Sancti Bonauenturae ... Opusculorum tomus primus secundus, complectens primam, et secundam partem eorundem

발행: 1647년

분량: 553페이지

출처: archive.org

분류: 철학

471쪽

Possum, prorsus nescio, nisi te amare. vii lea suauitas, unica dessedo, Cordi uim amantiam salutaris praedo.

Totum quidlud habeo, vel sum, tibi dedo,

Denique depolitum meum tibi eredo. Oci, cautat tale cor gaudens in pressura, Dicens, quia dignum est, vi , matura Diligatus pisex talis mente pura, Et cum extiterit de se tanta cura. Sie mens hoc diluculum transit meditando, Sed ad primam transferens vocem exaltando, Tempus acceptabile pie ruminando, In quo venit Dominus, earne se velando.

Tune liquescit anima tota per amorem, Pauida considerans omnium auctorem, Vagientem puerum, iuxta nostrum morem, Et curare veterem velle se languorem.

Plorans ergo clamitat, 5 fons pietatis, Quis te pannis induit duae paupertatis, Tibi quis consuluit sic te dare gratis, Nisi zelus vehemens ardor charitatis Digne zelus vehemens est hic ardor dictus, Cuius est dominio rex coelorum yictus, Cuius sanctis vineulis captus & eonstrictu , Pauperis infantuli pannis est amichus.

O praeduleis paruule puer sine pari,

Felix, cui datum est, te nunc amplexari, Pedes, manus lambere, flentem Gnsolari, Tuis in obsequiis iugiter morari. Heu me, eur non licuit mihi demulcere Vagientem paruulum , & cum flente fiere Illos artus teneros sue e fouere

Eiusque cunabulis sempet assidere

Puto , pius paruulus haec non abhorretet, Immo more paruuli scitian arrideret,

Et stenti pauperculo fiet a condoleret, Et peceanti facile venia faueret. Felix, qui tum temporis matri lingulari Potuisset preeibus ita famulari. Vt in die tinetet semel cistulati Suum dulcem paruulum, eique loeati. O quam libens balneum ei praeparassem, o quam libens humeris aquam apportassem, In hoe libens virgini semper ministrassem, Pretisque paruuli pannulos lauassem. Sie assiua pia mens sitit paupertatem, Cibi parsimoniam, vestis vilitatem, Labot ei vettitur in iucunditatem, Vilem esse iseuli dicit venustatem. Ergo sie infanti im Christi retexendo,

Horae primae canticum strenue canendm Transitum ad tertiam facit recolendo,

Quantum Christus passus est homines docendo. Tune eum fletu reeitat illius labores, Sitim, famem, frigora, aestus, & sudores, Qui dignanter pertulit propter peccatotes,

Dum illotum voluit innovare mores. Vox amoris flatibus tota concremata, Oci, i,clamitat Auis haec beata, Mundo mori eupiens,cuius vita lata.

Cui foetet saeculum, sic est delicata. Clamas etgo Domine dulcis praedicator,

Exulum refugium, pauperum amator,

Qui est poenitentiunt pius consolator, Post te debent euitere, iustus & peccator.

Iusti quippe regula, vitae es doctrina. Peccatorum speculum, mira disciplina, Fessis & debilibus ellieax resina, AEgris & languentibus potens medicina. Primus in hoe saeculo charitatis scholam Instaurasti, quae Iete docens Dei solan

Gloriam. deponere grauem mundi molam, Et sie posse perditam rehabere stolam. Sed hane scholam temere mundus illidebat Spetnens & annihil ans, quidquid promittebat,

Tua vel bo bonitas vices non reddebat, Immo poenitentibus totum ignoscebat.

Quippe cui proprium erat miseleri, Diligi deliderans, magis quam timeri. Sed vessii non verbera proferens, austera

Ptieceptoris noluit more reveteri.

me in adulterio nouit deprehensa. Quam si tua pietas stilicet immensa. Magdalena sensit hoe, cum ei ossima

Est dimisita multiplex gratia impensiuti Et quid multa dicerem, quot simi consecuti D Eius magisterium 3 1 suis abluti

Vitiis sunt, motibus optimis imbuti, Et ab hostis inuidi staude facti tuti. Felix, mi licuit. sub hoc praeceptore Conuersari iugiter, de ab eius ore Mel coeleste fugere, euius prae dulcore

Amarescunt cetera, plena sunt Letore. Hre, multa talia dum mens meditatur, Ad reddendas glatias tono praeparatu Ad laudandum Dominum magis inflatrunsu Sisque horae tertiae cantus terminatur. oci, oci anima clamat in hoe statu, Crebro fundens lacrymas sub hoc ineolatia, Laudans de glorificatis magno eum conata C Christum, qui tot pertulit suo pro reatu. In hae hora anima ebria videtur, Sed eirea meridiem calor cum augetur, Vt amotis stimulis magis per oretur,

Mox ab illa passio Christi recensetur.

Plorans ergo respicit agnum delicatum, Agnum sine maeula, spinis coronatum, Liuidum vel tibus, clauis perforatum, Per tot loca lateris fossa ciuentatum. Tune exclamat pia mens, oci, cum lamentis, Oet, oes, miseram, quia meae mentis ibat statum pallidus vultus morientis, Et languentes oculi in cruce pendentis.

Sieeinς decuerat linquit in te benignum

Agnum, mortis exitum pati tam indignum tSed sie disposuetas vincere malignum, Et hoe totum factum est, ob amoris fgnum. amoris signa sunt, & postrema primis Copulans inociat, summa figens imis;

Monstrans, ut se moriens, nos animales nimis, Dum te totum laniates tot apertis rimis.

Tu amicus nouus es, tu es nouum mustum,

Sic te voeat sapiens, δe est satis iustum, Totus enim filius reddens dulcem gustum, Fungens eat nis dolium licet vas venustiam. Tamis signis poenitens monitus iam credat,

Quod praecordialitet Christus ei se dat.

Ista signa tineolam, ne me Satan dat, Nam peccati rabiem nihil ita sedat. E Ista signa tecolens, oci, i. clamos Dulcis Irsv querulor, quod te minus amo, Stringi tamen eupio disti plinae etiamo, Si eut pro me captus es eharitatis hamo. Quantum hamum charitas tibi praesentauit Mori cum pro homine te solicitauit, Sed & esca placida hamum occupauit, Cum luctari animas te per hoe monstrauit. Te quidem a letti hami non latebat, Sed illius punctio te non deterrebat, Immo hune impetere tibi complacebat, Quia desiderium escae attrahebat. Ergo pro me misera, quam tu dilexisti,

472쪽

Philomona.

Mortis In aeuleum seiens impegisti, Cum te patri vitaimam sanctam obtulisti, Et in tuo sanguine sordidam lauisti. Quis miretur igitui pro te si suspiro,

Iuncta sit e meritis iam zelanti vito, Nam affectum aluis meum modo miro, Pro ine vitam finiens exitu tam diro. Vete iam non debeo tantum suspirare, immo iuxta vel bum Iob, et ines lacerat In ea uerna lateris tridulam parare, Et extremum spiritum illic extralate. Plane nisi moriar tecum non quies annosaei, clamitans num piam conticescam. Ab hae deliderio vere non tepesiam, Quarit imitimque saeculo propter hoc vileseam. Tunc, ut demens clamitat, veniant lanistae,

Qui alii 'ant miseram cruci tuae Christe, Eiit etiam exitus mihi dulcis iste, Sie amplector moriens propriis ulnis te, Vere se non alitet tabies doloris, Qua cor meum singulis terebratur horis, Delmiti poterit, niti tu dulcoris, Fons abundans medicus mei sis doloris. Plane doleis medicus es, qui numquam punSis, Sed a corde vitium leniter emungis, Nam quos tibi firmiter per amorem iungis, Tuis clia iisniatibus semper eos ungis, Heu quam damnabilites mundus est cxeatur, Qtii euin si ab hostibus dire vulneratus, H. ine declinat inedictim. cum assit praeparatus, Languido aperiens suum dulce latus. Heii cui beneficia Christi passionis, Penes te memoriter homo non reponis P ei hane enim tu pii fiant laquei praedonis, Pet hane Christus maximi, te ditauit bonis. Suo quippe corpore languidum te pauit, Quem in sto singuine gratis balneauit, Demum sumn dulce cor tibi denudauit.

Vt i c innotesceret, quantum te amauit.

O quam dulce balneum, esca q iam suauis, Quae iumenti aiane fit Paradis clauis, Et ei quem reficis nullus labor grauis, Licet sis fastidio cordibus ignauis. Cot igitaui si quidem minime persendit, Ad quid Chri ilus Optimum suum cor osseudit,

Super alas positiam crucis, nec attendit, Quod teclinatoris vices hoe praetendit. Hoc reclinatorium quoties monstratur Piae menti toties et glutinatur, Sieut & aeeipiter totus inescatur, Super carnem rubeam per quam reuocatur. Post hae clamat anima quas dementata,

O reclinatoriam caro cluentata. Per tot loca propter me cur non vulnerata.

Tecum sum3dum moreris non sum colligata. Licet tamen miserae sit istud negatum, Milii quidem eligam nouum criiciatum Gemitum videlicet, iugemque ploratum, Donec mundi ἀeseram gratiem incolatum. Post haee dulci, anima plus de plus seruescens, Sensu toto deficit, eqrpore tabescens.lam, vix loqui susticit, sed assictu ere ens, Suo lecto decubat, ut pi te languescens. Ergo d licis gutturis organo quassato. Lingua tantinia palpitans sonitu sublato, Sed pro verbis pia mens fletu compensato

inentatiir Dominum, corde lauciato.

Sie langurnii liquidem nil nisi plorare Libet, & sata pete corde suit irare.

Suos enim oeulos nescit te uocate A Christi vulneribus, aut cor separare. Opus. S. Bonau. Tem. I. Para. II.

A sie est autem animus illius illectus, Quas ei praesens sit moriens dilectus,

Et acri eminime retrahit aspectus,

Quia ibi oculus, ubi est assectus. Gemitus, suspitia. lacrymae, lamenta, sibi sunt a liliae, cibus, alimentae

Q Libus noua martyr est interim inuenta, Sie suo marturio praebetu ilicrementa. In hoe statu respuit. quidquid est terrenum, Mundique solatium teputat venenum, sed ad nonam veniens moritur ad plenum, Cum amoris impetus carnis rumpit filum. Nam cum, eonsiimmatum est, recolit clam ille, Hora non a Dominum, & sic expilasse,

B Quis simul moriens clamat penetrasse

Vocem istam suum cor, atque lacerasse. Ferre tandem impotens iaculum tam sorte, Moritur, ut dictum est,sas ici morte, Nam panduntur protinus ei caeli portae, Dignam, ut intelligat, se sanctorum sorte. Requiem pro anima tali non cantamus, Immo est introitus Misi ae, Gaudeamus, Quia si pro martyre Deum exoramus, Ut decretum loquitur, sancto derogamus. Eia dulcis anim , eia dulcis rosa, Lilium convallium, gemma pretiosa, i carnis sceditas extitit excisi, Felix tuus exitus morsque pietiosi. elix quae iam seueris requie cupita,

V Iesee sponsi brachia dulcitet sopita, Eiusque spiritui firmitet unita, Ab eodem percipis oscula mellita. Iam quies uni oeuli, restant aquae ductus, Nam aperte percipis spei tuae fluctus, Quia perq iae secuti euasisti fluctus,

Tuos inter oscula consolatur luctas. Dic, die dulcis anima, ad quid ultra fieres Habens caeli gaudiam tecum cur lugeres Nam solus est omnium cui tu adhaetes, Et si velles amplius certe non haberes. Sed iam metrum finio, ne sim laetiosius,

Nam si vellem sicli te quam delitiosus Sit hie status animae, quamque gloriosas D A malignis diecter sallax demendosus. Quidquid tamen alii dicunt stat et chare,

istum nouum mattrtem libens imitate, Cumque talis suetis Cht istum deprecare,

Ut te cantus martyrum domat cantare,

Dequentemus eanticum istud soror pia, Ne nos frangat taedio vitae livios via, Nam laetantem animam in hae melodia, Post hane vitam sumpit Issus & MARi Ergo soror tuum em ita citharizet, Se baptizet lacrumis, planctu marulizet, Christo totis viribus sic nune organizet, Vt cum Christo postea semper solemnitet. Tune eess,bunt gemitus, & planctus dolotum E Cum adiuncta suetis chcitis Angelorum, Nam eantando transies ad caeteriem choruΠ , Nupta selieissimo Regi laeulorum, Amen. Deo gratias. Finis ta opusculi.

Ecclesiae Doctoris opusculum. De 'te e bu Domini iv cnice.

473쪽

Meditationaes carmine exseripias in septem A Alloquens ambos dulciter prae vocis oraculo, verba,qua Chrasin Domin- in erHe prolatii, Commendasti b ignim matrem Christi discipulo,

que orationem omm sectus ardore O qaalis perinutatio, o quanta inaequalitast

2 mmmm verbum.

E s v salutis hostia, salutis sacrifiei ut I E s v salutis gratia, salutis beneficiuna.

I E s v tuta stilucia,& tutum refugiun , Tu pro humano genese, ut captiuum redimeres. Tu pro humano scelere, ut culpas nostras tolleres, Tu pro diuino munere, ut nos Deo coniungeres, Non treusasti vincula, non flagella, non verbera. Non latronum patibula, non liuores, non vultiela,

sed dum te et ux susciperet, de hostis in te fremeret, Dum malleus percuteret, & clauus carnem scinderet, Dum sensum dolor augetet, Si iacet sanguis flueret. Dum passio te premetet, angustiaque cresceret, Patrem rogasti precibus, ut tamquam ignorantibus, Tuis ignolcat hostibus, ae te crucifigentibus, Dicens: Parere ignoqie iuu,quia ness. v qma faciunt.

Oratis.

o mitis patientia, o mansueta misitas, O immensa clementia, is immensa benignitas, Qui, ut is mitissima, non promis querimoniam, Qui, ut mater chalissina, iam excusas iniuris m. Vt anima duleissima, tenes beneuolentiam, ut voluntas piissima, praebes misericordiam, Ad te vadit spes animae. ad te clamant suspitia, Ad te decurtunt lacrymae, de pulsant desideria, Confident et dicentia, Ignosce nobis Domine.

IE s v largitor veniae , I E s v solamen tristium,l e s v laus poenitentiae, I a s v spes poenitentium, Dum penderes innoxius, horum in poena socius, Dum te unus argueret, de stulte reprehenderet,

Dum insultans insurgeret, de blasphemando dicereti Si tu es Dei filius, salua temetipsum de nos, Esto tibi propitius, sicut salvasti alios.

Dum alter hunc eorriperet,& hune stultuin ostεderet. Dum se malum eoncederet. & te iustum a mereret, Dum ad te se eonvcrreret, Si supplex tibi dieeret, Memento mei Domine, dum ad tuum perudiretis Regnum plenum dulcedine, dum te regem ostendetis, Tu amas paenitentiam, eorda trahens per gratiam, Non solum hane memoriam concessisti, sed gloriam. Dicens et Amen rico tibi hodie mecum eris in Parad se.

o prompta Dei ehatitas, prompta misericordia. O prompta liberalitas, prompta munificentia. Ad te cutrit deuotio, ad te redit memoria, Coram te fit confestio, tibi patent praecordia, Ideo eum fiducia tibi precamur Domine. Quies strie malitia solus, & sine crimine,

In tua patientia memento nostri Domine. Tertium Verbum.

IE s v lux & rex gloriae fili Dei & hominis,

Ia s v flos pudicitiae fili Mariae virginis. Dum hae virgo sanctissima, tota plena doloribus

Genitrix an, antissima, tot consecta moeroribus, Tibi mater charissilia, tota perculsa fletibus, Nutrix diligentissima, tota stacta singultibus, Ilixta elucem assisteret. de te pendentem cernerex, Duir tormenta conspicerer, L prae lucta deficeret, Tu videns inauem fidibilem, messam amaritudine, Matrem tuam venetabilem, dignam beatitudine, Videtis quoque disti pulum. amarum & amabilem,

Fidelem Dei famulum Ioannem vita nobilem,

o qualis desolatio, o quae matris aceibitast Dum eustos matri traditur, pro magistro discipulus, Dum per mattem sulcipitur,pro Deo vir pauperculus, Dum matri custos mittitur,pro rege simplex famulvis Sie tuae I E s v gratiae me commendo humiliter. aeqae prouidentiae me commito perenniter, ut exorante virgine, pro nobis xe supplieiter. A peceatorum turbine simus securi iugiter.

' π E s . patris ingeniri virtus, & sapientia.

I. I E s v cuiusque conditi, tenor, di consistentim Tu vii tute mirabili panes multiplicauetas, Tu virtute consimili stellam infans duratas. Desunctos suscitauetas, Opeta mira seceras, Morbos omnes sanaueras, totum Orbem formaueras, Tu vita ute terribili daemonia eieceras, Tu virtute consimili hostes tuos prostraueras, Sed affixus patibulo parii factus obediens. Iulla patris, ut vinculo vinctus manens.& patiens, Qui vult quod hanc anguli iam, ut insimus,sustineas, Neque dieiam potentiam te liberans egeri eas, Quapropter tuo sensui condolens naturaliter,

C Clamorem consers planctui dicens lamentabiliter.

lamentum mirabile, salutem agens hominum, o innocens eor humile, poenas deplorans eriminum, Ad te fert me compassio, pro me te pati sentio, Ante te me proiicio. tecumque luctum facio,

Nam iste luitiis utilis est mihi pro solatio, Qui mihi praemialis sit in aeterno gaudio.

mn verbum sequitur.

IE s v dulcis memoria, stibunda dilectio,

IEx v duleis fiducia, laetabunda refectio. Dum extet,sus ea isteres super aram patibuli, Dum immolatus ageres redemptionem populi, I Dum te nudum aspiceret mundus instar spectaculi, Dum lanientum ostenderet super te vultus saeculi, Dum hostes de te luderent, & noti tui fugerent, Dum claui membra tenderem,& nerui se contraherEt,

Dum vulnera tumescerent, εe humores defluerent, Dum carnes contremiscerent, de virtutes arescerent,

Sitim sumpsisti seruidam, sitim amore languidam, Sitim virtutum cupidam, nostrae salutis auidam, Benigne dicens: Sitis, hominum fidem eupio, salutemque desidero, proqia a pati me offero,

o sitit saluberrima exoptans amicitia o sitis eoidis intima stangens concupiscentias, Pt aesta ut ad te sciam,& ista siti ut ardeam, Prauam sitim effugiat lonee ad te fontem transeam, E Potumque vitae hauriam, quo scelix semper maneam, Et Deum rueum videam, sanctam ingressus patriam.

Sextum verbum.

π Esu nostra Redemptio, Ilsu Redemptor omnium,1 la x v nostra dilectio. IEsu salus credentium, Dum per crucis mysterium diligenter perageres, Redemptoris ossicium, ut hominem redimeres, sustinendo supplicium. vi inde nos eriperes, Consummans sacra fietum tuae carnis, de sanguinis, Consummans paeis praelium salut iis certam in s. Consummans transitorium cursam huius imaginis, Consummans opifieium redemptionis hominis, Dum mortis horam cerneres, cum hac viri deficeres, Dum

474쪽

Dum finem iam eontingeres,dum omnia perficerea, A te conquisitis summa eum Hllentia, prisino suo stlendorare tutam. Sunt autem decem d octo capita, ad qua reduci posunt omnia, qua de hoc argumento a Sancto Bonauentura tractanIur e ideoque in lectiones totidem tracta tam istum distinxims .

Ut in siimma eo luderes, dixisti: Consu--- est, Nam Iesus erucifixus est, & agnus immolatus est, Sanguis eius equias est, & pretium Glutum est. Di, alus deuictus est, de bellum consummatum est, Chilographum deletum est homo iam redeptus est.

Uraiis.

O bonitas bone Iesu, qui es nostra iustitia, O veritas vere Iesu, qui es nostra icientia. O eharitas chate Iesu , qui es nolita Redemptio, o sanctitas sancti Iesu. nostra sanctifieatio, Contanina nobis gratiam, de consumma iustitiam,

Conlumina conscientiam, de consumma lapiatiam S Ptιamnis vertri m.

ΙΞsv via rectili ma, Iesu salutis ostium.

Iesu porta tutissima , Iesu protector omnium, Iesu salubiis vetitas, dc lux inentem illuminans, Iesu vitae scelicitas , dulcor in eoide iubilans, Dum in extremis agetes, ut animam deponeres, Dum hane vitam deleteres,ut ad limbuin defaenderes, Volens viam ostendere, Pet quam debemus perge rivolens cunctos insuaere, qui facti sunt de puluere, Volens illum ostendere, qui potest nos defendere, Ii, quo debent confidere, qui inortem debent eapere, Tuum sacratum spiritum tuo patri sanctissimo, Commendasti per gemitum sermone deuotissimo,

Et inelinato rapite fixus inci is stipite, Aeritet cruentato te turpiter de indebite, Tu emisisti spiritum, de orbis talem Demitum, Cinlot quisqve per circuituin tuum percepit obitum, Vte uncta fictum facerent, de elementa tremerent, Vt saxa se dirumpetent. de sepulatira se panderetit, Vt tetiae motus fiet et . velum templi se scindet et, Vt luna retrocederet, solque sontenebresceret, Ut numdus in γmiseerei, de natur siens diceret, Ego lugens deficio, vel Dere, inest passio.

ο mors, mora lacrymabilis, per qua ploram omnia,Om iis,mors lai TentabitisauperquMn flent Innoxia, O mors,mors admitabitis,qua suc it intur mortui, o mors, mors amicabilis, qua exaltantur it remit, O mors iacta,mors nobilis, rqaain delentur scelera O mors pia, mors utilis,per quam donantur pia mi , DPraesta, ut haec memoria nos teneat continue, Et iri.rii let praecordia, eorque pungat assidue,

Ut menti lumen influat, Se in Vendis instruat, ut nos i culpis exuatae vitae donum tribuat,Amen. Finu Fusicias de septem verbu Do σἰ.

S. BONAVENTURAE EXIMII

Ecclesiae Doctoris opusculum, O D INSCRIBITUR

Speculum B. Mariae Virginu. E

Sanctus Bonaventura hoc vasculo salutationem Angeticam diluerile explicat.ct Sanctis ima Dei genitruis excellentiam miris laudibus eri. Propterea enim opusculo titulum hul - ριι fraefigit, quia in G, Reaissima Virginis

grat a ,υιrtutes, cr dona veluti imagines in lacidissimos=eeulo repraesentantur. Adhibet a tem ad hoc comprobandum auctor , Sanctorum trum auctoritates varias,quibus Iotum opin

culum conspersum est, ct iisdem maiyri ext Singularum lectionum summa haec est. God in salutatione Angetica quinque sente

ιια ordInauιur, in qu bus qu/nque dulcisi ma latitaei beata Mariae Virgiuis insinuat . tur. Lectio L.

B God beata Virgo Maria libera fuit a tri

plici vae culpa actualis . a triplici vaemis r Originatis: cir a triplice vae poena guem natis. Lectio II. De significationibus nominis, Maria. Et quod beata Virgo mare amarum, selia maris, i uminatrix σ Domina tonuenienti inmedicitur. Lect. III. Nomen Maνia, beata Virgini quamsit conue-

mentis imum. Et quod eadem ora ut vitio caruit, cr cinni virtute claruit. LeLI IV.

Tuodpatia beatae Maria sit vera, immensa, multiplex,ct utilis valde. Lect. V. 2uod quasruplex gratia tu beata Maria es consideranda, scilicet douorum, tabιorum, priuilegiorum, o praemiorum, σde earum singulis. Lect. n. euo/ nouem sint plenitudines in Marra, qua

nouem ordinum Angelorum plenitudines r praesentant in gloria. Lect VII. uοά Dominus , de quo dicis r beata Mariae, Dominus tecum, generaliter es Dominus mutuersalis omnium rerum , potem Ismus, sepientissimus, valentissimus, ac indeficienti Omin, ct cam eo beata Maria etiam ta- ω. Lect.VIII. Od Dominin de quo disitur beata Mariae, Dominus tecu,sterialiter est Dominus ere turae ratisnatis,pissimis, iusti min.certis m,ac nominatis imus,cr. His ratam cum se beata Maria. Lect.M.

God Dominus, de quo dicitur beatae Mariae. Dominus tecum , tam singulariter est cum Maria, ut ipsa eius sit filia nobili ma,ma

ter dignisiima ,stensa venustis ima, ct --

mentissime aurorae comparatur. Lect XLmomodo beata Maria sit virga, O virga

florens. Lect. XIT, Momodo beata Maria comparetur regina , in palatium eum rege ingredienti. Lect XIII.

Mod beata Maria sit benedicta ob pleniluilinem gratia, ob celsitudinem prolis, ob mul-gitudinem misericordia suae,ct ob magnitudinem gloria sua. Lect tam Mod Maria sit benedictaperseptem virtutes contr/ senem capitalia vitia. LMI.XV.

475쪽

432 Speculum Beatae Virginis.

quidquid quidquid

Lect. XVI.

Fractus ventris beata Maria quorum si, o

Fruum ventru beatae Mam, ad quos esse fit necessarius, de duodecimitati tali

PROLOGUS.

V N M , ut ait beatus Hieronymus, Nulli d bium cst , quin totum ad gloriam de ad laudem pertineat Dei,quidquid digne genitrici suae impensum fuerit: ideo ad laudem S: gloriam Domini nolui Ieia

Christi,aliqua de laude,ee si otia glotiosissimae mattis Ueius promere cupitus, dulcit simam eiusdem matris sa lutationem P O materia allumete, dignum duxi. Sed certe ad hoc opus nimiam omnino sateor tile meam in nici etiam,pooptar nimiam materiae tantae incomis prelientibilitatem '. propter miniam icientiae intae te-ituitatem: propter nimiam linguae meae ariditatem: propter nimiam vitae meae indignitatem . propter

nimiam pei sonae laudandae laudem de laudabilitatem. Quis namque materiam illam incomprehensibilem esse dubitat, de qua sanctus Hieronymus ea , qtiae sequuntur,dicere non dubitata Quod natura no habuit,

usus nesciuit, ignorauit ratio,inens non capit humana, pami caelum, iti per re Ia,creatura etiam miratur om.

ego tam in tu iliciens, cutite valerem ea , quae tantae vii si is laudibus digiis, tantaeque virginis viatoribus retri accommoda, cum in his ille tantus ac lator eius& l. uidator Beatus Bernat dus coercetur. Ait enim sic: Non est quod me delectet magis, quam de gloria vir- δε - .ginis matris habete ferinonem. Et caulam huius lub-Σω.-ι , lingeras , ait : Tanto eam affectu deuotionis ample ciuiuur, honorant, suscipiunt, ut dignum est, uniuersi,

vi licet de ea loqui gestiant omnes, quidquid dicitui de ii diei bili ino ipso,quod dici potuerit minus gratum

sit minus placeat,minus aeceptetur.Horlatnt rame Seeonsolatur me beatus Hieronymus dicens: Et si ad hoc DIE .iusiis,

nemo inuenit ut idoneus, votis tamen omnibus cessi pratν --.re ii 5 debet quilibet peccator, laudibus Beatus etiam Augustinus loquens quomodo Dei filius matri suae

sincunditatem veniendo ait lit ,& integritatem nascendo non abii alit post pauea se intulit diems:Tantum qnippe donum Dei nee sati poliqipus , ad eius

enarratidam magnitudinem paruuli, de tamen laudare coempestinHirme tacendo maneamas ingrati. Et certe

vidua paupercula,quae duo aera minuta Deo gratissima obtulit, non propter hoc Osserre non dcbuit, quia magis offerre non valuit , immo offerendo quod potuit, lumino Deo placuit. Hinc est, quod ego pauper ingenio, immo pauperrimus tam scientia quam Cloquentia, hoc exiguum donum, hoc pauperculum scriptum ad honorem tantae Reginae offerre praesumpsi: ut innis caelelitis,hoe totum est,quod per Gabriesem Mariae C ipso tanquam in quodam Obscuro speculo, Iam diuinitus nunciatui & pet Christum adimpletur. Qua de causa, de tali tanta lite me loqui indignum fateor. Item quomodo scientia mea teimissima, ct mens meaia,scurissima dignas Maiis laudes excogitate suiliciat, cum in his ille illuminatae mentis Ai linus deficiat Rit enim sie: Lingua mihi desicit, quia mens mea non sussilit, Domina. Domina,omnia intima mea sollicita sint, ut tantorum beneficiorum tabi gratias exsoluam. Sed nec cogitare possum dignas in pudet pro- dem set te non dignas. litatus quoque Augustinus Mariam alloquens ait: Q iid dicam de te pauper ingenio,cum de te quidquid dixero, minor laus est, quam dignitas tua ira cretur Item: Quomodo lingua mea rudissima,

res ei uidem Reginae amatores,qualis &quant .sit sautem tenuiter speculetur.Et quia idem scriptum ad instat tu dis speetili aliquantum repraesiciuatiuu est vitae,& gratiae & gloriae Mariae: ideo non inconuenienter

appellari potest speculiam, Maria.Eia ergo benignumma Domina mea Maria, liud exiguum munus, quod dat tibi pauper amicus accipito piacide. Te enim cum hoc multu lauto,ie cum hoc opustulo salutationis tuae saluto, te genibus flexis, te capite inclinato, te corde, & ore saluto salutemque dico. Aue Maria, &c.

God in silatatione Angetica quinquesenten-

u es E. Mariae Virginu insinuansur. litigur Augustinus dicat:Quid nos tantilli,quid acti ne pusilli in laudibus Mariae reseremus, cum omnium nostrum membra si in inglias verterentur, eam lauis date nullus QEcete valeret ' Item: Cum laus non sit speciosa in ore peccatoris : quomodo ego miser peccatot homo quomodo indisni sitivae vitae ego homui eio, lautis Matiae audeam innare, cum in his illum dignissimae vitae Hieronymum audiam trepidare Sic namque dicit: Timeo latis & valde pertimesco, dumis vestiis cupio patete prosectibus, ne sorte sicut impro- bus, ita & indignus laudator inueniar. Profecto cum nee sanctitas,nec facundia stippetat,ut beatam & gl riosam virginem digne laudare queam. item. Ad quid Ak Marsa gratia plena, Domnm tecu.bene iactatu in bene linisse iactu. tetris tui. Audi dulcissima virgo Maria, audi noua, audi mira. Audi filia,&vide, & inclina autem tuam. Audi Gabrielem mincium illum gloriosum. Audi foecundationis tum

modum miraculosum. Inclina aurem tuam ad conse

sim fluctuosum. Ludi certe quod i Deo patre ibi an-

nunciabitur. Vide quomodo filius Dei ex te incarnabitur Inclina aurem Spiritui sancto, qui intra te oper bitur. Quia ergo habes aures audiendi audi & in principio audiendorum audi inauditam hane salutatio-

aquae pauxillum mari addam 3 Ad quid modicum la- E sed a fidelium deuotione de Spiritus sancti inspiratio-pillum monti adiiciatu Sed certe coem Maria diuinis& angelicis laudibus nimium magnificata si,quid nostra,quid praeeipue mea paruitas eius laudibus adiice- Ibid. taria re possit Deliiqite beatus Hieronymus de ipsa loquus, ait: ut veruto fatear quidquid humanis dici potest verbis, mimis a laude caeli est: quoniam diuinis di angelicis est excellentius Haedicata, & Laudata praeconii . A Prophetis quid in piaeniinciata a Patriarchis figuris S aenigmatibus piae sigilata, ab Euangelistis exhibita,& inon strata , ab Angelis venerabilitet atque ossici sissime salinata. Haee omnia diligenter pensata, Pium lectorem, picimque auditorem mouere debent metuo, ne interpositum est.Vltima quoque clausula videlicet: Et bene actu. stultiti Deirti risi,non Gabiiele salutate edita, sed ab Elisabeth, prophetante addita est. Dicamus ergo snguli,dicamus uniuersi: que Mamia,cte overe gratiosa.& venerabilis. O vere gloriosa id admirabilis salutatio,ut ait Beda quato humanae consiuetu- Bod L . dodini inaudita,tanto Mariae dignitati est cogrua In hac anninu. P. duleissima salutatione quinque dulcissimae sententiae ordinantur, in quibus quinque dulaisimae commendationes siue laudes virginis insinuantiit. Ο ὐere dulcis insinuatio. In simiatur namque in his quam purissima,

quam plerussina,quam tutissima,qua dignissima, qua

utilissima

476쪽

Beatae Mariae Uirginis. 4

utilinima intit virgo beata Llaria. Purissim inqua, A autem est quod triplex est vae .a itu, immunissim i fuit Brata iugo

propter culpae caretitiam. Plenissima, propter gratiar assiuentiam. Tutissima propter diuisam praesentiam. Dignissima propter perlone in reuerentia. Utilissima, propter Ptolis sitae excelletiam. Mana putissima, pr pter culpae catentiam suetit'Matia, bene insinuatur cudicitur: Aue. Rem namque ei dicitur: Ane, quae ab omni vae culpae immunissima fuit. Sic utique matrem Dei decuit Ansilino teste qui ait: Decebat ut liominis illius conceptio de matre purissima fieret,ut ea puritate, qua maior sub Deo nequit intelligi,vir, illa nite et, cui Deus pater unicum filium, quem cle corde filo aequalem sibi genuit, ita dare disponebat,ut esset unus atque idem Dei & hominis filius. Ite quam plenissima Vper gratiae assiuem iam fuerit Maria, iam insinuatur, cum dieitur: G alia plena. Et vere Plenaae plus quam plena,iicut testatur Anselmus, deuotissime exclamans& die ens: O sumina plena ct saperplena gratia,de cuius plenitudinis exundantia respersa, sic reuiuiscit omnis creatur xltem quam tutissima per diuinam praesentiam Metit Maria bene insinuatur,cum dicitur niti tecum. Metito Domino praesente,Domino secum existente Maria specialiter tutissima est: luia Dominus pater,Dominus nitus, Dominus Spiritus 1 anctus sie ie- cum est,quod ipsa ei specialitet familiat illima est seu ts tet per beatum Bernardum qui sic dici QNee tantum ominus filius tecum,quem eatne tua induis , sed de ista, eui ditam est: Aue. Est autem vae culpae vae mise.

riae, & vae gehenna. Est alitem vae culpae in ratis, v emiseriae originalis, & vae poenae gehenitalis.De his triabus vae non inc5grue intelligimus,quod in Apocalypsi legimus. Audiui, inquit tomities,vocem unius Aquilae A.,ia volantis per medium caelum, licentis voce magna. Vae, vae,vaeaaabitantibus in terra.Sed ecee quodlibet istorutrium, Uae, multiplicatur,lieu pet tria vae, ut se simul sint nouem vae,contra quae Mariae recte dicitur : Aue. Nam tria culpae, tria miseriae, tria gehennae sunt vae, pro quorum carentia ipsa metito salutatur per, me. Plinio igitur elia illumi considerandum est , quod Maria triplex est vae eulpae, videlicet vae culpae coidis, vae culpae oris, bc vae culpae operis.De his ilibus vae etiam diei j. potest: vae vae, vae habitantibus inter a. Vae ergo pec-om. de Opetiscatoribus sito culpa cordis, sicut dicitur in Isaia: vae qui profundi estis eor de vi a Domino abscondatis c5silium, dee.Vae certe profundis corti ad malum, quia . profunda corda malotum, sunt profundae sentitiae di i volorum, de profunda sepulchra plena foetoribus vitiolum. Vae ergo eis,ut dicitur in Mattharia: Vae vobis Mart. 3.ι scribae de Pliaiisaei hypocritae, qui struites citis sepulchris dealbatis,quq soris as parci hominibus spectora, intus autem plena sum ossibus momiorum, S omni spurcitia. O quam longe ab isto vae fuit innocentiss-Bo u iuinum cor Maiiae, teste Bernardo, qui ait: Pt istium de Dominus Spiritus sanctus de quo concipis,dc Domi- C lustum Maria non habuit, de ab innocentissimo cordenus pater qui genuit, quem concipi .Ite uuam dignit, sima propter personae seae reuerentiam fuerit Maria, bene insinuaturaeum dicitur: in D m.lισάν Nequaquam enim persona eius posset non esse dignissima,quae tanta benedictione est leuetendissa in a. unde iterum stupens,& exclamans dicit Anselmus. O virgo benedusta de lupei benedicta, per cuius benedictionem benedicitur omnis creatura, non solum a creatore, ted creator a erratura .ltem quam utilissima per prolis sua excellentiam suetit Maria, bene insinitatur cum dicitur: Et benedictui formia ventris tui. Ad saluandu namque mundum pet hoc utilissima suit, quod ipla fluctu salutis excellentulimum , de potentisimum genuit. Ideo idem deuotus Anselmus au : Pet Lecunditatem

eius etiam pinnitetia longe suit .vnde ergo cor Mariae pc itere debuit, cum numquam dignum aliquid nitentia admisiit Ideoque mundissimum eor eliis non sitit lentina diaboli, non fuit sepulatirum viiij , immo fuit hortus de paradisus Spiritus sincti luxta illud Ca- Cano. dticorum:Hortus conclusiis soror mea i ponia. Hortus, 'ν -

ut ait Hieronymus, hortus delieiarum,in quo consta Isunt uniuersastorum genera de odoramenta Utitutum. io-ν.

Quia ergo Maria tam longe suit ab illo vae ideo meri.medae. s. to dictum est ei: Aue.laena vae peccatoribus pro culpa oris, sicut dieit ut in IsaiaeVς qui dicitis malum bonu, de bonu malum. vae his, vae omnibus,qui ore peccant, sciat in Psalmo dicitur: Venenum aspidum lub labiis eorum o quam longe ab isto vae fuit sinci, utilium os tuam Domina, immundus peccator est iustificatus, D Mariae,unde beatus Ambrosius dicit: Niliit Loruum in AM .M. 1. damnatus saluat usae exul reductus.Partus etiam tuus Domina mundum captiuum redemit aegrum sanauit, mortuu suscitauit. Videtis chatissimi ergo,quomodo Maria propter culpae carentiam,& immunitatem merito per Aur, salutatur: propto gratiae siluentiamin immensitatem. merito, Gratia ena commemoratur: propter diuinam praesentiam,de familiaritate, merito, Domi tecum insinuatur: propter personae suae reuerentiam de dignitatem erito, Benias ctia Det muliereibiis nunciatur . propter prolis suae excellentiam, Se utilitatem merito, Benediario ritu ventris tui proclamatur. De his autem singulis secundum ordinem videamus

LECTIO II.

mod D. Virg. Maria libera sit a triplici vae

culpae actuatis. a triplui vae miserra oragina sis: a triplici vae parnae gehennalis. As e Mirio gratia ρυ , c. Vetbum bonum de

sume personemus illud aue, quo initiata eli nostra redemptio ab aeterno vae. Personemus, inquam, singuli, per nemus deuotissime uniuersi, dicentes: Atie Asaria Aue,le aue,de iterum aue,dc millies aue Ecce ellatissimi ,sicut supta dictum est, sanctissimae virgini Maria propter omnimodam culpae carentiam de immunitatem, propter omnimodam vitae innocet

tiam , 8d puritatem , merito in principio salutationis Aue dicitur:Aue utique de absque v3.Consies: san oculis Maiiae, nihil in x et bis proe , nihil in actuin - de tris triis recundum fuit in ore igitur Maiiae non siit sel.& 4,nenum diaboli, is mel de lae Spiritus sancti. Iuxta illud Canti eoruin: Facius distillans labia tua sponsa: mel& lac sub lingua tua. Notine Maria mundissimum lachabuit sub lingua, quando castissimum illud verbum ait: Quomodo fiet illiad:Nonne etiam Maria dulcisti. Iul. t dmum mel sub lingua habuit quando illus mellissuum verbum dixit: Ecce ancilla Domini Quia ergo a Ma- α --tia tam longe fuit otis vae , ideo merito dictiim est ei: Auriliem vae peccatoribus pro culpa operis,scut dicitur in Ecclesiastico: Vae duplici corde, de labiis scelestis de manibus male facientibus. Vae duplici corde pro Ee v. r.en culpa cordis: vae t biis scelellis,pto culpa oris: vae ma- nibus male facientibus, pro culpa operis. O quam longe , tali vae fuit o me opus, de omnis vita Mariae. Propter quod Bernarius ait 3 Decuit Reginam virgi' 'num,singulari priuilegio sanctitatis absque omni pec- i .. ad Ca-cato ducere vitam, ut dum peccati mortis paIeret pe- -ic.Lug. remptorem, munus vitae,& iustitiae omnibus obtin Iet. Nota, nee corde, nec Ore, e opere maculam peccati habuit, nee contraxit, ut vere ei Dominus dicere posset: Tota pule ita es amica mea, de macula non est in te sic ergo in nocetissima,s: sanctissima Maria corde fuit absque vae ore absque vae, opere in ue va, de ideo dictum et 1 ei: AM. 4 ecundo citatissimi,considetandum est,quod Matia

AM, solum a triplici vae colpae actualis.' sed

477쪽

4s4 Speculum

iniseriae im- sed etia triplici vae originalis inlleriae: viailicet a vae etiDei poenae gehennalis. Hae itiplex vae consilire in

poenarum magnitudine, multitudine, & longitudine. Vae ergo damnatis pultet & damnandis, vae, inquam

PIopter magnitudinem,uae propter multitudinem,uae propter longitudinem totinentorum .in his etiamttiisb is vae dici potest: vae,vae,vae,habitantibus in terra Uae

rgo gehennae consistit in poenarum magnitudine. De hoe vae diei tui in Ezechiele: Vae ciuitati sanguinum, Mae. M. bcilius ego grandem faciam pyram. Civitas sanguinum est collectio impiorum, cuius grandis erit pyra, in grandi concrematione damnatorum. O quam longe ab isto vae grandi magnitudinis poenae suit gradis magnitudo gratiae de gloriae Mariae: cui contra grandem

darimandonim poenam in inferno, etiam Deus p miseriae naia entium,a vae miseriae parientium,& a vae miseriae morientium. Vae miseriae nascentium est vae

fomitis nastentes insimantis: N vae miseriae pariet tu, est vae doloris parentes cruciantis: vae miseriae motientium,eli vae te tolutionis molientes inelneratis. De histribus vae dici potest: vae,vae,vae habitantibus in terra. Vae ergo mi letiae nascenti lim, est vae semitis nobis innati,quo secundam originalem corruptionem tam infirmi ad bonum, & tam pioni ad malum sumus, quod quilibet eum fomite natus,quilibet per somitem inst-Hieri io.e mu SN plagatus,dicere potest illud ilieremiae: mihi si per contritione mea,pessici a plaga mea.Ego autem dixi: Plane haee infirmitas mea est, & ego portabo iulam. sed hes,non solum inest nascentibus vae infirmi- parauerat grandem gloria in caelo,ut sacut suic grantatis & miseriae, adultos ad peceatum inclinantis. sed V dis in metito,ita etiam grandis et Li in praemio. Vnde stetiam vae foeditatis & culpae, paruulos ad stam obliga- ipse est thronus i)la gratidis,de quo dicitur: Fecit Rex

-οῦ Salomoti l litolium de ebore grandem. Thronus Vox

Salomonis eli Maria, grandis omnino in gracia & in gloriaPropter quod Miae beatus demardus ait: Qua- Ε .ser. .

rum gratiae Maria in terris adepta est prae ceteris, tan- tu in caelis Ootinuit gloriae lingularis. Quoa ergo Ma ... Aria tam tot piistine fuit ab isto vae , ideo nacti toti dictum cit, Aue. ltcm vae gehennae consistit non soli ni in pariae magnitudine, sed etiam in poenarum multitudine. Vnde in Isaia dicitur: Vae ciminae eorum,quia reddita i unt eis inala. Plii taliter dicit mala,quia plura: immo plurima mala malis rei futurin gehcna. O quilonete ab alio vae in altitudinis tot metoru,suit in Mariatis. De qua Apostolus ait:Omnes nascimur filii itae. quam immunis ab illo vae nascentium s ut sanctissima natiuitas Mariae,quae non solum ab originali culpa,sed etiam 1 semitis miseria inquantum a i peccatum ductivus erat, lic liberata credit ut per sanctificationem in utero,ut numquam ad preextu inclinata fuerit in hoe mundo, teste det nardo, qui ait: Puto quod copiosior svrnaxim/. gratia sanctificationis in ipsam descenderit , quae non solum ortum eius sanctificauit,sed etiam vι tam deinceps ab omni peccato custodierit immunem. ia ergo natiuiras Mariae,iam longe Rit ab isto vae, ideo

merito ei distam est: Au .ltem vae trii iesiae partem tu,

est illud originalis maledictionis vae, 'e q rodictum cst C multitudo

Euae: In doliare paties filios, &c. Delioc vae plerisque praegnantib. dici potest generaliter quod Dominus de

quibusdam praegnantibus dicit speci iliter: Vae auteiri praegnantibus & nutrientibus in illis diebus is quam immunis ab isto fuit prςgnans, paries uterus Ma- aue seris. A riae,Aug.teste,qui ait:O quam beata mater ista est,quaesitae colitaminatione concepit,munditia dc fine dolore peperit medicina. Quia ergo Matia ta in longe fuit ab - iito patientium uae, ideo merito dictum est ei, qu .ltε

miseriae vae moriem tu, est vae incinerationis,quod ii

mitii iiiflictum est, quando peceanti dictuin est: Pnluises, bc in puluerem reuerteris Unde tam de vae morientium,quam de vae nascentiu bene intelligi potest quod, de praemiolia,cui contra multa

damnatorum mala in insemo,iam Deus praeparaueratnnilia bona in caelo:ita ut nullas angelus,nullus sin

rum ei aequari possit, in muἰtitudine de congregatione bonorum calestium, Iuxta illud Prouerbiorum Multae filiae cogregauerunt diuitias, tu sola supergressa es uniuersas Si filias istas intelligamus sirustas antimas,vel intelligentias angelica numquid non supergressa est diuitias virginum,Consessorum,1 IaItyrum, Apostolorum. Prophetarum, Patriarcharum. & Angelorum cum ipsa sit primitiua Virginum, speculum

Consessorum , rosa Martyrum. legistrum Apostol Iu M,Oracillum Prophctarum, filia Patriarcharum, regina Angeloruit Quid enim de diuitiis omnium ho- dicitur in Ecclesiastico: Vae vobis viri impii,qui dereli tum defuit Hieronymus enim ait. Mariana si diligem Hiero DF ἐ- aspicias,nihil vittistis est, nihil speciositatis nihi ' quistis lege Domini altissimi. Et si nati hi eritis,in maledictione natamini, & si mortui fueritis, in maledictione pata vestra erit. Certe tam pii, quam impii ii seuntur in mese dictione fomitis, & mortui erunt in maledictione pulueris:& tamen solis impiis vae viriuLque maledicti ovis non inconuenient et hic inculcatur, eo quod ipsis & somes periculosior. & incineratio odiosior esse videatur. Denique iniustis miseria semitis nocivior, & memoria incinerationis amarior est

Costu, A. quam iustis. O quam longe ab isto inelnerationis vae

Virg.surrexit Imit,ut credimus,corpus Mariae sanctissimu Hoe enim gloxiissum corpus est arca sanctissima Dei,quam decuit non pu-

νώ ὰπ t en i,sed ad instar filii sui ante onmem putrefinio

nem seseitati. Unde tam de filio, quam de matre no candotis &gloriae quod in ea non resplendeat. Quia za , . ergo Matia tam longissima fuit , praedicto vae gehennae, ideo metito dictiim ei, me. Item vae gehennae non solum in magi ut udine, non solum in multitudine, sed etiam in longitudine, siue perpetuitate paenarum consistit. Vnde in eanonica ludae dicitur: Vaelis,qui in via Catin abierunt,& errore Balaam melcede effus sunt, & in contradictione Core perierunt. Ei ρεμ paucasequitur. Qitibus procella tenebrarii se uata est in aeternum. Nota,qui dicit, in aeternum: &penia quanta sit illa poenarum di tenebratum longitudo, quae finem non aecipit in aeternum. Ο quam logissime ab isto logissimo gehennae vae,fuit logitudo

tabiliter ait Propheta : Surge Domine in requiem n gloriae Mariae,cui contra aeternas tenebras in inferno,

NAL 13t.b tuam, tu & arca sanctificationis tuae. Haec area deli. gnis imputribilibus facta est. quia caro Mariae nequaquam, ut credimus, putrefacta est. Ideoque bene bea- - Ius Aligustinus .ait:Tam praeclariam thetaura dignius .M est caelum seruare quam terram,tantamque integritatem merito ine Iruptibilitas,non putredinis ulla res, lutio sequit ir si et sto Matia,eo modo quo dictum est, lonee suit a n istenta iun uae longe suit etiam a morien- Vi R. M. tiuin vae, Se idco trietito ei dictum est: me. tithliii. E ie lita chari sumi considerandiim est, quod Maria

geheu Immunis suit non solum i tripli et vae culpae actualis: rasis. non solum a triplici vae miseris originalis,sed etiam a

iam Dominus praeparauerat aeternam lucem inesto,ut

seut anima peccatrix sedes diaboli est mirabiliter tenebrosa in aeternum:ita Matia mediatrix sedes Christi mirabiliter liiminosa est in aeternum, iuxta illud Psal--s . . mi: Thronos eius sicut sol in conspectu meo, de sicut luna persecta in aeternum. Sie ergo beatissima virgo Maria longe fuit a tripliei vae gehennae: immo longe fuit a praedictis nouem vae, S: ideo merito ei dictum

est: me. Nos ergo charissimi omites ei dicamus, aue, Omnesque oremus ut propter suum dulcissimum, aue, nos,oretat betari ab omni vae. Pet Dominum nostrum

Iesum Christum filium suum.

478쪽

Quid

eat ciomem

Maria Maria ama

rum mare

Designi asionibus nominis Maria.Et quod B,

Virgo mare amaru, te a maris se atrix,

ct Domina conuenienti seme dicitur. AVe Maria. Hoc nomen, sieut dictum est supra,

non Angelus, sed deuotio fidelium interpoluit. De hoc beatus Euangelisti Lucas signanter ait: NomeVir sinis Matia.Hoe nomen sanctissimum,nomen duruci stimum, nomen dignis limum. tam sanctissimae, tam dulcissitatae,iam dimissimae virgini conuenientistime

Beatae Mariae Virginis

A stigium mater Dei & mater nostraam duo filii Matiis

ambo mortui fuerunt in passione : Unus in corpore, alius mente: Unus crucis acii bitare,alter mentis infidelitate. Et ideo viscera Mariae valde repleta si ieruntainaritudiine, sicut Sanctus Augultimus ti stat ut icens: Illa,inquit, pia malet immatii doloiectulans, pectora debilitata eonti indetis, ua ipsius viscera Omniaque

membra fatigauetat. t i es tu deficiens,vix pei uenire potitiitet ad Chri lii sutius. Vides modo quomodo Maria sit mare Spiritus sancti. Vides secundo,quomodo ipsa iit amara pro morte silii sui.

Tertio considera chatissime, quod Maria est male est impolitum. Matia enim amarum mare. Maria est ri amarum diabeso, At angelis eius per ipsarn oppressis, stella in aris de Matia illuminata,vel illuminatrix, M, o quemadmodum mare tiab: iam amarum filii AEgyptiis

ria Domina interpretatur. laria autem est mare amarum daemonibus: de stella maris hominibus: Se illuminata, vel illuminatrix anolicis spi .itibus , Domina creat uiis omnibus. Maria,inquam,daemonibus est mare aritaram spirit liter, & Maria hominibus est stetita maris ossicialiter,& Maria angelis illuminatrix ei aeternaliter, & Maria ereaturis omnibus est Domina

mi uersaliter. Considerandum ergo est. quod Maria interpretatue amarum mater hoc optime ei competit contra diabolum. Sed nota, quomodo Maria sit mare,& quomodo sit amara,& quomodo simul lit amarum mate.Maria est mare gratia assi uendo:& xlaria est amara filio e patiendo : & Maria est amatum male diabolum se mergendo. Maria utique est mare, per assiuentem Spi- Critus cincti repletionem: Maria est amara,per assiuentem fili,'paisionem: Maria est mare amarum , pos mergentem diaboli sustisationem. Primo consdera charissime,quod Maria dicitur ma-xe, propter asiluentiam, de copiam gratiarum. Unde

scriptum est in Eedes aste: Omnia stamina intrant in mare. Flumina sint Charismata Spiritus sancti.Vnde Ioannes dieit: Qui credit in me, si e ut dicit Seriptura,

flumina de ventre eius fluent aquae uiuae. Hoe autem dixit de spiritu quem accepturi erant credίtes in eum. omnia ergo flumina intiant inritare,dum Omnia chaiaxisinata sanctorum initant in Mariam. Fimnen enim gratiae angelorum intrat in Mariam. de flumen patiae Patriarcharum, & Proplietarum intrat in Mariam, &flumen gratiae Apostolorum intrat in Matiam, & ssu. llalla. Bene autem Maria stellae maris comparatur, pro in ipso submersis, de quibus habetur in Exodo: Re δε duxit super eos Dominus aquas maris o qua amarum& timendum est hoc mare AEgyptiisl O quam amaraia timenda est haee Matia daemonibus i Unde beatus Bet nardus:Non sie timent hostes visibiles quasi eas torum multitudinem copiosam, licut acreae potestates Mariae vocabulum, patrocinium & exemplum:Fluunt de pereunt scol eera a facie ignis, ubicunque inueniunt elebram huius nominis recordationem, deuintani inuocationem, stilicitam imitationem. Sie ergo

vides chalii time, qui imodo Matia est mare per a Dstuentiam suae repletionis, quomodo Maria est marem ruehementiam Dinnini Passionis , te quomodo Maria est mare amarum per potentiamdiabolicae si mersonis. Consequenter considerandum est, quod Maria terpletatur stella maris. Hoc optin e conuenit Mariae, quae gerit ossicium stillae marinae. Legitur enim &verum est, quod nautarum mos est, ut cum in aliquam terram nauigare disponunt, unum sidus eligunt, ius signo luce radiante , in eam, quam desiderant partem possum sine errore adduci. Tale certe ossicium est stes lae nostrae Mariae, quae nauigantes per mare mundi in naui innocentiae vel poenituitae, dirigit ad littus existestis patriae. Proptet hoc bene Innocentius, ait siet Quibus auxiliis possut naues inter tot pelicata pertra-sire usque ad littus patriaeὶCetie,inquit, per duo,sciliret per lignum & stellam, kl est per fidem crucis, de

per virtutem lueis, quam peperit nobis Maria maris men gratiae Mat tyrum intrat in Mariam . & flumen statiae Consessbium intrat in Mariam, flumen gratiae virginum intrat in Matiam. nia flumina intrant in mare, id est omnes gratiae intrant in Matiam.Unde ipsa optime dicere potest illud Ecclesiastici: In me omnis gratia viae. Ne veritatis,de in me omnis spes vitae S: virtutis. Qiuid misum si omnis gratia in Mariam eo fluriit, per quam tanta gratia ad omnes defluxit Ait enim beatus Augustinus: Gratia es plena Maria,quam N id Domnum inuenisti,& hanc per totum arundum effindete meruisti.

Secundo eonfideta charissime, quod Maria in Pas. sone filii sui valde amata suit, quado suam ipsius animam gladius pertransiuit. Vnia ipsa bene potuit di.

rter puritatem, propter radiositatem, se propter utilitatem. Maria enim est stella purissima, stella radiosissima, 8e stella utilissima. Maria est stes la purisssima purissime vivendo : de Maria est stella radiosissima, radium aeternum pariendo: Maria est stesta utili Dsima, ad littus patriae diligendo. Primo erso coiisderaeharissime, quod Maria est stella purissima, sine peccato purissime vivendo. unde de ea diei potest illud Sapientiae: Est enim haec specio- sast 1 afior sole , 8e super omnem dispositio m stellarum, luci comparata inuenit ut purior. Quidam legunt hie

prior, quidam purior, utrumque vero stellae nostrae competit, Maria enim est prior, idest potior siue dignior. Maria etiam putior est Sole, Be stellis, se lucercere illud Ruth: Non vocetis me Noemi, id est pul- si quia tam dignitate, quam putitate. Solem, de stellasi

chram,sed vocate me mara id est amaram, quia amari. πω - -

tudine ualde repleuit me omnipotes. Amara fuit Noe

miclitia duo filii sui fuerunt mot tui. Noemi pulchra, de amara, signat Matiam pulchram quide per Spirit sancti sanctificationem, aram vero per filii sal Pasisionem. Duo autem filii Mariae sint homo Deus,& h

mo pusus,unius enim corporaliter, altetius spiritualiter mater est Matta.Unde beatus Betnardus ait: Tu mater Regis, tu mater exulis, tu mater Dei, tu mater

iudicis de tu mater Dei & hominis,cu mater sis virilis que discordiam inter filios tuos nequis sustinere.Ideo clamam Anselmus ait : Obeata fiduciat tutum te& omnem lucem superat eorporalem, immo etiam

spiritualein , id est angelicam ereaturam.De qua dicitur: Diuisit Deus locem , tenebris,idest angelos stantes, eadentibus. Hae utique luee angelica prior, &purior est Maria. Prior dignitate,& purior sanctitate. Ausetani unde Antamus exesamans, ait:Οbenedicta super mulieres,q:1ae an os vincis puritate,sinctos se petastate. Vides modo quomodo Maria sit stella purissima sit . .

putissime viuendo.

Meundo eonsidera eharissime, quM Matia est stella radiosissima, radium aetet mim emittendoin Dei fi

lium par ludo. Ipsa enim est stelli,de qua dieit Wr in Numeri :

479쪽

Speculum

inetis: otietiit stella ex Iaeob, & consarget virga de Abeneficia lucidissimae misericordiae suae: per quam mulIii uel,&c. Viisa illa eii Dei nitus,qui stet nostiς Ma. tiae est radiu. . stadius utique de quo cantatur: Sicut . sidus radium,&e. Det quo etiam beatiis Bernardus ait:

Nec lia, rata sitis suam mi iluit claritarem, nec virgini fit nis sumi virginitaten . O vere beatissima civel La-

diosi iunia stella Maria : cuius radius non solum mundum, nuno etiam caeluiu,& non solum celum , immo etiam infernum penetrauit , iacui beatus Bemaidusser. beiis ait ipsa est praec lata di eximia itella ex lacob

orta, cuius radius uniueis 1 orbem illuminat, cuius

splendor tatam in suiminis praesulgetin inferos penetrat Vides modo quomodo Maria est iteἰla pii riuaina, pu ri ssime viuendo: vides loeundo, quoi o Maria

sit stella radiosissima, filium Dei pariendo. ii in nocte huius sieeuli illuminati sunt ipiti tu aliter,c-cut quandoque filii Israel per columnam ignis illuminati fuerunt corporaliter, iuxta illud Psalmi. Deduxit Psia. eos in nube, &c. Maria est nobis colum nubis, quia tamquam nubes plotegit ab aestu Diuinae indignati nis:ptotegit etiam ab aestu diabolicae tentationi ii cutiletum dieitur in Psalmo: Expandit nubem,&c. Matia quoque columna ignis est, illuminans nosummo illuminaus mundum multis misericordiae suae benefletis. Quid nos miseri,nos obtenebrati,quid in nocte hilius saeculi faceremus, si tam lucidam Ilicernam, si tam luminosam columnam no haberemus Quid enim totus mundus valeret, si solem non haberet Propter hoe bene beatus Bernardus ait: Tolle eorpus litae solare,

Tettio considera charissime, quod Maria est stella D quod illuminat mundum, ubi die, Tolle Mariam har Na/.a viiii Isma nos ad patriam eaelestem dirigendo, immo

ducendo uos per mare huius saeculi ad gratiam filii sui tamquam ad pol uni Paradisi. Vnde ipsa est stella illa elatissime fulgens, tics Magos ad Christum rectissime duretis. Maiia coire est stella, quae in fluctibus praesen

iis vitae valde est necellaria.Vnde licinardus dicit: Ne avertas Oculos tuos 1 salgore huius sidetis. si non vis obrui procellis.Si insurgunt venti tentationum,si incoitis seopulos tribulationum: respice stellam , voca Mariam.lgitur charissate ne in mari huius mundi d mergaris,liellam sequaris,Mariam imiseris. Seemini,nium enim est ipsam tequi, sicut idem beatias Bernardus testatur.dicens : Ipiam fritiens nou deuias: ipsam maris stellam, quid nisi caligo involitensuvmbra moria atis, ac densistimae tenebiae telinquuntur vide; modo cquuiuodo Matia est illuminati ix, per luctati limam vitam: vides secundo quomodo Maria est illuminatrix per lucidi ssimam itiiseri eoidiam suam. Tertio consdera chalistime, quia Maria etiam est

illum luati ix per lucidistimam gloriam suam, quae per omnia illuminat caelum sicut Sol mundum. Iuxta illud Ecclesiastici Sol illumiuans petoinnia respexit, de gloria Domini plenum est opus eius. Sol illuminanseth Maria,quae est pulchra vi Lunainlecta ut Sol. Pulchra vi Luna per gratiam : electa ut Sol per gloriam Gloria enim Domini plenum est opus eius. opus D rogans non desperasupiam cogitas non erras. Ipsa te- C mini excellenostiarum est Maria. Hoc opus licut ps

Dente non corruis. Ipsa protegente non metuis t ipsa

duce non satigati stipis propitia peruenis: & sic in temetipso expetiris, quam merito dictum sir, Et nomen Virginis Maria. Sic ergo vides, quomodo Maiia est

stella putissima, pereato,stella radiosissima in filio,&stella utilissima in mundo. His visis considerandum est, quδd Maria etiam in- ω terpretatur illuminata, vel illuminatrix. Hoe similitet competit haritae virgini, quae mitabiliter illuminata

est per piaesentiam Domini: iuxta illud Apocalypsis:

Vidi angelum alium deicendentem de caelo , habenim potestatem ui agnam.& terra illuminata est a gl tia eius. Filius Dei est angelus magni ecintilii: u tranum fuit gratia Domini in mundo. ic plenum est gloria Domini in caelo. Sie ergo illuminans Maria in omita sua, rutilans per Oinnia respicit, quia per omnes Angelos, de pet omnes Sanctos gloriae suae illumiliari ionem extendit. Quid mitiam si Mariae in sentia totum illuminat caelum,quae etiam totum illustrat orbem Ait enim Bel nardiu:Mariae praestaria totus illustratur orbis , & ipsa in caelestis patris elatius tutilat 'ungi ae lampadis it radiata fulgore. Sie emo vides quomodo Matia illuminauita est per vitam suam luet. disti am: quomodo illuminatiar per gloriam suam fulgidisti inali est Maria. Post praedicta omnia considerandum estiquod Ma-- s

vero a gloria Dei illuminais est Maiia, quae sicut illi ria interpretatur Domina. Hoc quoque Optime com-

minata fuit a gratia eius in mundo ta nunc illuminata cita gloria eius in coelo, ut sie illuminata, fieret illuminatrix in mundo & in eoelo, Propter quod comsiderantum est, quod Maria illuminata, illuminatrix est, per exempla, per beneficia, & per praemiat illumunati ix per exempla vitae suae . illuminatrix per beneficia mi isicordiae suae, illuminatrix est Maria per praemia gloriae suae. Piimo ergo considera ebarissime.quia Maria est illutarinatrix plurimorum per exempla lueidissimae vitae sitae Ipsa est cuius vita gloriosa lueem dedir laeulo.I si ei cuius vita inclyta cunctas illustrat Eeelesias. Ipsa enim est lucerna Ecclesiae ad hoe illuminata , Deo, ut

petipsam coiitra tenebras mundi jlluminaretur Eeele. petit tantae Imperatrici, quae te vera Domina est cae Atiis Iestium .iet restri uin de infernotum. Domina, inquam, Domi . 4ngesolum, Domina hominum, Domina daemonum, Domina utriusque in caelo, Domina in mundo,Dombna in inserno.

Primo considera ebarissi,ne, quod Maria est Domina angelorum, ipsa enim signata est in Domina Estheir. - Regina , de qua legitur , quod super unam famulam suam delitiose innitebat ut,altera autem famulata se- ciuebatur Dominam defluentia in humum vestimenta sustentam. Pet Dominam Esthet Reginam , intellige Mariam Reginam: duae simulae, quarum Domit aest Regina Matia, sunt angeliea, de humana Geatvr o quantum gaudendum est nobis, miselis hominibus, si a. Oiei ergo Eec lasa, oret fidelis anima. & dieat: E quia angeli Dominum & Dominam habent, ex ho-Quoniam tu illuminas lucernam meam Domine, Deus meus illu vina tenebras meas. Hanc vere lucernam

Dominus illi inauit planissime, & per hane illumunationem tenebras animarum nostrarum fugat & R-gauit. Hoe bene sentiens Bet nudas ait: Ο Maria tu virtutum tibi inditarum magnifieis exemplis ad imi

tationem tui nos proiiocas, sicqtie noctem nostram

illii minas. Qui enim vias tuas insectatus sierit, non ambulat in tenebris, sed habet lucem uitae. Vides in do quomodo Maria est illuminatrix mundi per exempla lucidi ui Pae vitae suae.

secundoconsidera,quud Matia est illuminatrix puminibu . Verissime enim angelori ina Domitia .lcst Maria. Unde Augustinus ipsim alloquens , ait: Sile

caeli in vocem, altior es. Si matrem gerit ram

prae dii:. Si Dominam angelotum nominem , omnia elle eomprobatis. Si sotinam Dei appellem, digna existis. Anima vero humana est famula . quae Dominam sitam Matiam seqititur in inundo. Sequitur certe colligens νε stimenta Dominae , scilicet, colligens virtutes , & exempla Matiae. intelligentia veto angelicae it famula, super quam Domina sua Maria innititur in caelo.Irinititur certe tamquam familia

tissinisse angelis seciando tintini tui etiam tamquam

delica

480쪽

Beatae Mariae Virginis.

iuli eatissima in Angelis delitiando i innititur qui, iue A aeternaliter illuminemur. Eia Domina Matia adiuuatamquam plenissima se eum sua plenitudine Angeli

communicandocinnititur insuper tanquam potentissima Angelis impetando.Omnibus eniim Angelis Maria innititur suo imperio. Vnde Augustinus ait: Michael Dux de Princeps militiae cielestis eum omnibus spiritibus administratoriis,tuis virgo paret praeceptis, in defendendis in corpore, & in suscipiendis de corpore anima, fideliu,ipeeialiter tibi Domina de die aenocte se tibi commendantium. vides modo quomodo Maria est Domina Angelorum in coelo. Secundo considet achesistime, qti iurMaria est Domina hominum in mundo. De hac Domina in Psalmo dicitur: Sieut oeuli ancillae in manibus Dominae nos, ut tua gubernatione, di dominatione filialitet

gubernemur. Per Dominum nostrum, &G

Nomen Maria, B Virgini sit eouenientissimam. Et quod eadem omni vitio caruit, o omni virsute eiaruit.

A ve Maria. Nomen id asscctuosum & dulcissi

mum,nomen id gratiosum & nobilissimum,nmmen id gloriosum & dignissimum optime conuenit beatae virgini Dominae nostrae.Conueniositissime vir suae, &e. Ancilla Dominae Mariae est quaelibet anima in F tam pia vocata est Maria. Ipsa enim est Maria,quae

fidelis, immo etiam Eeelesia uniuersalis. Oculi huius attesilae in manibus Dominae litae semper debent esse,qilia oculi Ecclesiis, uti omnium nostrum ad manus Mariae scpet debet respicere,ut per manus eius aliquid boni accipiamus , de per manus eius quidquid boni agimus, Domino offeramus. Per manus enim huius

Dominae habemus, quidquid boni possidemus, te- beato Bernat do, qui ait: Nihil nos Deus habe-α- ίT-voluit, quod per Mariae manus non transiret. Petrum βεν ir anus quoque liuius Domitiae ostrare Deo debemus, M. B.M. Eo quidquid boni egerimus , lihieti admodum beatiuBernardae hortatur, dicens: Modie iam illud quod o serte desidetas gruissimis illis,de omni acceptione diu gnissimis Maiiae manibus tradere eura, si non vis si

quam est Maria, quae a septem vitiis rapitalibus sui; immunissima. Matia enim contra superuiam prosun- dissima per homilitatem : eontra inuidiam affectu

sissima, per charitatem: contra iram mansueti silma, per lenitatem : contra acediam inde se iistima, persedulitatem : Matia contra auaritiani tenuissima, petraupertatem 2 Maria contra gulam temperatissima, per sobrietatem: Maria contra luxuriam castissi .na,per

virginitatem fuit. Haec mnitia ex illis scripturis colligere possumus, in quibus nomen Mariae expressum

inuenimus.

Primo considera charissime quod Maria prosun-ἐissima apud se fuit pet humilitatem. Ipsa enim est

stinete repulsam. Bene nobis eliarissimi, bene nobis, C Maria,de qua dieitur m Luex Dixit autem Maria E t. . i. δquod talem Dominam habemus . quae manus tam liberales habet ad nos,de tam praepotens est apud filiusiper nos, ve secuti ad ipsam eofugere possimus omnes nos. Vnde deuotissimus Anselmus ait: Domina magna cui gratias agit concio laeta iustorum,ad quam teriit a stigit turba reorum:ad te praepotens oc misericors Domina ego peccator anxnis confugio. Vides modo , quomodo Matia est Domina Angelorum in

caelo. Vides seeundo quomodo Maria est Domina

hominum in mundo.

Tertio conlidera chatissime, quomodo Matia est Nisa ioν. a D mina daemonum in instino , tam potenter eis di minas etiam ita ipsa caecipi possit illud Psalmi: vir-ee anellia Domini.Ο mira te profunda humilitas Ma. R. Mariae hu-riae. Ecce Mariam Archangelus alloquitur. Maria sta uulti . tia plena dicitur, superuentio Spiritus sancti praemittitur. Maria in matrem Domini altumitur, Maria iam omnibus creaturis anteponitur. Matia iam Domin coeli de tetrae efficitur,dc pro his omnibus non extolli- tui; sed in his omnibus mita liumilitate deprimitur,dicem:Ecce ancilla Domini. Proptet hoc bene ait Bedam se in sic: Maria nequaqua se da donis caelestibus quasi , haec es lent extulit: sed ut magis magisque donis aptae isset diuinis in custodia hiimilitatis Gellium metis fi- .auis Etha-xit Angelo tespondens: Ecce ancilla Domini. Hoe est Geontra multos, qui in prosperis de honoribus, qui ingὸ am

gam vitam it tuae emittet Donia ni is, c.Uirea virtutis in gratiis fle vit tutibus non humiliantur cum Maria. &

est virgo Maria.ipsa est virga Aaron stolida per virgi-ginitatem, de frutii sera pei foecuditatem.ipsa quoqne est virga, de qua dicit tu in Isaia : Egredietur virga deradice tesse. Haee virga virgo Maria,virga virtutis est contra inimicos infernales quibus magna virtute dominaturae ideo Domina ti magia. i.ta mapns virtutis, merito a nobis amatur, metito , nobis laudatur, demerito a nobis exorator, ut nos contra inimi s istos tueatur. Exemplum dat nobis Anselmus, qui tantam Dominam alloquens,ait tri Domina magna dc valde

magna,ie vult cor meum amate, te cupit os meu laudare,te desiderat venerati mens mea, te affectat e or

te anima me quia tuitioni tuae te ecimendat tota si & Domina daemonum in inferno. Vides ergo ex prae

dictis, qudd Matia mire amatum, quod Maria stella

maris, Maria illuminatrix,Maria Domina conueniemtissime interpretatur. Maria enim amatu mare est dinmoni I peruersis. Matia si ila maris est hominibus innuersis. Maria illuminatrix est Angelis non auersis. Matia est dominans ereatinis uniuersis. Oremus charissimi.ocemiis deuotissime, oremus Matiam Se die mus:Eia mare amarum, Maria adiuva nos, ut in vera poenimina totaliter amaricemur.Eia stella maris Maria adiuva nos, ut per mare iseuli spiritualiter recti fi- mur.Eia illuminatrix Maria acu tua nosat in gloria opust. S. Bono. m. I. Para I I, cum Christo, sed intumescunt eum Eua,de Lucifero. Sed erete i latiae humilitas non solum in verbo, mtiam in facto declaratur:n5 so u in verbo regalis reis

sponsioisis,sed in sacto legalis purgat ionismon solum in verbo, quo se humiliavit tanquam ancillam seruia tricem. sed etiam in facto,quo se humiliavit tanquam ream de peccatricem. Ipsa enim est Maria, de qua dieitur in L a:Postqua impleti sunt dies,dee. O dura, 34 in selix superbia, o superba de infelix duritia peccatoris i Seee Maria abique omni peceato legem subiit purgationis,de tu miser plenus peccatis non vis l*tem subire fatis actionis. Vide inatissime , qudd Matia affectuosa sute pet B. Maria asistantia mea.Sic ergo vides quomodo Maria est Domi- V eliaritate. Ipsa enim est Maria, de qua dicitur in L a. na Angelorum in caelo,Domina hominiim in mundo, Exurgens autem Matia, abiit in mont na cum festi-

- - natione,&e. Abiit inquam,ut visitaret, ut salutaret, t

ministraret Elisabeth. Vide quomodo illa visitatio

Mariae plena fuit eliaritate In descriptione enim illius visitationis Maria quater nominatur,in quo charitas Matiae ad Deum, de ad proximum plenius declaratur. Charitas proximi debet haberi, de foueri. corde, ore, de opere:Maria autem charitatem proximi habebat in corde, de propter hoc exurgens Maria, abiit in mo tana cum festicatione. Quid enim eam ad osse ium AEaritatis festinue cogebat,nisi charitas quae in eorde Lue. x. beius struebat Tegimus quod pastores 'enet ut sestinatas ad praesepiu, de abiit cum festinatione H

SEARCH

MENU NAVIGATION