장음표시 사용
281쪽
obseruandu praeclarissima praeeepta Domini us v. in nes dicit: Dedit eis potestatem filios Dei sic ἐν non
quibus conuiuantes maxime inflammantur &illuini v - -
nantur:quia praeceptuin Domini lucidum illuminant oculos ait Psalmista: In istorum praeceptorum & coli. natura,sed praeceptorum de conliliorum ob scrvantia.
itoria obseruamia sancta Trinitas metes amicabilitet . r . t visitat,& dulciter inhabitat.Vnde dicit Dominus: Qui litigrime,sermones meos seruabit,& Pater meus di. liget eum,& ad eum veniemus,& mansione apud eum faciemus. Veniet ad nos patet visitudo memotiam de excitando ad operadum:Verbum patiis illuminando intellectum, seu intelligentiam, ad clare contemplandui Spiritus sancitas voluntatem inflammando, ad dulciter amandum. Mansionem autem faciunt apud nos. Cuius rationem assignat Gregorius in Homitiis, 1 ta. dicens in quorundam corda venit Deus,& mansionE . non facit:quia illa Drum recipiunt, ut tamen tempote itentationis ab eo recedant. In quorundam vero corda venit, de mansionem facit: quia sic eos amor diuinus
pcnetrat, ut de tempore tentationis non recedant ab I. Ioan. . d. amore. Ille enim vere amat, cui iis mentem delectatio
praua ex consensit non superat.Qui aure in charitate manet,in Deo manet, de Italas in eo. De hac m2sione, E. H; ii a dicitur: in litiae meae esse cum filiis ho iis nainuri .Tunc in meridiano exurit terram Sol diuinus spei a coiisi iij. Vesperaucro liuius diei spiritualis consummativa, Gree.lib. donum consilii causat in anima, dum eam inclinat ad Mo . ea seruandium diuina de persenaeo silia a Dolnino tradita in Evangelica historia. De quibus consiliis Gregorius in Motalibus, dicit: Quidam prae-
diui inter eonuiuium per donum consilii in annma praeparetur, de tribus consiliartu, qui
dicuntur principales inter conuIuantes, qua sunt tres auim.e potentiae.
O Vinio videndum est, qualitet Spiritus sanctus
per donnira consilii in die sto, de illuminationesuaaeonuiuium spirituale initiet in mete,& perficiat. Circa quae duo sum videlida. Ptimo,qualitet familia
mentis de conuiuantes secundum dignitatem suan ordinentur, di in conuiuio lorentur. Secundo est videndum, ubi donum consilii conuiuium suum celebret, de quae sercula ministrentur. De ptimis,scilicet,qualiter familia mentis,de conui- In e lato uantes in conuiuio, secundum dignitatem ordinsitur,
de locentur, sciedum eli, quod sicut diei tui in libro de T
spiritu de anima vi supra dictum est' Nobilis creatura e ui mesest anima.Ciuitas namq; Dei est de qua tam gloriosa ordinentur.
dicta sunt, stilicet quod ad imaginem de similitudinε Dei facta est. Et quia nulla est ciuitas absque populo, et
disposuit in ea coditor noster populum triplicis gra--ι ais, 1. dus, id est,sapietes ad consulendu, milites ad pugnandum,artifices administrandum de operandum. Sequi tin: Cives huius ciuitatis, sunt naturales de ingeniti animae vigores,tamquam indigenae. Quotu distincticepta legis generalis, virtuterinsectionis suae traicen- C sunt gradus iij se petiores, alii medii, alii inferiores. dant. Qui nequaquam hoc solum quod cuctis diuina vox praecepit implere,contenti sunt. sed praeitam tote deiiderio, plus exhibete appetunt, quam in praeceptis generalibus audire potiterunt. ibus Dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia, Se seetiti estis me, centuplum accipietis, σcIales.inquit Gregorius ibidem,cum Christo regnant, Ic iudici, irat, de non iudicabuntur.Semitur:Paucis enim dia itur, de non gener liter omnibus, illuit, quod adolescenti diuiti diein tur:Si vis peis binas etle.vade, de vende omnia quς habes,deda pauperibus, de habebis thesauru in coelo, ZeSuperiores. sunt intellectuales sensus, medii ration tes, infimi animales. Quornm huiusmodi dissetentia est. Animales siue sensuales,vel sensibiles,appetunt via sibilia. Rationales distet nunt, de discretionis oeulo aspernat ut mala,& eligunt bona. Intellectuales vero, pertrahunt ea ad diuina Sequitur. Intellectuales ergo sensus sunt, tamquam animae constiarii direntes ei: Deum time, Ee mandata eius oblema. Hoc enim est omnis homo, id est, totus. Rationales sunt milites, qui hostes concupiscentiarum impugnant per arma iustitiae. Animales sue sensibiles sensus, ni tamquaveni,Sc sequere me Paucis dicitur, quia non omnibus D rustici de artifices, qui corporalibus rudimentis insi.
tanta persectio donaturae x quo pet obseruatione coimsiliorum qiusi in vespera diei ipiritualisco immatur. Ratio huius est, quia pei haee consilia perfectissima, gradatim a s editur usque ad summos apices virtutum consummantium, ut limus pei secti, sicut de pater nostet ccclestis persectus est Et quanto h consilia sunt persectiora, tanto luminosoraae die spiritualem metis magis perficientia, vel eonsummatia. De gradibus illorum consiliotum de persectione eorum Chrysost. loques, ubi Dominus tradit lim c5silia persectissima, dicit sic, vide quot gradus asiaendit Dominus, Ne qualitet nos in ipsun virtutis verticem statuit cum ostedit, quod primus gradus est, non incipere iniuriam, quacumque occasione, ves contra quemcunque. Secundus est quibuslibet malis nullo modo vindicari. Tertius gladus estuton facere vexarati,quae quis ab eo passus est.Qi intus est,exponere seipsum ad patiedium mesa illata. Quintus amplius se tribuere qua ille viilr, qui fecit mala. sextus, no odio habere eum,qui talia mala infert ptimus iligere eum.qui lige mala ope- Latur. Octivus, nesacete ei. lui tantis malis offendit Nonus,orare pio illo, qui in malitia sie obstinatus est. Et ad ista principalia reducuntur alia eo silia Euagesica. S. hu . Et quia magnum erat consilium, praei rici Iu Praenatu subdit dicens, quod tales similes erutfὸν Dominus dieit ut sitis filii patiis vestri. de ev. s. iis persecti,siciit Sc pater vester ecclestis pei sectus est. Et Irm tram . Aug. in libale sermone Domini in monte dicit:Ex illai . tegula intelligendu est,quod hic dicitur, de qua Ioan-stunt de eorpori necessaria ininistrant, ut insta patet. Sequi ur: Hae triplicem vim animae, id est, intellesbialem,rationalem, de sensualem , vocant partes animae non integrales sed virtuales, quia potentiae eius sunt. Haee omnia prςdusta sunt in libro de spiritu de anima, Inter familiam intellectualem, possunt locari de o dinari habitus infusi, ut fides,de spes,& charitas:qui multum ornant conuiuium mentis. Inter familiam rationalem,locatur, vel possunt locati habitus acquisiti ut prudentia,temperatia,fortitudo,& iustitia:qui virilitet repellunt vitia. Inter familiam sensitatem,l eantur habitus innati, vel etiam passiones aliquae, ut amor,& odium olor,& gaudium, de sensus interio-E res, de exteriores , secundum aliquem modum : quos donum consilii mediate vel immediate modi fieat, vi infra patebit Et sic patere potest ordo de dignitas h ius familiae; sed deministerio eorum itina dicetur. Secundo videndum est, ubi donum consilii e uium suum celebret,quae fercula in illo ministrenIur. filii eon. De quo sciendum est. qt oleonuiuiu eonsilii nustua uiuium ccl conuenientius celebratur de quietius, qua in taberna. v x. lo foederis,sue in lecteto mentis, ubi e6silia in silentio tractantur,in veritate masticantur, de in amore in-eorporantur, de in operis executione consummantur.
Hoe satis expreste innuitur in libro Numerorum, ubi αλκα imscribitur, quod Moyses in rebus dubiis ad eonsulendia
Dominum relietis turbis, erebro teuertebatur, de intrabat tabernaculum .ubi Dominum consulitit, de c5siliu recepit:quod postea populo proposuit,& sic fieri iustit
282쪽
iussit.Hoeotbii exponens Gregorius in Moralibus, A mortem 1 setitioniblistanam eorum cognoscii dicit sic:Ad tabet iraculuin redire,& intrare,est postpOstis exterioribus tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur: & quod soris agendum est publice, intellectu intus silenter auditur. Et tunc vocem Dei, quasi per occultam inspirationena, audiunt, dum in meditatione mentis se a carnalibus sensibus abstrahunt. Haec ille. Piimo igitur ingrediantur consiliarii, scilicet sensus inleslectuales tamquam superiores & digniores,ut memoria, intellectas,de v luntas, relictis sitis turbis tumultuantibus, , Domino in silentio audiant consilia, & in vetitate intelligant,& in charitate operando peisciant. Et primo memoria ab omnibus euacuata,& purgata, ingrediatur taber-Nam spiritiis carnis suggerit mollia. Spiritus autem mundi, suggerit vana Spiritus vero malignus, suggerit amara . ut rixas, iras, & huiusmodi. Si autem spiritus suggestio sit de corpore eastigando de corde humiliando, de seruanda veritate, & de exhibenda charitate, cum haec in corde versantur, sine dubio spiritus diuinus est qui loquitur& suggerit liaee. Vt igitur intelligentia, haec consilia cante discutiat ,&prudenter di- aernat, ingrediatur tabernaculum siue mentis sectetum, ubi Dominum consulat super omnibus dubiis,
quae oriuntur circa conuiuium, & conuiuantes.& resectionem eorum. Solicitudo enim istorum incumbit intelligentiae,quae habet regete illos,& totum tegnum
iraculum,id est, mentis secretum,& dicat eum Psalmi - Η animae. Vnde uegorius in Moralibus dicit.quod boni sta: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus. De into .e. is . hac audi ione dici r Ricliardus: Sic Deus auditur per
reuelationem, donec voce eius paulatim inuales eme, tota perstrepentium turba & tumultuatio sopiatur ,
solaque i plius vox audiatur, donee omnis illa cumul tuantium turba dispareat, solusque cum sola remaneat .Haee ille. Tune adductam in solitudinem loquitur ad cot eius, ut dicit Osea: Sed quid loquitur dicit Psalmista3Loquetut pacem in plebem suam. Sed quare magis pacem, quam omnia alia 3 Respondeo, quia ubi pax non habetur, nee duleedo diuinorum consiliorii in gir statur, nec vox eius auditur, nec conuiuium
in mente cum Deo habetur quia in pace factus est lo
rectores quotidie cum se cognoscunt res dubias neci re dis Pernere, ad secretum mentis vehit ad quoddam tabernaculum reuertuntur , ibique lege diuitia perspecta , quasi coram posita arca Domitia eonsulunt Dominum, & quod prius imus tacentes audiunt , hoc soras postmodum agentes nnotescunt, scilicet consilia & veritates reficientes totam familia mentis. Quia sicut dicit Augustinus supet i nnem: AER
Veritas panis est, qui mentes reficit, nec tamen deficii: I 'sed mentes mutat,quia verificat. tot ergo veritates; L. in tabernaculo suo, de quot consilia intelligentia percipit a Spiritu sancto, tot dulcia scicula conuitiantibus
in voluntate,manducanda proponit. Tettio voluntascus eius, secundum Psalmistam. Vnde Leo Papa in viro D libera a phantasinatibus. & distractionibus, & cutis
sermone dicit: veta pax est i Dei voluntate non diuidi, S: in his quae solius Dei sunt Melectari. Quando enim
sensualitas nulla parte resistit voluntati , voluntas nulla parte contradicit rationi, & ratio regulatur lumine fidei:tune est serenitas mentis, & tunc est in nobis,regnum Dei. ut dicit Dominus. Ideo parrationabilitet praemittitur. Regnum autem Dei, non est eseata potus corpinalis, sed iustitia, pax,& gaudium in spiritii sanct init Apostolus.Iiistitia rectificans iudicia rationis, pax tranquillans iit petia facultatis, gaudium adimplens desidetium voluntatis. Non est autem de-lcctabilior resectio, quam voluntatis oblectatio. Deliae resectione ii emoriae, t quam expertus Dixit David in Psalmo: Memor sui Dei & delectatus sum,&
ssequitur:& de cit spiritus meus, id est humanus dicit Gregorius,s: facias quas diuiniis Quia quanto in nobis quotidie spiritus diuinus proficit. tanto noster in nobis deficit: propter quod tandem memoria nostra plena Deo dei mis fit. Secundo intelligentia ingrediat ut tabernaculum mentis.& iam secretum iam ab omnibus phantasmatibus,& impedimentis abstracta, ut veritatem consiliorum discutiat, δ' inter consilia ditis ernat a. quo spiritu procedant.Nam Richardus dicis: sicut Deus memoria auditur per rectiationemata intelligentia videtur per contemplaticinem : ex qua visione illuminatur, ut consilia discernat , quo spiritu procedant. Nam sicut dicit Bernardus in sermone in gistri gentium Spirituum diuersa sunt genera,ideo ne- cessaria est nobis eorum diseretio, praesertim cum ab uApostolo didicetimus, non omni spiritui eile credendum. Videri enim potest, inquit Bernardas minus eru ditis,&qui habent parum exercitatos sensus, omnem cogitationem vel cansilium non alterius, quam ipsius
spititus humani esse sermonem. Quod salsum esse ostendit cella fidei veritas. Quod & probatur testim nio seti plutatum diuinatum. Audiam, inquit propheta, non quid ego loquar, sed quid loquatur in me Dominus Deus.S i militer ait: quod immissiones fiunt pet Angelox malos. Probat etiam Scriptura esse spitii iemis.& spiritum huius mundi. Sequitis igitur quisivit ex his tribus spiritibus loquat ut spiritui nostro, non credamus eis, quia sanguinem sitium animani As cularibus abstracta & absoluta ingrediatur tabernaculum siue s letum suum.Quia Richardus dicit: Sibeon est l. c. is .eut in memoria auditur Deus per recordationem,& in intelligentia videtur per contemplationem, sic in voluntate amplexatur per dilectionem, quae licet si posterior in orditae,est tamen principalior per ingenitam libertatem. Haec voluntas ass)ctione experimentali praeeipiens diluina eonsilia a patre in memoria dicta.&intelligentia examinata Se veris cata,& ipsi voluntati emeacitet ilia pressa , clamat cum sponsa dieens illud Cantici: Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus
est. In quibus verbifaexprimit animo di inorum consiliorum certam auditionem,quia dilectus locutus est:
D & auditorum consiliorum ericacem impressionem, quia liquefacta est. Hanc auctoritatem exponens Origenes dicit: Diuinae eo lationis,ut audio, felicissimus ei sectus, est liquefactio. Liquefit enim anima dum deuotione mollescit, ut dilectus in ea suauiter cubet, ut nihil duri in ea inueniat, quod eius consiliis resistat. Liquefit dum in deuotione caletat, ut dilectus in ea diuini eatoris persentiens moderamen sine modera mine . eo ineffabilem, & delectabilem inueniat, quo caliditas haee quamuis occulti Inaa,suauissima tamen secundum contactum , delevitionem spiritualem generat .Liquefit dum amore peres luit,vi dilectus dominium plenum habeat in ea. quo ad ipsum solum tuneothnis morus, omitia virtus, omnis impetus ipsius habet terminum. Siquidem humidum male terminabile est termino proprio. Vnde fluida mens non nisi iii aeternitate sistit. Quate Otigenes dicit ibide: Qui sanacto desiderio intus aestuat, eo ad quodlibet bonum habilis inuenitur, quo nihil duri in corde portat, quod non seruore aestuantis desiderit in Delum lique fiat. Si eigit ut tres i sti consiliatij id est, tres potentiae a Trinitate salutaribus eonsiliis instructi. purgati, illuminati,&persecti, totam familiam mentis, & comitu antes hierarchice purgant, illuminant, de perficiunt &in aeternitatem dirigunt, ut statim p e .
283쪽
Conuiuantes medij.quisunt vigores animae naturales, sensus animae rationalas, o viris res moniles,quo modo a superιorabus, memoria scilicet, resiectu, ct votantate purgentur,iia luminentur, persciantur.
Ρ Ostqxiam igitur est de eoiisiliariis , qui di.
cuntur principales inter conuiuantes, qualiter in secreto tabernaculo mentis 1 diuinis costiis pet dona Spiritus sancti sunt purgati, illumEnati,& persecti .Videndu est modo qualiter med ij, scilicet vigores animae naturales,de sensus animae rationales ; & milites, siue
ultimum tecte dirigi ; Vnde Dauidin Psalliis dieit
Dabo tibi intellectim quantinu ad speculationemae instro am te,quantum ad operationem.Sequiturain via qua gradietis,firmabo super te oculos meos,quantum ad directionem in fine . Tertius igitur consiliarius, scilicet voluntas, tamquam excellet Iior consulit, de iubet Omnia fieri, quae sunt necessaria ad corrui uantium operativam perfectionem, dices:Operamini non
cibum qui perit, sed qui pe nanet in vitam aetemam. Opeiari cibum qui perit, est assici saecularibus lebas, de
non Iaerari propter permanentia sed propter pereuntia quaecumque. Et quamuis quandoque in v si operis sir temporalitas, tamen in intentione debet esse aeteris nitas,ut dicit Beda super Luea Operamini igitur,quid. quid memoria purgata, Ne a Deo inspirata,& a Deo truvirtutes morales viriliter expugnantes, & repellentes lira Ia 1 omnia vitia a conuiuio antinae,a stiperioribus purgem D luminata faciendum dictauerit 3ti voluntate charitatur, illuminem ut de perficiantur. Ille enim est debitus tem impellente fieri imperatur: quia tunc , nobis,non Ordo,ut superiores perficiant medios,& medii inferi res.s undum ordinem coelestis hierarchiae, quem se. quitur Ecelesiastica hierarchia & humana. Dicit enim
Hugose: Sut superiores de sublimes,& ipsa appropinquantes diuinitati immediate ab ipsa accipientes pursationem, ut mundi siit, Si illuminationem, ut clarismi,& persectionem,ut sint sancti Si ab illis rursum, secundum ordinem diuinae dispositionis, & hi qui ie-quuntur in ordine & subiecti sunt, purgamurcilluminantur,& perfici tantur Haec ille.Hi ergo e5siliatis tres, id est memoria, intellectus.& voluntas, dono eosilii , spiritu sancto purgati, illuminati, de perfecti medios nili bonum procedit. Dicit namque Augustinus super
Ioann.Bonum de rectum est omne quod agimus,si nee memoriam obliuio decipiat, tuae error intellectum excaecet, nec iniquitas voluntatem subuertar, ab his est omne quod agimus. Hoeeonsilium, de mandatum in rabernaculo mentis , Deo acceptum, voluntas vi alter
Moses,& omnibus suo impetici subiectis indicit,& iniungit, de sensibus rationalibus, militibus pugnantibus,sive virtutibus Moralibus,& omni familiae eoru . siue speciebus quae multae sunt valde. Qui iam omnes, superioribus purgati illuminati, & quasi perfecti in
suis operibus secundum legem charitatis voluntati conuiuantes, tanquam eis inferiores, licet vi- C obtemperantes vitiliter operantur omnia vitia , cori sores animae naturales,id est,sensus rationales milites siue vita utes morales purgant illuminant,de perfici ut, ad similitudinem Angelicae Hierarchiae. Primus enim consiliatius, set licet memoria eo lit Omnia,quae sunt
ad vitiorum conuiuantium purgationem,& virtualem exercitationem, dum per rememorationem omnia vitia commissa, ad praesentiam mentis eorum reuocat. vi
ea per renitentiam doleat,& totaliter extirpet. Nam scut dieit Hugo:Nisi praecedat purgatio, non sequitur illuminatiomee sequitur proselyto,nisi praecedat illum inuio.Vt igitur mens cu tota familia sua purgetur, poenitendo dicar, illud Isaiae: Reeogitabo mihi omnes
annos meos,in amaritudine animae meae, donee dicere
possit quod sequiuor: Ptoiecisti post tergum tuum uiuantibus extirpando. rtiter virtutibus insistendo. de Deo tamquam regi suo. Se patri similias humiliter obediendo Ex tunc& ipsi idonei sunt ad purgandum, illuminaticium, & perficiendum inferiores sibi, ut si-pta dictum est.
de conuiuantibus rationalibus, qui quasinia peccata mea. Dum sic vivitur, pater notam faciet filiis veritatem suam : quia ad receptionem lucis non requititur, nisi purgatio recipientis. Unde alius com nremator,scilicet Linconteims dicit:Neeessaria eli tationali creaturae primo purgatio,quia impura non suscipiunt illuminationem . sed tenebrosa non pol ni ha oere operis persectioneni : quia ambulant in tene. Medium gradum tenent in eonuiuio, & qualit et Quid sit put-Dstit purgaticilluminati, de persecti visendum est, qua g M q
litet & isti sibi in fetiores illuminent purgent,& perficiant,vip te sensus ammales&corporales, tam interiores, ut imaginationes, &c. quam exteriores, ut v sum, auditum,Sec.qui sunt tamquam artifices le rustici, necessaria corpori administiantes, ut dieitur libro de spiritu& anima. Eios rationales conuiuantes, mu Ain. δεθλlites purgant, dum in eis motus illicit concupiscen-bris,de nestiunt,ubi corruant,aut quo vadant. Sensus tiae mortificant,vel exterminant, quantum potest fieri igitur rationales,&milites,ut virtutes morales primo
purgentur, ut postea illuminentur,& post operationis per otio in consequantiar.Secundus igitur consili tius, sciliret intellechus in tabernaculo eonsili illuminatus vides,quod illuminatio itecessaria est ad operis pet sectionem eo sulit omnibus conuiuantibus aece in corpore corruptibili, direntes eis illud Apostoli, Si secundum carnem vixeritis, moriemini, id est, s undum corruptionem vestiam. Si autem spiritu talion ti,facta carnis mortificaueritis,umetis, Similiter illos, quas illuminant, dum eos , sua praecipitatione retrali bitat. Ac impediant, &eos dono consilij obedire con, de re ad illuminationem dicens: Accedite ad Deum, & E pelliant, dicentes eis illud Apostoli: Debitores sumus a illum inanimi,& facies vestiae no confundentur. Ac
ditur ad Deum similitudine.& receditur a Deo, dissimilitudine.ut dicit Augustinus. Similitudine autem iacies honoratur imagine diuina. Dissimilitudine verosa cies confunditur imagine pecorina. unde Psalmista diei Nolite fieri sietit equus & mulus, quibus non est intellectus. Ecce earente intellectu petoribus comparantur,sed intelligentes dij appellantur. Unde Psalmista intestigentibus loquens ait:Ego dixi:Dii estis, de filii excelsi omnes. Omnes igitur conuiuates illuminat. Gid amem est illumiliati. ait Linconiensis. nisi tam per virtutes s ulati uas, quam Operativas, in finem spirit .as,non carnis, idest. debemus magis obedite spiritui quam earni. Similitet illos, quasi perfieiunt, dum eos vitam illam,quam in futura habituti simi, docent hic inchoare,& praelibate cui initati.De his Bernardus de libto de amore Dei dicit ite: Quidam in sanctitate vitae.& h minis interioris glorificatione, de contemplatione,& quadam stultione diuiuitatis iam futurae vitae beatitudinem praelibare in hae vita videntur de imitati, ut S de corporum seorum glorificatione , quam post plene pereepturi lunt. in hac uita nonnihil pere Piant. Sequitur Accepta enim gratia. qua habitantes in visu in seipsis in Deo,& Deo in se psis fruuntur, ipsius
284쪽
earnis sie sentiunt vicisse omnes contradictiones, ut pediantur. Vnde Gregorius in moralibus diciti ivniuersa earnis substantia, hon lit eis nisi initiumen-rtim boni operis.Nam de ii ipsius miseriis & infit mirutatibus contabescunt: sed ex hoe ipso in interiori limmine sortius conualescut: quia quando infirmor,tunc ς sortior sum, & potens,ait Apostolus. Se quisum Sensis enim quandam nouam percipiunt, & prope spiritualem gratiam.Oculi enim fiunt simplices,ut certa expirientia docet, de aures obtemperantes. Aliquando in . seruore orationis tanta odoris ignota quaedam flagrantia cospirat: tuae sela experientia percipitur, quia ignota. Et tanta est glistus in gustando suavitas quae tiarii non potest nisi per expetientiam seiri,ide stipet
mutuam eontactum spiritualis eliaritatis: quo incela- arcem contemplationis astendere desiderant . prius necelle est, ut in opere actionis perfectu se exerceant.
Igitur in ordine ascensionis ab infimo dono, scilicet timoris, ad summum donum, licet sapietiam . quinque dona pixdicta praecedere debent donum intellectris&sapientiae. Vnde Anselmus ibidem dieit Postquam Spiritus sanctus, memem facit pauentem per donum timoris,sibique compatientem rei donum pietatis,Se ea quae sunt facienda,manifestat perdotius cientiae .& illa sortiter excquitur per donum sortitudinis, & de ipsis suo exemplo facit aliis consille te pet donum conni ij: post Spiritus sanctus accendit mei item ad intelligendum,ciu lue & illa fieri debeant. det tuum tantum fit,ut videamur sibi inter seipso piti. B vltimo a solo Deo remunctationem quaerat istorum.
lualis cuiusdam voluptatis gerere paradisum. Vultus etiam,& totius corporis composita one vitae,& motuci actuum isseeote mutuae etiam seruitutis,& etiam deuotis exhibitionibus,& piis susceptionibus, siue cuiusdam gratiae beneplacito, sibi inuicem eonveniunt. αconuiuunt,ut sit vere eis cor unum,& anima una Nimitum suturam corporum suotum gloriam iam hieini tiant, ex puritate conscientiae & mutuae conuersationis gratia persecte eam habituit in fluuta At perenni vita. Haec Bernardus. Ecce donum consilii reficit conuiuantes si premos cilicet consiliarios sacris contemplationiblis,dum eos, in tabernaculo, idest, in se-Sed quate donum intellectus immediate sequatur donum consilii,huius ratio est,nam cu consiliuin sit affectuum inquisitiuum & tationis directivum , ut dicti intest supra liuellectus autem sit lumeia,ut dicitur in libro de spiritu & anima philosophus, de ani Arist 5. 3ma vocat intellectum agentem, lumen quod penetratusque adi inima,scilicet ad ellimias rerum S quid litates: ideo numquam est persccta veritatis inquisitio, neque pet secta inuem io,vbi non fuerit intellectualis illuminatio. Unde consilium sine intellictu . manet sine ffectu .Est & alia ratio,quam Aligustinus ponit in Ava.. t.
libro de Doctrina Christiana parum post principium, i ubi loquens de septem donis,dieit de dono intellectus creto mentis iacit ditiina consilia audire. Item refieiteon uitiantes medios . scilicet selisus rationales, milites s sic:Post quintum gradum, scilicet donum eonsili j petde ciues morales, actis veritatibus,dum facit eos con- quod anima leuatur ab appetitu sordium in setiorum, lilia diuina in tabernaculo vere intelligere.Item reficit
conuiuales iiiiii nos, scilicet artifices,tullicos, S ministrantes, ut sensus animales,inteitotes,& exteriores in regno, vel in ciuitate animae laborantes, dei formibus operationibus Auin eos saeti diuina, consilia operando adimplere,quod pQ sectorum eii.Sequimini igit ut Dei quia sicut dicit Augustinus, Consiliuine om. iuper omne conii lium creatutae, ut& munda-M xe itis videatur stultitia, ut offendit Gregorius in Mota. More. as. o libiis: Non quod lit de se citis mconsiliis, sed quia sunt ιιι 1. 7.c. persectionis, quod numdus ea non potest intel-
ligere, neque c noscere. uti non est mirum, cum
nee ipsam consilia tuam cogito ere possit, scilicet Spi- Dritum sanctium, vidicit Dominus. ascendit in sextum gradumaei licet donum intellectus, ubi iam ipsum oeusini purgat quo videri potest Deus ab his, qui huic saeculo moriuntur, qui in tantum vident,inquantum moriuntur saeculo.Ab illis enim non solum certior, sed & lucendior spiti tus lucis incipit L ι apparet ean aenigmate tamen. Q iamdiu enim in hae 'vita sumus, peregrinamur a Domino, quamuis conis uersationem habeamus in coelis. vliet. ita igitur introducit ad sapientiam.
donum inresectiu praecedentia dona sequatur. SExtum donum Spiritus sancti, quod Deit diem Meonuiuium spirituale in anima, est donum intellectus.De quo sunt quinque notanda. Primum, quare donum intes lectus praecedentia dona sequatur. Secundo, quid donum intellectus sit vel quid dicatur. Ter-
Gid donum intePectussit, vel dicatur. SEcundo videndum est, quid sit donum intellectus
S quare sic nomin Mur. De quo sciendum ell,quod numen intellectus. importat quadam intimam cognitionem. Dicitur enim intelligete quali intus legeie. Et Cosni
hoe patet, considetanti differentiamnem intellectus & sensus.Nam cognitio sensitu uidit timen patur ei rea se sibiles qualitates exteriores.Cognitio autem intellectiva. tamquam excellentior & subtilior, penetrat v Rite ad quidditates,& rerum essentias interiores:quia obieehum intellectiis est quod quid est, ut dicitur deanima.Unde cognitio humana incipit a sensu tamquam ab exteriori,quae non perficitur nisi perueniatur ad intellectum, qui vete eognoscit, quod est tio quae huius doni sit necessitas, vel quae utilitas in eo res. Dicitur enim in ii to de spiritu & anima, quod Ana. des r. s spiritualis in E quidquid is sus terepit exterius,imaginatio reps sen-
conseratur. Quarto,qualiter ex eo dies sanima oriatiit. Quinto,qualiter conuiuium animae,ex
Primo igitur videndum est qualiter donum intelletat interius, ratio investigat intellectiis diiudicat, intelligentia comprehendit,& ad contemplationem adducit, quae memoria constiuat. Sed aduertendum est, λαι abs p xcedenti dona sequatur.De quo sciendum est, quod intellectus quadoque accipitur .vi est vis animae Anselmus dicit, istum ordinem esse lationabi- naturalis.Et sie de intellectu loquitur auctor libri delem.Cuius rationem ibidem assignat,dicens: Quinque dona Spiritus sancti praecedentia pertinent ad vitam activam,haec autem duo,se ilicet intellectus Si sapie tia pertinent ad vitam contemplativam:quae duo Spiritus sanctus praedictis quinque superimponit, ut aedi- 'ficium perfecte compleatur. Sed vita activa praecedit contemplatitiam, tamquam disponens potentias con-thlativas ad actus suos,ne in operationibus suis im. spiritu & anima qui dicit,quod intellectus est vis animae, quia inuisibilia percipit. Cui concordare vi letur Philosophus de anima & hic initi Iectus vi plurimum caeciviens est. Unde Palinus dicit:Nestietunt Deque in intellexetunt. Item intellectus quandoque accipitur, ut est virtus intellectualis,liue ut est habitus principi Ium naturalium , quae subsunt lumini intellectus . vi patet in ethicis. Sed neuter istorum est donum Spiti,
285쪽
tus sancti, lieet uterque sit, Spitim sancto.Sed quia A eteatori non 'olum propter primae condi Nonis pcuti
homo ordinatiat albeatitulinem, sicut ad finem L. pernaturalem,ut apparet ex eius tiriagine: ideo oporis, i et ponere intelleti iam, sitieli inen aliquos,ut est h1bitus supernaturalis principiorum supernaturalitam, quae sum articuli filei, & ex conseqllelui quarundam Operat Onum,se q iae orditiantur ad fidem; quia iides per dilectionem operat iit, ut dicit Apostolus. Et hoessi neu supernatiuale, & lupetasditum intellectat de datum homini , vocatur donum intellectus,quod nominat quandam excellentiam eognitionis, penetratis usque ad intimas rerum intelligendatum essentias de veritates: quae non fit ita coinplete ex virtute luminis Auct naturalis intellectus,sicut ex virtute luminis superna- - - tu talis superadditi intellectui naturali. De qtio intelle-
legium acceptum,sed & quod ad imaginem & similia
tudinem sitam Deus cieauit eum. Nam licui dicit ut aeredem libro de spiritu de anima : Sicut Deus Pater, infisivi. Deus Filius,Deus Spiritus sanctus est unus Deus,non tres dii,sed tres petisnae, ita anima intelletius, anima voluntas, anima memoriamon sum tres animae , sed una in uno corpore,& tres vires. Et sicut ex Patre generat ut Filius, Se ex Patre & Filio procedit Spiritus sa-ctus: ita ex intellectu generat in volutitas.sed ex intelle-& volutate plocedit memoria.Multae aliae simili tudines ponuntur ibidem. Ex eo autem, quod anima est imago Dei, eli eapax Dei,ut dicit August.de Trini-- o. d. tate.Item per donum intellectus potest homo cognoscere quod est tactus ad similitudinem Dei. unde iictu dicitur in libro de spiti tu, S: anima. quod intelli. B bro de anima & spiritu dicit ut sic:Creata est anima a se
gentia eth vis animae quae immediate supponitur Deo. Cernit siqi iidem iptum summum verum, & vere in is commutabile. Sie anima percipit eorpora lens rim ginatione,corporum limilitudines: ratione,corporea rum rerum naturas intellectu, spiti tum creatum: intelligentia. spiritum increatum. Vel sicut dieitur in eodem libro Intellectus est ea vis animae qua de diuinis, quatum homini possibile est eognoscitur, ad coelestia araana penetra da,quae penetrari non possunt, nisi petspiritum eius,qui etiam profunda Dei serutatur Unde Apostolus dicit: Nobis aute reuelati it Deus per spiti- tum Quin, qui omnia sic rutatur,etiam pro sanda Dei.
.e halus alom sit nec stas, vel quae utili Lu
in eo conferatur. TErtio videndum est,quae sit necessitas sitie utilitas doni intellectus. De quo sciendum est, quod eum
vetitates necessariae ad salutem, sint nobis abscondito de quasi valatae, tam in rerum naturis,quam in sacris Seti plutis,quam in diuinis Sacramentis cie ligatis, inlatum ut intellectus humanus sine adultorio supernaturalis luminis, no possit ad eas apprehei dedas plene pertingere: planum est, quod neeelle fau, ut Spiritus sanctas intellectui hamano supelaideret aliquod lu- supernaturale,quo velamina dictarum veritat tim
Deo. vita , vita,liinplex ii simplici . immortalis ab im- οὐ Anc .
mortali:ut non siit longe a creatore seo,cui appropin. - quare videtur lamplicitate essentiae. Quia creata ei anima magna a magno, tecta a recto. Eo magna,quo capax aeternorum: eo recta, quo est appetens aetern rum vel supernotu eo beata, quo Deo unita. Iemisura
Anima namque , quam Dei pietas respicit,humilitas subiicit, poenitetia re lucit,iustitia deducit obediemia conducit, perseuerantia perducit, deuotio puritas iungit,charitas unit. Et ibidem dieitur. Quis .isa maior honor esse potuit homini,quam quod ad sit nili tudinem sui conditoris crearetur.& eisdem virtutum vestimentis ornaretur, quibus & conditori De quo in D Psalmo legitur: Dominus regnauit,decorem indatus H est,quali omnium virtutum splendore,& totius boni. tatis decore ornatus. Seqv tu Et quod maius dedecus homini, aut infelicior miseria,quam ut hae smilitudianis gloria sui conditoris amissa ad insorinem & itrationalem iumetorum similitudinem dilabatur Sequitur. Qitapropiet quisque diligentius alte dat primae sueteonditionis excellentiam; ut venerandam sanctae Trinitatis in se ipso imaginem agnoscat, honoremq; diuini similitudinis, ad quam creatus est .nobilitate morum,Se exercitatione virtutum,& dignitate meritoruhabere contendar. Vnde quando apparebit, similes ei se erimus, vel apparebimus,qui nos codidit & reforma. iiii. Haee ille. Similiteo per donum intellectus, homo regnum Dei in se inuenit,cu Dominus dicat: Regnum Lue. r. r
men penetraret, & veritates absconditas apprehenderet,& t, di
eas si e nobis miniseltaret.Quod utiq;Spiritus sanctus L Dei intra vos est. Ubi dicit Glossa Gregorij:Regnum facit dum nobis donum intellectus inspirat. Hoe enim Dei nobis insitum est dicit sositan inditam animabu
donum intellectus, primo facit nos penetrare velamina, litae tenebras metis nostrae onec ad noti tiam pi priam perueniamus,& imaginu sanctae Trinitatis,nobis concreatam cognoscamus cum Dominus dicat:
Regnum. Dei intra vos est,id est,in imagine sua. Ptimo igitui donum intellectus facit nos ad interiora nostra ingredi du meti inspitat,ut seipsam primo cognosce- rediscat,& in hoe dilig&et se exerceat. donec se vide-3. d. re quid sit, incipiat Dicit enim Ries, sic: Hoe exerciti iu
eme p.r. s. eordis oculus mundatur,ingeni uin acuitur intelligentia dilatatui. Nihil recte aestimat,qui seipsum ignorat. Nescit q)ιod sub pedibus eius mandana gloria iaceat, qui coditionis suae dignitatem non pensat. Nescit om- Enino quid de spiritu Angelico, quid de spiritu diuino
semite debeat, qui spiritum Luin prius non cogitat. Se ritur: Sino idoneus es intrare ad teipsum,quo modo ad illa rimada idoneus eris, quaesut supra teipsum In hoc exercitio homo per donum intellectus incipit aliqualiter videre, quod sactus est ad imaginem Dei, ut Asti Ocet Augustinus de Trinitate. Et auctor in libro de spiritu & anima:Tata dignitas hominis,esse cognosci-wI Is d. tur,ut non solii iubentis sermone, sicut alia opera sex dierum sum sucta sed& consilio calictae Trinitatis,&opere diuinae maiestatis ereatus sit homo: ut ex pomae conditionis honore intelligeret,quantum deberet se onostris laetitiam per Spiritum sanctum. Ea enim est velut imaeo δι artha perennis laetitiae, qua in futuro seiaculo animae Sanctorum gaudent. De hoe require supra in eap.de dono timoris. Quaerite ergo,& inuenie- . tis.& nolite fieri sicut equus Sc mulus, quibus non est intellectus, ait psalinus.
Feritares diuinae in sacra Scripturas abscondita manifestantur per donum in testectus. Post hoe Spiritus sanctus perdonii intellectus, a
cit nos penetrare velamina sacratum Scit plura tu, introducens nos ad claram cotem putioncm purae veritatis. Quod autem veritates Theologicae,& diuin , quae sunt nobis necessariae ad salute, sint velatae & abisscoditet in sacraScriptura,ostendit obscuritas prophetarum, vel prophetiatum multiplicitas figulatu, S: diuellitas expositionum Quandoque enim exponuntur historice, quandoq; tropoloetice,quandoque allegorice,quandoq; anag igare, ut supra patet in capitulo de dono scietiae. Sed Spiritus sanctus per donum intellectus, facit nos, netrare omnia velamina oleuitati a nobis veritates Scripturarii. cessarias nobis ad salutem,donec intremus ad veritatis puras illuminationes& con
286쪽
8c contemplationes in seriptiuis abscoditas Putae au- Α filium , non ita quod de non et faciat elatum, sed
tem vetitatis illuminationes, ut dicit Hugo sunt, qua-
do vetitas sine imaginibi is & figuris per siemetipsam percipitur.Richardus super Apocalypsi,& Haymodicunt,quod excellentior cognitio estau spiritus humanus per interna inspirationem siraviter tactus, nullis rerum visibilium formis ad coelestium contemplationem erigitur sicut vidit Dauid propheta. Sed Flaymo dicit ibidem: Lll quaedam visio inellectitatis quae non fit per corporales res, nee per similitudines, sed ipsa veritas in mente manifestat ut videlibus.quod proprie electarum est. Et notandum, quod donum intellectus
quandoque imantum penetrat omnia veritatis velamina, & intantum introducit mentem ad sua interio- eum elarificat in nobis Mando nobis eum manifestat,
ut clatu elare en statuus.Sed quia Spiritus sanctus procedit ab utroque scilicet patre & filio, ideo virumque nobis reuelat. Haec autem reuelatio fit, quando Spiritus sanctus per dot nam intellectus, mentem n stiam 1 tet renis eleuat, & purgat, & inflammat. Afi ctus ire terrenus & animalis impedit intellectum . ne spiritualia intelligat quia animalis homo non percipit ea quae sunt imitus Dei, ait Apostol.ldeo talibus i cst Mnon fiunt reuelationes.1 Spiritus sanctus intellectum is
voluntatem emorti , S: totam familiam mentis
inlatioribus abiit ens, impellit ad Dorniniim quaerendum,& habendum. unde Bern dicit,Spiritus san-ra,vt audiat ibi verba,quς no licet homini loqui quia D ctiis plosecto monet memoria docet intelligentiam,
nec forte pioptie poterunt dici per os carnis.Quia cusint verba imes lectuλlia, nihil eorporale habentia,nec imaginem, nee similitudinen , ideo per os carnis non exeunt. Et ideo illa nemo scit, nisi qui aceipit, ut in , Apoc. Quod exponens At gust. ibid: m dicit,quod ne- . mo scit,nis qui accipit per reuelationem,uel pec perientiam.Cu,ri bis coneordare videtur commentator,
super Angeladieraret, loquens de proprietatibus seraphicis ubi dieit sie: Ille qui ham vertia dicebat,ysque ad
tertium eaeltim peruenerat. Ze intrauit pa adi sunt Dei, ubi verba omnino seereta de proxima siletio audiuit, ad quae auris humana non coligerat,quae nemo audiret donee seiret: intus enim audiebantur,ibiq; dicebatur,&non poterat exire foras,ubi erat homo, pro- . . Pterea ab eo qui intus erat,& valde imus introrsus au- diri poterant. Sed his qui foris erant, dici non debuerant. Ne autem illi, qui solis erat, derelinquerent ut, si ab eo, tui intus erat non vocarentur;nata sui verba de verbis, sicut verba de verbo nata suetat. De verbis quae intus seruari debuetur,verba vitis soris proferri potuerunt; de immesis magna ase occultis obscura,de impenetrabilibiis prosuda:quae a nobis audita sunt in scripturis,utrum intellecta nescio. unctio tamen spiritus docet nos de omnibus. dicit Ioann. Item Spiritus sanctiis per donum iii tellectus, no solum facit nos penetrare omnia velamina veritatis inearnatae sed & veritatis increatae. Velamina aute veritatis incarnaiae sint cari, intra coidis quod possidet habitaculum, patitur diu. residere, sed statim igne subtilissimae circumspecta onis Der de exurit illud spuitus duleis & siauis .igit ut mente puro gata& mundata per internam monitionem , Lxcitatna tiriam ad paternae allocutionis auditionem,qi iam is per memoriam auditur ut dieit Ricli. Item dicit 'VU - MIn.ibidem .spiritus sanctus docet intellectu ra,se illuminat .se ilicet ad dimin verbi intellectioiieiti. Quia 'seut dicit Rich. ubi torra. Deus per intelligenta atra videtur. item dicit Berii. ibidem, quod Spiritus la: e ..s
mouet voluntatem, scilicet ad san' T ianitatis perfectam dilectione. Quia dicit Rich.ubi supra: Deus per voluntatein velasse tum amplexatur,& se habetur. sed & filius reuelat patren unde dicit Apostolus:Vs- que in hodiernum diem, idipsum velamen in lectione
veteris testamenti manet n6 reuelatum.quod in Christo euatuatur,dum nobis patiora reuelat. Vnde Dominus: Ego clari, aut te pater. od exponens Augustinus dicit: Filius clarificauit patrem, non quod'. de minus claro secetat magis clatum,cum essentialiter silerit aeternalit et clarus: led filius in nobis clarificatus, eum in nobis clarificat,dumi pilina vel bum pater mimmanifestat nobis patrem. Vnde dieit vel bum tmanifestaui nomen tuum hominibus, quos dei illi 'hmihi. Quod Augustinus de trinitate exponens dicti: Si verbum nostrum. temporale & transiicii uim: quod nos Omnes infirmitates, defectus,quos pro nobis assum- r. proserimus,& s e cistelidit,& eum qui l iiit ur: luari opsit in nati it humana ut desectus passibilitatis, mixυ magis verbum Dei, per quod facta lum omnia, se nostis,& mortalit tis ste. Quae donum intellectus omnia facit penetrui usque ad inuentionem nuda veritatis. Qiaa ipsa veritas inearnata dicit: Cum uenerit ille spiritus veritati x. docebit vos omnem veri atem. Spiritus veritatis dieitur, quia a vetitate procedit: &ideo docet omnem veritat , quia docet cum,in quo
sunt omnes thesauri sapientiae & scientiae Dei abseo diti.Nam qui ab alio procediti psium manifestat.Vnde Dominus dieit ibidem : Non enim loquetur a scine ipso, ses quaecumque audiet, loquetur, quia de me
accipiet, ex quo docebit vos omnem veritatem neceL satiam quam audiuit.Docere autem, est ipsum intellectum ad sium obiectum quod est veritas, applicat ex quo sequitur veritatem cognoscere. Sed sciendum quia iti sex veritas est. Nam est v Iitas cognitionis, vetitas operationis, & veritas dii chionis. Per veritatem eognitionis, Spititus sanctus ostendit nobis fidem Clitisti, Se Gebinam esse velissi. mam.Per veritate operationis Christia et nos op rationem perfectissimam. Pet vetitatem dilectionis Christi ostendit nobis charitatem maximam. Ad has eritates possunt te luci aliς veritates necessariae. Item spiritus sanct is per donum intellectus, non silum A.
cit nos penetrare omnia velamini veritatis incarnalps 8e vel amina veri tatis iHerea: ς.Vnde dicit Iesi : ille, talicet Spititus sani hiis . me clarifieabit. Quod Verbum exponens Atigui .dicit: spiritus bis ostendit & patrem,sicuti est, quia idem cuui patre est, de seipsum ostendit nobis: Unde dicit Dc,mm is: Philippe,qui videt me, videt & patrem. Sed de patet '
clari licauit filium, ut in miraculorum operatione . in passione, resarrectione, de in coelum ascetisorie, de in multis aliis,ut filius latificet patrem,ut supra patuit. Unde Ioannes dicit: Pater venit hora, clarifiea filium ι ιι supra. tuum, ut filius tuus clatificet te.
Verilates diuinorum Sacramentorum dono intefctus penetrantur. lixe videndu est , qualiter Spiritus sanctus per
L donum intellectus . facit nos penetrare velaminaveritatum diuinorum saeramentorum. Habent namq; sacramenta, velamin quaedam, quibus luci formes margaritas abscon tui ne pedibus pol rum immundae multitudinis c5culeentur,& ne derideant vel contemnant eas. si iit & Dominus dicit: Nolite ponere a margaritas cri.De istis velaminibus conquetit ut sanctus Bem.dicens se: Mihi apponitur veritas: ita in se. Ectamento. Angei is ex alim numenti saginatur, c nu- do grano me oportes interim quosam saetamiti coe-xi esse contenti m. ca uix t sive . palea litterae fidei velamine. Et haec talia sunt,qMe stata afferunt mot-
287쪽
piant condimentum, quod sit per donum intellectus. Α
Aharaitur: Denique ablque spiritu sacramentu ad iudieium sumitur, & eato non prodest quidquam lit tera o id it,3 fides mortua est: sed S pirit us sanctus est, qui uiuifieat,ut vivam in eis. At quantalibet sane abu- dantia spiritus noster pinguescat, non tamen pari i cunditate sumitur eortex tactameti. 5e adeps flumenti, fides 3e spes emoria& praesecia,aeterm as&tem pus,vultus& speeulum,imago Deile forma letui.-pe in omnibus fides mihi est locuples,intellectus pauper.Hine Bern.ostendit, qitoliiitellectus humanus es pauper & quas eaeeutiens, sine adiutorio diuino in cognitione tam abisnditarum veritatum sacramentasium, sed adiutorio Spiritus sancti, qui donat veritates theologicas diligentes, &ad plenum perficientes dinum intellectus, & eetera dona , fit diues & fortis ad Bpenetrandum velamina , & ad inueniendum veritates: I' absconditas.Vnde Greg. in motalibus dicit sic: Ad pet-
section plenam dona non perueniivit nisi fide. &spe,& charitate fiat omne quod agunt.Nam Christus est ostium, per quod intratui ad notitiam sancte Trinitatis Unde August exponens illud Ioannis. Ego sum Io . via,dicit: verbum assumens humanitatem, factum est via. Ambula per hominem,& peruenies ad Deum. Et Daαi a Dominus: Ego sum ostium ovium. ste hoe I . io ε ostium fides aperit.Unde in Isaia dicitur: Nisi etesideritis, non intelligetis.Igitur fi es intellectum adiuuat. Neb. 6 4 Spes autem intellectum introducit. Unde dieit Ap
δ. - . Habeinus spem firmam,& incedentem usq; ad interiora velamina trilicet piirae vetitatis. Sed chari- Cras inuenit& vnit , quia Deus thalitas est.& qui manet in cliaritate in I eo mairet,S: Deus in eo.Cuius ra. v v tio est . quia sicut dicit Hiigo. Amor siue charitas suci acinnine omnia penetiat,donee ad dilectu veniat. Sie igitur donii intellect .is. iii fide,spe.&charitate,pen trat Omnia velamina sacramentalia, perius a Berna ' do enumerata,vi dicat illud Canticoru: liment quem diligit anima mea, tenui eum, e dimitta eum donec introduca eum ad certissimam veritatem & intimam.
N Igt., m Vatio Videndum cst, qualiter per donum iri a Diectus dies in anima spititualis oriatur. De quo seiendum est, quod sicut abientia lucis solatis causa tn-m de tenebras in terra,& scut praeseria eius cau-
diem sue lumen ut videatur sensibilia; sic absentia
otitui die, intelleetias in anima causat tenebras. Unde Psalatu anima. mista:Nescierum neque intellexeriant in tenebris ambulat ,& eiusde doni praesentia causat in anima diem spirit alem, qua videntur intelligibilia. Unde Gregorius in Moralibus exponens illud lob.Vnusquisque in die suo dieit sic: Sicut ignorantiae obse tritas, sine dubitatione nox coidis dicitur, se iistellectus dies vocaturatatio huius est.quia intellectus suo lumine penetrat omnia velamina obumbrantia veritatis radios. tam naturarum, quam scripturarum,& sacramento. Erum ut supra patet,planum est quod lumen illud doni intellectus, profestin erescit,usi ne in persectum die, quo spiritualia contemplanturan quo die, mane, mo the dies rHies, de vespera distinguuntur. doni inte, Primo igitur mane huius luminose diei in mente
humana oritur, quando per donum intellectus ad n stra interiora reuocati per lumen eompunctionis,Om-V, ι. nes tenebras peccatorum de lectulo c scientiae a stergimus, ut dieamus eum Psalmista: Lausto per singulas noctes lecti im meum scilicereo scientiae,ut post hoc ad claritatem meridianae horae per contemplati
nem mane surgamus. De mane illius diei loquens Greg. in Moralibus exponens illud Iob, Consurgens G orn. t. que diluculo ossetebat holocausta, dicit sic:
namque surgimus, cum compunctionis luce petias. humanitatis nostrae noctε deserimus, & ad veli luminis radios entis oculos aperimus. Sequitur:Offerebat holocausta. Holocaustum totum incensum dicitur, quod offerre, est totam mentem igne compunctionis incendere,ut in ara amoris tota ardeat, te quasi delicta
propriae cogitationia exurat. De mane illo dicit Psal Vs. ἀmista : Mane astabo tibi & videbo. Seeundo post mane huius diei luminosae horae meri- Metuiradians claritas seruida oritur in mente ex dono intelle. huius dies ctus.quod pariter illuminat. de inflamat in facta Scriptura,ad modum hora' meliliati . dii eloquium Domini vehemeret ignitum,q iod est penetrabilius omni gladio ancipiti, pertingens v 'i ead diuisioi e spiti tus
de animae fecundum ApostoLmai, sellat. De claritare huius meridiei de radiis hilius. Rieh.dieit si e r lucundarachai s.
sine admodulia plaga est mei idiana a nimietate lucis S sei utile diei, eo quod dulce si valde delect.bileai pectui, cote piari hcatorum spirituum ordines, hilaresceims in claritate de claritate. Etsiquitur
meii die illa scilicet lucis ει seruoris scripturae, contε- plantur praemia ineritorum beatornm, gaudia ciuium sepernorum, & areana diuinorum se ereicium, & emteta huiusmodi.Propter quod dicit Domin*:Scrutamini scripturas .Qubd verbum Chrys exponens dicit:
Saluator scripturas vocat ostium. enim cogniti ne Dei apollini,hae oves custodiunt, hae lupos stipe uenire non permittunt , haereticis introitum praeci dentes Hri ille De seruore aute horae meridianae,scilicet Seti piniae saei .in qua nobiseu Deus loquiturpet . verbum suum proprium tamen incarnatu,quantus sit ostendit Ecclesia,quae ex ardetissimo feruore tacendo clamat dicens Osculetur me osculo oris sui Hunc seouorem aduertere possumus,si verba pensen ius. Nam Bernixponens haee vel ba dieit: Seeuius suscipio me. Mis suprediatorem Dci filium,que agnosco fratrem meum.Mi-C-.Ρnime mihi ia suspectus et in frater enun&cato mea puto cu spernere me ia no posse,os de ossibus meis,& caro de carne meaagi tui loquatur mihi osculo oris sui.
hi id mihi haee ora prophetalii semi verba loquutur ipse potius speciosus forma prς filiis hominu me os
letur,oseulo oris sui alloquendo Nam audio ia Moy- V .c..sen.impeditioris . linguae est.lsaiae labia immunda sunt. Hierea ne it loqui,quia puereii Non in eis iam loquatur mihi,quonia tenebrosa aqua in nubibus aeris. Et Ptophetae omnes elinques sunt, sta Ipie loquatur ps Lirs mihi, cuius gratiosa piae lentia de admirada flueta d minae fiant in me fons aquae salientis in vita aeterna. Cuius utique set mo vivus , essieax,mihi osculum est, .non quidem coniunctio labiorum, quae interdum pacem metitur animorum,sed plane infusio gaudiorum, reuelatio staretorum, mita quaedam & quodam modo indiscreta conexio superni luminis.& illuminatae motis. Adhaerens quippe Deo,unus spiritus est. Haec ille. I . Ideo sponsa in Catieis dixit: Anima mea liquefacta est, in F ut dilectus meus locutus est. mihi spiritus feruore tat tu insundendo. vel influendo,ut tota feroida sim , ait Vescellensis ibidem. Igitur quas lux meridiana est. Tertio post horam clarae S: set uidae meridiei, hora vespertina succedit in qua labor quotidianus terminariar,somnus conrcplationis inchoatur, delitiae nocturnales celeb talia r.Labor quotidianus terminatur. quia sole declinante,virtus debilitatur operarium.vode dixeriit Domino discipuli, similanti se logius ire: Mane
nobiseu DomineHnoniam ad uesperascit, & inclinata est iam dies, quia virtus est debilitata idecia labore quieueendu est. Qitare &: in Psalmo dicitur. Exibit hO-psios. ε
288쪽
ctus, somnus eontemptationis inchoatur. Unde dieit veritate mysteriorum Dei.&sacramentoriaece Cam s. a anima contemplativa: Ego dormio,& cor meum vigitat. Mod exponens Vercellensis dicit sier Eso, quod sum peI naturam,dornato, dormitio autem suspendit usum se illuum extet lotu . Se intendit & quasi inuigilat circa axerciti uni sensuum interiorum,quod incomparabilitet nobilius eli,quam exercitium sensuum qxte- δερ. s. riorum, quod persecte halieti non potest, nisi sensust 3 exteriores obdormiat.Vnde in libro de spiritu & antima dieituri Cise risus exterior carnalis sito bono vii. riir. inretior sensus quasi obdormit Et Greg.dicit: Uigilanti etenim eor de dormit, per hoc, quia interius coiit emplando proficit, & ab inquieto opere solis quiescit. Tertio in hora vespertina,destiae spirituales poli labores diurnos a Deo ministratur per donu in-B quod
tellectiis, tunc ex lacob reuersa de agro ad vesperam
si Israel,quia post iii sationes boni os eris. peruenitur' αὐ . th; coxemplationis,ut dicit Hugo. Vnde in Iob - - , d citur: quasi meridianus siligor,consiliget tibi ad ve-
Iob. 11.4 ι Iani. Quod expones Greg.in Morat .ait:Consii rget, G s. Γλ o. qilia quam a sibi claritas meridiana maneat.cum iam
occumbere coepetit. post agnoscet,quia se tiptum est: Timenti Deum bene et it in extremis .Haee ille.Fulgotnamque meridianus illuminat, & inssammat. Illi iminatio pertinet ad cogimionem , infl immatio ad resectionem Nam in charitate resectio est,qus duo maxime faciut ad delitias spirituales, & vespertina . ut pa Itiam. βυρον tet per Hugonein, ut iii pra dictum est. Fac tum est igi. γ- T. Hi tur vespere,de mane dies sextus, pet donu intellectus. C apparuerit gloria tua.Noli igitur rimere audis unum. Unum quidem est bonum,sed in illo bo.
rimus tion solum ilitelligere, sed de quadam ut ita dicam,experieni ae mami palpate,& t iactare, lii ad non si .nisi quod eon tetritae sensu,&experieti aedisciplina,intelligentis,& scientis bonitatem Dei,& veritate. qua potenti bonitate, de qua est aci veritatis in filiis grati ae Opus ipsius gratiae,operatur:tune intellectus cusapientia operatur, quod suu est. N exeqtiit uiuile fa pietia unctione sua, docens de omnibus necessariis, sapore suo intellectui ia c5municato , ut per claritateni cognitionis illuminetur.& per dulcedine cognitionis reficiatur: utrumq; enim necessataimi est ad conuiuiuspirituale, ut septa dictu est. Sed ta pellicia cognitio, quam Perfecta refectio,principaliter in uno conssistit, quod solum est necellariu ut dieit Dontinus: Ideo danum intellectus multa transcςndcndo,de peneriando, ad illud perfectu, de necellari uin unu tendis,& intrat. Quia sicut dieit Richaidus in t iactatu suo. de violeta charitate . Unum lotum est,in qno mens humana re quiescit, reficitur,& satiatur Sed de Hugo id e probat, sie dicens: Multa in hoc nitido sunt,de luee omnia cor Nug.s Fere hominis satiate non pollunt, ut probat experientia, Unum autem est bonum de hoc solii cum percipitur. satietas inuenitur,ergo no in multitudine, sed in unico est cauetas.Vnum ergo est necellat tu bonum, quod nobis praeparauit Deus. Sie ergo in musa Dei, no vili unum serculum nobis apponitur. Sed noli inquit. cc temnere, satietas enim multa est.Satiabot inquit Pro
OVinio videdium est,qualiter Spiritus sanctus per
donum intellectus in die sua, idest in illumna. Done sua conui ilium ibi rituale menti praeparet. De quo sciendum est,quod Greg. in Moral .dicit sic: intellectus in die suo conuiuium praeparat vel parat: quiam eo quod audita penetrat reficiendo eot tenebras eius illustrat. Ergo in penetratione auditoria inuenta vetitate mens reiicitur. Et ratio huius est,quia menti non suis it gustare velamina veritatum, testas vel um-no, omne bonum est Unam resectionc, unum cibum, unum sereulum,unum panem praeparauit nobis Deus.
Sed ne despicias. Audi quid sciti tu est: Panem inquit;
habentem omnem saporein.& omne delectamentum suauitatis. Et siqui Purripia vere limplex,& una dominica te sectio singularis dicitur: quia cum aliena,de ex- traiiaa delectatione , S dulcedine non percipitur.Dicitur domestica, quia amicis tantum familiatibus praeparatiar. Dicitur & viiiifica, quia unu secum efficit Omnes, q).tibus se stanel xii, & iK cipiendam Praebe . O .
Hare ille. Igit ut quia haee te sectio,ut dicit Dionyssimplex δe una, & ideo in spiritu & non in carne pet-bra in quidditatum, ut lupra dicis in eis, sed nucleiani, IJ cipitiarii deo spiritum humanu eonfortat contra infit, id est vetitatem puram. Je quid litatem nudam. veritas pura est,quando per se ipsam vidctur,non per sub-Πυ iis . lectam imaginem, vel figuratri, dicit Hugo.Et hie intellectus vere reficit.Vnde Linconiensis super princi' pium mystieae Theologis dicit sic: Intellectu Scripturae histolicum, allegoricum S moralem habet multi, sed inter tot homoqueties videre Deu in circiumvelate,& vere non est his contentus, sed transcenden , ascendit cuin sacris contemplativis ad summitatum anagogicorum intellectuum. In quibus tamen non videtur Deus sine symbolis. donee tandem ab omnibus absoluatur, de cum Moyse caliginem ignorantiae ingrediatur,in qua mens summe reficitur,ut patet per Moy imieiunantem a cibo corporali quadtaginta diebus, ut
mitates spirituales. Re quia omnem delectatione extraneam excludit, ideo spiritum velifieat, quia ubi est simplicitas, ibi est vetitas. Ite quia tantum amicis datur, ideo spiritu gratificat, quia charitas est radix mi citiae, ut satis patet in Ioanne.Item quia vivificat,ideo Ie . u. I spiritum Deo consol mat, te concordat,de ex hoe c6- cordare saeit eum seipse cum proximo. Unde oti- senes supei Cantieis dieit. Cocordia hie inchoat,quae in futura gloria inter electos coelesti patri et se per durat .Hie enim bonis conformat,in pugna superat, consolatione inebriat, Deo assciciat,amore in & amicitia augmentat,hic incliciat quo. in coeluco summat Haec a. ille Cum his concordat illud Psalmistae: Parasti in coimspectu meo mensa aduersus eos qui tabulant me Im egitur in Exodo.Cum igitiit donum intellecti is seeu. E pinguasti in oleo caputriatu. 5: ealix meus,&c. Iue Oham Gregoriu penetret omnia velamina veritatis di- quod dicit parasti in conspectu meoinensem, de e. in-miit in intellige iacum perspicuitate mensam ei se im ranae . tam in scripturis,quam indocti ina ta in figuris, quam in Sacramentis. & usque ad intimam & nudam veritatim intelligendana & deguitandam, quadam intellictuali expericlitia peti ingat,qi-d persectissimorum est,ut .ficit Bem. siper Catio, ideo donum intes- lectit, dilictissime mentem rescit. De hoc gustu experientiae Retia loquetis in libro de amote Dei,dicit:Gustus expetu rita. t C ripturarum , 3e Sacramentorii Dei, qui est in Cur: ibi. ficii ncibis sensum.ut intelligamus icti priiras. Vn.fe Dominiis post res irrectionem ape- Luc. et P. t ruit discipulis sensum .vr intelligerent scriptura . Etyr instimem:Cum scripturarimi interiolem sensum
ficientem. In eo quod dicit, aduersus eos qni tribulant me,innuit quod haec refraio conuiuantes confortat, Ze inediam siue sanae spiritualei quae virtutes eo uiuantium debilitat,extirpar. in eo vero quod diei utin- pinguasti in oleo caput meum, innuit,quod gratiosi diu ine,& delectatione caput iniis idest mentena nutrit, & decorat. Sed in eo quod dicit, calix meus inebrians, qua praeclaras est, innula spiruualem de sobria diritus ebilitate,quae mire in est ad obliui nem sui N ex hoe ad veta concordiam.& ad unitium
socianone Dei. Cibat igitui sapietia
289쪽
mentem,pane vitae de intellectus. Quem loco pateriae A est candor lucis aeternae , de speculum sine macula di- colloeauit diuinatum scriptutarum. ubi dicit Glossa idest in intelligentia diuini sermonis,quae meditantes siginat in intellectu diuinarum sol pturarum. Quarus 1 et ψ- paseuatum expellentiam habuit Greg. quando dixit: Liber, qui visceta intellectualia repleuit duIcedine in ore sancti, mel sactus est, quia intelligentes, de Deo seiunt suaviter loqui, qui hune didicerunt in cordis
sui viseetib. veraciter amare: in eius quippe ore Serruptura dulcis est,cuius vitae viseera mandatis illius t Mais i , . Q. Vst suavis est ei ad loquendum, eui inte is D.. s. s. intellecta impressa ad visendum Rerat. Ex abundantia enim cordis os loquitur,ait Dominus.
visi sapismia ct quid rinum I plantia disium i CEptimum donum spiritus sancti,quod fuit diem
re esiuiuium spirituale in anima, est donu rapientiae, quae est lux de stendens e patre luminum, di radias in animam, facit eam dei formem.& donum Dei. illustiat enim intellectivam. inflammat assectiva, roborat operativam. Facit intellectivam speciosam, assictivam
amoenam, operativam robustam. Hoc autem dolium
Mimmediate sequitur donum intellectias. vitae Augu.de, Doctriana Christiana dieit, quod, timore usque ad sapientia, quae septima est in donis & vltima. per fradus tenditur,& peruenitur. Et reddit rationem ibid.uinae maiestatis, & imago bonitatis illius. Et eum stuna, omnia potest,& in te permanens omnia innovat, S: per nationes in animas sanctas se traffert, amicos Dei Ptophetas constitui:,kilicet per interna locuti --λnem, quia sicut dieit Aug. Saplantia increata, quae-G ad μι-- filius Dei, non cessat loqui occulta inspiratione & Ie- I.
uelatione, ad intellectualem creatura, ut ad se conuer- ἔφη - , latur, Sc sie formetur,cum ipsa omnia sormet Ninn
uet. Sed nee ista sapientia est douum, de quo nunc est sermo, sed largissima omnium donorum dati ix est Est alia sapientia creata, de haec est duplex, quia quaedam est per studium humanum aequisita, dc est virtus intellectualis de qua loquit ut Philosophus is Metaphysica sua,quae potest diui sapientia aliqualiter,cum in ea V sapor quida inueniatur. Habet enim Philosophia admirabiles delectationes,ut diditur in Ethicis. Licet s tor ille non sit oleo gratiae conditus .Potest etiam illa sapientia, per rationis inquisitionem alila aliter rectu iudicium citea aliquas res diuinas habere, licet in- complete . sicut ostendit Hugo,ubi dicit se: Phit -- -λphis datum fit it,propter nos,quibus co summatio se cap. I. uabatur,& inchoatio parabatur, ut inuenirent verita
rem illam quam opolluit suscipere filios vitae ado sequium sumniae veritatis. cuius labor ipsis appositus est, nobis autem fluctus seruatur. Nouissime autem Theologiam quandam pio ratione diuinorum , α serutatione inuisibilium,quasi consummatuti sep ntiam addixerunt ac ibi corruere eoeperunt in menda dicens: daee sipientia ultima, & summa est, quia hae C cia figmentorum, & ideo defecerunt de euanuriunt. habita,animus pacatus traquillusq; per fiuitur &ω- Anselmis lectatur in ea,ergo ultima est, in qua est consummatio. Similem rationem assignat Anselmus,dicens:Spiritus
sanctus menti inspirat ad postremum sapientia, qua aliis donis superaceumulat, ut quod πω intelligit,siilicet in dono intes lectus sibi sit sapidum atque dulcissimum in dono sapientiae, soloq; rectitudinis am re sequatur, quo intestigit esse sequendum.Non enim
persectum faeiteognitio veritatis,nisi etiam sequatur gustus experimentalis. quia experiuria est magi lira intelligentiae, ait Hiigo. Et addit Anselmus ibid. dicens:
ν. Au I. In isto aedificio sic composio donotum Spiritus san-Haec ille. Unde nee illa sapiantia est donum Spiritus sancti, de quo non loquimur, quamuis ab eo detur. , 4 Est igitur alia apientia,quae desursum est.Sicut dicit Iactabus Apostolus in Epistola sua. Desuisum est,quia a patre tum iiiii est creata Et haee est vera sapietia,quia ipse est veti splendorisin boni saporis.Splendor dirigit intellectum ad veli cognitione & sapor erigit 2D sectum ad boni saporosam dilectione. Igitur quae se
sum sunt, apite, non qiis super terram, ait Apostolus. Obuctum ergo doni lapientiae principale est Deuβδ5G91 1.d sub ratione veri absolute,sed iub ratione veri in res tione ad rationem boni, ut est excitatiuu voluntatis, ad eius sapotoi im dilectionem. Actus aute sapientiae ctus residet, totamo; familiam domus interioris,idest, ad eius sapotoi im dilectionem. Actus aute sapientiae omnes animae sensus, regit, de ad suu Obsequiu diis Heli contemplari Deum,non quocumqne modo, sed ex
nit, stilicet astendendo ia Dominum,& destendendo ad proximii, ut eu Psalmista dicat: Dominus egit me,& nihil mihi deerit: in Ioeo paseoae,ibi me collocauit. Ad huius doni maiorem notitiam, sunt quinque per ordinem notanda .Primo quid sit sapietia,& quid ἡ
nu sapientiae dieatur. Secudo, quaesit necessitas eius, de qua utilitas in eo conseratur. Tertio qualiter donum sapientiae Deo petatur,& obtineatur. Quarto quo modo dies spiritualis ex dono isto oriatur .Quin to quale conuiuium menti ex eo praeparetur. Primositur videndum est quid sit sapientia de quid donum
sipientiae dicatur.De quo notandum, quod omissa sipientia carnis,quae inimica est Deo de sapientia mudi huius quae stultitia apud Deum, quarum utraque secundum Iaeobum Apostollim in Epistola sua, est ter- tarena, animalis, de diabolica.Sapientia mundi stultitia est apud Deu.Ratio est quia peius meliori praeponit. Stultus utique esset qui prum eligeret pro auro, se isti faciunt.Nam bona temporalia praeponu taeternis, sicut dicitias honores. fauorem mundi, e laude eius. Vnde merito diabolica vocatur haee sapientia. Nam
scut diabolus semper studet ad perditionem hominis, sie tales ad perditionem propriam student. Nee dicuntui sapientiae nisi abusiue , quia non sent selemtiae sapidae,sed stultet de insipi'.Nulla utiqtie illarum est donum Spiritus saneti. Est de alia sapientia vera de
increata, de qua ditatur in libro Saplantiae, quod ipse
dilectione . cum quadam experimentali suavitate leastectu. Vnde Aug. dieit:Vbi nulla est dilectio, talicet 'gratuita, quis vllam dicet esse sapientiam Et Bern. dicitiNec duxerim reprehendendum, si quis sepientiam sis ρ s. iaporem boni dissinietit: quate seplantia a sapore de- μ ν u. nominatur.vnde de Isidotus in Eumologiis dieit:Sapiens dictus est , sapore:quia sicut gustus aptus est ad discietionem sapotis ciborum,se sapiens ad dignosee-
dum sapores rerum,atque causarum aptus est. Ex his
igitur apparet.quod donum sapientiae est habitus supernaturalis,animae a Spiritu sancto infusus,ad Deum cognoscendum de saporose diligendum.
Gasit necessi is, or utilitas huim doni.
SEcundo videndum est, quae si necessitas & utilitas doni sapientiae. De quo notandum est, quod dicis o Bern. Sicut corpus habet suos quinque senuis,quibus '
animae coniungitur vita mediante, se anima habet suos quinq; sensus spirituales,qitibus inoctiungitur Aia.
mediate charitate.Sequiis, Per sεsus corporis viter, min. stimus,& huic saeculo conformamur. Per sensum vero mentis renouam tu in agnitione Dei in nouitate . secundum volimtatem Dei,de beneplacitum Dei. Vm
de dicitApostolus:Nolite eonformari huic saeculo, sed
290쪽
resorinamini in nouitate sensus vestri, ut probetis quς A eifieans totum hominem. 8e suspidiens similitudinem si voluntas Dei bona,& beneplacens,& perfecta. Eth. is dicit: Sicut omnes sensus eorporales, vipγa. io. visius, auditus,ol si sinc.sine sensu gustias infirmantur Se hebetatui in operationibus suis te omnes sensus spirituales infirmantur,de languescunt in operibus suis une gustu spirituali, vel sapientiali aut gustabilia IV - spiritualia sapida facit.Quod Ber n. bene ostodit,dum super Cantica dieit: Huela porein perdidimus,ab ipso
bene exordio generis nostri. Ex quo enim cordis palatum, sensu carnis praeualescente, infecit virtus serpentis antiqui,coepit animae non sapere bonum ae sapor noxius subintrate,scilicet concupiscetiae de sensus no- Quare multa minis prompti faeti sunt ad malu Et ideo multa bona Dei. Pretiosior est sapientia eum his opibus.& omnia P .Lquae desiderantur, non valent huic comparari.
di ratione donum sapientiae a Deo petatur,
TErtio videndum est, qualitet iste pietiosissimus
thesaurus doni sapietiae inueniri, S: obtineri possit. De hoe notandum, quod lapientia,& est quaerenda,& est pollularula a Deo: tuae tando in uenatur, sed postulando a Deo possidetur. Inuenitur per cognitione, - sed possidet ar per dilectionem . per cognitionem vi- D' fiunt,quae no sapiunt facientibus, quia sapor carnalis o detur,pet dilectionem amplexatur 3c gustatur.Videre
seu mali non est totaliter exterminatus Sed nue assidue sapientia vincit malitia in mentibus, quas intra- uerit, saporem maliquem malitia inuexit, sapore meliori exterminans. Intrans enim sapientia, dum sensu carnis infirmat,& insatuat, intellectu purificat.& eordis palatu sanat, de reparat: anato palato ita sapit bonum, sapit de ipsa sapientia, qua est in bonis nullumi ius.Haee ille. Sensu aute gultus reparato per sapiu-tiam omnes senius spirituales conualescunt de veg j tantiir.Vnde Bet n.dicit:Gustu autem qui fit in sapientia. quaedam sequit ut saporis dulcedo, qua in interiori suo sentiens anima modo quodam singulari,quae suscipit,cucta discernit. de diiudicat, seque & omnes sen-
pertinet ad intellectum sed amplexari de gustare, per- . tinet ad voluntatem de assectum. Vnde Richa diis di-.M. t. cit: Sicut Deus per memoria auditur, per intellectan a videtur:lta ret affectum amplexatur,le gustatur, vel astringitur, & si e tenetur .de hoe utique eit per finius, quam videte solum. Quod ostendit Aug.de Trinitate, in. 9.vbi dicit quod actus amplexandi siue tenendi est pro--T - ρ. ius actus voluntatis.Non enim iussicit voluntati ii. fu ud quod est praesens intellectui pet modum vili. nisi etiam fiat praeiens voluntati per modum amati.Dicit enim item Aug.quod quandoque fit, quod aliqui e gnoscunt Deum, de eum non habent. Exemplum de
medico, qui sanitatem alicuius cognoscit no proptersus vegetat, de confortat, scilicet interiores Haec ille. hoe habet.Ibi praescindit Aug.cognoscere,ab habere. i'
Idie enim gustus saporosae capientiae, sensu visus intoriorem elatificat, ad Deum sapide contemplandum. Unde Sapiens: Est enim in sapientia spiritus intellige-tiae. Omnia prospici .3e cetera,ibi scripta. Susum auditus excitat, ad Verbum Dei duplicitet audiendum. Vnde dicit Sapiens:Beatus homo qui audit me, de qui vigilat ad soles meas quotidie. Et insta: Qui me inueitcrii; inireniet vitam Sensum olfactus interiorem, i citat ad dilectum suum suauiter odorandum.Unde dicitur : In plateis sicut cynamomum de ballisum aromatizans .idore in dedi. lnati myttha electa dedi s uitatem odoris. Sensu tactus interiorem scinifieat ad dilectum inseparabilitet tenendum. ut dieit sapiens: Ptimo igitur quaeramus capi tiam inuestigando Per disum tib
cognitionem, donec tandem mereamur eam , L. recipere per amplexum, °ustationem.Hunc pretiosum thesaurum sapietitiae docet quae rete Salomon,P
dieens:Si quaesieris sapientiam quasi pecuniam, Se sicut thesauros effoderis eam, tunc intelligos timorem Domini,qui est init tu sapientiae.Quae verba expones Hier. dicit: Qui thesauros effodit, terram reiicit, fouea in altum sedit, sedulus insistit, donec inueniat quod quaerit Sie qui thesauros sapientiae inuenire desidetat, omne pondus terrenum , te reiiciat in se solsam humilitatis ficiesree quiescat donec inueniat. Haec ille. Ipsa enim sapientia,facilitet videtur ab his qui quae-Lignum vitae est his qui apprehederint eam:& qui te- D runt eam:& cogitare de illa,sensus est consummatus.
- nuetit eam beatus. Gustu igitiit spiritimii animae pet sapientia reformato,omnes sensus spirituales animae A Q. lib. IO. reformantur,& vegetantii r. laod etiam Arig. in con-
U. c. s. t. I. sessionibus ostendit . ubi dicit quod omnes sensus sui interiores pet amorosae sapietitiae saporem serebantur in summu appetibile. Et exempli fieat ibi,ut insta patebit. De huiusmodi sapientia dicit Ia bus.Sapientia quae desursim est,primuin qui leni pudica et , quia vitat eorruptelas peccati: pacifica 3e modesta est in omnibus tenens medium: suadibilis est, bonis consentiens, plena miser ordia.& fluctibus bonis, iudieans sine simulatione i fluctus autem iustitiae in pace seminamur facientibus pacem Igitur donum sapientiet solum docet,seoindium tectum iudi tum contemplari Est isti ut quae t Da sapientia,quia sicut ipsa dicit:Quia esis. s. a me in tenerit, inueniet vitam,& hautiet salutem , Domino. Sed quomodo cognoscitur inuenta sapientia,
hoc docet Bern in quibuMam dictis suis,ubi dieit sei illiuenisti plane sapientiam, si prioris vitae peccata defleas,s huius saeculi desiderabilia parui fas,si πια-
nam beatitudinem toto desiderio concupiseas. Inuenisti sapientiam, si tibi horum singula sapiunt,prout sunt ut haec quidem amara,& omnino stigienda, illa quoque velut caduca,& transitoria contemnenda: istavem ut petiina bona tolis desideriis appetenda, quae intimo quodam animi sapore dii iidices & di et ni Haee Bemardus. E st igitur ei am hoc pretiosum donum sapientiae cu habitus sit supernaturalis, de a Deo diuina, sed etiam docti te lati humanos actus, ex- E animae infundatur, i Deo fideliter postulandi im , ut e. t. acellentiori modo,quam sapientia quae eli virtus intel- lactualis .Cuius rationem assignat Aligust de Trinita- is e. t . te, licens: Superior pars rationis sypientiae deputatur,4nferior autem sese litiae. Supetior autem ratio, ut ipse in eodem libro sicit. intendit rationib. supernis, ilicet diuinis .conspiciendis Se eonsulendis.Coinspicisn- dis qi: id: m se eundum quod diuina in seipsis contemplatur. Consulendis autem secundum quod pridiuina iudicat de humanis, per diuinas tegulas dirigens actus humanos, ut homo non solum assimiletur Deo se, n.ω - ina: m imaginem . sed etiam secundum operatio
πισπ o. e. s. ma Pr L potes . unde Aug. de sermone Domini inan. med. o. . monte dicit: Sapientia est conterni latio veritatas, pa- Opus S. Bonau. Tom. I.
d et Iacobus in Epistola sua, dicens : Si quis vestium indiget sapientia, postulet, Deo, qui dat 'in rostulan. nibus asiluenter. non improperat δε dabitur ei. Po- lx qa uuot stulet autem in fide nihil haesitans. n his verbis Apo est detant. stolus innuit. quod in postulante debent esse quatuor, stilicet Indietentia. Vnde dicit: Si Mis vestrum. Sap. 7. d. indiget sapientia. Certe hac omnes indigent. Neminem diligit Deus. nisi eum qui eum sapientia habitat. Impetrandi confidentia. Vnde dicit, postulet , Deo. ι Postulare enim est filiorum rogate autem set uotum. Vnde iis Psalmo Postula, me, dee. Postulati largitas , Vnde dieita Qiridat omnibus asstuenter. Vnde in libr. Regu dicitur:Sed & haeequae non postulasti,dedi tibi, Z i diuitias