장음표시 사용
421쪽
s Io Durimitentibus e conuersis
moliuntur : est enim humanum mare, sed serinum in errore perseuerare. Et alibi: Sit errati medicina, consessio. Et Seneca epistola. 1 . Somnium Q rare vigilantis est: de vitia sua confiteri, sanitatis indicium est. Et alter Seneca in Agamenone: Quem poeniter peccasi se, poenae est innocens. Et Arrianus libro septimo de rebus gestis Alexandri MVni: Summa medicina peccati est, de peccatum confiteri suum,& eiusdem poenitentiam prae se ferre. Et Periander Corinthius: Cum peccaueris, subeat te
numen Confessis aliquod patet. itidem alibi:
Saepe lauant parnas , ereptaque lamina reddunt,
cum bene peccati poenituisse vident. Ex quibus omnibus alijsque multis perspicuum est non ignorasse philosophos
oenitentiam esse virtutem : tametsi ne cisse videantur, eam esse virtutem speciale ira iustitiae,qualis inter homines ad Deum esse potest.
bus poenitentibus , non solum pontificiae leges, sed etiam Caesareae veniam cocedere solent. Arcadius, Honorius,&Theodosius, lege contra haereticos lata, inquiunt: Delicti veniam poenitentibus damus. Et idem alia in lege: Licet crimina soleat poena purgare: nos
tamen pratias hominum voluntates admonitioii poenitentiae volumus emendare . Quicunque igitur haereticorum, catholicam fidem, A ritum, quem per
omnes homines cupimus obseruari dimuendos esse censemust ut ad omnem reatum, etiam. si maxime reos poena videatur urgere, sussciat ad abolitionem errorum proprio damnauisse iudicio rquia nunquam debet miseris inuocatureligionis deesse subsidium. fl. 4. C. de haeret. L 3r.3cl. 11. de his qui super religione contendunt. C. Theodo.J Haereticis ad ecclesiam redeuntibus longi temporis poenitentia olim praefinita erat. In concilio Elibertinoe. 22.
decennium: in concilio Agathens, bienium , ijs poenitentibus praestituerunt patres: sed hodie arbitrio iudicum id tempus praescribendum est, p sertim
cum conuertuntur haeretici priusquam
sint In haeres deprehensi. fc. ad aboleridam. de haeret. c. tempora. c.his qui . C. poenitentibus. c. ero qualitate. c. hoc sit. 26. q. 7.J8 Haec autem poenitentia publice agenda est, ut caeteris exemplo sit: & quia enormia crimina confusione publica puniri debent. f c. ego. de consecratio. distin. Σ. t. iudicet. de poenit. distin. I. Alex. Ales. 4. parte. quaest. 6 .dc prima instr c. F J9 Ad hςc,publies poenitentes induti esse
debent vestitu poenitemiae duplici er ce Insgnito, quem vulgo sancti Benedicti nomine appellant,eoque uti debent tempore alualcibus definito 4. instrv. c. p. c. in capite. yo. distinct. Jio Sic olim qui poenitentiam agebant, cilicio & sacco induebantur. Propheta regius Psalmo. .'Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio: humiliabam In ieiunio animam meam.
plici consessione susceperint,laeet adeo Quo in loco diuus Hieronym' inquit riuueteratum malum longa ac diuturna Cilicium vestitus poenitentiae est. Et idem editatione nutriuerint, ut etiam legi- propheta psalm. 19. Conuertisti pia ibus ante laris videantur obnoxij: tam e ctum meum In gaudium mihi, scidisho ea ira, ut sierint Deum simplici sti saccum meum. Vbi Euthymius ait: telisione consessi, ab omni noxa absol Saccus poenitentiet atque humilitatis si-
422쪽
gnum erat. Et Saluator noster, apud Natili m e. r i . Si in Tyro & Sidonefactae essent virtutes, quae factae sunt in vobis, olim in cilicio de cinere poenit ca egissent. Qui verba enarrans Theophylactus dixit, saecum illum cilicij I innitentu symbolum esse. Pos Iem tala multa proferre, sed loca indicasse
Sunt aute notatu digna quet magnus Basilius scribit in Esaiam cap. s. ex 'secans verba illa, Pro tunica praetextatae purpurae, circumcingeris sacco. quibus adiungit: Saccus siue cilicium praebet non mediocre compendium ad parandam contritionem,& sui humiliatione. Equidem qui amῖculo circuieritur purpureo, cunctatur se in terram demitte- tre, dc procidendo adorare Deum, suo iparcens omatui, ne floridus ille vestis color emarcescat. ex diuerso,qui sacco induitur, locum omnem sibi praestituit accommodum ad procidendum.
ii Hoc vestitu insigniti esse debent pc
nitentes, de eum super alias vestes portare e qui vero abiecerit eum, aut occultauerat, puniendus est ut impoenitens.sI. in lege. ff. de contrahen. emptio. OLdra. consilio. I 8 . Ana. in rubri.de apo sta. Lupus in rubriae e donati. inter vir.& uxor. g. 7 Q l . . I 2'Nec inquisitores ipsi moderari possutpraefinitum ab eis tempus ad hunc vestitum serendum: tum quia iuncti sunt ossicio posteaquam de tribunali pron
runt: tum etiam quia id reseruatum
est inquisitori generali atque senatuiti.
iudex is de re iussi. instrv.α 9.Jt 3 Vesti ius ille poenitentium&saecvshq reticorum damnatorum suspendendus est in ea ecclesia, in cuius paraecia habitarunt , ut ea insignia monumentum sint ad memoriam impietatis eorum sempiternam: in scribenda enim sunt id renovanda in illis nomina haeretic
tum, de quamobrem damnati sint di coius exemplar vIdere licet , in libro Ni merorum, ubi ignis egressus a Domino interfecit ducetos quinquaginta irin Pin , qui obtulerunt incensum: & locutus est Dominus ad Moysen dicens:Prscipe Eleazaro filio Aaron sacerdoti, ut
tollat turibula,quae iacent in incenda ,& ignem huc de illuc dispergata quoniamortificata sui in mortibus. peccatorii,
producatque ea in laminas & assigat altari, tu i cernat ea pro signo & monumeto filij Israel. Se Eleazar sacerdos assixit laminas altatis vi haberent postea filij
Israel quibus commonerentur. Dc. I 6. c. dc dixit Dominus. de consecrat dist. a. c. denique. turibula. T. q-i J-l Qussitum fuit, qua poena esset assiciedus, qui insignia ista suratus est: deplorisque placuit arbitrio iudicum punie- dum esse, non quidem ut larem , aut sacri lagum, sed ut contemptorem religionis, de iudicum: ergo fustibus siue e sellis castigandus, aut ei mulcta irrogvda, aut in exilium eiicieridus est. l. si familia .L si inuis id quod Ude iurisdictio. de illuc noster Orositus. J ii 3 Non solum publicam poenitentiam iagunt hς retici ,qui ad reclesiam redeu t, .sed etiam bona eorum publicantur , &ecclesiasticis beneficiis privantur : nec ea recuperare possunt, etsi ecclesiK Sx mio excipiantur et qua in re Paulus P
risius, veteres quosdam secutus, & Petrus Rebuisus insigniter errare mihi ris sunt, donec comperi, eos & alios c plures iurisperitos,Itali et co suetudinemi sequi,que cum sit vetustissima de a sumi m&Potificibus approbata, pro lcge in
423쪽
eis seruanda est . in Hisbania vero iura ipsa Potisicia de regias leges sequimur et nec enim inquisitoribus licere put mus, bona ipso iure confiscata, relinquere poemtentibus in damnum fisci, cui vulctur ia in ius esse quae suum. c. super quibusdam . de vex . signis. c. cusecundum. C. ut conamissi. g. priuandi.
de haereti. lib. 6. Patisius conlil. 1. lib. η. Rebutas tractatu de pacificis possessorib. nu. bt γ unicii P I iliti. ac Quamuis erum. bonae poenitentium interdum non ciui fiscentur: id tamen non ipso aure, sed principum indulgentia si, hoc est , cum haeretici conuertuntur intra tempus, quod gratiae vocant tnam tunc priuilegio principis bona noauieruntur ab eis. ita vergentis. de haereti. prima instruct. c. 3. & cap. 7. Fili. coirii l. to. Brunus lib. I. de haeretic. cap. 6. J ,Uri .at 7 Hoc amplius constituerunt reges c tholici, ut ij qui ad rectam fidem redeuuIntra tempus ab inquisitoribus praefinitum , bona omnia perinde recuperare ac dispensare queant, ac si nunquam inhaereum incidi item: excepto , si bona ina mobilia alienare voluerint, id Gnim probibentur facere sine decreto principis: ite bonis omnibus venditis ad religionis hostes transfugiant. a. in
i 8 Illud quaesitum est, an poenitentes isti exempti sint eiurisdictione regia, &ab inquisitoribus duntaxat puniri possint. Et multi quidem putabant, a iudicibus regiis hos puniri noli posse, tametsi h
minem vulnerauerint, aut occiderint,
quia Leonis magni decretum exta quo poenitentium causae ad ecclesiasticum iudicem remitti videntur. Et Grati nus addit, generaliter id esse accipiemdum , tam in ciuilibus causis, quam in
criminalibus: nec desunt iurispristi .huius opinionis authoro. aliud. it. 63. & inibi interpretes. Calde. consi. 7. iiiv. de iudici js. Hostic n. in summa.titide soro compet. Guil. in speculo. iit. de
competen ludi. adjIIO. g. r. vcrsci r Anto. in c. a. de sexo competen. Alci tus in praxi.lit. O sompri .iudi. aditi. versicu. is. Augusti. Beroius jn c. de his. de accusatio. ubi ait, hanc esse comm
se est aversa: nec enim crimen eximit quenquam a iudice suo: nec lex aliqua istos liberat a iurisdict ione regia: atque ea quidem multorum sententia est, qua timur. l. porn .ffde interd. & relegat. Innoc. in c. fgnificantibus. de officio
delegat. Abba ' Fran. Areti Andr. Siculus. in c-2. de soro competen. Maria. in c. I. eiusdem titu. versicu. decima de claratio. Couar. lib. quaestionu c. lao Neq. his obstat decretum Leonis m
i gni: illud enim consilium est, non lexi: nec de reo loquῖtur, sed de actore.Nam& in epistola, quae est ad Rusticum. c. . inquit: si quis poenitens habeat caus in
qua m negligere sorte non debeat, ni lius expetit ecclesiasticum, quam se eni iste iudicium: & ita multi ea verba interpretamur. fc. vlti. I . q. I. Hugur. a .chId. Torquemada, de Prςpositus in ς. aliud. II. q. r. Fran. Areti. & And. Siculus in c. 2. de soro compet. Jar Adde quod poenitentes illi, de quibus
Leo locutus est, non fuerant haereticIecclesiae reconciliati, sed religiosi homi ines, qui statum paenitentiae prosuebantur: hi autem quodam modo ecclesia- Itici erant, nam per manus inrpositi nem cilicium accipiebant, & vestitum . commutabant, ut in concilio Agath nsi cap. II. proditum est. De his qu : que in concilio Aurelianens cano. I 6, icauetur, ut qui poenitentiae benedicti
424쪽
ne suscepta,' ad seri larem habitum, ru' lulanique reuerti praesumpse i , exto
Hunicatione plectantur . E in quarto concillo Toletanoean. 13. decreuertit patres, ut quicunque ex secularibus, accipientes poenitentiam, totonderint se,
rursus praeitatinii te tales hinecti suὸrint, ab episcopo suo ad poenitentiam
te ocentur: quod si admoniti ad poenit ni iam redire noluerint, v t veri apostatae cor am ecclesia anathematis sentctia condemnentur. Praetereo multa in eandem sententiam. 3. concit. Tolet. cap. II. & concilio. I 3. c. Io. Ja1 Poenitentibus autem reconciliatis poclesiae, & filijs ac nepotibus damnato. Tam interdictum est, ne argento, ic auro, & fietiosis vellibus, de armis utantur, & ne officiis publicis sungantur , uod poena ignis sancitum est: sed ii te arbitrio inquisitorum puniunturi, qui secus secerint. Et olim quidem to-get iure carebant, quibus aqua de igne interdictum erat, ut lib. 4. epistolarum
Plinius est author. 'a 3 Capite sexto primae in ictionis praeterea prohibetur, ne isti in equum ascendant, aut vehantur in equo, idemque erit in equa : nam appellatione masces isoemina comprehenditur. l. si ita scrἰ-ptum Kdelesta. r. l. legatis. s. iumentis. delega. I J24 Sed neque in equulis sedere poterun z quia equus paruus, equus est. Et quam' uis varu sint equuli, & varijs nomini' Bus appellentur, non ideo tamen equi Esed nunt: nec genere disserimi, stam ediocritate. It .vlti .sside iando instra. vel instrumen. legato.Ja 3 Plusculum dubitationis habet, an istimula aduehi possint: mula enim alte rius speciei est. Verum eadem omnino ratione, neque in mulam ascendere poterunt. Adde quod mula Hispanae nonnunquisi sunt equis pietiosiores ' Qui fieri aim rexit id Dauid mulam sua
plurimi secisse videtur : cum filium suu Salomonem, regem creare volens, I m- ponite, inquit, filium Salomonem su- per mulam meam. de reges 'olim albas mulas in pretio habebant, ut Chrysostomus in euangelium soannis est author. fho mala. t r. lib. 3. Regum cap. t. Lqui duos. ff. de legat. 3. J16 Ad summam, si mula,mulus,&equutus, firmis & ephippijs ornati sint, non imagis uti eis poterunt isti, quam gen rosis equis. Quid Z quod si aliunde a sumenta sumeret Icet, nec asinis, nec vehiculis uti poterunt, sed pedibus iter facere debent: nam de ea poenitentia quibusdam sicinorosis imponitur. I e.
admonere. c. latorem. y3. q. 2. can me vium. concili; Vormaciensis. can. ψltim. I 3. quaest. 2. J
10 Quaestio quidem vehemens atque admodum implicita est: quo tempore, dc quomodo haeretici poenitentes admi etantur. In solutione huius quaestionis longa distinctione opus est. Aut enim 'occultus haereticus,a nemine indicatus,dcipsum ad inquisitotes defert, te or res suos plene fatetur:& is proculdubio meci endus est,nee debet ei publica poe nitentia Imponi t sed secreto ab haei 'dus est, quemadmodum sub titulo de consessis plenius diximus. as Aut alio in regno publice apostata, vel hae teticus fuit,& anteaquam adue sus eum quispiam testimonium dixerit, ipse ad sanam mentem sponte re diem, veniam ec absolutionem ab inquisitoribus postulat, icis quoque atamittendus est: sed errores abiurare P blice debet, & salutarem poenitentiam agere. Carierum nec poenam carceris patietur , nec habitum poenitensium
induet. Γ r. instructio. cas. 3. Jas Aut
425쪽
3M De paenitentibus e conuersis
as Aut metu Imminentium probationuad inquisitores venit, de conscelerat indicat, & errores suos plene satetur: αis quidem, si testes contra eum superu nerint, ecclesiae reconciliandus est: sed mitius cum eo agi debet : nec enim ad perpetuum carcerem damnandus est,
nec habitum p nitentium diu portabit. Γ l. quisquis. S. vlti. C. ad leg. Iuli. maiest. Hostien. & Felin. in. c. de hoc. de Simoni. Tuaquel. de poenis, causa. 3 o.J3o Aut iam comprehensus, In carcerem coniectus sitetur haereses : & quidam putant, hunc admittendum non esse, quia tunc consessio spontanea non est .
Sed horum opinio crudelis falsa est, de ab omnibus sere damnata: quia lex pontificia nil tale sanciuit, nec efficit
carcer, ut ea confessio non videatur spote facta. c. ad abolendam. de haeret. Grillan. quaestio. s. Alex. consit. s. lib. I. Sylvanus consit. 89. J3 i Quinimo qui admonitus confitetur haereses , priusquam ei dicta testium
edantur, benigne recipiendus, nec ad perpetuum carcerem damnandus est: nam & is sateri videtur antequam deprehensus sit: nondum enim testibus , aut consessione conuictus est. Hostie n. in summa. titi de haereti. f. qualiter de prehensus. cuius sententia ab omnibus probata est, & prima instructione confirmata. cap. I I. addo. cap.presbyx u. so. distima. . . iA 8 3 2 Aut confitetur post editam accusati nem, & admittendus quidem, sed seu rius puniendus est: quia non ante consteri voluit, quam ex accusatione isse strueretur, & plane intelligerer quarum
haeresum accusaretur.3 3 Aut postquam testibus conuictus est, id est, publicatis testimonijs confiteretur errores: & is etiam admitti poterit, sed in perpetuum carcerem detrudendus est i ut Gregorius nonus constituit: qui Lucio tertio non aduersatur, ut male Sylvanus existimauit: sed in diuersis speciebus.loquuntur. Ic. pen. f. Vlti. ad abolendam. de haereti. J34 Lucius quidem est, Quicunque manifeste fuerit in haeresi deprehensus, nisi continuo post deprehensionem erroris iu fidei catholicae unitatem sponte r currerit, secu laris iudicis arbitrio relini quatur. Omiserat maximus ille Pontias , qualem poenitentiam agere debeat, qui postquam fuerint deprehensi, redire voluerint ad ecclesiae gremium: isque est, quod Gregorius supplet, dices: Ad agendam eondignam poenitet iam,
in perpetuum carcerem detrudantur.3 1. Ex quibus id quoq; intelligitur, quod
is qui confitetur errores ante quam deprehendatur, id est, priusquam testibu publicatis, aut sua ipsius asseveratione conuincatur; is, inquam, damnandus non est ad perpetuum carcere: sed iurdicum arbitrio salubris poenitentia imponenda est ei. c. mensuram. de poeniten. distinctio. I. l. I. ff. de iure delia: berandi. J36 Sed quousque admittetur haereticus Multi aiunt, haereticum poenitentem ecclesiaegremio excipiendum esse, etiamst sententiam dissinitiuam, donec tradatur curiae seculari: quia quandiu est sub inquisitorum manu, tandiu videtur locum esse misericordiae. Ioan. And.
Abb. de Anacin c. excommunicamuS.I. f. I .de haereti Card. In c. ad abolendam. Aluar in. f.Gazaros.de statu.&cola audi.lib. seudo. Saluineta in summa, Verbo, haeresis. I.q. II. Decius. consi. I I.
Ribertin. in c. i. de haereti. lib. 6. q. t 2. BOherius decisione. 3 3. Lud uti Ca- Iez de haereti. pu. I. 19. Iulius Clarus Ib. . recepta. senten. g. haeresis Dan. Bu satus, consilio. so. nu. εδ
426쪽
37 Haee autem opinio a iure & ratione longe est aversa: iura enim exiguunt, vi statim post deprehensionem conue tatur haereticus . Et diuus Cyprianus inquit: Prohibendi sunt a spe communionis & pacis, qui in infirmitate atque periculo coeperint deprecari: quia rogare illos non delicti poenitentia, sed mortis vrgentis admonitio compellit.
Adde quod iudex posteaquam semel dixit sententiam, iudex esse desilit: semel enim male seu bene sanctus est officio. c. idcirco. de poenitent. dist7. l. iudex. V. de re iudic.l. ii quis sorte. E. de poen. J38 Aliorum est opinio , id tempus in a bitrio iudicum esse: ii enim magis scire poterunt, quousque si quilibet admi tendus. Hosti en . in cap. ad abolenda. Matth. in constitu. Siciliae titu. I. Gril- Ian. de lueret. q. F. J39 Verum ea periculosa opinio explosa
quoque atque eiecta est: nec enim vita poenitentium ex arbitrio iudicum pendere debet, quorum arbitratui leuiora
duntaxat relinquenda sunt, & ea quae impossibile fuit legislatori definire, ut Plato & Aristoteles tradunt. An ficta sit, nec ne, cuiussi bet poenitentis consessio, id quidem legistator praeuidere non potuit, cum sit magis facti, quam iuris: quamobrem arbitrio iudicum idipsum reliquit, tempus autem facile praefinire potuit. Plato. '. de legibus. Aristote.
lib. I. rheto. cap. I. c. ut ossicium. s. si vero.de hereti. li. 6. l. mora. Ede usuris. J o Sapienter igitur decreuerunt maiores nostri, ut haeretici poenitentes, usque ad sentetiam definitivam admitti possint, nec deinceps veniae aut clementiae si locus: quod re Gerson,& nostr 3tra tradiderunt: &eo iure utimur. Verba Ge sonis sunt: Dii ficillimum est conuincere, aliquem pertinacem &ιn corrigi, bilem suisse ante iudicium : nain et simillies protestatus suerit ante sente tiam, quod defendet errorem suum, admittitur tamen ad veniam in puncto
sententiae proferendae si se monstret poenitere, & velle stare iudicio superioris: quamuis Occam videatur oppositum tenuisse, contra quem est usus & lex e clesiae. Haec ille. i. init ruet. cap. l2.
Gerson 2. tractatu de schismate. Gon- sal. de hereti. prauit. q. 2 o. Alberti. in c. I. de haereti. lib. c. quaest ra. Alion. lib. t. de iusta haeret. Punit. c. 22. Bemtrat . consit. a i 1. lib. 2. Zanchi. c. t 6.J4i. Suprascriptis tamen vehementer ob
stat celebris illa Lucis constituito, quae ut admitti queat haereticus, exigit, ut spote, continuo, & confestim ad unitatem catholicae fidei recurrat. Quomodo sponte ad unitatem redit, quisqualore fatigatus carceris,dc saepe monitus post sexcenta periuria, vix tandem confitetur errores Quomodo continuo, confestimq; ad ecclesiam recurrit, qui post admonitiones, post accusationem, post edita testimonia, post menses plures, supplicium deprecatur c. ad a lenda de haeret. Godositin. l. 4.C. eod.tit.J x ut ea ditatuantur, obseruandum est in primis, quod lex pontificia non requirit,ut omnes haeretici sponte sua conuertantur : sed ij duntaxat, qui clerici, aut monachi, aut cuiuslibet religionis obumbratione secati fuerint, hi maxume ad fidei unitate ultro redire debent: quia ut Cyprianus inquit, Religio violata, aut fraternitas perdita duplices poenas eis irrogabit. Atque haec quidem est legissatoris distinctio clerici a laico,
hactenus a nemine animaduersa. 3 Deinde, notandum animaduerte dumque est,uerbum, sponte, non sem-
. per significare libera in volutatem sine respectu cuiusqua, ut in loco illo poeti: Saturni gentem non vinclis, nec legibus CCC aequam s
427쪽
3Is Dep aenitentibus es cimuersiis
aequam, sed sponte sua: & in multis iu- consessio ab eo vi adhibita , idest, tGris ciuilis locis. Nonnunquam enim , ponte fieri dicitur, quod quis voluntate sua, per se, &suo iudicio facit: quin etiam quod fit alio instante atque impellente, sponte fieri dicitur. Cicero ad Atticum : Ouod profecto cum sua spote, tum te inii ante faciet. Et libro deoruore:Si sua sponte, quo impellimus, inclinant. Denique sponte quoque fit, quod nulla vi adhibita fit. idem Cicero de senectute r Senex autem , sicut sua sponte nulla adhibita vi contumptas
ignis, extinguitur. l. sed de si alio. l.
qui totam. n. ad Trebelli. J Sic ergo in proposito, sponte sua consteri, is quoque dicetur , qui coniectus in carcerem , suo iudicio re voluntate sua fatetur errores , nulla vi adhibita. Quod eo magἰs inteli si potest ex subiecta materia: quia Pontifex maximus ait, eos ad fidei catholicae unit Mem spote recurrere, qui postquam fuerint inhaeresi deprehensi, ad ecclesiam redeut: depres ensio autem est , cum quis in facinore inani sello deprehenditar: aut cuasse ratione sua in errore persistit, aut cum testibus, vel scriptis plane conum citur. Caeterum quocunque modo de- Prehensus confiteatur, non omnino t, te ivr libere & vltro,& nihilominus costetur sponte: nec enim omnis coactio voluntatem excludit. Cogitur aliquis vi veri tati s,ctaretur alius conscientia,&alius uoluntate sua , ut ait Comicus in Andria r Coactus, inquit, tua volunt te es. & in eodem opere: Coactus legiabus eam uxorem ducet. & in Adelphis: Quod vos ius cogit, id voluntate impetret. Γ c. ad abolendam. & inibi glo M omnes. L si mulier. g. vlt. is. quod
s Plusculum dubitationis ea res habet,
cum reus non ante confiteri vult,quam mentis extorqueatur: videtur enim, nona sponte fateri, cui consequens est, ut admittendus non sit: & ita Laurentio
Sylvano placuit. fconsit. 8'. J
6 Sed id ego longe secus existimor nam eis prior illa consessio tormentis ex loria sit: ea tamen efficax non est ad probationem & condemnationem , nisi sponte pol teriore consessione rata ha
beatur et cum autem reus confessionem violentam ultro ratam facit, non est c
sendus inuitus: nec illa rati habitio vi adhibita extorquetur , sed omnino Voluntaria est. Relinquitur ergo, ut si eius eoia sessio iusta fuerit, is quoque admittendus sit. Et haec sententia iudicuruommu consensu probata 8c recepta est. 7 Superest,ut alternin scrupulum ex mamus: quomodo continuo & conteni in ad unitatem Gesesiς recurrit is, qui post longam tempus confitetur errores. sed
lex pontificia id exigit, post deprehensionem, hoc est, ut postquam fuerit reus inhaeresi deprehensus, continuo siue consistim ad ecclesiam redeat r eae autem dictiones cum aliquo temperamento temporis accipiendae sunt:& modo breuius, modo longius tempus pro subi cta materia exigunt. Nam & Vlpianus modicum tempus esse dixit, triginta dierum e & in proposi to, non solet esse tempus longum a deprehensione usq; ad sententi a m : neque hoc interuallum alio fine terminari potuit. L l. ratum.&l. quod dicinius.ff. de solutiomb. l. pr mi flar. de constitu. pecu. l. i 3. item si ita. E. ad leg. salcid. l. i. in princi p. st. de itinere actuque priuato. l. quo enim. g. I .is. re rat. haberi. iter pretes omnes in l. 3. 9. eum igitur. F. de vi de vi armata. J 8 Igitur haereticus errores cosessus ante sententiam distinitivam, recipi quidem poteriti sed iudices non semper eum ad mittere
428쪽
mittere debent, nisi consessio iusta sit , Ze non falsa, & ficta seu simulata. Qua in re iterum eodem loco Lauretius Sy luanus labitur, dicens non esse in arbitrio iudicum , non admittere haereticu confitentem ante sentetiam: quasi vero iudicum arbitratu rei codemnarentur,& non potius id fiat a lege pontificia:
quae non potuit haec facta, de eorum circunstantias prudentiae rudicum non re linquere. fc. ut Oiscium. f. b. de hςret. lib. 6. l. inora. T. de usuris. l. I. S. I.
9 Quod si cui longum esse videature
pectare usque ad sententiam, is multa consideret. Primum, quod nulla unquade morte hominis cunctatio longa est . Deinde, quod Sextus Cecilius angustissimu tempus este dicebat sexaginta dierum: alienandis manumittendisve seruis : non erit agitur longum, plures dies opperiri, ut haereticus conuertatur de vivat. Ad haec difficillimae sunt repentinae mutationes : itaque tempore
haereticus eget,ut ab impietate discedat. Tum illud addo,quod reipublicae quoque interest, ut haeretici spe veniae consequendae, participes impietatis iudicibus indicent: quod facere non sblent ij, qui sciunt, sibi non esse ignoscendum. Postremo, non est usque adeo facile ac dulce, sat eri se suilla haereticum , ut pu dor , ut infamia, ut publicatio bon rum, ut habrius impietatis, denique ut daemon ipse non vehementer obsistat: Nihil ergo humanum a nobi ς alienum
esse debet. l. prospexit. T. qui & aquib. c. si sermo. de poenitent. distin. Σ.c ancillam. 2. q. 2. Jueo Vidi ego dicentes: Qui seri potest, ut
conuertantu sponte, ii qui latitabant, fugiebant. & vix comprehendi poterat,& inrasi detinentur in carcere Eorum confessio mctu mortis imminentis ma
gis fit, quam ut reuertantur ex animo. Quibus respondere solebam: Spiritus ubi vult spirat,& vexatio dat intellectu: ecclesia de occultis non iudicat: leges pontificiat in haeresi deprehensos admittunt: omnia sun I in benigniorem partem accipienda: propensores debemus esse ad absoluendum, quam ad condenhnandum: S poenis legum contenti, s ueriores esse non debetis, quam leges ipsae nec praesumptionibus de suspiacionabus quenquam damnare debetis. Nabuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam : nonne post innumeras impietates sagellatus , poenituit, & regnuquod perdiderat, rursus accepti cap. Nabuchodonosor. 2I. quaestio. . l. si stipulatio. 19. de ver b. obligat. J1 i Nos vero integram confessionem, i stam este iudicamus , praesertim cum reus fleuit& ingemuit : haec enim sunt signa verae consessionis & poenitentiae riuxta quod Propheta regius inquii: Lachrymis meis stratum meum rigabo. de alibi: Laboraui in gemitu meo , Je gemitus meus a te non est absconditus: &apostolorum princeps fleuit amare. Prettereo multa in hanc sententiam quae ex Hieronymo, A mbrosio,Chlysos orno, Augustino, aliisque multis Grat anus retulit. D Lucae 2 2. c. lachrymae. c. porro.
c. conuertimini. c. quem poenitet. de poenitentia. distin. I. c. poenitentiani.
c. sunt plures. de poenit. dist. 3. Jue1 Nec me latet, lachry mas nonnii quam nihil profuisse : veluti cum Esau non inuenit pce nitentiae locum, quamuis culachrymis inquisisset eam:sed lachryillae, ut ait Chlysostomus,non crant poenitentiae, sed animi violenti,& indignationis internae: quod ex operibus eius perspicuum est. vel ut recte inquit Anselmus: Licet ubertinasseret, tamen poenitennae locum non inuenit, perquam
429쪽
3 II De p aenitentibus oeconuersis
primogenita, quae prius vendiderat, re peraret: vel benedictionem quam frater eius acceperat, ipse sumeret: quia sero fleuit, re sero poenitentiam quae-suit. Impossibile enim iam erat,muintari quod iactu suerat. haec ille ibidem. Iad Hebrae. in . c. irrisor. c. Iudas . de poeniten. distinct. 3. J13 Optimum quoq; signum est verae pre
nitentiae, humilitas: nec enim sufficit araeteritis malis recedere, nisi etiam deis quae facta sunt satisfiat Domino per poenitentiae dolorem, & per liu militatis gemitum: quia poenitentia est humili u& bonorum fidelium poena quotidi na, ut Augustinus inquit: & ubi superbia regnar, humilitas locum habere nopotest: sine humilitate vero veniam sperare no licet. superbi autem omnes haeretici sunt, ut saepe Hieronymus inquit:. itaque poenitentes superbi, haeretici adhuc esse videntur. c. non sufficit. c. tres sunt. c. quis aliquando. in fine. de poeniten. distinct. I.JI Existit autem hoc loco quaestio subdis ficilis, an is qui docet haereses, que dogmatizatorem vocant, recipiendus sit redire volens. Et prima quidem fronte videtur, hunc poenitentem admittenduesse : nam de Lucius iri. in constitutione illa celebratissima, qua hqreticos poenitentes excipit ecclesiae gremio, eum quoque accipit, qui de sacramentis ecclesiastIcis aliter docet, quam sacrosancta Romana ecclesia praedicat &obseruat. Dc. ad abolendam de haeret. J11 Sed ea constitutio egit interpretatione iusta, no enim recipe te videtur dogmatistam , sed credentem: nam in prima parte utrunque pariter vinculo perpetui anathematis obligat, quia uterque
in excommunicationem incunil : cum
autem de admittendis poenitentibus i quitur, nullam doctoris mentionem fecit. Nee existimandus est legissator aequaliter dissimiles accipere volui sse, cusit longe grauior magi uri quam discipuli culpa: lapsis enim & erratibus subuenitur, non autem seductoribus perditis, quibus lex diuina non parcit. Ait enim lex: Si tibi voluerit persuadere
frater tuus, aut filius, aut uxor, vel amicus, clam dicens, eamus &serulamus dijs alienis: non acquiescas ei, nec a dias, neque parcat ei oculus tuus, ut miserearis & occultes cum, sed statim imterficies. Sit primum manus tua supereum , de post te omnis populus mittat manum: lapidibus obrutus necabitur, quia voluit te abstrahere a domino Deo tuo. Deutero. I 3. L hi qui. C. de ap statis. Js 6 Huc accedit, quod consequens cla sula generalis , non est aequaliter ad a tecedentia reserenda, cum ratio dissimilis fuerit, & inaequabilis causa. Quis autem ignorat, maximam esse dista tiam inter doctorem dediscipulum, deceptorem atque deceptu mὶ l. cohaeredi. f. qui discretas. de inibi. Areti. de vulga. & pupilla. Angel. in. f. hinc nobis. authen. de haeredi. & laici. Imol. In. l. Caius soluti matri. Paul. in l. vlti.C. de semen. Alex. in l. in testamento. C. detestam . milit. Decius consit. 436.J II Quamuis autem alijs quoque pontificiis legibus poenitentes haeretici recἰpi
tur : ea tamen regula generali non comprehenduntur haeresiarchae, neque doctores errorum . Et si enim alijs haeretiacis venia concedatur,isti tamen seueris
sime puni edi sunt, qui magistri fuerint& impietatis duces. Sic olim quia populus Israel fornicatus cum filiabus Moab, adorauit Deos earu, iratus D minus ait ad Moysen:Tolle cuctos principes populi, & suspende eos conise sole in pati bulis, v t auertatur furor meus
430쪽
ab Israel. Sie etiam duces seditionum durius puniri solent, etia si caeteris ignoscatur. I Numerorum. 23.&l. quoniam ulta sicinora. Q ad leg. Iuli. de vi publica.Tiraquei .li.de poenis causa. 7 4.J18 Ad haec, pontificiae leges, quae haeretIcos pomitentes recipiunt, non sunt ad eos trahendae, qui non una morte digni
sunt, sed pluribus: satis enim superque est, ut uno crimini morte dignissimo
ignoscatur: nec iustum aut aequum est, ut multa crimina sint impunita. Hae retIcus autem propter quamlibet haer
sim in poenam mortis incurrit: qui vero doctor haeresum est, hoe ipso altera dignus est morte . nam ut lex est: Vltismo supplicio coercendi sunt, qui illic, ta docere tentaverint: & qui fidem alterius expugnant peruersa doctrina. fl. quicunque. C de haere.Lpen .de apostat.& l. fi .de Iudaeis. l. 7 3.ti. 6.li. I 6.C.Theodosiani. l. .F. persuadere. & 3. sed utra. T de seruo corrupto. JAccedit eodem, quod lex, quae de alia quo crimine simpliciter loquitur , seruanda non est, cum alia concurrunt crimina. Vt enim Vlpianus inquiti Nunquam plura crimina concurrentia faciunt, ut ullius impunitas detur: nee delictum ob aliud delictum minuit nam : sed interest publice nullum impunitum relinqui . t l. nunquam plura. de priuatis delictis. l.si adulterium cum incestu.l. vim passam .g praescript. E. adleg. Iuli. de adulte.Jόo Itaque relinquendus est curiς seculari reuarcha & magister errorum, & eo magis, si multis nocuit: venia enim indign us est, qui haereses pluribus persuaserite perinde atq; homicida, qui multos occidit homines. Nam & haeretiscus tot occidit homines, quot indux
rit: homicida est & dolosus, quotidie animarum sanguinein iandens, ut i quit Hieronymus in psalmum quintu. L 3. C. de episcopali audientia. J6i Praeterea punire oportet l, esiarchas, nec eos v llo pacto recipere, ut rudi orisbus discipulis atque reipublicet melius eo exemplo consulatur. Et ut diuus Hieronymus inquit,Ideo magistri haereticorum percutiuntur, ut salvi fiant distinuti. In Amos.c.MBrunus lib. s. de sediatio. cap. 6.J61 Tum illud addo, quod qui docet haereses, non gladio, sed veneno pestiferi dogmatis interficit: no corpus occidit, sed animam: non breui morte, sed sempiterna: quas ob res grauissimo supplicio dignus est. Huc accedit Augustinus alicubi dicens, Poenam Arrij apud inferos nondum es Ie ad certum acerbitatis modum terminatam, sed adhuc eam
augeri, quod nec dum finis sit sui prauid Ogmatis, quo plurimorum animas nocessat occidere. fl. I. C. de maleficis. l. sancimus. de sacrosanct. ecclesia. l. respiciendum. E. de poenis. J63 Ex quibus omnibus, alijsque multis perspicuum est, magistris Lutheranarii haeresum nullo pacto agnoscedum esse. Quippe cum multis sint ut viiij s&flagitiis lint contaminati: hostes ecclesiae, inimici sanctorum , diuini iuris violatores, sacrilegi, bonorum operum, atqὸ
adeo bonorum omnium morum corIupiores, rerum publicarum euersores.
Nec enim ignosci potest is qui nesaria
crimina tantorum sicinorum ac tam
atrocium suscipἰunt. 64 Magno quidem argumeto est Paulus apostolus in epistola ad Hebraeos c. I O. dicens: irritam quis faciens lege Moysi, sine u lia miseratione duobus vel tribus testibus moritur: quato magis putatis, deteriora mereri supplicia, qui filium Dei conculcauerit, de sanguinem testamenti pollutum duxerit, in quo sanctisficatus