장음표시 사용
431쪽
syo : Dep aenitentibus oeconuersis
ficatus est,& spiritui gratiae contumelia secerit 3 Lutherani autem filium Dei de
ecclesiam sponsam eius conculcant, & sanguinem testamenti polluunt, euangelium deprauantes,& fide viva ab ut tes, Sc sacramenta omnia tollentes ac profanantes. Denique Spiritui sancto contumeliam faciunt, traditiones eius iirruentes ac plane dicentes, nullamve ritatem eum docuisse per mille quingelos eirciter ann .RAinquitur ergo ut coleret, sed de alios ad eum cultum co- pelleret: eoo vero qui peregrinum aliquid, aut nouum in religione tentarct, puniret & coerceretino solum religi
nis causa, sed etiam ipsius reipublicae , ut a Dione proditum est lib. 42. Vid
bat vir prudentissimus rei gione muta- ita, mutari quoque res publicas: utrunque autem in bene consitauta republica perniciosissimum est, & maximis stripliciis dignissimum. seductorcs Lutherani, apostolo iudice, 68 Ille quo haereticus qui regi, aut prinsine ulla miseratione puniantur. Cum Lutheranos dico, Sacramentarios, Ana
baptistas, Hugonotos de caeteras huius temporis pestes intelligo, quia eadem
6s Praeterea, qui docet haereses istas, sagitium graue committit, non solum damnabile, sed etiam damnosum : falsarius. est pessimus , qui non literas Ponti scis fallat, sed omnipotentis Dei. Cum aute ecclesia non habeat poenam condigna , qua iuste hunc punire possit, restat ut
eum curiae seculari relinquat. c. nouimus. de ver b. signific. c. ad salsiariorum. de crinii ne falsi. c. cum non ab homine. de iudi.&inibi Anchar.& Alcia. Abb. de caeteri. in c. at si clerici. de iudi. Feli. in c. i. de constitutio. J66 Deinde,qui dogmata peruersitatis persuadent, is proculdubio rempublicam ipsam disturbant ac dissipant: quod cuhaereticorum sere omnium sit,isti tamemulto id magis efficiunt,qui hierarchia ecclesiasticam tollunt, de christianam rempublicam labefactant, atq; perstingunt. Quamobrem seuerissime puniedi sunt, non modo ut pestiferi haeretici, sed etiam ut seditiosi, atque euers
res reipub. 67 Consuluit Maecenas, Romanorum sapientissimus, ut non solum more maiorum Augustus Cisar numen diligentercipi haereses persuadere tentaverit, mea quidem sententia, sine ulla miseratione iudici seculari relinquendus est:coniunt xhi enim haeresim cum crimine lςse maiestatis, hostili animo aduersus princi- pom & rempublica animatus: est qui DF crimen maximi sceleris anima principis,atq; adeo uniuersae reipublicae occidere velle. Nam ut ciuis meus Sen
ca libro primo de clemetia inquit: Animus rei publicae, princeps est: ille vinculum es, per quod respublica cohqret:
ille spiritus vitalis, quem tot millia la . minum trahunt. Rege incolumi mens omnibus una est: impijs regnantibus , ruinae hominum. Prouerb. 28. regia lex r3. & l. 24. Ut. I 3. parte. 2.J69 Similia dici possunt de haereticis illis,
qui reginam, aut filias, vel sorores r sis venenatis doctrinis inficere conati fuerint.bNam de reges ipsi per eas mu-'lieres faciliuς peruerti pollunt: de in crimen laesae maiestatis incumini, qui h rum sceminarum pudicitiam polluunt: ac multo quidem magis qua animas earum adulterant. regia lex. I. cum seq.
o Eadem dici possunt in eos, qui filio iregis inficiunt: nam de hi regiam quoqumaiestate laedunt. Quadus Manichῆς suae ditionis omnes Occidit, eoru in I . episco-
432쪽
. episcopum, &libros combussit, quod
unum ex filiis suis , in detestandam illa haeresim pellexistent: author Ioannes Zonaras in imperio lustini Thracis. Ti. Ad postremum, doctores sue magistri istorum dogmatum, non sunt punicdivr c teri hqretici ed poenis seuerissimis si ne ulla miseratione coercendi: ut quia exacerbanda sunt supplicia, quia mul-ltis grassantibus exemplo est opus: tum etiam quia propter immanitatem iacinorum lici tum est a regulis iuris disce- dere: & ut iurisperiti aiunt, P ropterea licet iura transgredi. l. aut iacta. 3.vlti
1 Quod si quis docere voluit hςreses,&nulli nocuit, recipi sortasse poterit: sed maiora in eo signa poenitentiae require 3 da sunt, ut ne ficta eius conuersio esse videatur. Neq; enim sicile credendus est quispiam ab extrema impietate disce iatis Ie repenter Nam peruers,ut Ecclesiastes inquit, dissicile corriguntur, & mali honianes & seductores proficient in
peius, errantes & in errorem mitictes,
ut ait Paulus in posteriore epistola ad Timotheum. c. 3. ecclesiastes. c. I.J7 3 Ex eo autem quod supra diximus,nata dubitatio est : an hareticus post sententiam dii finitivam conuersus , qui sedixit poenitere velle, di alios haereticos iudicibus indicare,si ob eam rem a iudice seculari restitutus sit inquisitoribus, decoram illis plenissime consessus suerit, relinquendus sit iterum eidem iudici seculari. Quae quae Rio cum superioribus annis apud inquis totes Conchenses exsacto agitata esset, consulti supremi i
dices, multique periti unanimi sententia responderunt, poenitentem eius m di non eis: curiae seculari lierum relinquendum: tum quia veram confessione
fecerat coram inquisitoribus, de ab illis tradi non debebat: tum etiam quia se- . cularis iudex iuri suo renunciasse visus est, qui haereticum sibi relictum inquisitoribus tradidit. Adde, quod nec bonunec equum patitur, ut qui iam nec im- , pcen Hens, nec relapsus est, seculari potestati ullo modo tradatur. 74 Caeterum sacerdotibus, &alijs clericis non solet publica poenitentia iniun- , Si, tum propter ordinis dignitatem: tu etiam ne grex fideliu offendatur, & ρο-
tiatur scandalu. fc. illud. c. alienum. c. de his.c confirmandum. 3 o. dist.c. pr
styter. 82. distinct.& inibi Archidia.
Praeposit. N caeteri. Alex. Ales. . parte. q. 6 . membro. 3-J71 Sed quamuis hoc in leuioribus criminabus seruandum sit, in grauioribus tamen sacerdotes etiam cogendi sunt ad subeundam publicam poenitentiam: &. eo magis in crimine haeresis, quo face
dotes grauius, quam laici delinquunt. Vt enim Cyprianus inquit Cum hoc laicos deceat, ne occasionem blasphemandi opponant: tum maxime clcricos vehementer necessitas ista contingit: quibus aut religio blasphemata, aut iraternitas perdita, poenas duplices irrogabit. C. presbyter. 82. distin. c.viti. Odistin.
c. si quis episcopus. 81. distin. c. si quis
sacerdos. 3 o.quaestio. I. Cyprianus tr . elatu de singularitate clericorum .c, --cusatus. g. vlti. de haereti. lib 6. J
6 Nec soli clerici S presbyteri publica
poenitentiam agere debent, sed etiam episcopi, cardinales, & caeteri quant libet dignitate praesulgeant : par enim omnium conditio est in his, quae ad fidem pertinent orthodoxam, ut suis locis stilius diximus. Adde etiam, quod clerici haeretici ad ecclesam xedeuntes,. post alias poenitentias deponendi sunt, saltem degradatione verbali, qua suspeduntur ab exercitio suorum ordinum: iuxta
433쪽
iuxta id quod in cocilio Elibertino decreuerut patres, hoc verborum tenore:
Ex omni haeresi, qui ad nos fidelis ve. nerit, minime est ad clerum promouendus: vel si qui sunt in praeteritum ordinati, sine dub Io deponentur. h pc ibi. c. si . c. i. de haereti. lib. 6. & illic. D mini. Phili p. Franc. & Alberii. notabi. c. Abba. Ioan . de Ana. & Felinus in.c.
pcen. de lueret. Jc in tracta. eiusdem tit. Grillan . quaestio. 7. Gonsalus , quaest. i'. Brunus. lib. Φ. c. I 3. Ioan. Bernar. in practi. c. 127. J
Qui vero poenitentiae iniunctae plane non satisfecerit, nunc poena pecuniaria coercetur, nunc pro relapso habetur. Nam si poenitentia iniuncta omnino contraria est haeresi, puta, si po nitenti praecipitur, ut abiuret, ut aduersus errores suos praedicet, ut haereticis non communicet,vel quippiam simile, tunc ille qui non paruerit, puniri poterit tanquam relapsus: si vero poenitentia ad purgationem culpet tendat: ut puta, si ieiunia,Orationes, vel alia opera pia suerint poenitenti iniuncta: is qui ea omnia non secerit,puniri poterit poena arbitraria. Haec est concors plurim rum opinio , a quibus ego vehementer dissentio nam qui poenitentiae iniunctae non satisfacit, pertinax, aut impcenites est, aut quiduIs potius, quam relapsus. Quod si eum suae negligentiae, aut pertinaciae iterum poenituerit: arbitrio iudicum poenitentiam denuo pro criminis qualitate agere copelletur. Matthae. Zenrel Lic Ioan . Imolen . num. 23. In Clementi vitI. de hqret. Calderi n. in . c. literas. de praesumptio. Federi Senensis consit. is s. Cardi. in Clemen. I. g. sane. de usuris. Fran. Squillacen . de fide catholica. c. 19. Nicola. Arelata. de hster. notab. 3 o. Menochius consit. 81.J73 Cum autem poenitentia in plerisque
rebus arbἰtrio iudicum moderanda sit, necesse est, ut in ea imponenda inquisitores multa considerent. Nam ut patres in sexta synodo generali decreue runt, oportet peccati qualitatem speculari, dc peccatoris promptitudinem ad
reuersionem, ut reducatur errans,& vulneratus curetur. Eaque cautione pr
cedendum est, ne per praecipitia desporatIonis poenitens detrudatur: neque ei laxentur haben et ad vitet dissolutionem,& contemptum . Utraque igitur scire oporter, & quae sunt rigoris,oc quae co- miseratrinis, ut homo ad claritatem iulam supernam vocatus, prudenter g bernetur. Extat quoque canon concialii Vormaciensis hoc verborum tenore: De poenitentibus secundum differentia peccatorum sacerdotis arbitrio poenitentiae decernantur. Debet itaque sacerdos in poenitentia dada singulorum causas singulatim considerare : origine quoque, modumque culparum , & affectus, gemitusque delinquentium dili
genter examinare, maniselleque cognoscere: temporum etiam de personarum, locorum quoque & aetatum qualitates inspicere, ut etiam pro consideratione locorum , aetatum, vel temporum, seu
pro qualitate delictorum, atque gemi- tuum uniuscuiusque delinquentis, a sacris regulis oculos non reflectat.hγ ibi: uae quamuis de soro sacro poenitentiae icta sint, ad forum tamen inquisitoruomnino pertinere quiuis facile intellis get: quia & hoc serum mixtum est. f 6. synodo generali. c. vltim. de concilio
Vormaciensi. cano. I. c. mensuram .depcenit. dist. I. J
ad misericordiam & clementiam , qua ad crudelitatem &seueritatem pronio res esse debemus. Beati inisericordes
inquit Saluator noster quoniam ipsi
434쪽
misericordiam consequentur . Et Sapiens in Prouerbijs: Misericordia & v
ritas te no deserant: circuda eas gutturi,
&describe in tabulis cordis,& inuenies gratiam coram Deo de hominibus. Proiecto iustitia sine misericordia dc lenitate, non iustitia, sed crudelitas est: Et si
enim erremus modicam poenitentiam imponentes, melius tamen est, sicut
Ioannes Chrylostomus inquit, propter
misericordiam rationem reddere, quapropter crudelitate. Etenim Deus ipse
ut apud Osea est misericordia mauult, quam sacrificium . Et iuxta Gregorii
Narian reni sententiam: Nulla ex omnibus re Deus perinde ac misericordia
colitur: quoniam nil aliud tam peculiare est Deo, quam illa. Vnde Claudianus eleganter cecinit: Sis pius in primis, mim cum Nincamur. in omni
Munere , sola Deos aequar clementia nobis. Et sicuti Cicero in oratione pro Ligario strissit: Nulla virtus nec gratior, nec admirabilior misericordia est:homines enim ad Deos nulla re propius accedunt, quam salutem hominibus d ado. Quaerendae sunt ignoscendi causae, ut Ammianus Marcellinus ait, non puniendi occasiones: quod iudicis considerati est proprium. Et ut Sosipater quadam in epistola scribit: Gratiς quae
iustitiam transgrediuntur , ne gratiae quidem dici debere videntur : amicas
autem iustitiae nemo reiecerit ultro, qui modo no ex quercu, aut petra natus lit. Et mox: Iudicia quidem, quae Occupantur circa iustitiae emendationem in contractibus, omnino non agnoscunt gratiarum genus : quae autem circa delicta versantur , mansuetam & humanam gratiarum faciem non recusant. D
nique pro Iacobi apostoli sententia ,
superexaltat misericordia iudicium I Matth. 6. Prouerb. 3. Chrysostom
in. c. alligant. 26. quaest. vlt. Osee. c. NaraanZe. Oratio. r6. Claudianus de quarto consulatu Honori l. lib. I x. Ammianus. lib. I s. rerum gestarum. epistola Iacob. cap. 2. JsO Meminerint semper iudices Iacobῖ apostoli eodem loco dicentis, Iudicium sine misericordia illi, qui non facit mi
sericordiam .IPerniciose quidem iudices er ni, qui seueritatis gloriam aD sectant,&crudeles, & atroces sunt. Nasicut misericordia sursum ad Deum leuat,ita deorsum crudelitas in infernum deiicit: Est enim hominu nature, quam sequi debemus, maxime inimica, ut Cicero libro tertio officiorum scriptum reliquit. Igitur in leuioribus causis, ut eleganter Marcellus inquit, Proniores ad lenitatem iudices esse debent: in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi. Iacobi. a. l. respiciendum . de poenis. c. licet. c. disciplina. 4 1. distis.
cum sequentibus. J8i Hactenus de poenitentibus diximus: superest ut pauca quaedam de conuersis
breuiter perstringamus. Conuersos hoc loco intelligimus , eos omnes, qui ex Iudaeis, Mahumetanis, aut alia qualibet secta, ad fidem catholicam conuertuntur: nam vulgus Hispanorum eos tantum conuersos nominare solet, qui ex
Iudaeis conuersi sunt, vel ex Iudaeorum gente descendunt. Hi autem docendi& fouendi sunt, adiuuandi quoque &honorandi, ut catholicam fidem libentius amplectantur. Primordia conuersorum, inquit Isidorus, blandis refouenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recu
435쪽
eommouendam animam, ni fides profunde sit radicata. Nihil enim aeque tabefacit mentem ac dicteria & conuicia: nam multi viri per conuicia sunt
saepe subuersi. Quod si quispiam eis
persuaserit,ut deserant catholicam fide, is ultimo supplicio lege regia puniedus est. pragmatica. I i. Ecclesiastici. 8.Stobaeus sermone. Ii O. Chrysostomus indictum Apostoli, Habentes autem eundem spiritum, serm. 3. J81 Sed hinc aspera & vehemens quaestio
exoritur, virum isti ad fidem recenter conuersi, & eorum liberi , veteribus Christianis in omnibus aequandi sint. Quidam multis argumentis probare conantur, inter hos & illos nullum esse discrimen constituendum : quod facile illis concellerim in his tantum rebus, quae ad fidem di religionem , vel ad i us naturale, vel iustitiam commutatiuam pertinent: in his enim omnes aequales esse debemus, sicut illorum argumenta ostendunt. Γ c. I. cum sequent. 36. dist. glo. in regia. l. 2. tit. 3. l. . seri legum. Buridanus in lib. s. ethico. quaest. II. J
in distributiva iustitia, & id genus alijs, plurimum refert, nobilis sit quis, vel
ignobilis: civis an peregrinus : Iudae urian Graecus: neophytus, an ex vetustissimis Christianis: id enim ratione n turali apud omnes gentes constitutum,& apud omnes populos ustatum , &iure gentium receptum est. Vide plura de hac re in defensione statuti Toletani. 8 Postremo, si neophyti labantur in haeresim, aut relabantur, nondum satis edocti ea tholicam fidem, mitius cum eis est agendum : parcitur enim tyroni, prisertim disciplinam noranti. l .dese torem. F. si plures. l. qui cum Vno. g. vlti. l. qui commeatus. E. de re militari. Tuaquel. lib. de pinnis. causa. IO. J
Depertinacib. oe poenitentib. Tit. XLVI IL
A dicendus. a Pertinacia nonnullorum haereticorum. 3 Tertinacium baereticorum furorem et ganter exprimit Augustinus.
4 Pertinaces haereticos auomodo descriabat Bemardus, ct is Dertus Campe sis.s Pertinaces baeretici daemonibus peioressum. 6 Tertinaces quomodo puniendi sint. 7 Pertinacia qua consummatum facit ha reticum, cuiusmodi sit. 3 Pertinacem esse, qui credit contrarium eius,quod scit ecclesiam tenere, proba
s Pertinaces ex iuris praesuptione qui sint. so Perii x haereticus ese coetur, qui asserit aliquam haeresim, cuius eontrariam veritatem catholica prius docuerat. ii vertinax praedictus bareticus quando
ix Tertinax haereticus esse praesumitur,qui diu persistit in errore, cuius contraria veritatem catholicam explicite scire
I 3 Praesumptiosti non usticis, ut quispiavi baretura puniatur , saltem poena ordinaria. Pertinax indicta causa iudicatas no es, qui asserat propositionem aliqua hareti
cam, cuius contrariam Nerrtatem ca
tholicam explicite scire no tenebatur. Is Tertinax censetur, qui licet ignorantia probabili erret, legitime tamen admonitus
436쪽
De pertina. 9 impaeniten. Tit. XLVII L sys
nitus non respiscit. αε Pertinacia quare m dubio praestimendur c Pertinax is praesumitur, etiamsi minus non sit. legitime admoneatur, si statim cauta 23 Impaenitens quis dicatur.
solicitudine veritatem non quaeris. 1 6 Impoenitentes haeretici qui uos erroresi Admonitio, qualis esse debeat, ut bos negare quam confiteri malunt , iureticum pertinacem faciat. optimo comburuntur. Is Admonitio quae erasenda D legitima. 27 Haretιci qui errores omnes, de quibust ν Admonitione legitima esse inquisitoris manifeste conuincuturi confieri notat, assertione, dicetis errare alique contra merito curiae seculari relinquistis. fidem eatholicam, nonnulli censent. 18 Im'nitentes diminuti qui dicantur.
io Admonitionem legitimam esse inquisito 19 Tmitentia iniuncta quιno satisfactuis. ris praedictam assertionem, perperam quomodo puniendi t. negat Alfonsus Castrenses. 3 o Inquisitores cognoscere possunt, ope
xi Pertinax quando censendus en qui pro- nitentes inimctam paenitentiam agant.babili ignorantia errat. 3 I Inquisitores cotra illos procedere debet, xx Pertinax quomodo censendus non e i, ροι ad ecclesiam redeuntes, dese sis, qui probabili ignorantia ductus iurat aut de atiis, plenam veritatem non dia se nunquam ab aliqua baretica propo- Xerunt.
sitione discessurum. 32 Inquisitores non debent statim praedictos 1 3 Heresicus incorrigibilis quis sit dicetas. bomines curia seculari relinquere.
De pertinacibus & impoenitentibus.
V M sit pertinacia haeresis complementu ,& que cosummatum iacit hqreticum, Ope rςpretium erit, quid pertinacia sit explicare. Pertinacia, ut inquit Cicero, finitima est perseuerantiae, nam utraque
in rebus coeptis persistit: sed perseuerantia occupatur in bono, pertinacia vero
in malo. Significat itaque pertinacia obstinatione&pervicaciam, qua quis in eo persistat, quod tenere non debet. Vnde pertinax dicitur ut apud Isidoruest lib. Io.etymolo. quasi impudenter tenax, qui persistit in eo,quod debet diamittere. Denique pertinax est, qui pe
sistit in errore, quem omnimodo des rere tenetur. f Arch. in. c. haeresis. 1 . q. 3. Ioan . MOna. In Clem. I. de usuris.
Alberii. lib. de agnoscendis assertio. cathol. q. 3. dc. 29. At sensus Castren .libi. de iusta lueret. punitio. c. s. ISunt autem quidam haeretici pertianaces usque adeo perditi, ut mortem , mortisque quonibet cruciatus ante sint subituri , quam ab errore discedant rvt qui non minus tenaces sunt haer
sum , quam celebratissimi olim Chri sti martyres fuerint religionis diuinitus inspiratae. De his pertinacibus loquens Cyprianus , tractatu de simplicitate praelatorum: Cum Deo, inquit, manere no possunt, qui esse in ecclesia Diaunanimes noluerunciardeant licet flammis, & ignibus traditir vel obiecti h stlis, animas suas ponant,non erit illa fidei corona,sed poena perfidiaer nec retiagiost virtutis gloriosus exitus, sed desperationis interitus. Et libro de duplici martyrio: Neq; tame statim martyr est, qui occiditur: occiduntur & sicaris de
437쪽
3 ρ ε De pertinacibus o impaenitentibus
piratς. Non suppliciu facit martyrema tsed causa. Neq; hoc est testimo mu praebere Deo, id facere, quod Sc Deo displi cet,& gentium legibus prohibetur. Plurimum interest inter barbaram imm nitatem, Sc martyrum modestissimam constantiam, in se imbecillem, in Chri isto fortem. Sunt qui certis artibus corpus stupefaciunt, ne sentiant cruciatus: sunt de affectus impotentes, qui sensum
adimunt animo, ita ut vel mortem in1-
pauidi perserant: sed placidum illud ac
mansuetum , illud humiliter sublime, f& sublimiter humile, non videmus nisi in Christi martyribus: Non intuentur trucibus oculis carnificem : non minitantur tyranno: m agis dolent de illorum caecitate, quam de suis affluctioni- laus. Haec ille his ipfs verbis persecutus est, caeteraque grauissime. Addo Tertullianum lib. de praescriptionibus haereticorum in principio, eundem Cypria laum, epistola. i. li. i. Hermam Let-nratia. ii li. 2. de instauran. religio. c.7. JDe iisdem quoq; pertinacibus loques . diuus Augustinus inquit: H etici non pollunt habere martyrum morte, quia Christianorum no habent vitam , cum martyrem non faciat poena, sed caula Et alibi: Martyres veros non facit pin na, sed causa. Nemo ergo miretur si taperuicacem haereticum viderit, & tam inflexibilis obstinationis, ut pertinaciter & gaudenti similis, tormenta pati tur & mortem: nec enim talium est alacritas vera, sed insania de furore nec patientia, sed immanitas r nec certia ludo salutis, sed inscitia de caecitas occonfusior nec conscientia sana , sed cauteriata ignito serro cupiditatis gloriae, de proprio iudicio iam damnata: nec est in istis sortitudo, sed timor: que .ut vincant ; in desperatione descendui.
Nonne Calanus Sophista id ipsum sponte secit qui cum in morbum incidisset,
nec pateretur se ad aegrotantium regula curari, pyram conscendens omnibus admirationi sitit, quod cu cremaretur, quasi Ignis nihil noceret, toto corpore immobilis stetit: ut est apud Arrianulibro septimo de rebus gestis Alexiari Magni. de Essent in med ijs cruciatibus subridentes, de eis qui tormenta admouerant illudentes, animas cum quadam hilaritate reddebant: author Iosephus libro secundo de bello Iudaico. capite septimo. Ioannes quoque & Hieronymus haeresiarchae a Constantiensi concilio damnati, pertulerunt ambo constari animo necem : & quasi ad epulas inuitati ad incendium properauerunt, nullam emittentes vocem, quae miseri animi posset facere indicium: ubi ardere coeperunt, lumnum cecinerς,quem vix flamma de fragor ignis intercipere potuit: sicuti Aeneas Sylvius prodidit. historiae Bohemicae c. 3 c. August. DulcItio. episto. 6 I. &epist. r67. JAccedit etia sacer ille Bernardus,quodam sermone super Cantica dices: Probatum est, mori magis volunt, quam conuerti. Mirabantur aliqui, quod nomodo patienter, sed Ze laeti, ut videbatur,ducerentur ad mortem: sed non inde mirandum, si aduertatur, quanta sit potestas diaboli, non modo in corpora hominum, sed etiam in corda, quae s mel permissus possederit. Non ne plus est, fominem sibimet in i jcere manus, quam id libeter ab alio sust Inere 3 Hoc autem potuisse diabolum , frequenter experti sumus in multis, qui semetipsos aut submerserunt in aquas, aut secer ut ex sublimi praecipites, aut laqueo se s spenderunt. Nil ergo simile habet constantia martyrum , & pertinacia haer ticorum : quia in illis, pietas: in istis, cordis duritia contemptum mortis ope
438쪽
ratur. Quam sen tentia renouat Albertus ille Capensis dicens: quod si quibus
serte tentationi est, quod horum pluri- sint pro Qae impietatis defensione non solum patienter, sed etia alacriter mortem excipere videantur,quod sese in ministros Christi transfigurent, patrem suum vocantss Deum, & pro persecutoribus suis orantes, atque id genus alia quaedam, quae simplicibus quibusdam, sed incautis, imo & doctioribus nonnullis, sed instabilibus in fide , sunt notentationi solum', verum etiam scandalo: hi non perpendut antiqui illius caulidim hostis aries & potentiam in eos, quos semel totos obsedit. Nec enim, praemonente nos id Apostolo, cuiquam mirum videri debet, cum ipse satanas sese transfiguret frequenter in angelum lucis, si miniitri eius transfigurentur, sicut ministri iustitiae. Haec ille. lib. i. hierarchiae. eccles. c. 6. Hosius in Brentium. lib. I . Bernardus super Canti. sermo. 66. Js Horum omnium pertinacia ut elegater Lelmatius inquit maxime execranda est, ac diabolicet peruersitati simillima: ex eadem enim radice, nempe superbiae, oritur utraque haec peruersitas: diaboli quide, ex insta dignitate: per-
- tinaciae autem ex naturali acumine. In
eundem etiam finem tendunt, nempe in exitiale odium: illa quidem diuinae maiestalis, haec diuinae veritatis. Quin hos ipsis daemonibus magis miseros declarat scriptura diuina: quia mentem , quae daemonibus recta manet, ipsi deprauatam habeant. Illi enim, ut testatur Iacobus , credunt & contremis cunt: hi contra, quantum scientia, tantum sunt & metu religioso soluti: sunt igitur pertinaces haeretici daemonibus in eo deteriores, quod damones credul& timent: hqretici vero Pertinaces, nec credunt, nec timent. Hermas Irim setius. lib. 2.de instauran. religio. c. s. JIgitur pertinaces eiusmodi vivi comburendi sunt, & in ignem trahendi ore
obstructo& lingua ligata, ne pusillos offendere queat. Talis suisse dicitur Macharius, qui cunctis orthodoxis patribus contrarius, in sexta svnodo senerali dixisse sertur: Non confitebor duas mperationes,& duas naturales voluntates
in Christo, etiam si membratim incita dar, & mittar in mare. Cui sere similis suit Acesius episcopus, qui ut apud Socratem est tercentum patribus Nicene synodi subscribere noluit, nec eis
omnibus Omnino cedere: quem Con
stantinus imperator pulchra elusit facetia dicens: O Aces, pone scalam, & si potes, in cςlum solus ascende. fBal. in l. i. C. ex delich. de senet. 6. synodo generali. actio. 8. Socrates lib. r. histori
triparti . c. I 3. Nicepho. lib. 8. c. 2 o. Paulus diaconus. lib. I . rerum Romanarum. C. super quibuidam . de verbo. significatio. JHoc autem annotatu dignu est, quod quicunque credit aliquam propositi nem veram esse, cuius contrariam scit esse catholicam , hoc solo consumma tus hqrcticus pertinax est. Nec audiendi quidam, quorum est Alciatus, qui putant, neminem hqreticum pertinacem esse, qui non habet animum obstinatu,& admonitus non persistit : nam pertivacia, quς consummatum facit hereticum, non est obstinatio sola, sed quili
bet etiam verus consensus coti artus co
gnitς veritati catholicae. Nec refert ex qua causa ventum sit ad talem verum consensum, siue ex passione, siue ex infirmitate: vere enim pertinax est, qui credit contrarium eius, quod scit ecclesiam tenere. Quia sicut fides perficitur assensu intellectus cum consensu volun
439쪽
3'δ De pertinacibus 9 paenitentibus
tatis: se heresis consummatur dissensione intellectus,&consensu voluntatis. Et haec est vera & recepta theologorum omnium sententia. Alciat. in l. 1. C. de summa Trinit. Gersonalphab to. I . ad finem. Caieta. & Fran. victoria super Thomam. 2. 2. quaest. I 2.2rticul. 2. Ioan . Driedo. lib. r. de liberta. Christiana. pagi. 138. Alion. Castren . lib. I. de tuita haereti. punitio. c. 9. Canus lib. t 2. de locis theologicis. c. s. J8 Accedit etiam ratio viva quide&spirans '. quia sacra scriptura,& eccles astica definitio, quibus fides catholica continetur, plus valet, plus operatur & potest, quam sex cctae iudicis monitiones,& quam mille prohibitiones iuris humani . Sicut igitur is, qui contradicit legitimis hominum admonitionibus, pertinax est, &qui facit contra prohibitionem legis humanae, ipso facto incidit in excommunicationem, quae non
nisi praecedentibus admonitionibus ferri solet, & legis authoritas pertinacem haberi facit quemlibet legis transgressorem: sic etiam qui contra scripturam sacram, aut ecclesiae catholicae desinitionem sciens errat, hoc solo sine alia admonitione pertinax haereticus est: nec praeterea opus est, ut sit obstinatus, i flexibilis, aut immutabilis: satis enim est ad consummatam pertinaciam, Ut haereticus credat aliquid esse verum, cuius contrarium scit sacris Ilieris, aut e clesiasticis definitionibus cotineri:quia
putat fidei subesse falsum, & scienter errat eligendo pertinaciter, non redigere in captiuitatem intellectum in obsequium Dei, & catholicae fidei. cap. si quis
suadente. II. q. 4. c. sacro. de senten.
excommunicatio. c. nemo. II. . s. Ca
ieta. in summa, verbo, haresis. Js sunt dc alij, quorum pertinacia nondum plane manifesta est, sed tamen iuris praesumptione pro cosummatis pertinacibus habentur: verbi gratia, qui cunque rationis capax negat aliquam propositionem catholicae fideἰ, apud omnes fideles publice diuulgatam: hoc ipso censetur pertinax, praesei lim si peritus fuerit, aut sagax : quia praesumitur scire ea, quae omnes sciunt, &quae Omnes Christiani explicite scire tenentur . Signum quidem est pertinaciae ut in son iecte docetὶ si quis asserit errorem ,
cuius Oppositam veritatem explicita fide credere tenetur: vel ex publica obseruatione,vel ex communi doctrina ecclesae, vel ex ossicio, aut statu suo, vel ex sufficIente informatione,vel ex natur ii iudicio rationis. c. turbatur. t. q. q,
l. latae culpae. deverb. significa. Gerson Alphabeto. i . prope finem. Jro Ille quoque, qui asserit aliquam har
sm, cuius contrariam veritatem calliolicam prius docuerat, eo ipso haereticus Iertinax esse censetur e etiam si erret in is propositionibus, quas explicite scire
non tenebatur: quia satis euidenter costat, quod iste scien ter errat. Gersontractatu de duodecim cosiderationibus,& signis, quibus solet aliquis de pertinacia conuinci. Ioan . Torquem ad xli. 4. de ecclesia. pari. 1. c. I 6. Confert glos. in l. Fulcinius. g. sed is qui. verbo, an I-mus. qui b. ex cau. In possisatur. Lucas in l. I . C. si propter inimici. crea. facta sit. lib. Io. Paulus. in I. etiam. f. licet. solui. matri. Carol. Ruynus cons. II 6.
It Haec tamen propositio locum non haberet, quando daretur probabilis obliuio: scilicet, ex diuturnitate, vel vitio memoriae, vel stoliditate: quibus catabus prodesse posset ignorantia probabilis, nisi forte res esset insgnis & memorabilis, quales esse solent omnes, quae . ad fidem catholica pertinent . Gerion loco
440쪽
loco praenotato. l. peregre. de acquirenda pol Iessio. Ludo. Romanus consit. Si. Alex. in l. si res obligata. de lega. i. Feli. in cap. cum illorum . de sentent.
excommunica. Jra Item ille pertinax haeretIcus esse praesumitur, qui diu persistit in errore, cuius
contrariam veritatem catholicam explicite scire non tenebatur: quia culpa sua persistit in errore, quem deserere tenetur de necessitate salutis, & neglisens est in quaerenda veritate, in qua salus Christiana consistit. Quod quidem,ut plurimum, verisimilius est, ex malitia, quam ex Ignorantia prouenire: excerto, si perωnarum, & errorum qualitas benigniorem interpretatione suadeat: enetur enim quilibet, in his praesertim rebus grauissimis, consulere peritiores.ll. in bonorum. ff. de hon. posse. l. 2. in fine. quis ordo in bon. poss.serue. l. regula. F. sed iuris.is de iuris & facti ignoranti Ioan . Torquem ada. lib. 4. de ecclesia. par. a. c. I 6. Guido Carmeli. in summa. de haeresibus. c. 3. Archiepiscopus Floren. 1. parte summae. Ut. II. c. s. Siluester, verbo, haeresis. I. q. 1. Ioan. Lupus allegatio. de haeresi .f. I o. JI3 Eadem omnino ratione praesumitur haereticus pertinax, qui impedit praedicationem, defensionem atque doctrina catholicae fidei: &qui contemnit censuras ecclesiae: item qui iurat, se nunquaab errore discessurum : ad summam , quicunque in fide catholica errat, di paratus no est ad suscipiendam correptionem, is haereticus pertinax esse prasumitur, sicuti Gerson, & Ioannes Torque mada locis paulo ante commemoratis, di Arualdus Albertinus prolixe admodum tradunt. Verum solis praesumptionibus nemo ut hareticus puniri debe*, salie poena ordinaria. te. lueras. de praesumptio. c. afferte. eod. tit. de illic interpretes. Alberti. lib. de agnoscend. assertio. quaest. 3 O. JI4 Caeterum is, qui asserit aliquam pro positionem haereticam, cuius contraria veritatem catholicam explicite scire notenebatur, propter probabilem ignoratiam non est indicta causa pertinax iu dicandus: sed ex qualitate personς, &hqresis, & ex alijs circunstanti js, magis, aut minus suspectus erit. I. Tim. I. re
omnes paulo ante memorati. Jis Sed quamuis aliquis ignorantia probabili erret, si tamen legitime admonitus statim non resipiscit, exinde pertinax esse censebitur: quia perinde hqr ticus est, ac si a prIncipio sciens erraret. Vnde Cyprianus epistola ad Iubaianu, de hqreticis baptizandis ait, ignosci posse simplicIter errantie sed poli veritatis reuelationem factam, qui in eo, quod
errauerat, perscuerat, prudens di sciens,
sine venia ignora nitς peccat: prςsumptione enim atque obstinatione superatur. Quam sententiam subinde tradunti Augustinus, Leo magnus, & ingens agmen. c. qui in ecclesia. c. quid
autem. 24. q. 3.Gerson tractatu, de protestatione, consideratio. I o. Alson.C
stren . lib. I. de iusta hqrra. punitio. cap-9 J . - cI 6 Addendum eodem est, quod res mianus legitime admoneatur is, qui probabili ignorantia errat, nihilominus tenetur statim cauta solicitudine quςrere Veritatem: quod si non secerit, merito pertinax prςium I poterite quia per talem admonitionem constituitur in mala fide. Gerson, loco prootato. consideratio. I. Alsons. praediisto. c. 9. conscrt.α dixit apostolus. 24. q. 3. & L quidam Iberus. de seruit. urba. Prolo. Δ qus tradunt Felinus, Decius, oc Riem de interpellatione exuaiudiciali. in cap. n uII. de iudic.l