장음표시 사용
251쪽
Ut distinguaturinedat placeat, redimatus: Oaxuaque diis praeputia petra secabar. Quae petra Christum venturum signifieabit. Ante dies octo. puerum si mors rapiebat. Ipsa patem a fides praedicto sussiciebat. Lex naturalis pueris se sub leniebat. Pet Domini cultus, tunc saluabat ut adultus.
De Sacramentis nouae legis. Iam ad ramenta m3M Iegis aeceda-ώ, c. BAptizat . iungit, firmat,cibat, ordinar, ungit, Poenitet: haec Christi, pia sacramenta petisti. Totam uirtutem sumpserunt de eruce Christi. Devictis primis, quod lex non salui Mauit, Adiuenit Christus, cruce mundum qui reparauit. Inptaecursoris baptismate nulla dabatut Gratia,qua propterea sanctis post iteratur. Cum baptizabat, venturum significabat.
Dis TINCTIO ILI. Quid sit baptisma. bae videndum est quid bu Lim
Pi sacramentum, cum tan it vox elementum. Chtim sol ma data, sit semper mente notata. Ne eorruimpantur nostri species caueatur. Quae si mutatur , certe totum ni Hilatiir. Et li mutatur, baptismus nec reputatur. Servabis breuiter morem, mergens temet aut terae.
O pia mors Chtisti legalia ta tumulatii. Et portas coeli nobis ex tunc reserasti.
Dis TINCTIO IV. Quod iiij suseipiunt sacramentum & rem,
SVbiectos fidei, eum e protestor habere
Baptismutn: fictos re prorsus dico carere: Pasii pro Christo, lauacro,non re,caruere, Cum baptizati, contriti non potuere. Qui baptitantur, Christum vestire probantur.
Sed iusti plene scti quoque non ita plene. DSancti, qui lauactuin contingete non potuerunt, Sanguine siue fide, baptizari meruerunt. Si quis mundatus,non est baptista paratus, Per baptisma datur,ut mundior efΠciatur. Virtus augetur: fomes multum reprimetur.
Dis TINCTIO V. Quod bapti sinus aeque sanctus est a bono, vel ,
Ps hacsiendum es ferainrentinn baptimi c. Vita ministrorum, quamquam vitiis maeuletur, Vis baptismalis. ex hoc non concutietur. Si tamen intengas haeresim,nil conficietur. . Nulli nempe datur, ut sit bapti sinus in eius, Nomine.ne Domini spes in seruo statuatur. Ipse Deus solus dimittit crimina vele, amquam ministerium clauis tu possis habere.
Quibus liceat baptizare. Nune is usti eat baptizare, cte. AQuoctimque datur bapti sinus. non iteratur. Si tamen intendat, quod ab Eceles a celebratur. Presbyterii quaeret, priniosi possit habere. Qui non eii natus, non est profecto renat . Qin uis non nasei potuit, nee posse renasei Ptimo quam nati sunt Hiere. Io. sancti fieati, Dic patrias sanctas bene beptia Me probasis. His . . a Sed si di sevidet intentio, nil operatis. DM. I. 6Si picit sus ludendo datur, tunc annihil atur. Si tamen intendat dare ludens, non reprobatur. Si baptizatur adolescens, ipse loquatur. Insans vel mutus patrini voce l igatur. Hine exotei simi fiunt,post hos catechismi, Hinc baptizatur infans cum fonte lauatur.
De confirmatione. Nunc desacranumst confirmastorus, cte. Raesul eonfirmat, dum stontem chrisimate firmati Quo confirmatur, ut Christum confiteatur. A maiore datur, & gratia corroboratur. Baptismo maius, dicta ratione probatur. Ieiune detur: si edatur, non iteretur.
De saeramento statis, & Eucharistiae. Ps saeramentum baptismi, M. BAptismus mundat, aestus reprimm s vitiorum
euehatiton solidans,reficit pia corda bonorum. Euchariton bona gratia sit.quam virgo MARIAC Concepit, peperit, portauit, lacte cibavit. Exod. xc. Minna figurauit, de Mrlchisedeeli tesilauit. Agnus promebat, mare eum Baptista tegebat. Post a im typicum, datur Agnus non maculatus. N.im passo Chtillo, prior est agnus tumulatus, Cliti itum sumetis, ieiuni, vosque paretis. Forinam signetis propriam , qua conficietis. Christias eontenta res est, ae significata.
Tantum signata. sta non eos ema, fideles. Signa sunt speetes, rem tamen d leo fideles. ut eorpus verum est Christi,res est specierum, Ecclesiae dignum sie credas haec duo signum.
De duobus modis manducandi. Eisi, dissent res ili sacramenti, M. Sumere erede malos corpus Christi pretio sum. Hi que saluti serum non est , sed pernit talum. Digne sumentes, sunt fructum percipientes, Spiritualiter hi, sacramentaliter illi. Est sacramentalis modus unus, spiritualis Est melior, sine quo praesumens sumere pecco.
De haeresi aliorum,qui dicunt eorpus Christi non elle in altari,nis in signo.
Caeli scorpiis Christi,numquam separatur. in terris quanquam sit. Na Deus hoc operatur, Quod simul, hic de ibi, I E s v s integet inuiniatur.
Panis mutatur in eum, non hic vatiatnr.
Et quod sit totum , specie sub utraque sciatur.
De modo conuersionis. M autem quiratur P. Iis sit dia comerso .cte. TDiu ,& in torui tali sit, species remouere Debes,& Christum sub et Mem crede latere. Panis mutatur in eam , non adnihil atur. Sumitur occulte Christus, ne sit tibi stulte
Horror, seuxi sus . sitque lucrosa fides. No
252쪽
Ne teprehendatis , horte leas , sed merearin Ctedens Ipse I ε s v M , sub velo sumis in esum Uino dic animam, sed corpus pane vocari. Hae duplici specie die nobis significati,
Totam naturam nostram Clitiito teparari. Qiiam vere sumpsit sibi nee debet dubitati. Vino iungatur aqua, qua plebs significatur. Si non addatur, eonstat quod conficiatur. Sed qui lacrificat, hine dare corripiatur. PMiis triticeus de vinum lactificantur. Omnia nullam ut, hae si species vallantur, Panem triticeum, cum vino sacrificabis. Fiuitia libabis, speetes has si varianis.
Vbi illa aceidentia sun lentur. A inrtem quaeratur, δε acri emibin, D te species vere, sine subiecto manete , Ipsae stanguntur, tricantur, de aspiciuntur. Clitistiis velatur in eis. ut homo mercatur, Ambulat in terris Christus, surgit, tumulatur. Hostia partita, docet hoc si discutiatur. Pugnam, purgantur, alii lain glorificantiar. Et per tres partes diuisa signifie uitur. Vι re mundabis frater, si e participabis.
Si haeretici, vel exeommunicati hoc Sacra. Hiem uin conticiant, Solii virum prout racerdotet, ct Si , ne seruelut intentio. forma , potestas, Conficit haereticus. piaeci ius non remouetur. si quis conatur peruei sunt dogma tueri.
Et quod ab Ecclesia tenuit pios sus prohibeti, I Ite haeresis fautor debet de iure caueri. Dicitur hinc haeresi, dicit ina Llsa poesis.
Α Visito, poto, es ,redimo,tego,colligo, condo. Interius mundet eleemosyna spiritualis. Ad vitam,sne qua, tibi nil prodest manualis. Bis non punitur, qui poena sufficienti. Hie in praesenti bene correctas reperitur. iae bona mortua sunt ad vitam nil tibi prosunt. Nil ex condigno,sed congruitate meretur. Si quis seclusus , ab amotis laude probetur.
De tribus, quae in poenitentia consilaranda sunt. In perfectisne autem p remia i ta sani. oec. CRimen deletur si cor, manus. os comitetur. litis peceamus, ipsisque iactificamus. B Hanc de peccati spei secte credo dolere, Qui scua. is dignos faciens, vult sponte earere. Ossiciis, quae vix sine culpa quit retinere. Poena reor sancte poli baptismum fit de ante, Crebra m dela datur, per quam veniale lauatur.
Tria proponiintur q iaerenda, primum an sine consessione dimittatur peccatum, Hic oritur sttac Laiies carnales non sunt, sed spirituales. Prima potestatis tenet arcem nobilitatis. Ossicium reliquae discernendum tribuatis. His non utetur , quisquis praecisus habetur. Ineutiens haeresi ira dan aram connumeretur, Nee non ali ictus anathemate consocietur. Absoluit summus culpam, pcmam remouendo. Presbyter absolii it, hoc Eccletiae reserendo. Neenon absoluit , de poena quid minuendo. Si disponat hir is,qui tibi confiteatur: Si quis stringatur anat liemate nempe ligatur. Qitisquis labit,ir in peccatum te bratur. Luceqxie priuatur, cum gratia grata trahatur. De poenitentia.
P hie de panaeus a P vi lapsi in ptimam tabulam baptii na vocamus,
Cum cadimus reliquam capimus, si Poeniteamus. Poena resumet tir, bapti linus noti it cretur , Poena Sacramentum, nec non vilius rusci atur. Porto biptismus virtus non este p. bat': r. Crimina deflere. post committenda cauere, Signabit vere deplangere paeque nitere.
Verum qui flebit, sed post peccare placebit,
Dissimilat vere, vel nescit poeque auere. Ut te peccante rursis reiis es ves ut ante, Sicut deflebis . bona perdita ruisiis habebis. Haec bona sunt vere, quae primo viva suete. Quorumlam more selemnas non iteratur. In multis tamen Ecclesiis hoe adnihi latur. Quando inque delet peccator si icipiatur. Vt patet in Dauid , semper in Dominus miseratur.
Mod pluribus it tetit is peceatis, non potest de uno prenitere vere, nisi te de omnibus poeniteat. Si si 'sis: D.inctu auctoritat m. m. VNum deleti nequit ad aliud retineti. Morias preatum teneas se esse probatum, Utque fiaeelletis, pi rgeris sue pinseris. Aut conserueris. poenam Domini patieris. Nec miti poena datur, qua Christus glorificMur, Consule.castiga solare. ser, Ota, emitte
iniando hae claues dantur, &quibus. Postquam ostensim est,quas it claues, M. D cum iacet ordo datur hunc clauis concomitatur.
Prauos presbyteros claues tibi constet habete, Recto iudieio multos decerno carere , Clauibus utetur digne, qui tuli a sequetur Petri, viventes sali te, legemque tenenses,
In quibus est Cliristus plene benedicere tales Presbyteri possunt, quoniam spirituales, Prauus spe lucri prauos homines benedieit. Hinc Propheta reseri, quod eis Dominus maledicit.
Dis TINCTIO XX, De his, qui in fine poenis t.
SeIendum est et tam , peed tempus
Huic indoleebit , sons immensas pietatis.
de peccatis saltem moliendo dolebit. Qi aenoti persccte vivens peccata lavabiti Ieriis purgabit, cit se ad regna volabit. Si lamentetis faciens velut ipse mereris, in te vindictam post mollem nil patieris.
Panam vi iuris non imponens moritatis,
Plaesulis asten .viduam die posse sacrate. Tantum presbyterum , sic quosdam conciliate. Si subito iustus inconsessus moriatur. Secure talis oblatio suscipiatur. ini uom tticulo veniam non despiciatur,
253쪽
23o Sententiaenis TINCTIO XXI.
De peccatis quae post hane vitam dimittuntur.
Constat, post mortem, venista saepe remitti, Et sie admitti, promissam vitae sortem; In stipula, ligno, seno , venialia ligno. Pro grauibus culpis,consessio fit l, et alis
oblitas culpasque leues delet generalis. Climina vel saltem semel uni eonfitearis. Telle accuses,ne metus ax ini leniaris. Deponi debet, ut iuris regula praebet, Quisquis non celat, immo conseila reuelat. Patior vitetur proprius ii prorsus habetur. Inscius, aut haerem sectam sentire probetur, Nec non vitatur,anathemate quando ligatur, Non alias de t virari, ius ita praebet.
si e ceata dimissa redeant. Cumque malis auctoritati supra scio Vae iam deleta primo peceata suerunt.
Non iterum redeunt, hoc plures non tenuerunt.
In culpam rediens , ingratus quippe probatur, Hilicae , ut primo dicta ratione putatur , Ut dolor exterior, pro sisno prorsias habetur, Sie dolor interior pro ligno teque tenetur. Tantum res, horum diimulo fit vitiorum.
De Sacramento unctionis exit et ae. Praeter rami ,est etiam aliud Sacramentum, M.
AEger inungatur oleo, quod significatur,
Pontificis dextra, tamen unctio sic triplicatur, In baptismalem, finalem , pomificalena. Vne1io mundabit animam,morbum remouebit. Si summus Physicus hoe necesse videbit. Intus res, signum foris unctio quit teplicati . Quam si contemnas in damnum die reputari. Et sacramelua quaedam poterunt iterati. Qui post uxorem primam sibi posteriorem. Ducit, non debet benedici, ius ita praebet. l
De ordinibus ecclesiasticis quot sint.
SEpiem sacroruin, species sunt ossiciorum. Hi gladibus septem digne Domino famulantur. Qui septem donis septempliciter decorantur,
Cleticus a cleros sortitus sorte vocatur. Atque eoronatur, quia regere se teneatur. Ac alios veluti rex, tegere regna probatur. Ostia seruabit stimus de iure minister. Ei ieiensque malos , dignis templum reserabit, Haee Dominos fecit, eum vendentes & ementes in templo iecit, templum minime reuerentes. Lectores ugere debent populumque monere, Doctor doctorum, legit tui bae leniorum. inuisos holies. bonus exorcista fugabit, Quos adiurabit, sic oblessos releuabit. Ferte sed acolyti debent eandelabra niti. L ' litis subleuitae seruite parentur. Sistere presbyteris lenitae. sicque ilibenter. In sacris dantis ipscisque iuuare tenentur. Levitae debent Euangelium recitare.
Presbyteri soli. debent oblata saetare. Dicta mysteria dudum sunt significata. Per Iesim Christum, sunt nobis eorroborata. Inde pet Eeelesiam distincte sunt celebrata. Est ordo quaedam promotio magna bonorum. Sed tantum sacri tres sunt nihilominus horum. Ossie ij nomen dignum sit pontificatus, ordo pontificum signetur quadruplicatus. Cantor dicatur in cantu, qui moderatur Voce. Sed missa sonat ad Deum quasi milia.
De ordinatis ab haereticis. Sotiteri quarι, si haeretiei ab Ecclesia , M. OV i deprauant haeresi, vel ab Ecclesia reseeantur,
Possunt sacra dare,sacros nec non celebrare. Is Vetum lucro se non dant, sed perniciose. Cumque semel dentur, nequaquam post iterentur. Multi vendentes cum Simone sunt & ementes, Sacramentales res vere spirituales. Talis ab ossicio luscepto iure ligatur, Quisquis in ordinibus cum Simone simoniatur. Si dispensatur cum tali tunc reuocatur. .fitatem lici iam, qua quisquis promoueatur, Canon declarat, nisi vita magis mereatur.
De Sacramento coniugii, cuius institutio, de causa ostenditur. h Cum alia Sacramintapostpecca num, M. IN stilliit prius , ut decuit, pius ille creator, Conii ignim sed in ossietiimmune est mediator, Tunc praeceptiue,connubia facta dabant ut, Alt induli ille, minc a nobis celebrantur. N nae indulgetur, ut foeda libido ligetur.
Nunc indulgentur, conceduntur, tolerantur,ia ι, od bona sint Christi pia dogmata testificantur. Ecellasiae Clitisti eoniunctus significatur.
Sacro coniugio, res huic sacrata vocatur.
Id figuratur picite, si plene sequatur.
Vni Oearnalis . nec non de spiriti talis. Uxorem Ioseph, Mariam crede fuisse; Non tamen hanc carnis consensum die habuisse.
Quae sunt considerand a in coniugio. Post hae adatriendum est quid sit contagἰum. OVique semel per eoniogium legale ligantiar, - Non nisi per casus certos licite separantur:
Si claustrum petere, consenuerit alter eorum. Non poterit, nisi conueniat. consensius virorum.
Coniugium faciens est acceptatio praesens, Si sit vethotum consensus,ut est animorum, Quanquam post ad iam, nunquam veniatur ad actum, Sponsus dicetur, tanti im spondendi suturus, Si nunc seon letur, sponsus coniuxque V eruta QMi cuiquam de praesenti, per verba ligatur, E Ethine eum reliqua, scontrahat adni hi latur, Inter eos qiiami, is, carnalis culpa te quaturi Primum contogium si e semper fortificatur.
Si consensus de futuro clim iurament faciat coniugium. His quaeri deis,et trum rati sim de futuro, .
O Vanquam iurando firmant ius vel ba futuri, Post resilite potes,sia peccas hoc violando.
Contrahe clam vere contra Aum crede manere.
Sed nequit Eeelesia, si discedat prohibere. Cum desint testes,quibus hoc possit cohibere. Consenser
254쪽
Conscii aseo Iugalis, contracta valere Cogit coniugia,carnalis non ita vere.
Dis TINCTIO XXIX. Quod non est consensius legitiinus,ubi est coactio.
Oportet autem, consensum coniaga m. quis cogatur nec consensus tribuatur. oConiugium tale si ustratur, de anni hilatur. Sed post conuiuat, tune consentire probatur.
De et rore,quae euacuat consensum.
NeesoLm e cim impeait vel excludit, M. FRror fortunae, velut error, quaque litatis. Coniugiain nunquam dirimunt,sic elle sciatis. Virgo tost pli vete nuptii: sed uterque manere. Virgo censebat, ut iacium pneuma monebat, Cura gignendae prolis, necnon fugiendae Luxuriaedicite tulit uxotes adh bendae. Causae non aeque species suiu diuitiaeque. Ioseph virgo datur, ut eo virgo foueatur, Et ne suspecta, virgo elemens habeatur: Mystetiumque iactum quali lignatum teneatur.
v Iis atque fides, lacramentumque notentur, c is adlis. 1 Quae iii a connigit ira sunt Mucii epe mouentur: a. . t 3. Postremo latum temper manet inuiolatum. Et si qui isteriles lese reddunt studiose, Non hoe coniugium proprie voco, lad vitiose.
Ex quo formatai laetus necnon animatur. Quo procreatur tibi mors, homι Ida vocatur. si non ardore coeas,sed prolis a me, . . Debita leu dedeti,,non peccas immo mereris. Est tamen in eoitu mala delectatio vesc, i Idque malo culi , non Pinnae credo carere. i. t
Vir mulierque pares sunt iuris redditione.
In cunctis aliis eis vir caput ex ratione. Si contradicat in voto vir mulieri, Sive viro mulier, pro nullo debet haberi. Ad ius reddendum dieas utrumque teneri. Concedente viro si coniux polliceatur, Hine habitum mutet . votum nunquam rcu atur. Si vit eo needat uxori posse vovere,
Ac habitum mutet. poli non poterit prohibere. Menstrua quando fluunt reddi tibi iura. scienter: Si petis, onndis; porto ius redde dolenter. Praeeipuis sellis offendis iura petendo. Sed non reddendo. ii reddis mente dolendo. In festis petere ius nulli credo licere. Hos ius disiungit, quos Septu Hesima iiungit.
De diuersis legibus coniugii. raritur bla d. amiquis 'milin, cte. PLures uxores patres habuere priores.
Nee delinquebant,eausa prolis faciebant.. Sunt idei reo pares, Abraam vir, virgo Ioannes.' Integritas mentis,earnis praeit integritatem. Coniugium patium praecellit virginitatena, in P.S. Bom a. Tom. I.
Si distinguantur leges,quibus haec variantur. Non Loth, sed natae mortem sibi sent operatae.
DISTINCTIO XXXIV. De persenis legitimis.
μ' versattendere, cra. Volum,ius,crimen ,cum cultus disparitate. Error, conditio, triplici cum proximitate. ordo iligamentum. coeundi praepedimentum. Haec Gelanda negant connubia , iuncti religanti Achii non habitu, si quenquam concomitatur, Nubentem furia:contractus hic antithi latur. Coniugiam macula membrorum non separatur.
ri Uxoris propriae soror a te si violat ut, M Haec non priuatur propito quin iure fruatur. Quaerere non potetis, ted reddere iura tenetis. Nubere non poteris, uxor quit, si morietis
Eodem iure utitur vir,& mulier. Neemiam notandi-,quod Dominuε. .. Ivir moeehatur coniuxque virum comitatur,
ψPeccant lege pati, queunt ideo sepaiari. Qui non in te hatur. si vult licite segregatur; Sed redeat, set ccintineae quisquis separatur.
Quae non a scelete cessat,noli retinere. A non moechante moechus poteri L reuocari.
CPolliunt quando volunt sie disiuncti vocitari.
Pontificis nutu diuortia die celebrati. Sive uiuente vito se moecho nuxcha vovebit. Sitie viri propti, mortem pro polle mouebit, Nubere linquaquam moecho praedicta valebit. Hane legem patit et cum moecha moeelius habebit.
Si pro extrema conaitione valeat vis separari ab uxore, &Econuerso. Nu e de eandisione videamus, M. SI seruae nubas deceptus conditione. . Et resilire velis , potetis iuris ratione, unius seruae si seruus nubit alius. Coniugium cum seruitio perstabit utrius. Cum fit coniugium se tuorum saepe duorum, Coniugium istabit eum fetustio Dominorum. Qui se se tui fieat . ut coniugium dirimatur, Nee facit uxorem seruam,nec ab hac separatur. Certum tempus habent siponsalia, coniugiumque. Quod nisi seruetur,reuocari posset utrumque.
In quo ordine nequeat fieri coniugium. Sum aetur quidam ordines in . . EIM pedit ordo saeer connnubia, iuncti retractat, Non aliam ducet uxorem, quisbi mactat.
N unc de disia insticiamus, c. Coniugium voto priuato praepedietur. Se3 pet solemne iam contractum dirimetur.
255쪽
ispatium cultu nunc coniugium dirimetur. A vlasphemante, non blasphemans separetur.
Α sicut abortiua, quae primo viva saere, Surgent complete, sic,de monstris puto vere.
De diuersis animarum receptaculis post mortem. Praterea scienda Mysuod inmes Minis, . Alietius fidei licite quicunque ligantur, Legitime tales tune contraxisse probantur. Conuerso teliquo simul hi potuere morali: Quando ruitis patet,conuersus quit separari.
De cognatione,& prius de carnali. NMesuperest δε estgmuime asiqvid, M. I distinguat ut cognatio sic geminatur, nauaedam eatnalis est, altera spiritualis. Nubere non poteris consanguineae mulieri. Ante gradum quartum constet tibi sic prohibeti. Ante gradum quartum consanguina taetati, Non licet assinis hae debet lege ligari.
De assinitatis gradibus. Nainc de iidendum AFfines sunt earnali proximitate. Adnumeresque gradus velut in eo sanguinitate. Si praeit impediet,& eoniugium malefiet.
Fornicor est proptiae meretricis . vel viduarum, Stuprum virginis, neestus consanguineatum, Sed fit adulterium nuptarum pestiferarum.
De spirituali cognatione. De parent ἐκ gradu in senosa Ovisquis de fonte nitum leuat, ut separetur.
Poena plectetur,nec coniugium dirimetur. Ducere commat retra , vel natas spirituales Nemo potest : si fit debes disiungere tales. Nati carnales non durent spirituales,Vit nequit uxoris eoin matri consociari.
Non a coniugibus debet quis sonte leuati, Coniugium L pe licite poterit celebrari. Et facta coniugia licite possunt iterari.
De resut tectione,& iudicii conditione. postrenis de tandisione resinoctionu, M. Vine iubente Dei surgent, qui time molientur. Et iam defuncti nctorum ficta scierim t. Quod de noct. I E s v s sit venturus, perhibetur. Aut insperatum tempus sub no notetur. Vel subitum tempus per noctem significetur,
De aetate de statura resurgentium. Solem autem non N, M.
AEtatem Christi iuuetiit sulcipiemus,
Quando reser gemus ; sed staturam variemus. Nil de materia carnis cuiusque peribit, Nam de puluetibus dispelsis tota redibit. Nil deforme bonis inerit, ita perficietur. Quod deforme fuit, hoc prauis non tribuetur. Colporeis flammis, semper reus assicietur, Nec consumetur,& daemon in his patieturi Sentiet has anima quod in sine miseremetur. CLoria seu poena,duplex locus est animarum, Sumptis corporibus, augetur 'ma malorum: Illis proficiunt secta a, qui meruerunt, His quoque pios prosunt, qui plus meritis vigueruta si communia snt specialia plus valuerunt,''. Illis pro quibus hic sufagi a facta fuerunt,
orant pro nobis sulcti. bona nostra volando, 3 Atque preces nostras, summo Domino referendo.
Si valde malis aliqua detur mitigatio Tenae. Sed ιν-- hic Ae Palae malis virum , c. Nulli damnato, saluando Deus miseretur. Est miserans. quoniam n6 punit,ut ipse meretur. Est iudex iustos Deus,est miserans miseretur Achus. sed non res, in eo diuersificatur. Ipsam iustitia necnon pietas comitatur.
De sententia iudicij. Solet etiam quaeri prauiter dabitur, M. Urum iudieij sententia, voce feratur, Aut ipsam dimi sibi eonscia mens dubitatur,
Sed quod .oealis erit a multis reputatur. Iudex Chlistus erit,per quem decreta feruntur, Assistem Christo, qui Christi iussa sequentur, Cuncta relinquentes, ut Christum testificentur. ordine quadruplici euncti tune instituentur, Duplex lanctorum,duplex erit de reproborum. Anpelicus chorus trahet ad poetiam soleta os, Colliget electos dueens ad samma beatos, Ignis praecedens, electos purificabit: D Ei post iudicium mundi taciem renovabit, Demum damnatos,diuina lege cremabit. Tune praelatus erit Deus unus,& euaeuabit Praelatos alios,cum sanctos glorificabit.
De forma iudicis. Solet etiam quari in qua forma Cisi , m. Hi istus homo cunctis patebit glorificatus. Stigmata respiciet tam iustus , quam sceleratus si quaeras cui Christus homo potius perhibetur. Iudex sit ratio, quod ab omnibus inspicietiar,
Quod de diuina natura non referetur: Quod usus in Iosaphat, plerisque videtur ν- Aete vel terra si iudicium celebretur: n Et quod potietur ibi erux tune eonspiciet Sed quod in aere sit magis ex ratione tenetur. t Sol, stellae, luna tune eeclipsim patientur. Sed post iudieium maiore luce stuentur. Angeliei chori, mirantes hoc reuerentur. Caeli fulgebunt, & motus lege carebunt, Cuncta quietata persistent. de renouat Sed meliota vita veniente beata.
De disterentia mansionum in Geloae in instano. Post resum tinum vera, facto uerso, G
Hi enitalem tales fiunt in fine beati. Inscivi ciues damnati, seu reprobati.
256쪽
De quatuor virtutibus Cardinalibus. 133
illi aiulabunt. Hi sine fine dolinunt.
In donis poenisque gradus distant et habebunt. Sestut de appetitur , cunctis vita beata. Eistit hie anima,sed habens hane fit satiata. Nam belle vult,& habet quod vult iam glorificata,
Non omnes aeque . cognoscent siue fluentur. Una tamen merces eii , quam mitando tuemur.
Ast extensiue gaudentes aequipaIantur, Sic cum eorporibus animae plus glorificantur: Corpus carnale surget tune spirituale.
Si mali in inferno peccabunt. His o Itur quaestio , ex praemissis dacens, . Nu in damnatis, peruersum velle meretur,
Na metati tempus nunc est,sed tunc remouetur, Pet tenebras illa priuatio plena notetur Eternae lucis,q am perpetuo patientur.
Noscere damnati poterunt, hie si quid agatur, Coniectutando, vel ii sibi significatur.
Nec non dilectis damnatus compatietur. Exemplum praesens in diuite suscipietur: Ne sanctos videant. post iudicii im remouetur. Semper erunt sancti damnatos inspicie ines, Ex hoe gau sentes, misi ipsi compatientes. P Laisator rerum , lumen de lumine verum. t a ueniam sceletum cernam speciem specierum. Luis sane hortim flus dolum . spes miseroruin. O lux caecorum , dux motum . itella polorum. Tu pia tu venia, via, gloria,virgo Matia, Vcito sneeto te desidero, volo,quaero, O contemplator crucis, se pacis reparator, Legis Zelator, se paupetistis amator,
Sie dilexisti set temet ulnera Christi, Stigmatibus Christi signari, viod meruisti, Hic rogo me signa Dane iste per haec tua signa.
Ecclesiae Doctoris , opusculum, inmetationis. Purgatoriae prout sunt,n victoria vitio- De quat ior virtutibus Cardinalibui. U-xespicium partim interiora,de partim extetio ra. Purgati animi dicuntur,quando deuictis vitiis poς Aser. D. I. O in brevilo p. centilol. p. 3. fe r. supra hoc eodem tomo. E quatuor virtutibus Cardinalibus,sent virtutes politicae, id e cientiς de gubernatione ciuitata, purgatoris, Purgati ani- -. tractu mi,& cremplare . Seneca: at uot vit- tutum species multorum sapientum sententiis dissint. lae sul,quibus animus humanus comptus, ad hone it tem vitae possit accedere:quarum prima est prudentia, secuda magnanimitas, tertia continentia,quarta iustitia. Singulet igitur honestum,& bene morigeratum n cis is ciunt virum.Gregorius Solidum nostrae mentis aedifi- , cium prudentia, temperantia fortitudo , iustitia se stinent.In his igitur quatuor virtutibus tota boni operis structura eosurgit .vnde quatuor paraditi fluminibus
terra irrigatur: quia dum his quatuor virtutibus cor confunditur, ab omni desideriorum aestu temperatur. Cardinales appellantur, quia sicut ostium vellitur ineat dinedetegitur,ita his regi tui,& veriit ut vita homi- cisathite, nis. Per vittates namq; Cardinales rectificatur anima in suis virtutibus.Na prudentia tectificat vim ratio- ditialem: Attitudo siue magnanimitas ita cibilem:t petantia siue c6tinentia concupisti bilem: tultitia ve- Iuliiij a ii rorectificat omnes vires. Ipsa enim iuilitia appreliedit ranisi i ci omnes virtutes ad proximu, vicit liberalitas:& ordinantes at seipsum, sicut est im nitentia,& innocetia:& ordinantes ad Deum: sicut est lauta , pietas,& obedientia. Et ideo iustitia dicitur retinens Omnes virtutes, quia non tantum est specialis, sed genet alis virtus comprehendens totius animi rectitudinem, cum ipsa dicatui rectitudo voluntatis. Nota per virtutes Cardinales homo in omni b. operibus instruitur,ta contra vitia armatur.Primu fit dupliciter, quoad se per prudentiam, quo ad proximumitat iustitiam.Secundum etiam dupliciter,in prosperis per temperant i in aduersis per fortitudinem arma--ει. tur. Augustinus: Prudentia est in praecauendis inlidiis, 1 n. c. ν Iustitia in si bueniendis miseris,Fottitudo in persete dis molestiis, Temperantia in coercedis delectationibus prauis. Politicae dictitur, prout sunt in recto regi.
Plotinam tuter Phi ophiae professores cum
tibin tu hoc opusculo sermonem scribit, ratio
nemque exponit, quare vocentcr Cardinales, μέ praeterea virtutum earu-em lscia docet,
gradus etiam, satus diuersos, quorum causa appellationes diuersa ortiuntur. Nam haequatuor virtutes politica , purgatoriae,purgati
sessior virtutum quiescit, raro insurgentibus motibus prauis primis. Exemplares dieuntur,quae in mente diuina consistunt. Nam ideae in Deo sunt, de omnium
Nota, quod quaelibet virtus Cardinalis potest eoaptati singulis virtutibus iam prannusis.Nam prudelia pyud xi
prout est virtus politica,ut aitMacrobius,est ad rationis norma quae cogitat, α quae agit uniuersa dirigere, e . .
nihil piaeter rectum facere vel velle.Seeundo prout est virtus purgatoria,est munium, se omnia quς in mudasiuit diui notu contemplatione despicete.Tettio prout est virtus purgati aninii .est sola diuina nostere, de
animi, O exemplares dicuntur, immo siugulae E ea, tamqua nihil sit aliud.intueri Exε plaris autem est his quatuor minibin possunt nuncupari. Bona quoq; pars him opusti desumttar ex tractatu de virtutib. Cardinalibus olimSeuera ascri
pto: postea vero Martino episcopo Damie 7
mi quidem aucZor teste Trithemio claruit sis;
Theudemiro rege Sueuorum, Imperium Co stantinopolitanum gubernante Iustiniano Augu sto anno Domin I Haec autem materia saepius a S. Bouaututura tractatur, ut videre
Orisc.S. Bonas. Tom.I. ipsa vis diuina,eui omnia nuda sunt & aperta,& disi ponit uniuersa,quae in coelo sint,& quae in terra sunt. A c. Primus gradus facit bominem in omnib. rationabiliter operati, de cu hominibus honeste conuersari. Meundus mentem altius erigit: quia cu mundana despicit, aeterna, & caelestia prudenter appetit. Tertius mentem plenius pefficit du eam in aeternis figit, quia sola aeterna caelestia bina concupiscit.Quartus qui in solo Deo est. praedictos gradus inchoat, deducit & ed sammat,quia omnis veta prudelia , Domino Deo est. seneca: Disquis prudentiam sequi desiderκ, tue per . t '. rationem tecte viues,si omnia prius aestimes,& perpe si .Si prudens esse cupis, in sutura prospectum inten-
257쪽
234 qUaltior x irtutibus Cardinalibus.
de,in quae possim cotingere cuncta ante propone. Nil A pudentiam nutrit. Si continens es, opus est continue tibi subitum sit.sed ante per otium prospicias.Na qui prudens est,numquam dicit, Non putauitia taxi: quia non dubitat, ita expectat: c suspicatur, sed cauet. Si prudentiam ana plecteris,ubique ide etas:& proni vatietas existi telum,ita te accommodes tempori.Sermo tulis no iit inanis, sed aut suadea aut moneat, aut co-
soletur, aut praecipiat. Lauda parce,vitupera rarcius. Na similitet teprehensibilis nimia laudatio, sicut immodetata citi patio. Illa siquidem adulatione,illa malinitate suspecta est. Si prudens est animus tuus trib. temporibus dispensetur, praesentia ordina, sutura prς- uide,& praeterita recordare, Nam qui non de suturo praemeditatur, in omnia incautus incedit. Proporae animo tuo mala futura,&bona, ut illa sustinere possis, affectiones adulationum repellere, quatiam sermones
animum quadam voluptate resoluont.Si continenses,& animi & corporis motus obserua, ne indeeori sincinec ideo contemnes, quia latent ,nam nihil differt si nemo videar,cum ipse videas. Cunctis esto benignus, nulli bladus,& paucis familiatis,omnibus aequus: nae famae, neque tuae seminator,neq; inuideas alienae. Ad iram tardus: ad miteticordiam proinu.In adurisis firmus: in prosperis cautus,& humilis,Virtutu occultator sicut alis vitiorum:tati seimoni, sed loquentium
paties. Quς nosti sine arrogatia, postulati imparties quae nescis sine occultatione ignorantiae, tibi postula humiliter impartui.Notadu quod teperatia est virtus eu potentia te sistendi illecebri scin nobis impetiis f ista moderari.N5 se per sis in actu,sed interdit animo B eientib. ex qua procedit eo tinentia, quae est virtus ab
tuo dato requiem.Sed & ipsa requies plena sit scietiae
studiis, & enitationibus bonis. Nam prudens. numquam mareet otio:aliquando animum remit sum,nu quam dissolutum habet. No te moueat auctoritas dicentis, nec quis, sed quid dicatur, attendito: e quam
multis, sed qualibus placeas cogites. Prudentia eli binarum rerum & malarum discretio, utraq; eum fuga mali & electione boni: te qua procedit circumspectio,
docilitas,& eautio, Circuml io est cautela contra .riorum vitiorum,qua fugimus auaritiam,&cauemus prodigalitatem. Docilitas est potentia erudiendi, hoe ordine ut prius te, de postea alios instruas.Cautio est prudentia diteernendi vilia, virtutum speciem insetcillerebris, castitas, sobrietas, parcitas,qua Letinemus retinenda, largitas.moderantia,honestas, abstinentia,
verecundia,modestia,omnium rerum moderatio.
Tertia Cardinalis vitius est sortitudo politie quae intoni 'est animum supta periculi metum eligere,nihilq; nisi ψ
turpia timere: undo purgatoria,est animo non ter reri conita quaeque aduersa. Tettio purgati animiast passiones no solum vincere corporis, sed animo penitus ignorare. Exemplaris quae iii Deo est,quod semper ident est, nec umquam mutatur. Ex his potest patere, quod primus gradus hominem facit omnem metum
pro utilii se reipublieae postponere, Ne nihil nisi turpia
rida es Ea . si diuidi im: P imo ui cognitionem c natis eum terreat,quia ad sola avrna sortitet anhelati praefentium, unde in Prouerbio dicitur: Praecedant palpebrae tuae gielsus tuos,id est mnsilia tua facta tua
praeueniant. Secundo, in memoria praeteritorum, via
de dicit Erechias:Recogitabo tibi omnes annos meos,& cetera. Tettio in prouidentiam futurorum . unde rej . d. Boetius: Non susti est intueri quod stum est anteo .s.. . hi lotuit. los:prudentia renim exitus metitu. . alto in citcii. spectionem contrariorum, ut in Prouerbio diei tui: Est via quae videtur homini recta, nouissi ina autem illius ducut ad mortem. Quinto in collibitionem peccatorum , vitiae dieit Paulus: Castigo corpus meum de inseruitutem tediῖλSexto in exercitationem virtutum, ait enim Ecclesiastes: Quodcumque potest manus tua sacere, instanter operare.
Secunda virtus Cardinalis temperantia, quae prout est virtus politica est nihil appetere PEnitendit, in
millo legem moderationis excedere, Se Hab iugo rationis clipiditatem domate Secudo prout est purgatoria, esto:nnia relinque rein quatu natura pati tur,quq cor- tW ras usus requirit.Tertio prout virtus purgati animi, est terrenas cupiditates non solum reprimere, sed ponitos obliuisci. Quarto prout exemplaris, quς in Deo est sic est quod in se perpetua intentione comi etsi est. Primus gradus ab excessu , de desectu eustodit:quia ei
mediam virtutis omni tempore ostendit. Secundus mentem ad aeterna persecte dirigitiqui a superfluitateretum gratiantium firmiter excludit, ritus mentem in aeternis figit:quia eoncupiscentia omnis inordin
Tertius mente in aeternis figit,eum contratia viderit repugnare animo,de confidenter contemnit. Quartus - 'o praedictos gradus inchoat,deducit,de eonsummat.lpse
attingit a fine usq; ad fine sortiterin disponit omnia
suauiter .Senecae Magnanimitas,quae& sottitudo dies. - - ώtur,si insit animo tiio,viues eum magna fiducia, liber, in tepidiis, alacer.Magni animi hominis bonum est,finem huius vitς intrepidum expectare.Si magnanimus fueris . numquam iudicabis tibi eontumeliam fieri. De inimico dices: Non mihi nomit sed nocendi animum habui uiu cum ipsum in potestate tua videris, vindicta
putabis vindicare potuisse δε non fecisse. Scit enim v, his magnu de honestu vindictae esse genus,ignoscere.Eris pae
magnanimus, si pericula non appetas ut Ieme arius, .indictae s nec formides, ut timidus.Nam timidum nil sacit antis nas.
muminis reprehesibilis vitae eo lentia. Fortitudo est immobilis inter adiuersa animi laboris,&perieulorum '
susceptio,quae nee aduersitatis incursu stangitur, nec 'prosperitatis bladimento eleuatur. qua ori t ma gnanimitas, fiducia, securitas, patientia,perseueram ei longanimitas, humilitas mansuetudo,&c.
Quarta virtus Caldinalis est Iustitia politica,quae est mundum despicite, & seruate unicuique quod strum est, scilicet sibii ps Se proximo,& Deo. Secudo pu toria,est ad veram via proximi csi sentire. Nun iusi iusque virtutes in suo vigore seruate: Tertio, purgati animi test eum diuina mente perpetuo foedere sociari. Exemplaris Iustitia,quae in Deo est,pertaini teste a se-ti coeupiscibilis penitus extinguit .Qua itus praedictos E piterna operis sui eontinuatione non flectitur. Primus gladiis inchoat, deducit, Je Perducit, & poscit: quia
omni creaturae numerum, pondus , de mensuram tri-
... , . 3 Mneca, Si continentiam diligis, circumcide si in arct im desideria constringe. Considera
Cam I. tecum quantu natura deposcat, non quantum cupiditas spectat Palatum tuum fames excitet,non sapores:
nee la voluptatem, sed ad cibum accedasmee praesentibus destitia inhaerebis, nee desdetabis absentes. Si
continent itin diligis turpia sugito. antequam accidit, nec quidquam aliud magis veraberis, quam teipsum. Omnia praeter tui pitudine tolerabilius erede. A vet- his quoque turpibus te abstine: quia licetia eorum im- gradus ab omni iniquitate custodit, de cum omnibus hominibus eonuersari iacit .secudus mente ad aeterna trahit,quia iusto ordini rationis persecte e6sentit.Τπ-tius, mentem in aeternis figit, quia illam tu Deo aeter no perpetuo sordere sociat.Quartus praedictos gradus inchoat,dediicit,& perficit: quia omne creariiram sua
perpetua de inflexibili lege iuste tegit. Ex his patet,
quomodo per virtutes Cardinales vi sui politicaedi mo ordinatur in operationi di suis.qno ad proximum suu : per virtutes,quq sulpur totiς,ordinaret ad Sinsii:per rimates purgati animi ad oeu.SeneciIustitia est 'natur tacita Guentio in adlux ortu multota inueta.
258쪽
De septem donis Spiritus sancti. CAPITA OPUSCULI
De septem donis Spiritus sancti in genere.
Septem Spiriti sint ii dolia qualiter ab alias habilibus ct disii distingua tur. Cap. V. inusitIapis .Er quod iam Usaflantia ducatur. C. f. conserasur. D c sis me sirin, ut alias bam doni. CV. De dono intellectus. si titis domin essecim praee dentia donas tur. C. I. Hiddanam i ιβι tmst vel Oatur. Cap. II.
huius Amsit neceistat, vel qua initit M is eo comis ferarum CV. III. Verisines diuina νn fassa Scriptura absondita minis stant inperdo m infestin-. Cap. IV. Veritates diuinorum Sacramento, dono late e penetrantur, Cap. V. modo per donum intellectivi dis spirituali, in auima oriatur. CV. VI. - modo per domori intellectin conuiuium spiris iammtyr paretur. VI I.
De dono sapientiae. Mutilisa in septιm Spiritu, sulcti donis i
De dono timoris. a diis tunis, ct pulliter stamdam serardinato amores triplicatur, O destrinatur. CV. I. - timor a regno anima per charitatemperfectam xyessatur quem sicam compatiatur. c.ι P. II. Aliter a timore Des anima dies clara oriatur. QIII sua iter a dono timoris,anima conuiuiam 8 Parctur. Cap. IV.
De dono pietatas.s id donum pietatis disiturict ινι aliter a Platare nazu- radi , T aequipia L linguat Q. Cap. I. suasit προνάοηι pistatu rio blirituatu oriatur U-ciat , perliciatur. Cap. II. iser per donum putatis menti comes a praepinetur. p. LII.
Q rasione donum sapiemia a Deo petaturi Di me rur. Cap. III. Quaditer ex dono apiemia dis piriι lis in auima ori turi Cap. IV. Quati conuimum per donum sipientiae metu Praeparetur,. de prima cauuiuis quia1n mente in corpore humano exi te telo donlisia et a Spiritus i. tm celabrat. C.M. De vina, ad quod potaniam Piruιu-in con Muio. Cap. VI.
Qui sint charissimi in conuiuio prima, ct qua sit sobriae etas itiorum. CV UII. Deseundo e uiris quia sit anima a corpore separata per donum Iapiemia. Cap. VI II. C De tertio eo isto sapientia quoa est reguantiam C. IX.
Qua familia s conuiuantes ad regnantiam conmuιumina itemu , vel amis lati. Cap. X. De teri, conuiu3. σ conuiu imm beatitudine iuxta numerum senem douorum, septem quoque ammadiae sone digna notantur. Cap. XI.
De dono seientiae. Ecclesiae Doctoris, opusculum,
suasientia donum viriliti sancti dicatur. G. I. De Neptem donis Spiritus sancti. Maliter per denumentia Hes A anima oriarum C. II. D tamodo per douum scientia menti conuiuium ρυραγι- Conuis in Iepte an ma,totidemq, conuiuae fertur. Cay III. culorum quoq, ω' mimprora varieras cum di- De m Ua diama Sre plura siue sic mia, s is ferculis, sinctιone .cr explanaraone mirabili donorum, qua in ea anon Iur. CV. IV. operatronum Spiritus fani hoc opusculo
De dono sortitudinis. demonserantum seuod in duas partes disrι-
Um es:in quarῶprama de donis Spiritin sancti in genere, tu secunda vero de eisdem in specie
Aq. t. 3. Sect. s. ct infra opusculo, quod Dietis salutis inscribitur,tit. 6. ct aliis locis saepe auctor tractes his tamen de Spirium sancti donis eoAiosiori manu ser sit, quae ad hanc rem
maxime tertinent ex sacrae Scripturae thesauro depromit. Sanctorum quoque Patru Or aliorum scriptorum doctrinas as id frequenter inculcat In quovi in ceteris eius libris,singularis auctoru pietas eum summa eruditione conium m facile ternisur.
Quod Verbam in malum misit nobis Spiritu in is septem donorum largitorem. cap. I. Mne datum optimum. σ om, donum persinum
e bris jam est, des dens a Patre luminum. San.. Apostolus , vetitate paterni Uerbi
259쪽
illuminatus,& a charitate Spiritus iacti inflammatas AVDα alio more Noemini. in paleam peccati intra in verbis istis deis ibit nobis i aciem a tonum,ut est eoidis quod possidet,habitaculli , patitur residere sed- .
soniana,& persecta cognitio diuiuarum prisonarum in habitudine ad creaturas quibus communicauit da-ium opti vii in fini datione in natura humalia, ut pato in Isaia, qui dicit, Imme sum paruubim dat innuo bis, scillaci in incarnatione:cum tuo nobis omnia b na Paliter venerunt.Propter quod Apostolus ti5 dixit
simpliciter Omnia enim pet ipsum facta iunt. Comi nonicauitctizat eis donum perscctum in Spiritus lancti liberali
stione, ut patet in loanne. in quo omnia dona lar- . Lor. ι i Hiintur,ut patet a8u3 Paululii Propter quod Apostolus Iacobus non dixit simplicit ei donum perfectuin, sed . O ,edo qum persetfum etaim omnia operat ut chardiis, auditur Deus per reuelationem, videtur peti dein Spititus, ut ite per vel bi incarnati,&dati illumi- cotemplationem, sed deosculatur per deuotionem
statim igite subtilissimae citcum spinionis exurit illud se spititus suavis & dulcis. laee ille. Qui sol infinitiamotosi ardotis, scilicet Spiritus sanctus , tripliciter
exutit montes, id est,cleuatas mentes, stilicet mem
Iiana,intellectum,& voluntatem. In quibus consistit imago Dei,& ideo capaces sunt Dei,ut dicit Augustinus de Trinitate. In tantum,ut Pater in memo iam diatur,r Verbum siue filius in intelligentia videatur,& Sollitus Sactus, in volutate amplexetur. Dicit enim Ris nardus: Sic Deus auditur per memoriam,videmi δε --..ptrintelligentiam, deo se latur per affectum, amplectitur pet applausum. Vel si melius placet,inquit Ri-
nationem,& Spiritus sancti spirati, & donati inflammationem .i ediscantur ad luininosi, N amoros patris vetam cognitioncm ,& set udam dilectionem, & exliis,ad eius per s.ctam vitiolum Ida enim unio eil finis largitionis lumininii, ut per eam reducamur ad patris deificam limplicitatem. &pos cham unitatem Unde Dionysius in principio Angelieae Hiet archiae altamEs verbum propost mn, dicit sic: Omne datum optiim: m,& omne donum rei sectum deiursum est, descendens a patre luminum. Sed A omnis a patie burtinis notae apparitionis procellus in nos honitatis dotio veniens,
litisas, ut vivifica viitus , extenu te nos adimplet, A coueriit ait congregantis patris unitatem,s: deificam
simplieitatem .Etenim ex ipso,& peripsim, e in ipsis Ciutit omitia ut ait sacri Dionysius. Ista exponens. Gin. mcnt ittar Lineon ieritis,ibilicio dieil:s anus eriim nos pii mra. per varios variarum te tum a moles diitia di
ulli . N multiplicati,& ex ipsa distractione contracti, curi g iti multiplieati. ideo luminam , suae dono.
tum Zi:: incitum apparitio iii mri pro terticu ,velut vi Dit: ea virtus Ordine conuerso, quo in nos venit,tecedendo sceum ad suam originem unde venit, ab huius-
cotemplationem, sed deosculatur per deuotionem astringitur pet dulcedinis suae infusione,ut infra ple ilius patebit dono quinto,scilicet consilii Non autem solum sol iste diuinus exuiit montes, ut dicitur in Ecclesiastico: sed & igneos talios exuillat,& resulgεs ta dus sitis excaecat oeulos. Igneos radicis ardentissimae charitatis cxus lat septe, quando nobis inspitat radios suos septam donorum. qui & illiuinitiat.& instammat mentes humanas,quia Spiritus sanctus datur in eis: in
Mil um ut oculos caeeorum illuminent. & oculos videntium obducant,ut patet qua do Apostoli a Spiritu sincto inspirati, septem donis euis ita lucebant,& M- flebant . ut pene totum mundum illi minarent,& im
flammatent signis de doctrinis, de quosdam proptes
nimiam refulgentiam obcaeearem, non valentes tan- . ,
tum fulgorem ves refulsentiam sustinere. Quare clamabant dicentes. Isti ediri j sunt,uel musto seni sunt. Do spiritus lita septem dona,pti inlc pira sanctitate,dicuntur ra- sancti lunt dii ignei:qiua Spiritus salictus pet ea quasi ad modum ignis amotos numiliat alta, per donu timoris:liquef cit dura, per donu pietatisrilluminat ob ara . perdomi scientiae:consolidat mollita, per donum ianitiatinis: restringit quida .vel diligit deuiatia per donu e silit:elati beat inetalla per donu intellestiis:ignit frigida per donu sapienti Spiritus sanetira igitur per dona sua nobis donat lumen verae gnitimus,& ferum it ii iis prius amatorum,con reicit nos ad patris co stigantis vilitatem, & deificam sinplicitatem.sequi- .- re sancti amotis Quae duo maxima dona, Ac bona sutrui: Sua simplicitas autem est deifiea, quia si ii iiiviret quae nobis hie dantur ad felicitatem aeternam praeg . simplic itas autem est dei hea, quia friιOli adlix temetu, ut Saluator ait, lana vitii sim, N eon. format, Id dei sotniam ciscit, de licet non stibilanti ali. I ..i ait talpatio licitariae ipsius, Deum facit. secundam
i , t ait Psalmista : Ego dixi, Dii estis. Et se sinimis
laxi ei: s Deo puro amore fit magnus, expansus, smunitus , quia , dis sione conglegatos. Hae ille: Verbum igitur paternum dicit ut datum optimuli luci omnes thesauti sapientiae& scientiae Dei sunt absconditi, secutidum Apostolum. Quod Verbum in natura humana ni)bis datum, noster frater et scitur: liae stat tem si s a fetu et cles Jerauit,dicens: Quis . . Lo test trem melim .d c spiritus autem sanctus, Tri e. i . donum Persectum dicitur. quia i patre,& filio. ut do 3 π ly.:β.3 nabilis spiratur,ut dicit Augustinus. Qualiter vel bum quae nobis hie dantur ad relicitatem aeternam praeg standam δε in futura vita feliciter consummandi. Deu quibus duobus bonis commεtator Dionysi Hugo di--... hest sic.Duo sent cognitio Se amo unu pertinet ad il- eat. ---γluminationem, alterii vero ad resectioimm. Cognitio si veritatis illumina amor bonitatis satiat. In his bea-Hβη μtitudo restat, cognos eie verum de amare bonu:Duo, inquit Hugo, praedi apud nm iam magna bona, Mnon inmeniuntur apud nos maiora alia his, que ad gaudium, neque ad felicitarem nostram magis opera
tia tuam lumen S: duleedo: Nam si illuminaris, magnum bonum est, sed non plenum. Si satiaris & nsi ituluminaris, magnum bonum est, sed non persectum. Resectio tueundum saeit, quod intus est .lli liminatio iucundsi Leit, & exhibet quod foris est. videtur qui- datum optimum mittit nobis domi in persectit suum, E dem refectio magis necessaria esse, utrumque tamen
f vi ipse testatur, dicens ignem veni mittere in teriam. toc ιon. in Quod vel in Ambrosius expones de missione Spi-l. ι litus sancti,qui est ienis amorosis. illuminans intelle- ctum, o patii et inflammans assectum.dicit: venit Do minus ignem mittere in terram .non utique bonorum e sumpto em, sed bonet voluntatis alictorem,scilicet Spiritiam saluau: lui aut ea vasa Dominicae donaus, id cst animae poteratas, paces diuinitatis meliorat,donis & via tutibus adornando .& perficiendo senu veto consume ira ilipulam id est . tam magna,quam inia citcnaicula per ignem charitatis expellendo. Et Petriaraus dicit: Spiritus sanctos piosacto monet me- moliam, d ci intclli Intiam,& mouet voluntatelm,
ad plenum gaudium exigitur. Haee ille. Sed quia hoduci bona magna, summe nobis neeessaria, scilicet refectio & eognitio ii Spiritu sancto in septcm donis
eius conseruntur, ut dicit Gregorius. Ideo diligentet Gur. inuestigandum est nobis,qualitet haec duo initus bo- Mono,nis inueniantur,ia obtineantur,ut nos per ipsa meta
litet illuminemur ad eosnoseendum caelestia,& spiritualiter reficiamur ad per sine eonsequendum illa. Dicit namque Gregorius ibidem exponens illud Iob: m. t. albant filii eius septem, desaciebat comitulum per domos unusquisque iudie suo Oies, inquit,vniusmiuiaque filii,id est doni, siue virtutis in mente a Deo con
cepti , est illuminatio. Qui filis per domos eonvivia
260쪽
Faesunt illam virtutes, siue dona singula uria donum A -- mum
proprium meme pascunr. Haec ille. Igitur iuxta septefilios, sunt septem dies spirituales,sue illuminationes,&quaelibet dies h t suum conuiuium. Igitur sicut septem sunt dies, ita & septem conuiuia erunt, siue septem mentis refectiones nos praeparantia , fle nos habilitantia ad illud grande conuiuium, quod verus Assuetus septem diebus iussit praeparari, cunctis principibus. & pueris suis
sint septem Spiritin sinisti dona, o qum
primum accepit per creationem, scilicet imaginem Dei. Neque per us accepit eo, quod postmodum esse mer ait per gratiam, scilicet Dei templum, Dei sialias, ut per amoris vinculia Deo inseparabilitet colligetur:& sie fieri beatam:quod meruit per grati magit ut dona persina gratuita, perfici iit dona optiman tu talia, ut sie spiritus humanus per habitus donorum deiformium,reducatur ad plena persectionem,& operetur operationes tia i 'editas, prout possibile est in corpore corruptibili.Et sie dona ista videntur esse habitus quida gratuiti, vel gradas quidam,de non habitu, diuetsi luminis diuini & gratuiti,secundum quo LM a Spiritu sancto mentibus humanis infusi , quibus disponantur,ut habiles fianti&dispositi ad sequenduv nitum .misit nobis donum perfectum, stil. Spi I ri . . ritum sinctum,qui ut sel amorose ardore exul Es m6- B in Naustes,id est eleuatas mentes,igneos radios septem don
rum inspirando exussiat: vi tamquam scintillae igneae in arundineto mentis discurram, ut & in operationε ras erumpant,& proximos verbis, & exeiplis tangendo,isne amoris aceendant.Ideo modo videndu est de istis lepte donis, si radiis,qualiter in nobis eciapiantur,oprietur Et sunt quaeda de donis istis praemittenda in genetali, Se postea de quolibet dieetur in speciali. Cirea primum,quinque sunt videnda, propter maiorem notitiam aliorum insta dicendorum. Primo videndum est quot sint dona Spiritus sancti, vel quid dicantur. Secudo qualiter haec dona,ib aliis habitibus distinguantur. Tetrio quae utilitates in his doniseonsitan ur. Quarto,qui& quales,istorum donorum ca- admonitio,intellectus illuminatio,voluntatis motio.
Et licet ratio. 3e syndetesis sint quidam instinctus in
homine,i linantes eum ad aliquem sibi connatural εfinem consequendam per potentias eius: tamen quod consequantur finem vulmum supernaturalem n5 GDficiunt,quia in eorpore eotruptibili,habent Operatio. nes multiplicitet impeditas. Et ideo indigent virtute superioris agentis,ad consecutionem talis finis. Vnde
Philosophus in sibio de bona sortuna dicit: His qui
mouent ut per instinctum diuinum, non expedit coli-liari secundum rationem humanam:quia id quod intendunt , consequuntur 1 meliori principio, quam sit ratio humana,sei licet 'instinctu diuinum. Ad euius instinctus e secutionem, dona eius nos habilitant,&praeparant, quae ab ipso liberalissime donantur.Sunt autem haec priuilegiata dona septε quae dicuntur priuileginta,eo quod in eis donatur Spiritus lancius a
paces e Sciatur di qualiter obtineantur.Quinto,qualitet dona descendendo, &ascendendo ordinentur, Primo i ii ut videndum est , quot sint dona Spiritus me,
Citea quod est sciendum , quod Lineoniensis propriate loquendo, & quod secundiam propbetam commentator Dion usii expones verbum illud, omne fulserui in Christo, vi patet in Isaia,qui dieit ea super Tm p se datu optimiam, & inrane donum persectum: dicit essὸ florem,qui ascedit de radice Iesse requievisse,ubi enu-cta disscere. disteremiam interdationem,& inter datum bonaim,& merat m,dices: Requietat super eum Spiritus Domi- inter donum persectum Nam datio est dantis actio,&quandoq; sumitur pro re data quacumque quae potest dati Et haec datio bona extendit te tam ad dona data bona, quain ad donum Perfectu. Et haee datio,vel donatio,i Menit toti Trinitati,quae est infinitae liberalitati, dans omnia Ommbus, secundu cuiussitat Capa . -ria. οἰη- I. citatem,& gladii ellentiae tuae. Si enim natura non de- in tantum septem. Quia sicut dicit Grssorius:Vempte.
a. c. - Air ri r iri lii rin Ae eitri modo. narium significatur uniuersitas, ut sicut inudus lapient, spiritus sapientiae de intellectiis. spiritus eonsili j &fortitudinis, pliatus scientia & pietatis,& replebit eu spiritus timoris Domini. In hae autem enumeratione, descendendo prooedit , summo& eombinando petmediam copulam vi sinul ostedatur donorum distina
connexio, origo,de ordo.Sunt autem haec dona
μ -- re . ficit in necessariis ut dicitur in libro de caelo & mudo, di de anima multo minus Dominus non deficit in ne-
ἰ tae I eessat iij. Qui enim omnia bona errauit,omnia bona
regit.Sed talis datio proprie non dicit ut donii, prout nue loquimur de donis, donum tame est. Datum vero honum, inquit Lintoniensis,dicitur,quod nos boni fi-Car, ut omnia quae nobis , dante eonferuntur, quibus boni essicimur sui aut ε data bona fortunae,& omnia talia ta exteriora, qua interiora bona,& cum eis bene timur nos perficiunt persectione prima. Donu aut
persem,imisit Unconiensis, sumitur pro bonis gratuitis nos hi bene em peifieiεtib. Vnde in e. 3. Angelieae Hierari hiae dicit sie:Licet persecti simus, quan
quantum ad bene esse deficit nobis.Vnius enimque rei erratae plena persectio est, non esse immitae
operationis, proptetmivir, et eata est nec remillae virtutis a qua procedit, ura enim operans Otiosa est.& intam lim deficien ii quantum in operatione propria otiatur.Cu vero ea n5 impectu,nee remisse operatur,nsi est quod ei ultra ad planitudinetri adiiciatur. Ad talem aut ε persectionis plenitudineui. momo talis peruenire no potest, nisi supernarii talibus linu- ruae ris nibus,sive donis adiuuetur.VndeHugo dicit Mationa m. A. t. Inlisereatura quae sola ad imaginε eoiaitotis facta is L Hie r. gitur,data aerepit optima dum conderetur ad infimar Γε - δ , Erepit rei secta,eum sublimaretur ad sarum narium significatur uniuersitas, ut sicut inudus lepte diebus est presectus, sic & minor mudus homo, septedonis Spiritus sancti per fietatur. Sunt enim septe do. na, proptet septem expeditiones hominis, tam in vita activa, quam in vita contemplativa necessaria.Nam Anselmus dicit, quodqiunq; dona inseriora respicilitvitam activam,de duo alia, respiciunt vitam contemplativam.Superiora sint onum sapientiae de intelle-
s,ut infra patebit. Et sie septem dona,sunt septem radij spirituales, ta splendidi, quam igniti, procedentes a sole udentissim et charitatis:quibus sapientia aedi. Mauit sibi domum,& manet iis quas septem columnis exeisis,quibus sescitur,& adornaturin perficitur. In qua,sapietia ulcissima conuiuia spiritualia ministrat victimas, demistuit sibi vinum, de ptopolate nimis acuam : cuius copiam de dulcedinem nemo seit,nis qui accipit per expetientia.vel 'reuelationem , ut dicit Augustinus,vel per praedestinationem, ut ait Haymo.
Septem Spiritus sensti dona qualiter ab aliis habilibus donis distinguantur.
Reundo videndum est, qualitet hie septem dona Spititus sancti,ab aliis habitibus, 3e donis distin. Pantur, in quo notan ni est,quod