam libet aliter fidelibus exhibentur. De quo notaudum est, quod Dionys de diuinis nomi. Dionysia is inibos , secundum commetitum abbatis Vercellensis. με no is dicit sie: Cum diuinitas supersubstitialiter sit bona,& suam bonitatem ad uniuetiitatem extendat, cuius rei quam dum mens nostra tanti muneiis plenitudine do- qualecum te indicium in sole corpo leo ostenditur, notum atque ubertate sulcitur,& continua securitate quino prae milia electione, sed ex principali naturae suae in his perfruitur, unde sibi haee sunt,obliuiscitur: de proprietate, per seipsum, quatum in se est,circumquaque cuncta illuminat luminis sui eapacia,& sibi exposita , Se hoe secundum singulorum illuminandorum proportionem: sic merito diuina bonitas incompatabiliter super solem,non minus super obscuram ne quam super clatam, non minus super eaeeam,quam videntem,ut alibi exemplificat ex proprietate naturae suae,omnibus creat uris suis proportionabiliter immittit radios suae uniuersalis bonitatis pet quos subsistit, vivit, de operatur unaquaeque creatura, prout sibi competit. Propter quod Spiritus Cauctus cum sit summae libet alitatis, radios suoru donorum Omnibus ex- quasi ise putat habere,quod numquam sibi considera-iiit abelle. Unde fit quod eadem gratia donore, quandoque utiliter se subtrahat, ut menti pi sumeti quantum in se infirmetur,ostendat.SeptibuleTunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sint, quando haec quasi amittendo sentimus, quia a nobis set ri non possum. Et dicit ibidem, quod contra singula tent menta Spiritus sanctus erudit 6e munit mentem , in septem virtutibus siue donis, quae pro eodem accipit, ut patet ibidem. Unde contra stultitiam humanam vel, mundanam, dat sapientiam diuinam. Contra hebetudinem huma. E hibet liberaliter, qui ab uno lum me procedetes, exhinam, dat donum intellectus. Contra praecipitationem
peliculosam,dat doniarii consilii. Contra timorem,ut est passio,dat donum fortitudinis.Contra totam ignoratulam,dat donum luminosae scientiae Contra cordis duritiam dat donum benignae pietatis.Et contra pes tiliacem supelbiam, dat donum humilis timoris. Et insta dicit: Iita autem hoc nobis cum agatur distri risi ione ut mens nostra culpae nonnu quam pulsatione feriatur. Nam hinno magnu iam virium se esse crvderet,s nullum umquani vitium starum defectum intra mentis arcanum sentiret. Na unde se pertimescit sucumiter cadete, inde accipit sortitet stare. Eius di-bentur diuersimode diuersis, seeundum cuiussibet copacitatem.Unde Bern. quasi admirando clamat; Vere M . sor. I.δε
multiplex spiritus in virtute qui tam liniltiplicitet fi- Peuteco'. liis hominum inspiratur, ut non sit qui se ab eondat δcalore eius, id est,radiis beatificis eius.Si quidem conceditur hominibus ad usum, ad nsit acolu, ad salutem, ad auxilium, ad solatium, ad sero orem. Ad usum quidem vitae praesentis conceditur bonis'malis, dignis syiritus parit pl& indignis, communia bona abundatriissime sane usta tribuens,ita ut videariat hic discretionis limen non te- ho m. nere. Ingratias est vel caecus, qui in his beneficiti Spiritus sancti non agnoscit. Ad miraculum dat ut in signis
264쪽
&ptodigiti,in variis virtutibus,quas per quorumlibet tribus e totaeonsistit anima nostra,vt in imagine Dei.
manus operatur. Ipse enim antiqua miracula suseitat, ut ex praetentibus fillam incirat praeteritorum, quae quandoque datur sine gratia gratum faciente. Tertio insunditur ad salutem , eum in toto corde nostro reuertimur ad Dominum Deum nostruin. Porro ad a xilium datur , eum in omni colluctatione adiuirat imfirmitatem nostram. Datur etiam ad consitationem,
cum testimoniu perhibet spiritui nostro.quod filii Dei
sumus.Ea enim inspiratio,ad consitationem nostram est. Datur etiam ad seruorem,eum ineordibus nostris seu perfectorum vehementius spirans,validum ignem charitatis accendit, ut non solum in spe gloriae fili rum Dei, μ& in tribulationibus glorientur , contumeliam gloriam reputantes,opprobrium gaudium,de-
Memoriae suggerit bonum in cogitationibus suis, atq;
ignauiam nostram tempoicque tepellit. Sequitur: Pt
pterea quoties iusmodi suggestiones boni sinseris
in eoide tuo,da honorem Deo, de age reuerentiam Spiritui sancto,cuius vox sonat in auribus tuis. Ipse naq,
est,qui loquitur iustitiam. Vnde & Psalmista ait:A diam quid loquariu in me Dominus Deus. Docet &rationem: Multi si quidem, ait Ber n. bene monentur ut Bem. ἰbidem.
bene faciant,sed minime seiunt quid agendum sit, nisi adsit denuo gratia Spiritus sancti,& quam inspirat e
gitatione, doceat in opus proferre,ne vacua sit in no
bis gratia Dei, sed operetur prout ratio inspitat, de ductit. Sed quia scienti bonum,di non facieti pereatum- est illi: propterea non solum moneri S doceri oportet,
spectionem exaltatione. Pauci sum, qui in hoe spiritu D velum & moueti. oc assici ad bonum operandum ne-
repleatur.Haec ille.lsti actus ita excellentes,sunt actus donorum, ut ex supradictis patete potest, excellentiae
quorum, non omnibus conueniunt. Istorum autem donorum de actuum tam excellentium, de radiorum
tam splendentiummon sunt capaces mundi amatores: quia in eis datiit Spiritus sanctas, quem mundus non potest aecipere. Nam Dominus dicit: Spiritum verit iis,mundus non potest accipere. Cuius rationem reddit ibidem, dieresimi a non vidit eu, neque scit eum. Quod verbum Augustinus in originali exponens dicit:Sicut iniustitia iusta esse non potest, ita mundus, id est amatores mundi, non possum accipete Spiritum sinctum. Quod declarat per oppositionem quae est in-eesse est Et sequitur ibidem:Operariit autem sie spiri- Bersem a. tus sanctus in nobis temissionem peccatorii facit ibia Glitum ambulate cum Deo, ier utatur profundatum nostiorum, discretot cogitationam, de intenti num cordis. Qiii nec minimam paleam intra cordis
quod possidet habitaculum, patitur residere, sed itatim igne subralissimae cireum pectioiiis exurit spiritus
doleis de suavis,qui nostram voluntatem eligat, se dirigat ad suam .ut eam veraeuer intelligere, di seruetet diligere de essicaciter implere possimus. Haec aute omnia operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis prout vult.Vnde Bem.ibidem dieit:spiritus sanctus qui a Patre filioque medit tamquam nimissimum de rex gratiam de peceatum. Nam peccatum quod est in C inditalubile vincatum Trinitatis de tamquam donum.
amatoribus mundi, opponitur gratiae siue e haritati,
quae est in donis spiritus sancti. Vnde Ioannes in Canonica dicit: Qui diligit modum non est charitas p
tris in eo. Quia omne quod est in mundo. est concupiscentia oculorum, & concupiscutia carnis, de supe
bia vitae, quae donis spiritus tacti opponuntur. Secundo probat hoc,per indispositione intellestas mundanorum hominum at videndum, dicens . Mundana dilectio,non habet inuisibiles oculos, per quos Spiritus sanctas videri potest:quia Dominus dixit:Mundus non videt eum scilicet Spiritum sanctum, neque se ieeum cuius ratio est, quia animalis homo non percipit ea quae Dei sent, ut dicit Paulus: Quia oeulos se statuetunt declinare in leti Spiritus sanctus aufert se sine intellectu, ut dicit Sapiens. Unde eaeei sunt Seduces caecorum. Tertio Gregotius idem declarat in Moralibus , ex desectu aisectus mundanotam hominum, ad diligendum Deum,dicens: Spiritum sanctum mundus non potest accipere: quia ad diligendum inuisibilia non ali iugit. Quia saeculares memes quanto se s
iis per desderia dilatant,ranro ad tereptionem Spiri- tus sancti sinum eoidis angustant,& quandoque claudant:quia sicut dieit Apostolus : Qui secundum carne sanr,quae cunis sunt sapiunt: qui vero secundum spiritum siunt, quae spiritus sunt,sapiunt, non quae camis. spiritu sentiri sanctu odit sordes precati, nee habitate potest in corpore subdito pereatis, sed in mentibus in quo omnia dona donantur,de de qilo testator Seti-ptura.quia procedit,& spirat, inhabitar, implet,atque glorifieat:procedere dicitur a Patre,& Filio. ut donum ad ereatura. unde procedMo praedestinat. Inspirando, vocat quos praelestinauit. Ita habitando,iustifieat quoauocauit. Replendo, accumulat metatis quos iustinea. uit. Et glorificando,ditat praemiu, quos accumulauit melliis .Haee Bernata Igitur eapaces spiritus sancti.&donorum eius sint praesim.Nihilominus tamen libe. taliter se exhibet omnibus, ut ostendit Bernar.dimns: Venit Dominus ad nos, accelerat. appropiat, adest,respieit, alloquitur. Venit, affectu de stadio miserendi. Aeeeletat, subueniendi Zelo. Appropiat, humiliando in teriam,siem dieit Prophetat Et in semetipsum. Adest praesentibus. Plospieit in suturos. ert se 1 eogitationibus , quae sunt se Loquitur olens, suadens de regno Dei. Sed mon-dani Se earnales, neque cogno mi, que sciunt eum: quia malitia eorum exeaecauit eos. Boni vero cogno-ieunt eum, dicentes: o quam bonus de sinuis est Do mine spiritus tuus in nobis.
Q his a Uendod aer ἀψῖendemia ordinem- Ouinto Videndum est de istorum donorum ordiisne. In eis namque sent quidam gladui scalares, per quos atanditur. Necesse autem est nos ascendero& descendere, ut dicit Bernardus in una epistola. Et a Augustinus dieit: Semper ambula,semper plofice,noli puris. Iseo modo videndum est , qsi sint ea paees Spi- E in via deficere, noli retroire, noli deviare.
qui non proficit, retrocedis qui ad ea reuolui rur, unde D. -MI
iam recesserat,deuiat qui apostatat. Et ideo videndum est in istis donis Spiritus lancti, qualitet sit ambulan- UM.83., dum proficiendo de virtute in vittute: qualiter as mdendum sit, Deum contemplando: & qualiter destandendum, proximo subueniendo. laias enim loquens is .is. ade stote Iesu, qui ascendit de tadice Iesse,dicit quod i fetus suit istis donis.Et emi metalo ea, incepit , summo dono seiliret dono sapientiae.& descendit per media usque ad infimum, scilicet donu timoris Domini. D rationem istius ordinis assignat Iacobus cum dieit: e comm a Mum optimum,& omne donum perfectum
ritas sancti, se donorum esus,non ex suis ineritis led ex largitate dantis spiritus. Qui igitul eeonuerso mundi mala odiunt, vili pendendo &contemnendo: Hierusa. lemastendunt, triandi 1m fugiendo, & se elongando:intemplo cordis Spiritum sanctam quaerunt fideliter
orando : sedent unanime siridorno cordis. humilitet
quiescendo. & parac letum des derando,r praestolantur istientum Spiritiis sanc hi, inspitationes eius studiosechseruando:hi sunt, qui capaees eius sunt. Nam sicut dieit Bernaidas:Bomim quod in nobis spititus bonus operatur ad faciendum, profecto monet memoriam, docet rationem , de mouet voluntatem. in his ςoim s. S. βο- rim. f. I
265쪽
se desultanest, de lutulens a patre luminum. Sunt alij Λ necessatiatum limpida contemplatio. Et septimus sa D re is, M.ta Au st. de Doctrina Chiistiana. b Et Grest. pientialis coelestium delitiarum praegast tio. G usis super EMchielem, Ne Anselmus. Qui enumerango
AO h. . dona praedicta, docent incipere ab infimo dono, scili- F. Urime . eet timoris Domini , & per media ascendere usque ad
C A summis, scilicet donusapientiae. Est igitur in eis quasio,.. i, Τ' ascensus de descensus scalaris, i in stata laesi,descem Ulib. sum de supremis ad media , di de mediis ad infima.
Du. Bio. Dionysius magis naturalem & rationabilem ostendit v xς ordinatione omnium hietatelliarum,tam Angelica- ' rum quam Ecclesiastieatam, quam etiam metium humanarum. Dicit enim Dionysus in Angeliea Hierarchia, secundum eommentum Vercellentis sie: Addam& hoe non inconuenienter, quod secundum seipsam
Nec desum quidem Angeli in sesa hac ascendentes& descendentes. Ad ius euidentiam notandum est, . quid sit Angelus iste de quo Richardus dicit siet Angelus sane mineius diei tui, & proeuldubio nuncius est. non quilibet,sed diuinus nuncius est, per quem diuinqvoluntatis beneplacitum cognoscimus. Nuncius ei per quem ad aeternorum cognitionem illuminamur, per quem ad aeternotum desiderium inflammamur. Et se um . Vuliis audire qualem nunciu Apostolus Ioan nes nobis promittat,eum dicit runctio. inquam, ei
docebit nos de omnibus. Sed quae est unctio ista nisi Spiritus sanctus, scilicet diuina inspiratioridie est ille unaquaeqmiens tam coelestis quam humana , spititua- ri nuncias quem diu quaerebamus. Haec est i gatio
les habet & primas,& medias de ultimas ordinationes,& virtutes, S in his omnibus docet descedere a superioribus ad inferiora,cominunicando eis, quae recepe-
'II 'runt.Nam idem Dionysius dicit: portet diuina prius.
- ' participare,quam distribuere:quia qui praesumutabusue docete diuina, antequam recth conuertemur adhuc iminundi omnino , docendi ossicio sunt extranei. Sicut enim solares radii, primarias & propinquiores materias eapaciores,celerius illusitatu & adimplet, &per illas ad insitiores matellas lumina deserunt:sic officium docendi diuina alios,non praesumant suscipere,s uia ι i, bitum diuina scientiae & veritatis obtinu potens vere sui ius, animum humanum omnem m. ritatein docens, & ad omnia diuinae voluntatis bene. plaeita inclinans.Et ideo Richardus dieit:Sume amo--4 ea. 13. rosa anima sciens nuneios dilecti sui audire, clamat secum Propheta : Manda, remanda. Et postea dicit se: Nuncius inter nos medius discurrat, qui me de sing . lis instruat,doceat me non solum super statuinis,sedae de statu tuo me doceat, quo modo apud te s νω . . .i.
quid tibi de me placuerit. Et sequiramQuotidie,ni sal Σπι
lor. vos qui lectioni vel meditationi insistitis, eius nu- v ','eios sistipitis,madata eognoscitis. Quoties ex abditis scripturarum recessibus nouos intellectus eruimus, quid aliud quam quosdam dii I nostri nuncios aces-
μs-La. . Officium assumpti.Unde san s Ambr. in lib. de vit- pimus Huie sane negotio sabstruit omnis laeta lo et δε ρον ginibus dicit : Culsus ad supeliota est tutus deseenses mo,sagaxque meditatio. Alii itaque legentibus , Mi ε- - - ad inseriola est perieulosus, Grecvero super Ezechie. m
lena loquens de coelestibus gradibiis donorum de o dinum dieitu satas loquetis de coelestibus,magis deste indendo,quam ascendendo, dona numerauit, , supremo, hoe est, 1 dono sapientiae incipiendo. Sed nos, inquit Gregorius, qui , terrenis ad coelestia tendimus , eos ogradus as endendo ni tmer us, de incipiendo ab infimo. se ilicet timoris Domini,vsque ad donum sapidae' sapientiae. Rationem huius ascensionis reddit Greg Id sibii. in Moralibus,dicens: Nemo infima deserens, re-M- e. non pente fit summus: qisia ad obtinendum persessionis ι,ν apri meritum,dum quotidie mens in altum ducitur,ad hocque meditantibus, diuinorum secte totum nuntii o currunt , qui dilecti nostri mandata ad nos perferant, de de singulis instruant Et supe fit,ut in una eademque scriptura , dum multiplieitet exponitur, multa nobis in unum loquatur oraliter nos doces, quid dilectus nostet facere nos velit:allegoetice nos admonens, quid pro nobis per seipsam secetit: anagogice proponens. quid adhue de nobis facete disponit, Sc in hune modum mandat de temandat. De hoc nota bene, dono tertio, capitulo tertio. Dum igitur quotidianis usibus nouos sensis nouo'; intellectas quςritant,quid aliud quam manda,remanda per assectu clamant a Hae ille.
proculdubio, velut ascesioliis eis iusdam gradibus pet- Sed qui sint nuncij falsi,ut camismundi, vel diaboli,
uenitur. Haec ille. Quare astensiones in eorde nostro disponere debemus in hac valle lacrymarum, ut ad donum sapientiae pertingamus,in quo fixundum Ap stolum gustatur verbum Dei fle diuitiae iaculi veturi Et non solum est nobis astendendum ad Deum contemplandum, sed etiam nobis est descendendum ad proximum subleuandum, de instruendum de his, quaesiit in sunt .vnde Dionysius dicit se: Diuinis de spiritualibus vitis, radius intellectualis terum spiritualium immediate lueens,& eorum mentes spiritali suavitate persundeps, ad alios minus uelut non spirituales non
similiter prociditiis ab ipsis spiritualibus sieut occulti intelligibilis eontemplatoribiis sub aenigmatibus
cooperitur, ne ab immundis contaminetur de impe fectis,per quae migmata,inferiores Si infirmiores sum Esum aguntur secundum singuloriam capacitatem vel UM . xi facultatem. Haee ille. Est igitur nobis in hae seata aseedendum . de descendendum, ab infimo dono timoris, usque ad summum donum sapientiae,per gradus dispo-Ipr gra- nentes ascensicines in eoide, ut eamus de virtutem virtutem, donee yideatur Dominus Deus in Sion. Primus igitur gradus a radendi, est timoris amorosi in omnibus eontinuatio. secundus pietatis visaerosae ad Deum,3c proximum, sancta liquefactio. rtius selemtiae omnium beneficiorum Dei,grata recogni io.Qua tus fortis omnium opetationum bonartim executi Quintus consilia a Deo omnium eligendorum , de tuta electio. Sextus intellectus omnium veritatum
Spiritia sancti. cognos elis eos. Similiter amatrix anima,nucios am
tofossbi inspiratos dilectciremittit, seeundum dona spiritus sanlii, ut prosunda sospitia , alta desidetia, eontemplationes limpidas, assectiones exstaticas, orationes vel inuitationes seruidas, expectationes sitibundas, de cogitationes languidas, dicens eis illud Canti eotum:Nunciate ili lecto meo: quia a re lan c..M.f.egueo, ubi dieit Glossa: Prae magnitudine amoris, omnia rem potalia sunt mihi fastidio. Haee ille.
iidsit timor, o qualiter fecundum inordina
tos amores multiplicatur, sedeordi ιur. I s itaque in generali praemissis, modo de singulis donis in speciali videamus.
Quorum primum , scilicet infimus gradu, a celidendi ad gustum sapienti e est timui Domini. De quo Anseli 1ius dicit sie: Ι Iorum A . ,- donorum
266쪽
similiti a. e donorum mnvmi est timor Dei,veluti alioru quod- A mutat voluntatem in bonum,licet et inisimpen latdam sandamentum. Hunc namque Spiritus sanistus in eampo mentis supponit, aliaq; dona in suo Ordine, veluti in aedificatione superimponit. Prius enim me Maere facit ne pro peccatis suis a Deo separetur,& post Timo, En inpmnis inferni cum diabolo tot queatur. De qua torfinidamentia turaHugo in libro suo de anima dicit sie:Terreat te ti- alioru doam mor iudici j tertibilis, metus gehennaea aquei mortis,
dolores inferni, ignis urens, vermis mordens, Iphursu tens, flamma tartarea ,& tandem omnia mala, v tandem clames: In aeternum non peccabo. Et sic patet,quod donum timoris est primum in ascendendo. Sed ad maiorem notitiam huius doni, scilicet timoris, sunt quatuor notad Primo quid sit timor,&qu liter Sundum inordinatos amotes multiplicatur, de morem. ubi dicit Glossa. Timorem illum emittit,qui deordinatur. seeundo quis timor, regno animae per D dicitur initium sapientiae.Illo enim timore, se eohibet charitatem pei ai expellatur,& quem secum com- homo a peccato principaliter propter Deum, secvn. pariatiir.Tertio liraliter, timore Dei, in anima die, - clara oriatur. Uarto qualitet a dono timoris animae conuiuiu praeparetur. Primo igitur videndu est quid sit timor, e qii aliter secundum diuersos amores mul-
. , x pli tur,quia ex amore oritur.Timor sicut dicit Aug. f ta Ciuitate Dei, est amor fugiens quidquid ei aduer.
ro. satur. Et cum hoc cone ordat Glossa Aue ustini super u Ioannem, ubi dicit:Timor est saga , ne perdatho no
quod amat. Igitur timor oritur ex amor . Nam quamdiu amorem ordinatum habuit in paradiso, tamdii: li . ne timor et inordinato sibit in seipso. Et qua cito amorem inordinatum admisit,iam ei to timor inordinatata executionem. De hoc timore dicit Augustinus expo- Aug. - νω. nendo illud Psalmi. Confige timore tuo catiles meas. t
Timor legis set uilis praedagogus nouae praecessit , qui ' ad Christum ducit, sed carnem elucifigit : ideo quia vivit peccandi voluntas,& sequeretur opus,si non sequeretur poenalitas. Nee iste timor eli donum Spiritus sancti, quia potest esse sine chalitate, immo nec
potest esse cum charitate gratuita.
Quartus timor dicitur initialis, quia est incipientium & initium sapietiae de dicitur esse donum Spiritus Ancti,tame sub imperfecto elle. Non enim differta timore fili li. nisi ut impersem charitas a persecta. Vnde Ioannes diciti Perfecta charitas soras mittit ti t. 4dario vero, propter poenam aeternam. De timore isto Bernardus dieit ite : Non immerito hic timor dicitur Bersom. in
initium lapientiq;qui saepe se insipietiς primus oppi
nit. Hie enim timor quida ingressus est ad sapientiam. Plane domus Dei est, te porta coeli,de tamquam in-
g essus gloriae. Et StPitur: In veritatσdidici, nil aeque efficax esse ad gratiam promerendam de retinendam, 5e r' upet alidam, quam si omni tempore eoram Deo Di Ni .iaris no ait uiri sapere,sed timere. At equitur. Nos ei m locus,quo admittas superbia. repletus timore omini.Et sie de ceteris vitiis senti ediim est:qixae n cesse est omnia a plenitudine timoris excludi, tunc
actis poena peccati,quare se abseondit, licens: Dottii - C Deu si plene, si persecte timueris,dabit sapore chari-ι ne audivi voce tuam & timui.Quare timuit,nisi quia per inordinatum amorem, ptaecepti Domini liasgreosor fuitὶ Quato ergo homo a falso& inordinato amore recedit, de ad vera charitatem accedit,tanto ino tin sinatum timorem euadit. Ideo notandum est, quod
Hugo, Se Glossa super Psalmo i 8. dicunt,quod quin-sabiaribis, sunt timores, scilicet timor naturalis timor mu-
par. m. initialis, de timor filialis.
Timot naturalis,est passio quae oritur ex amore natu- uralis. rati, in quo quilibet timet mroraliter nocumentia n tutae suae, pallionibus aute nec meremur nee demer
mur,quia no subiacet libero arbitrio. nisi a Idoqtiis rationabiliter se habet ei tea eas. isto timore Chiillustatis. Hunc tamen timore initialem, persem charitas solas mittit vel sorte, tecundum quoidam,iplum perficit eum iam sapientiam ingressus fuerit.Quiod sentit Bert, lib.de diligendo Deo,paium ante finem,ut insta Filia.. patebit capite sequetLQii intus dieitur timor filialis. de est unum de septem donis Spiritus sancti, sub es Iepet secto doni. Pet ipsum enim anima redditur bene-
mobilis ab inspirationibus Spiritus sancti, de quasi
per talem timorem se spiritui sancto omnino subiicit, dein nullo repugnat, prout possibile est in via. Ui,deo . .
Gilbertus Portetanus dicit: id timor ille filialis nisi
amor esse conatur qui iam nescit ossicium timoris, bc sis is. μι pene timor esse desiit 3 hune timorem sibi charitas per- mori, sed non nisi quantum voluit, nobis in secte colla tetat indiuisibiliter. Et sie patet, quid sit
lim. I ιζ se timor, pleiuus tamen dicetur in se de hoc amore.
exemplum vel doeumentum. Vnde si quando est malitia in timore naturali, non est nisi ex desectu rati nis. Je voluntatis. Et licet iste timot non sit, Spiritu sancto, tamen cum ipso star potest in homine. T mor , timor dicit tir mundanus, quo quis timet ditius. nimis de amissione vitae praei litis, vel rerum ad hane vitam pertinenti lim. Unde quis nimis diligit nutiesu, vel res teporales,vel amicos.nimis timet ab eis separati. Et hie timor nascitur ex nimio inordinato amore vitiasque., de semper est malus, quia ut dieit . Dan. 2A Ioannes: Qui dilisti tintindum. inimicust ei constituitur : quia non es alitas Patris in eo. Et ideo hie timor , quandoque est peccatum moItiae, ut quando quis magis vult amittere vitam aeternam, quam Corporalem, vel temporalem: tkesauros coelestes. quia ramundanos: δc quandoque est veniale, quando illo ti-m ire facit homo quo.s non debet , de quandoque omittit quod facere debet, ut per hoc eTigiat poena temporalem, sed per hoc non mutat voluntateiri in bonum .ut dicit Hieronymus super xlarilixum, quare hie timor non est donum Spiritus sancti, quia non mutat malitiam voluntatis dicet actu omittit proptes
Tettius timor dicitur seruilis quo quis magis liniet poenam quam culpam: qui secundum essent ham diei. tur esse , I, o non tamen sub ratione,qua let uilis est, uia principalias timet poenam quam culpam , neς se S. g. lim. T. m. I,
diu timora regno anima per chamseat perfectam ex pellatur. 2 quem secum compatiatur.
SEcundo videndum est quis timor a charitate perisiecta solas expellatur,& quem timorem secum patiatur,cu in prima Ioannis dicaturiquod cha itas ρο - i. . asccta solas mittat timorem, tamquam inutilem in ossi. eio suo. Et huius reddit rationem, dicens idem: Haec enim charitas mitti poenale habet, timor autem poma habet. Sed necesse est, primo videte quae sit perfecta charitas, quae non compatitur secum timore,sed foras emittit eum. De quo ieiendum,quod duplex est per se' nihleh.stctio eliaritatis.Piima in necessitatis,de fassicientiς Se- peis. o. eunda est priuilegiatae sanctitatis, Se excellemiae. Et has clivit uix. persectiones tangit Prosper de vita contemplativa dicens: Persecti sunt illi,qui pei secte inum diligunt,qui
volendo quod vult Dominus, nullis peceatis, quibus offinditur Dominus,aequies t. de semper ad virtutes diligendas, de habendas se extendunt. Persectionem necessitatis tangit,cu dicit, Qui vult quod Deus: quam
habent quicumque tenent eliaritatem.De hae charitate dieit Domiuus: Persectus eris,de absque mactata cin cis e
267쪽
veto excellentiae chariintis impitur, cum dicitur, qui A suturo, laculo, non erit timor exteriens ὶ malo quod
semper ad virtutes diligendas. & habendas se extemdum. Quate Ber .in epistol.quadam dicitiindefessum studium proficiEdi in iugis eonatus ad persectionem, reputatur persectio.Et haec charitas soras mittit omnem timorem,qai poenam habet, ut dicit Ioannes.sed qualitet hoe intellisndum sit, ostendit Gilbertus Portet anus super Cati ea bi dicit. Charitas proximicaret liuote, sed charitas Christi caret timore. 1 Lecenim nihil poenale habet, sed timor poena habet .lgbtur in chalitate Cbristi non erit timor.Quod probat liciQuid enim timebit charitas veteres o&nsas quia
multitudine peccatorum operit ellatitas, ut dicit PO . Per. 4. b rus Quid iniit mirarem propriae conscientiae timebit
accidere potest, sia tenens se in bono quod inimi non potest, & ita alium actum habebit quam modo. Ratio huius est,quia ubi boni adepti amor immut bilis est, prosecto si diei potest , mali cauendi timorseeurus est. Hae ille.
Q urat inins Desinamvis δα Graminvita TVitio videndam est,qualiter , dono timcitis D -d. s. mini, dies spiritualis in mente humana oriatur. Circa quod notandum est, quod Hugo dicit.quod si.
eut oeulus corporalis habet diem. , noctε suam, ita quoque oculus cordis habet diem suam & noctem ne decidat quia tartis ut mors dilectio est, ut habetur is suim. Sed alii sunt dies extetiores, & alii interiores. in Canticis.Quid tepotales pro Christo timebit mo- v Nam dies exteriores transeunt, nec ad m*mentu sta
re possiunt, sed eontinue ad mollem vel occasum te dunt. Homo enim numquam in eodem statu perm iret dicit Iob,& propheta dicit: Dies hominis se num, Wi . adciaquam flos asticei.Dies vero interiores in ter- Naator. anum permanent, si volumus, qui sunt quasi quidam gradus vitae spiritualis, per quos homo tendit ad vitam et ternam. De quibus Psalmista ait:Nuneiate de diem s s. ain diem salutare eius,donee per radios salutaris inearnati,transformemut , elatitate in claritatem,usque indlam aeternitatis eius.Et ideo Hugo dicit, quod intς- ti auriores dies mMis amate debemus ubi lucem nullae te- v nebrae sequuntur, ubi aeterni solis splendore illumi- , nantur oculi interiores mundi cordis,ut valeat homolestias finibiles m equilein etiam si aeternae fuerint istat igati,aut manestere poterit dilectio e6sum. mata id est perfecta No ideo amat ehatitas ne pereat, sed magis vult soris in aeternu perire poenaliter,quam priuari usu amotis interni aeternaliter.Si enim dederit homo omnem substantiam pro charitate, quasi nihil despiciet eam, scilieet substantiam. Et Dedignat ut charitas timoris eam meretum, cogi nesciεs, quae neseit compesci.Ideo charitas perfecta. ras mittit timorem velut inutilem de superuacuum in officio eliaritatis, sed non timorem illum , qui castus
permanet in inulum laeuli. Et post haee ostendit ibidem Gilbet tus,quis timor manet cum charitate, ubi
dicit: Est enim timor quε foras mittit elialitas,ut feta C operati opeia lucis,tamquam filius lucis,quia in mume R
uilis .Et est timor que seras mittit veritas,ut initialis. Et est timor Huε intromittit & charitas,& veritas. ut filialis. P im s st astus.seeudus eastus,sed n permanens in taeulum .euli. Primus veretur poenam. secundus ossim iam.Tretius totus liber, quaedam h milis de s in reuerentia est.Et primus quidem timeto iam, sed propter poenam Secundus propter o sensim, sed propter ipiamaertius,quod metuat nonh1bet. Quid enim metuat tapleta felicitas, e talia mala charitas Timot hie de plantario otitur charitatis. Sin unNon audeo dicere quod charitas est. Medo nox si eut dies illuminabitur, per praesentiam solis aeterni, qui norum luminosam in anima Leit, dum omnes species creatas sua claritate oeeultat,quam in
diem conuertit, dum radiosas veritates menti oste
dit. Et ideo pluries fit. quod quando nox est corpori, dies est menti:& quando est dies corpori, pluries in inox menti.Cuius ratio est,si est diei tui in liteo de spirita de anima. Quia quado sensis exteriores vigilant, ν. vina sset,sus interiores dotmium,sicut luee,expetientiad m . 3.eet Hane diem timor Domini inchoat tamquam m ne tamquam merulam deducit, tamquam vesperam tamen audeo negare. Quid enim non amor conatur, i, comminat. de Hugo dicit,quod ptimus diea noster qui iam nescit anaum timoris 3 Quo modo n6 amor est,qui iam paene timor esse desiitr Quid timot ille est, nisi quaedam votiva subi inobedientix non coacta,& vltro reuerentia impesi; Aut quo modo erit timor, qui ossendere non metuit,nee vastet Timor ergo non
videtur,qui nihil nee pereati nee perieuli metuit.Sed econtra inquit Gilbertus ibid : Quo modo non erit timor, qui Ofindete non audet Certe fimor est . qui nihil audactet de temere praesumit.Quid est igitur timor ille,nisi revetentia quaedam huesilis ex iureconditionisae quasi neressitate impensa, sed necessitatis nihil passi Est enim necissitas obsequendi hire conditionis, sed necessitatem ignotat libertas dilectionis.
interiorae timor Domini permanεs in laesum ta- euli. Cuius ratio est: nia timor Domini initium est Ee v. i. ι sapientiae,ridicitur in Ecclesiasti eo. Et hie 1 sapienti, numquam recedit,sed cum ea quotidie creteitae proficit usque in persectu diem. VI timo formam timoris filialis indueit secundum quosdam. Unde Hugo de Hv.M. xi area Noe dicit:Sapientia Dei, in eordibus sanctorum tamquam in paradiis inuisibili per timorem smin
tur,per gratiam rigatur,tam mane diei spiritualis oti- tu per dolorem moritur, per fidem radicatur, per deuotionem germinat, per compunctionem oritur, petdesiderim etesiit .pet charitat ε roboratur, ut sit quasi lux meridiana lueens de seruens, per fidem viret, per ΘRa id timor ille,ubi temeritatis de negligentiae magis p eireumspectionem frondet,& expandit ramos, per di Pripatio est,quam necessitatis eoactio Sequi, o :Vides viliter timor iste approximat ad eharitatε,paene illain, sed n5 plene est Caussenim distEt timor de amor, sed obsequio de essectu libero eosnari. Primus itaque timot metuit punitans undus priuaru& teritus neutrum. Primum perfecta charitas exterminat. Seeum dum ad tempus tolerat.Tertium sibi indiui se tolerat. unde charitas numquam erit sine timore easto, qui est sine omni poena quia manet in tum iaculi. Haee et nardus , quod timor .a . . filictis agetur augmentata eliaritate. At charitate per- i . pnficietur, te ideo habebi in patria eundem Cis. Tyri actum omnino, quem habet modo, & illi addueunt
G actoritatem Augustini de Ciuitate Dei,ubi dicit Ti.mor ille castus permis sin iseulum sireuli,si erum seiplinam floret, per virtutem fluctificat, per patientiam maturescit, per mortem carpitur, Perco templationem cibat, de tune dies timoris vesperascit,
quando , labore ovieseitur, de seiritii aliter homo refi- eitur. Et iste est cibus de quo Psalmista ait: Adimplebis p . . ἐme laetitia eum vultu tuo,delectationes in dextera tua usque in finem. In omnibus istis radiis sapienti sibus timor Domini permanet in iaculum laeuli, devirix-dix sapientiae diseuttit. de eireuit sol ieite eircumspiciens, ne aliquae tenebrae preeatorum lateant, vel se istis radiosis luminibus immiseeant. quae diem me tis obseurent, vel oeulis Dei displiceant, ut sint tenebrae concupitantiatum,quae stequenter elaritatem
diei spiritualis impugnant.&obnubilant. Vnde Ri-ehaidas dicit: Quis in illo umquain pristo vi et
268쪽
extitis. ubi syitiueus aduersus carnem Dearo aduersus A per Cantica dicit Sicut anima sobria me regit natura. spiti tum coneupi se it Quis inquam tam numerosum liter,& disponit ad omnem actum interiorem, δe ex exercitum concupiscentiatum suarum debellauit, si tetiorein, si eviit is Christi ei sine timore pugnauit:quia timor Domini maxime e5 rtat cot contra concupi sceti Et sanctus Betnaidus 4n sermone quodam dieit : Repletus timore Dominii
non habet locum ubi admittat mecati tenebras, propter quod dies mentis, sicut lux meridiana clara pet- manet in saeculumseculi: ideo vesperam non habet diem terminantem, sed consummantem. Igitur qui timetis Dominum, diligite illum, & illuminabuntur corda vestra. Qui ambulat in die tali, scilicet timoris Domini, non offendit. Et eli dies vimus,quia initium sapientiae est timor Domini.
O Vario, quia Gregorius in Moralibus dicit: quod donum timotis Domini in die suo conuiuium faeit in mente humana , quia dum premit mentem ne superbiat & fututis illam eibo spei confortat Ideo videndum est , qualiter illud donum conuiuium menti praepatet. De quo notandum est, quod nisi donum timoris eonuiuium spiritualet in anima facere posset. Psalmista quasi admirando non clamaret, dicens: Qua magna multitudo dulcedinis tuae Domine, quam a se ondisti itinentibus te. Non quod illa multitudo dulcedinis totaliter abscondita in , timentibus eum, sed
cui actu vivo gratuite me viuifieat, Se ad omnia disponit. Ex quo igitur regnum Dei intra nos est, ut dicit Dominiu,planum est, quod L. c. ι .eonuiuium quod in illo regno celebratur, non consistit in istis corporalibus,& in voluptatibus carnalibus,
quibus e Teimur bestiales, ut dieitur pruno Ethicotu, sed consistit in bonis spiritualibus nos perficientibus. Unde Apostolus : Regnum Dei non est cura & potus. sed iustitia Sc pax, & gaudium in Spiritu sancto. Ecce
tria, quae necessaria sunt in conuiuio spirituali.Ρtimuest iustitia, conuiuantes in omnibus ictiificam.Secundum est pax , comitu antes in omnibus concordans. ri ratium est gaudium, eonuiua ines in omni bos laeti si-V eans. Haec ilia, extimore Domini Oriuntur. Narniustitia ex timoreDomini oritur,sed ex iustitia pax nascitur,de pare vero gaudium generatur, quod est dulei Dsima mentis refectio, & spiritualis conuiuis per fictio. Primum igitur, sellieet iustitia,conuiuantes rectificans in conuiuio spiiituali Dei,&animae, cx dono timoris Domini otitur,quia sicut dicitur in Ecclesiastico: Qui EcelLI Osine timore est, non potest iustificari. Quo modo autem erit iucunda societas,ubi deest iustitiae aequalitas Dicit enim Augustinus: Remota iustitia, quid iagna nisi latrocinia Et scut patet in Ethicis. Sicut iu- De ea. stitia continet omnem virtutem, ita iniustitia continet 4 Aribi. omnem malitiam sue iniquitatem: ubi autem abii n- dat iniquitas, quomodo erit vera amicitia de locuta,
quod iesa est in eis abseondita inon timentibus inu. Multa enim manifestant ut bonis, quae tamen abscon-C ergo nec regni, nec conuiuii tranquilla iucunditas. duntur a malis. unde Gregorius in Moralibus expo- Manebit autem iustitia, quia timor Domini expellitnen, illud Iob: Autis verba diiudicat, & fauces comedentis saporem, dicit sie: In his verbis Iob de electis de reprobis aliquid innuere videtur ι quia verba sapie tiae quae reprobi audiunt.quasi exterius, electi non solum audiunt,sed Se gustant interius,ut in corde sapiat eis, quod reproborum eordibus non sapit. sed solum auribus lonat. Sequitur: Aliud namque est nominatim cibum audire solu modo. aliud veto degustare. Elem itaque cibum sapientiae sie audiunt, ut gustente quia hoc quod audiunt, eis per amorem medullitus sapit,
peccatum vel iniustitiam , cum ex eo oriat ut limitia, ut dictum est. De tabbus eoimiuiis poteti dici: Beati. I. it. . qui esutiunt Ze sitium iustitiam, quoniam ipsi salutabuntur.Deliae saturitate iustitiae dicit Bernardus: Sa-ρὰ η iis turabuntur, quia implebit Dominus concupiscibile De η- timnostrum sonte iustitiae , ut omi ilici desiderem iis eam tu, iustitiam . per quam quidquid anima respuere dereri, respuet:&quidqn id eoncupiscere debet, concuplicet. Et tunc totum regnum mentis iustificabitur, S incolae
eius.& Dominus rex iustitiae regnabit in illo de ipsi reprobi vero quatitet sapiat .ignorant. Quia aliud est D eo,quia bstitia de iudiciu praepalatio sedis et iis est se-ζ'
iliquid iteraliud vero quod cognoscit hir faucibus imtelligentiae degustare. Haec ille: Ex his patere pote st, quod timentes Deum tanquam sol ieiti de voluntate Domini cognoscenda di facienda, i on solum attemdunt ad illud quod commune de publicum est, sed Se ad illud quod intimo seeret omentis ab stoliditum est, aspiciunt, de gustare per experientiam illud quaerunt, quod per timorem Domini sapere didicetum. Quod autem timor Domini dulcem saporem in mente camset ostendit Bernardus super Cantica ubi dicit: TimotDomini bene dicitur initium sapientiae, quia tune primum Deus animae sapit, eum eam ad tim dum, non tantum ad seiqndum instiuiti quia timor sapor est. conuiuio spirituali ex iustitia nascitur,ut dicit Caesa- : .rios: Nam ex iustitia regum, oritur pax populorum. Et Augustinus dicit: Duae sunt amicae,iustiria dc pax, ipi I. Ase oleutamur.3e si iustitiam amicam pacis no amaueris,nec ipsa pax te amabit, nee ad te veniet Nisi igit ut pax adsitron eruiueonuiuia,stadiuidia.Veta autem
pax est ubi nihil repugnat, & beati pacifici sent, qui
motus animi componunt, & rationi subiiciunt, ait Glossa. Sed nota.quod Bernardus in quibuseani dictis Gli saosterulit triplicem gradum pacis,dicens: Est homo s. ei fi eus bona pio nobis teddens, de quantum in nemini vult nocere. Hic paruulus est di facillior sca- xii tu . 'Porro sapor sapientem facit, iam scientia scientem. E dali Eatur: quia in eo,ut incipiente, lex carnis adhuc Gloga D
Times Dei iustitiam, times potentiam, e sapit tibi iv. stus, de potens Deus. Sapientia enim i sipore dieitur. Igitur timor initium sapientiae, saporem sapidum in intimo mentis secreto niati piscitet immittit, de ita multipliciter reficit tot mentis familiam, sed & to. tum regnum animae iustificat, pacificat, de laetifieati
quae tria percipiunt conuiuium timoris Domitu,quod ni 'in extetionbiis animae celebratur, quia regnu Dei buta nos est,ut dicit Dominus. Et maximus exponens
illud: Appropinquabit .in vos regnum Dei . dii ila in iam Des est potentia eius in omnibas veto est in his qui res uini carnalem vitam, Se respiciunt
solam spuit alem: qui dicere possunt illud ApostoluViuo ego, iam non ego , vivit autem in nae Christus,
Quod vel in exponens Vercellati sis in proloso ta
ethei aliis erimus, s nec nobis poesumus ese pacifici Pax enim a nobis incipit. Item eli alius patiens , non reddens mala pro malis , sed potens est sustinete nocentem. Et hie in patientia postidet animam suam ut ait Euangelium, ubi dicit Glossa: Patientia radix G a. in&eustos est omnium virtutum.veta enim P/lien ia, iest aliena mala aec sanimiter perpeti, dc contra eum qui mala irrogat , nullo dolore iniaueri. Ideo ani-riri
mas nostras possidemus , qua corpus possidetit. cum ipsas ad patiendum ratione regimus. Haec divicit Glori t Item est tertio pacifieus bona pro malis Mens,&in proni ptu habet prodesse nocenti. Ethla solus vetam paeem habet , de multos luerisacit
De hac pace dicit Augustinus in libro de ἰ.DI A 3 vel bi.
269쪽
vel bis Domini λ:Pax est serenitas mentis,ttaquillitas A seimi viatiletia vitia : de vitiorum expulsione virtutes
Dum apri. animi, simplicitas cordis , vinculum amoris,consortiucharitatis. Haec est quae bella compescit, itas comprimit,discordes sedat,& inimicos concortit,cunctis est placida.Et qui in eadem pace non erit inuentus, a Patre abdicatur a Filio exheredatur, a Spiritu sancto alienus efiicitur,&Qut supra. Haec Aug.Hanc pacem perficit timor Domini. Vnde Sapiens:Corona sapientiae timor Domini, replens pacem, & saliuis Ductum. Tettio gavisium in Spiritu sancto conuiuantes resi. ciens, & laetificans in conuiuio spuituali ex utroque praedictotum, scilicet ex iustitia,& pace generatur unde bernardus in quibusdam dictis suis dicitiIustitiam, quam Deo exhibH, pacem , quam proximo debes, noli contemnere,ficentin procedentibus,trit gaudium B spirituale non gaudium seculate, non gaudium cuius extrema luctus Occupat, sed in quod magis tristitia
vertitur. Et hoc gaudium nemo tollet a te, dGnec intres in gaudium Domini tuc. De hoc gaudio dicit Bet- nardus in epistola quadam.Illi ut reuera verum est gaudium & solum, quia non de creatura, sed de creatore, iis it ut & concipitur, quod cum possederis, nemotest et a te: cui comparata omnis aliunde iucunditas moeror est, & omnis suauitas dolor est, & omne dulce amarum , & omne decorum faedum, & omne aliud
quod delectrie possit molestum.Haee omnia Bernardus Istud gaudiosum conuiuium, per Spiritum sanctum intimore Domini paulatim inchoatur, proficiendo con fructificant atque succrescunt:de virtutum pullulati ne puritas cordis acquiritur , per cordis puritatem
Apostolicae charitatis pei sectio possidetur. ilee fuit
sententia Beati Antonij. Haec ille Timete ergo Dominum omnes sancti eius, quoniam nihil deest timenti-- , , bus eum, ait Psalmista.Haec de dono timoris sussiciat.
'uod donum pietatis distur, o qualiter a pie
tate naturali,staequisita d, singuatur. SEeundo dicendum est de dono pietatis, quod im-
.nediate sequitur donum itinoris in ascendet,do,
quod Ostendit Anselmus in libro de similitudinibus, ubi dicit sic: Hule denique dono timoris Spiritus san-βε- 3 .ctus si perimponit pietatem, eum menti sile timenti sui- ipsius aspirat compassionempusque recolere facit, quam misera erit,si a Deo separata in inferno,cum di bolo torta siletitudeo rationabiliter , dono timoris, ascendit ad donum pietatis. Cum quo& Aligustinus c.ncordat,dicens: Cor contritum & humiliatum s
crifiea Deo, unde accendatur ad pietatem, ut non te sistat ut voluntati eius, sed obediatu . Hune ordinem tinuatur,& beatitudine aeterna eontainmatur,ubi ani- multi tenent, ut supta patet
maeum Deo suo beatificatur. Primo istud gaudiosum conuiuium, quod in Regno Dei, & animae per donum timoris Domini celebratur, paulatim & sapieter
initiatur, de continuatur, & selicitet con inmatur.
Vnde in Eeclesiastiuo initium sapientiae est timor D
mini,& gloria, &gloriatio, citia, & corona exuit tionis. Ecce quatuor dulcia fereula mentalis conuiuis. Sed primo timor Domini, gustum mentis ad mandu-Bom. s. p. candum in sapientia praeparat: quia simi dicit Bem. πι ι W 13. super Cantica , Timor Domini bene dicitur initium sapientiae:quia tunc primum Deus animae sapit,cum ea ad litiundum assicit.Tune enim memi minime diuina beneficia sapiunt:quia iam amaritudo peccati, ab ore De hoc autem dono pietatis, sunt tria notanda.PIi ino quid donum pietatis dicitur, & qualiter , pietate naturali. N acquisita distinguatur.Secudo qualiter pecdonu pietatis dies spiritualis oriatur,proficiat,in perficiatur.Tertio qualiter per donum pietatis menti conuiuium praeparetur. Primo igitur videndum est, quid Donum pi, donum pietatis dicatur. De quo notandum est, quod ratis PMdd. sicut dicit Hugo in libio de elaustro anime: Pietas est 3 x' ex benignae mentis dulcedine, grata Omnibus auxili
ii ix .fiectio infusa, & diuini eultus deuotio migiosa. Ex quo patet, quod donum pietatis est doleis taris a sole infinitae pietatis mentibus inspirati ciuo mens in seipsa illuminatur, quia radius solaris in seipso Mei- mentis timorum expulsi est. Unde tune gloria lata. D tur. Serescitur, quia a sonte dulcedinis ad Deum vi ad dabilis fama interior valde sapit animae.& similiter ploriatio laudabilis famae extetior multum delectat. Similitet laetitia consolationis interiotis hoministoscit, & extiliatio extetioris hominis similitet a Dficit . & delectat. cundo illud iucundum conuiuium mentis delectabiliter in perpetuum in timore Domini continuatur.Vnde in Ecclesastico dicitur: Timot Do mini delectabit eoi. & dabit laetitiain,& gaudium in longitudinem disium, id est, in aeternum: quia timor
Domini, permanet in saeculum saeculi. Ecce vitiusque homini sex perimentalis delectationis perpetuatio. Tettio illud delectabile conuiuium mentis quatum ad imietiorem vitamin exteriorem, in timore Domini feliciter consummatur. Unde in Ee lesiasti eo: Timenti Patrem colendum. sursum habilitatur, 3e in setius ad proximo subueniendum pie inclinatur. Et quia ais
ctio pietatis inclinans ad aliquid est multiplex: quaedam enim est innata, quaedam acquisita, qtiaedam i
susa, ut ostendit Hugo, in tractatu, qui incipit, Ch rissime: ideo de illis aliquid dicendum est. Primo ergo sciendum est, quod pietas innata est, quaedam affectio inclinans ad aliquid, ut ad fiam parentes,& conuerso,& ad patriam aee.huiusmodi. Etitae est passio naturalis.Nam haee pietas eri im in es iis inuenitur. Vnde Solinus in libro demirabili. n. di,de Isidotus in Elymologiis dicunt: Eximia eiecinia UL E .
inest pietas.Nam quantum temporis parentes impenala. L. . I dunt fietibus educandis, tantum temporis pulli insemum bene etit in extremis , scilicet homini quando E pendunt parentibus in senectute educandis: quod de de perficitur, de consummatur Et in die defunctionis .
nedicetur, quantum ad vitam exteriorem , quae tunc
cum benedictione terminatur. Ecce se b dicet ut Ps Lix ., homo qui timet Domini: m,ait Psalmista De persectae summatione istius sancti timoris dicit Ioanes Casi
institutione monachorum sic Principio no salutis nostraeque sapientetae, undum scripturas, ι. timor Domini est. De timore enim Domini nascitur compunctio fit maris. de compunctione cordis proce dit aluenunciatio, id est, eontemptus omnium saces pariam: de abre niuatione humilitas procreatur: de hirtutilitate mortificatio voluptatiun generat utro v Iurpaxum morti uitione, extirpamur, atque marc corcis narratur. Vnde haee pietas non est domum Spiritus sancti licet ab eo detur,quia fixe cum illis nascitur. Ista autem quae est donum Spiritus sancti, a Deo inspiratur, ut dicit Augustinus. Item est quaedam pietas acquisita, de qua dici Gre- Greg. la. t. potius in Motalibus sie: Sunt nonnulli, qui pietatis Asor M. VI. suae viscera tendere as ineognitos ne seiunt, sed solum i ad eos quos per assiduitatem notitiae didicerunt, quo .nim miserentur, apud quos plus similiaritas quam nariua valet,dum quibusdam necessiaria,non quia homines sunt. sed quia noti sint,largiuntur. Sed ista pietas etiam non est domam Spiritus sancti, de quo modo loquimur, sed est virtus ex quadam familiari notia ita
270쪽
tia eontracta, unde ad extraneos & inimicos non - Atenditur. Haec autem quς est donum Spiritus sancti a Deo datur de ad inimieos extenditur.Unde Matthaeus dicit: Diligite inimieos vestros,bene saei te his qui vos
Item es h alia pietas mentia fonte pietatis insuti,deqira dicit Bettiatdus in Epistola quadam licio clemutissima pietas,quq no delinit tua largiti benefiet a non solum his , ubi nullum metitum inuenitur,sed & his,
ubi toti m videtur contratium. De hac pietate,dc eius utilitate dieit Ambro lius se pet Psalmu. Beati immaeulati in via: Pietas grata est Deo, Dominu conciliat, necellarios re parentes uet: est Dei cultura,merces parentum, filiorum stipendi lim Pietas, inquam,iust rum tribunal ,egenorum portus miserorum rcfiigium, rivci sufflagitim , tu dulgentia peccatorum. Haec ille. Haec elt perfecta pietas quae dei antequam flectatur Precibus,nouit condescendere fatigatis,ai. Cassi odoriis in epistola. Et haec pietas est donum Spiritus iancti. dae sicut dicit Apostolus , ad omnia utilis est, promi inonena habeus vitae, quae nunc est, de tutae, ut dicit Glolla: Omnis summa disciplinae,3e conliuu-matio, conlistit in pietate 5e mitericordia. Pictas visaepius respicit necessitatem spiriti talem. Vnde tua: dam Glossa dicit: Exerce te ad pietatem, id est ad nosipuIam,ac veritatem rectam, bare est Paeta, . . ille riciar dia vero quae est secundus actus pietati , rei uicit in .
cessitatem spiritualem de corporalem. Unde AuSulti nus in libio de opere monachorum dicit: Multo nuIe- ricordius operatur,erga animas infirmorum,qui bon; famae siet uotum Dei consulit, quam qui erga cori ora aegrotantium sol ieitus panem esurientibus tribuit. opera huiu1 miseri ordiae sim quatuordecim, videli-icet septem eorporalia,de septem piti tualia.Corporalia sunt haec: Visitatio infit motum, Potatio sitient tu, Cibatio esui lentium, Redemptio captiuorum, Vestitio nudorum, Colle filo peregrinorum, Et Sepultura mortuorum.Prima sea sinu in Euan io,aliud in Tobia. Opera misericordiae spititualia, sunt haee. Delim quenti ignoscere, peccantem corripere, ignoIamem docere,titubanti consulere,moestum eo solati, pro fi lute proximi orate,&iniurias sustinere, ut alter initigetur. Et se patet quid est pietas.
Praescita spi ritus 1 ancti causat diemspicitoalem i
atialiter per donum pietatis dies se iritualis
oriatur, proficiat, G perscia Iur. SEcundo videndum est,qualiter per donum pietatis
in tegno animae dies spiritalis oriatur, proficiat,de consummetur. De quo notandum est, quod steat dicit Gregotius in Motalibus:Dies uniuscuiusque doni, est sua illuminatio.Ipsa enim dona,lumina uint. Cuius ratio est,quia ille donat ut in eis,qui est Sol infiniti splendotis, Jc ardoris,scilicet Spiritus sinctus. Cum igitur latio soli eorporalix super terram iacit diem. corporalem : in qua oportet operari opera corporalia Eeorpori necessaria,eur non multo magis praesent i a s lis aeterni, scilicti Spiritus sanctus, in Mente humanaeausat diem spiti tualem in qua oportet operari operaspiti tu alia necessaria spiti tui. & siret opera pietatis etiam aliorum habituum omnia enim opera nostra mortua sunt sine pietate,ptout est cultus Dei. Quare Arcistoliis dieit exhortando Timotheum: Exerce ted ipsum ad pietatem.Na eorporalis exercitatio ad moisilicum utilis est,pietas vero ad omnia utilis est.Cuius rationam te igit Hugo de sancto victote dicens:mo sibilis actio est quasi quoddam eorpus, deuotio verti quasi spiritus eius, quia deuotio eliaritatis actionem ν;uifieat,sicut anima cordus. Unde omnis actio, uae
sine deuotione est, mortua est. Quia sicut postea dicit,licet quod vivit, motiatur, tamen vita non moritur. Acti itidem transit, sed pietas actionis, licet fiat in tempore, non tamen finitur cum tempore. Haec ille. Opera enim illorum sequuntur illOF. Ex quo pa- ω. t . e. tet,quod sententia Apostoli veta est, Quia pietas omnibus prodest, quae est ex benignae mentis dulcedine grata auxiliatrix omnibus, asctio infusa, ut dictuin est. Sed seiendum est, quod seut in die exterioli tres horae distinguuntur, te licet mane, quod est initium diei:meridies quae est diei medium:& vespera,quae niscit diei, delabolis telinii, u. Sie in die spirituali pieta In die plera. tis, distingituntur tres horae,id est:mane , quae estini. tisdattinguu-tium pietatis lueentis eirea subiectum proprium.Meridies, qtrae est seruor pietatis lucentis ad diuinum cultu N. Et ve pera, quae est inclinatio pietatis lucentis a proxinium in qua hora completur tetminus Iab si ...tium quieti Piuno igitur donum pietatis
G reti S e de aeterno , velut quoddam mane, & initie iudici lpiritualis , in mente diem inchoat.Quia ut .d . . t i i Ecclis astico: Pie agentibus, labit Dominius, . , Ii tiam. Sapientia autem est lumen pietatis inexcul l .hil '.Quanto alitem pietas magis Oi eraturit an columen seo ei uiae magis ei datur,qtu crescit de prO-i cit, vique tia perfectuindi .Sie di operatio impie- lati , , lumen pie atis in mente minuri & tenebras gi-i nit. Vtide inpio, et biis dicitur: Iustoria semita,quasi P m. 4. e. l lx splenilans pro e lit,& crestu usque rus perfectumia iam. Via autem iniptoria in tenebi casa, te seiunt ubi corruant. Hoe igitur donum pietatis, mane suae diei in hi at, dum noua luce men eiu it radiatis , aa sui.
ipsius compassionem inclitiat. Dicit ei lim Anselmus in libro de similitudinibus. ῆpiritus I nctus pietatem menti inspitat, dum eam sibi compati pieqLe recole re facit,quam misita erit si a Deo separata Caerit. Ex qua in q,irationem es illiminata omnes operationcs, pio desiderio in sontem pietatis extensii ,& Dmnem impietatem exeludit. Tunc pietatis donum in let ente sicut lux aurorae oriente mle mane, alit ue in bibus tutilat: Et ad holam meridialiam Pi ficiςndo i . properat, in qua diuinum culturas seruenter S: perfecte exercet.
Sacundo donumipietatis, sicit horam meridianam diei spititualis in altima. Quia scut dicit Augustinus au .lib. I. Lde Ciuitate Dei P ietas, proprie est milius qui debet ut ' 'isti Deo,tanquam excellentior&persectior.Sed nota quid sit iste cultus. Ad quod respondet Aligustinus in libro de verbis Domini:Colimus Deum,& Deus colit
nos. Colimus Deum adorando,de ut culmen nostium n inuocando.Colit nos Deus amando tanquam agric Ia,quia agricultura eius in nobis est,eo tuod tisi tensat,vesbo suo extirpare mala iMina dimidibus no- aperire cor nostrum,tanquam sermonis aratro
plantate semina praeceptorum, & expectare pietatis Huctum. Sed ad quid est pietatis se Uus3 Respondet,
ad omnia utilis est. Sed notandum quo J duplex est cultus, scilicet cultus interior,& extelior. lntet tot cultus est quo quis se osseti Deo tanquam principio suae creationis, de lini suae beatificationis de hoe quantum potest secundu in omnia quae ab ipso recepit.Quod recta latio ductat fenatura ad hoc inclinat Ratio dictar qiua inserius de bet subesse superiori a quo dependet, de aq io multiplieitet deficit,ideo indiget eius influent ia quam con .sequitur natura rationalis suum superius colendo vidictu est.Similitet natura ad hoc inclinat. Qiiod satis ostendit natura rationalis, ius desidianium lion quiescit plene nisi in suo superiori.Unde Augustinus in li- Aug. . t eruebro consMonum primo dicita Domine inquietum est, I . torn. I. cor meum donec veniat ad te. Cuius ratio est , quia