장음표시 사용
451쪽
De praesumptionUus oesia sicionibus
nepotesque ipsorum impudentia tib rabul. Cui attestatur Plato dialogo qiunto de legibus, dicens: V bi senes minus pudici sunt,necesse est ibi iuuenes imp detissimos esse. Item Fabius libro quinto : Similes parctibus ac maioribus suis filij plerunq; creduntur, &nonnunqui ad honeste turpiterque vivendum, inde causae fluunt. Nam cum filis p/rent suos ament, & ab eis omnia fere dispo resoleant: quaecunque in eis vidςn tibi na, honesta,& licita esse putant Π
aut viret in Alirs venit a radicibus hu-
Et patrum in natos abeunt cum seni ἔ
Recte proinde Plutarchus ini exo dio libri de liberis educandis ait: Pulcher thesaurus est, bonis procreatu esse parentibus. & Nazianzenus in laudem Caesarij: Mater ia olim ab ipsis proauis
Deo consecrata, pietatem instar necessariae cui uaam haereditatis, non ad se ipsam tantum odo, sed ad liberos quoq; deducens, ex sanctis primit ijs vere san cta conspersio. glo. in . l. 'uod sit no elit. 3. qui mancipia. de aedilir. edicto
Ar illo te. lib. t. politi. c. q. N lib. 3. 8.& lib. . degeneratione. . . Ezechiel.
6. Ecclesiastici. c. I i. Stobaeus serm. ἔ i. & 86. & 88Fabius. li. 1 institutio Oratoria. c. i . Alciat. lib. I. prusum, ptio. c. 48. Alfon. Castren . lib. r. dς iusta haereti. punitio. c. 8. Taraque in l. 7. conubiali. Ansel. i epist. ad Tit. c. ia II Sed. quamuis haec praesum prio tam mneralis non sit, qua superior, non multo t me efficacior est, qua il la:quia stinc si me prauisunt filii bonorum,& nonuit qua boni estatutur prauoru filis. Spartianus in Seuero, plurimis exemplis proribat, nemine proee magnorum v ror Rbonum divule lilium reliquisse . Cuiu
rodotus in Urania, quod cum Timod mus, Vnus ex inimicis eius, subinde dimet, illum Athenarum respectu, non sui a Lacedemoniis honores assecutum, inquit ei Themistocles: O homo, ita res habet, neque ego si Belbinitanus sorem, sic a Spartania honoratus suissem rneque tu etsi Atheniensis. Quod & Plato di logo primo de republica memorat his verbis . Equide si ipse Seriphius
estem in eadem gloria viverem: tu verosi Allieniensis,minime. Quod & Cice, in libro de senectute retulit. Caeterum, si aliae probationes adsimi, hqc quoque pretsumptio eas probabiliores csficiet: nec erit in liis periculosis temporibus tam fa sep sumntadus erit haereticus, homo Hispalius, Gallus, aut Italus, quam Bolicinus, Germanus, aut Anglus. Io Praeterea, talis praesumitur esse filius, qualis pater: ut enim ex hominibus horninem, ex belluis belluam, sic ex bonis bonum generari consentaneum est. Et quomuis ut Aristoteles inquit hoc sippe. tura velit efiicere non tamen possiti attamen, sicut idem Philosophus alibi ait, ex melioribus meliores procreari pronabile est . Accedit eode vetus illud prouerbium ab Ezechiele memoratum: Ecce omnis, qui dicit vulgo prouerbiu, ii, te allum et illiad dicens: Sicut matπ, ita di filia eius . tum illud: Mali corvi, malilouum. Vnde Iulius Miri minus ut Mitus Aurelius Victor in eius vita estam hor dum persequitur m cuniosos, Iason lex pariter, noxa osque, apud Aquileiam seditione militum discerptus est, una cum filio, conclamantibus cunctis militari ioco, ex pessimo genere, ne catulum quidem habendum. Accedit etiaticlesiasticus dicen sun filijs suis agnoscitur vir. Clipondas quoque apud Stobaeum insuit: In quibus ciuitatibus sones impudentes suerint, liberi etiam,
452쪽
risino alla obdibilior eausa mihi visa est, qua praua filiorum educatior quae
blanda paremum indulgent Ia corrum-ἶ olet. Vnde Socrates apud Platonem ibro M. de legibus, eam labem indulgenti matrum' ouae teneriores sunt accepta resert. f Alex. Aphrodiseus problemate. 2 sectione. 4. Stob us serm: ISy. Lactatiusti .de opificicio Dei. c. I9. Abulen . de optima politia. num. I 48. Alciat. lib. I. praesumptio. c. 24..Tira-quel. lib. de poen. causa- 12. num. 3. Jx Fortior illa praesumptio est, qua talis esse quisque presumitur,qualis eius edueatio fueriti ex bona enim,vel mala edueatione, bollux, stet malus homo praesumi potest: quta educatio psa mores fa est. NK ut plato,d talogo quarto de republica inquit: Quale cuiusq; suErit puerilis Educationis initium, aliaetiam eruntque sequuntur. Et sicut Horatius ait: . suos A es nuta recens deri abit odore resta diu. Et Socrates apud Xenophontem doce bat, Ingenia it Ia indigere doctrina, quς quam optima sunt': fiam 3c equorum micunque sortes, animosi , ac docilesunt, si ab ineunte aetate domentur, optimos ac utiles: si vero indomiti maneat, effrenatos ac pessimos euadere. Cane σquaecunque ingeniosae, sagaces, laboriosae, seris importunae, bene quidem eru ditas optimas ac perutiles tenationib' teconuerso vero, vanas, furiosas, ac inobedientes essici. Similiter etia quotquot ingeniosi, animo sortes, rebus agendis idones sunt, eruditi quIdem ae rerum illarum docti, quae agendae sunt,optimi atque utiles fiunt: plura namque ac maxima bon, operati tutarudes autem atq; iri sicli, pessimi , noxiique essiciuntur. Cum enim discernere nequeant, quae agenda,quaeue Omittenda sinissaepe pravis operibus vacanx: quod si etiam elati
animi, vehementesque sunt, emaenati praeterea, pervicacesque redduntur: quq circa plurimorum, magnorumque malorum causa sunt. fAristotel. &Faberii. 2. ethico. e. I. Plutar. in Apophtheg.
Laconicis. Xenophon. lib. . de sectis& dictis Socratis. J3 Idem quoque Socrates apud Platon E
inquit: Puerorum natura conuisienignacta disciplinam, semper pro sciencti
ad omnem peruenit virtutem e enutritis autem si fuerit peruerse, ad contraria facile dilabitur. Eit itaq; consentaneum nuturam optimam', s sub aduersa soriam a nutriatur , deteriorem euadere qua ignauam e & animos praestantissim dIngenio praeditos , si male suerint esu eati , pessiimos fieri. Et putandum est. Infanda scelera, de extremam nequitia ex generoso ingenio educatione corrupto, potius quam ex ignavo procedere. educatione igitur fit ivt saepe soleat filius similis esse patri: nam ut Cicero
libro primo ossetorum scripsi si eleruntque parentum praeceptis imbuti filii, aleorum consuetudinem moremque de ducuntur . Et Iuvenalis Satyra decima quarta:
Sic natura iubet, velocius ct citius nos rumpunt vitiorum exenipla domestica Vt no immerito diuina sapἰemia tantopere filioru educatione patribus frequetissime comendauerit. Inquit enim Ecelesiasticus: Filii tibi sunt, erudi illos, d curua illos a puetitia eorum . Et rursus idem: Qui docet filium, laudabitur in illo: mortuus est pater eius,& quasi non est mortuus, si lem enim reliquit sibi post se. Et mox: Equus indomitus euadet durus, & filius remissus euadet preceps.& caetera In eadesententiam. Item Daniel de Susanna loqhens ait, am suisse pulchram de timentem Deucladdita ratione, quia parentes illius, cum essent
453쪽
I a Depraesumptionibus trionibus
iusti ,erudierunt filiam suam secundum quaeque sit, talium eo sortio desectatur legem Moysi . Denique Paulus apostolus: Vos patres, inquit, nolite ad iracii diam prouocare filios vestros: sed educate illos in disciplina de correctione
Domini. I Plato. 6. de republica. Eccle- fastic. 7.&3o. Daniel. is . ad Ephe. viii. c. sicuti . distin. Cornel. Taciatus. dialogo de oratorib . Iuvenalis i ta Satyra. I . & plura quae collegi. lib. s. de republica cap. 1 I. de educatione
14 Hinc Ze illud est, quod talis esse unusquisque praesu matur, quales illi sunt,
cum quibus conuersatur. Vt enim v
teri prouerbio sertur, Similes cum smi Nec id mirum videri debet, nam de ca tellae ut habet prouerbium perinde acherae sunt. Et si cuc Euripides in phaenice inquit: Mala improborum consuetudo cui placet, is qui siet vir non rogo: sciens sodalium illum conuenire moribus. Adde quod nihil tam perniciosa ac pestiferum est, ut consuetudo de conuersatio prauorum hominum : quippe cum,ut Chrysostomus ait, A micitia atq; necessitudo de ad nocendum,&adiuuadum plus nonnunquam esscit, quam necessitas potuisset. Praetereo Senecam
lib. 3. de ira, de epistola. s s. Prouerb-
quoque inquit: Qui cum sapientibus Chrysosto. in Matth. homil. co. de in raditur, sapiens erit: amicus stultoru Ioan. m. 16. Jmilis efficietur. Rursus: Noli esse M is Praeterea, facilius praesumedum est mamicus homini iracundo, neque ambu- lum de homine malo, quam de bono. Ira cum viro furiose: ne serte discas s mitas eius, de sumas scandalum animae tuae. Et Ecclesiasticus: Qui tetigerit picem, coinquinabitur ab ea: de qui comunicauerit superbo, induet superbia. Accedit Propheta regius dicens: Cum
sancto sanctus eris: & cum viro innocente innocens eris. Et cum electo et ctus eris: de cum peruerso peruerteris.
Et iuxta Theognidis sententiam a Platone in Memnone, dc a Xenophonte in
Iusta docent iusti, prauis convixeris, ante Qua fuerat probitas protinus essumet. Vel sicut alii vertunt: bona namque boni, se νω versere,
Trauista periment quod fuit ingenium.
Vnde Hieronymus ad Demetriadem scribit: Semper in comitatu tuo graues sceminas habeas: mores de studia dominarum plerunque ex ancillarum de comitum moribus iudicatur: qualis enim Vnde resula iuris: Semel malus semper praesumitur malus. Quamobrem multi iurisperiti aiunt, de malo homine non nisi malum praesumendum esse.
Econtrario Megabysus apud Herodotii lib. 3. histo. Ex optimis viris, inquit, credibile est,optima existere consilia. Vtrunq; autem confirmat Cicero pro Cluentio dicens: Perinde, ut opimo est, de cuiusque moribus, ita quid ab eo sactum se non factum sit, existimari potest. Et lex ait: Ex personis hominum dicta petamus. Chrysestomus in dictu Apostoli, Nolo vos ignorare, in quit e
Sicut mala dogmata impuram induc re consueuerunt vitam, ita ic vita per
uersa dogmatum peruersitatem sirpe parit. de in illud dictum eiusdem, Habentes autem. dcc. Impossibile est, impossibile profecto, si vitam impuram habeas, in fide non vacillare. dc Theophylactus in epist. ad Tim. e. 3. Quando mentem quispiam Perturbationibus,
454쪽
prauisq; affectibus corruperit, tum rei probus eiscitur circa fide. Dixit eni m nsipiens, non est Deus: unde quia cor . rupti sunt de execrabiles facti sunt in iniquitatibus suis. l psal. I 3. I. I. rvi impe. mal. dix. Hosti. in sum. lat. e Iudae. q. quibus Lucas. in l. quemadmodum.C.de agrico. decensi. li. H. Alciat. lib. I. praesum p. cap. 7. J r6 Inde etiam fit ut talis esse hodie unus quisque praesumatur, qualis olim fuit .pectanda quidem sunt, ut Fabius ait, ante acta, dictaque: ex praeteritis enim aestimari solent praesentia. Quis ullam ullius boni spem habebit in eo, cuius primum tempus aetatis palam fuerit ad omnes libidines diuulgani Nemo repente fit turpissimus: omnibus in rebus ivt apud Ciceronem in qu et grauiores, maioresq; sul,quid quisl volueri
cogitarit, admiserit, non ex crimine,
sed ex moribus eius,qui arguiturAEst poderandum. Neque enim potest quisqnostium subito fingi, neque quisquam
repente vita mutari, aut naturaconuerti. Cui substribit Fabius dicens: Interrogabo quid ante perdite, quid flagitiose, quid impie fecerit. Innocentia per gradus certos ab homine discedii: dc ne in maximis trepidet audacia, diu vires in minoribus colligit. Nemo inde coepit tuo incredibile est perueniue Chrysostomus in varia Matthaei loca, homilia. 87. Nemo repente ad extremam improbitatem insiliit. habet quippe insitum quendam anima pudorem , atque Innatum, quem subito calcare atq; pro ij cere non posset, sed sensim atque paulatim ex negligentia perit. sic econtra-trario, Nemo repente fitoptimus. Vnde Flauius Vopiscus in vita Probi elegater ait: Neminem unquam peruentile
ad virtutum summam iam maturum,
nisi qui puer seminario viriurum Sen
rosiore concretus, aliquid inclytum designasset. t Fabi . lib. s. e. Io. N iterum
declamat. I. Cicero. ad senatum post reditum. dc rursus in oratione pro Sillac.ex istud ijs.de praesumpti. c. si sermo.de eniti dist. a. Bal. in l. ex persona. C. de probati. Feli. in c. scribam. de prκ- sumptio. Alciat. lib. x. c. 2 3. d. tit.J i7 Ex supra scriptis aliisque personarum di rerum circunstantiis Itane 'intelligis tur, quamobrem inqui inores in prima parte actorum, tam dilIgenter in terr sare soleat reos,ex qua natione, patria, iamilia, cognatione, sint: apud quos educati, quos habuerint magistros, praeceptores, socios, amicos. Ea enim dc mille talia, considerari solent in rebus dubin, ut inde argumenta verisimilia ducantur: quemadmodum fusius rhetores docent in causa coniecturali. Aiunt enim argumenta sumenda esse , ex genere, natione, patria, educatione, disciplina, bonitate, prauitate, ac tem pore praeterito: de quibus hactenus satis diximus. Addunt etiam sexum esse considerandum , ut latrocinium facili lus in viro, veneficium &superstitiongin scemina credas. Aetatem, quia aliud alijs annis magis conuenit. Fortunam, neque enim tam idem credibile est in diuite, ac paupere. Conditionis distantiam, nam clarus an obscurus, magistratus an priuatus, pater an filius, oui van peregrinus, liber an seruus . laicus an clericus sit, plurimum distat. An mi naturam , etenim auaritia, ira, tr cundia, misericordia, crudelitas, seueritas, aliaque his similia, asserunt frequenter fidem, aut detrahunt. Studia quoque: nam rusticus, serensis, negotiator, miles, nauisalor, monachus , aliud atque aliud efficiunt. His etiam adijciunt causam, tempus, locum , oc casionem, modum, dc catera rerum
455쪽
nis efficaciores erunt, quae verisimili
i 3 tDdi fide; inale sitia, εἴ male diisti fresiam in orniale praemessitata': huminae aures talia inae bommicam qui has is liranti ii adi si sexistitediis quisquam dicere, quod non priri meret antauerit. Sane ut Aristotel. inquit, sermones sunt ingeniorum.& morti in velut Imagines ι Et alibi ast struionest
cihe sun data esse debet. Et ut Bal. ait fIlla praesumptio sertior est, quae verisimilior. Neq; aliud est praesumptio sue apud eundem Bal. est9 quam ratiocinatuo de re verisimili: id sane probabilius. credi hi ius,& vero proxim Ius est, quoaverisi ilius fuerit'. De singulis io ἔqdens Aristo. lib. thetorie. ad Aleia xandrum, inter alia inquit i Signa Pero efficiunt; alia quidem opinionem, alia ero stientiim : id autem pulcherrimi pest quod stlantiam ess cit: secundo aua
πη-rismilem operatur. Accia it eodem
quod incredibile, suspectumque est, v NT urtura prius M' in is plerique esui, di, quicquid non est verisia omnem mile r habet enim quanda filsitatis ima
Font mmmm habitum ere. Post essen animi motus interprete lingua. fD. vi quis extraneus. de aequi. haeredibf. si non conuit h. C. de Iniur p. i d. prasia mptio :& illic Alin. Matth. 1 id Iob. 34. tap. humana'. 22. quaestio. y.'h. labeo. g. idem Tubero: de si peli. te. gat. Aristo. rhetor. ad Alexandrum. e. ginem. Denique saepissinae quod ver D mile est, pro veritate habetur: quod vero ncm est visi simile,omnino salium esse censetur: se. quia verisimile. depygsumpet: non est verisimile,quod in Idius. l: Meuius. in priticip. de legar. II Pal inl. 4 'c. de scar. & inrub. de pro
nnabet.memoriam ordinatam P reuoc.dona.in principio a numero 37 . Vsque adeo quIppe vicinae sunt, &eom
neYaeorrines animae virtutes, ut vix una
earum laedi possit',quin caetera quoque larilantur. Quo efficitur, ut ex cuiuslibet illarum laesione homo facile redda rur insanus. Et ut Plato inquit In Philebot Memoria est sensus conseruatior quo fit ut qui mcmoria caret, non bene sensum conseruet. cap. fili j. de haeretii lib. 6. S illic Dominicus, Philippus Fran. & caeteri. Jio Illae autem coniecturGac praesinapila
ai Ex coniecitaris autem δc praeia mpti nibus nemo condemnandus est, praesertim in crimine haeresis. Et ut hoc obiater dicam, coniectura dicta est, aut ho- re Fabio, a coniectu, idest, directione quadam rationis ad veritatem e ex praesumptipnibus tamen, indici js, &con ieetiiris ad remedia extraordinaria proceditur. Neque enim poena ordinaria imponenda est propter suspici es, vel probationes, quae non sint luce meridiana
456쪽
dianael arrires e quemadmodum recta docent Inricaeeii Amotu, Minnumeruhules a lil. mi lueras. de prae pi . Fabbius. lib. 3. c. 7. Fortunatianus lib. I, rhetor. c. de statu. Innocen. in c. qui verisimile. de praesumpt. Anton. Cardis di caeteri in c. afferte. eo. tita Ioan . Lup,
de proba. nu. a. I. BOolus deculo. 264. Tiraque l. de poenix. Ri. λλλὶ is, 22 Eadem sere omnia, quae de praesum in
ptionibus diximus, o suspicionibus quoque dici possiunt: nam & ex iisdem locis ducuntur & oriuntur: nisi quodaei Bal. ait. Sulpicio minor est, quam praesumptio: Facilius enim sui picamur aliquid, quam id ipsum prassumamus: sed ex suspicionabus oris,.sblent px sum ptiones: de quod suspicamur, laepe verum esse praelum imus. Et haec qui die probabiliora esse videmur, qua ea quae Budaeus in forensibus tradi t: Sulpicio' nes, inquit, a Cicerone dicuntur, qu iurisconsulti appellUt pr sumption trica usa suspiciose est, in qua muli Q ut V sumptiones. La autem suspicio, a Leptio unius partis cum formidine alterius. Vel est opinio mali ex leuibus signis, νt inquit.RThom. Vel sicuti. Bal. definit. Sulpicio. ςst passio a nutat
auth. siquis. C. d uir r. hQm. .j q 6 Q. ait. 4. Mi..in ryblae probAtion. evito. lib. M Iusti.& luge. q. Α,'Π da 3. Sulpicionum autem , ali sunt leues , aliet vehementes, alfῆ temerariς, alis probabiles. Leuis suspicio est, qua leuiter aliquid suspicamur e sic etiam vehemens , qua V i emen I :.tymera ias emere i probabilis, qua verisimili aer de probabilitate movemur ad suspi- . indui I i Rugς'IH autem dc minuup.tiar suspicio Fo argumedii , Ome
sonarum Jc rerum. Sle rhetotes augmre iuspi ponem 'docent ab argumentis , dc signis, Ac teri locis : ut curu multa concur Mnt λ gumenta dc signa, quς in er se consentiunt,orator dicat, rem perspicuam, non suspiciosam videri opo iere . Item plus oporterς signis S argumentis credi, quam teli ibus et hςcenini re sin modo exponi,quo modo re vera sun t gesta uestes corrumpi posscives preuo. vel gratia, vel metu, vel simul late. Melius iam e & iustius cotra argumina ,& ligna, & Rieras suspiciones dicere docent hoc modo: ut demon stremus, nullam rem esse, quam non suspicionibus
quIuIS pol Sat criminari. Deinde, ut una .quamque inspicionem extenuemus, ac
denius oper3m,iyi inendymus nihilo
magis in noseMaa, quam in altum qu .mMn convenare: indignumis cinus cias edicentes, sine testibus coniecturam dc suspicionem firmamenti satis ha
se Neque enim, puopte uspiciones ali Auem con quinare licebis lib. *. rh
. tu. ad Herenni. cap. liter M. de presu. l. absentem .de poenas. l. i. Τ. si suspiuio. dein n. ruin, & hausta: in l. Adrno inendi. de iureiura. Bart. Ias. Ripa. Cur
dicens vel fasiens hcreticus sit: idque deducitur lam conloquenm , ut pul/, si
Argumentemur ἰ Pri s do erat irequenter, ergo non be la Deum cred H .
457쪽
ιε De praesiumptionibus oesu pirionibus
lia dico vel taciens est haereticus. Verbi gratia, siquis neget explicite, palam, &publice, aliquas propositiones fidei,
quas tenetur ex osscio scire, is vehementer suspectus est: quamuis fieri possit, ut alis negatio, ex ignorantia, vel animi leuitate sit orta. 16 violenta suspicio est, quς prouenit ex signis exterioribus operum aut verborum, ex quibus cocludi solet esticaciter& iere semper, quod talia dicens vel f ciens, est haereticus: ut si quis propositiones haereticas publice asterac vel adoret sepulchrum Mahumetis. Nam etsi possibile sit, quod ista sine intellectus
errore, aut sine pertinacia dicantur, aut fiant: ecclesia tamen, quae iudicax ext
riora, pretia mit violenter, eiusmodi homines haereticos esse, nisi serte purgauerint seipsos, probando ignorantiam, timorem, vel fictionem,& ostendendo se correctioni paratos: Haec Gerson. in summa , hi omnes suspecti de hqresilant, de quibus indicia aliqua extant, quod de fide catholica male sentiunt. Gersen de protest a. consid. vlti. J I Sunt qui putant, suspicionem de hqresi, duci posse ex signis & indicijs leui& Narianetenus oratione in Iaude Athanasij: Malus celerrime adducitur, ut
bonum etiam virum condemnet in robus dubiis & incertis r contra,vir pr bus , ne malum quidem sicile condenauerit. & oratione. r. in Iulianum : Mianime is malitiam fraudemque suspicatur, cuius animus a malitia liber est, de immunis. &epistola. xi. Quia vitio liber est, is vitium in alio minus proptesuspicatur. DeInde ex leuibus signis, male suspicari de homine Christiano, haud leue peccatum est : quia talis suspicio esset actus voluntarius a recta ratione dissonans. Neque enim ex leuibus signis moueri debemus aduersus catholicos, quibus iniuria sit, si malam opianionem de illis habuerimus absque iusta & probabili causa. Postremo, iudi cium temerarium est ut Theolo. d cent) cum aliquis iudicat de his, quae dubia sunt, propter aliquas leues coniecturas. Igitur ex leuibus indicijs suspicari nullo modo debemus aliquem haereticum esse. f e. estote. de reg. iuri
ver b. suspicio. Domin . Soto. lib., de iusti. ciur. qu st. q. art. Jbus, modo probabilia snt: nam plene 2 9 Hoc amplius addunt quidam, in crNea trobari oportet. Innoc. ine. sicut. minet, resis leui suspicioni adbqrendude simo. Ioan . Andri in. c. ut ossicium. S. I. Anchara.in. c. Accusatus. in princ. de hqret. lib. s. Feli. in . cap. literas. deprcsum. Conra. Brun. lib. I. de heret.
cap. 4. J1o Ea tamen opInio, meo quidem iudicio sine delectu recipienda non est. Naleuia signa mouere non debent animii constantis viri ad suspicandum tam raue crimen, sed potius interpretana sunt in partem benigniorem. vi enim Cicero ad Quintum fratrem scripsit: Vt quisq; est vir optimus, ita difficillime este alios improbos suspicatur. esse, saltem eo usque ut inqui stor pr cedere possit ad interrogandum, quid sit spectus fetiat de catholica fide. Quod equidem falsum 3c periculosum este pato: nisi serte id sat ex probabili caula, de cum homine alioqui abiecto, vili, Minfami. Nam honestum hominem in iudicium trahere propter levem suspicionem , euntque interrogare de fide, ae dubitare, an catholicus sit, graue quidem iudicio meo&iniustum admoduest . f Matth. de Assi. in consti. Sicili.
458쪽
3 o Interdum autem ex grauissim Is criminibus, longe ab haeresi distantibus nais scitur suspicio non leuis , quod talis s cinorosus non bene sentit de fide catholica . Nam qui catholicus est, Deum timere, & ab eiusmodi criminibus abstinere solet. Vnde quicum steminis consanguineis, affinibus, monialibus, commatribus, aliisque id genus . facile commiscetur, non immerito suspectus censeri potest. Quamobrem regia lex huiusmodi crimina haeresim sapere dicit: neque enim perpetrari solent a viris orthodoxis & bene Christianis. Sed& lason speciem haeresis esse putat, iuramenta scelerata facere. fregia. l. s.
tit. I s. lib.Ordin. 8. ad Rom.c. I. 5c inibi Chrvi. sermo. . August. ad fratres in eremo. sermon. 47. lason. in . l. 3. i
rari. de iure iurando. J3 i Suspectus quoque in fide merito censeri potest, qui nouas de singulares opiniones asserit in materia morali, easque
t I I re sis crimen emrfumma cura στε a prudentia ea aminari oporteat. x Probationes in crimine berem luce clariores esse debent. :3 TAIis unus cum fama publica non fuscis ad plenam probationem in crimine heresis. 4 Iuramentim deserendum non est accusatori in erimine haeresis, ad supplemem tum imperfectae probationis.1 Probationes impose', aut simi plene, eis multe concurrant. non fusciunt ad pictam faciendam fidem in crimine heresis.s restibus in rausa haeresis, quado non sit adhibenda plena fides. .
pertinaciter tuetur eontra communes S receptas sententias: inde enim ad bς reses sicilis admodum via est. Ad summam, in omnibus praesumptionibus de suspicionibus, ut Gerson inquit, plurimum ad rem faciunt, accidentia & cim eun stanti personarum & rerum. Qvq-dam enim sufficiunt ad vel metem suspicionem habendam de aliquo homine, quae alium hominem suspectum noredderent, ne leuiter quidem. Gerson
tract.de protest. considerat. virl. Frari. victoria super Thom. 2. 2.q. 4 I art. 2.J
2 Neque leuis praesumptio est contra descendentes ex Mahumetanis, qui vinunon bibunt, neq; carnem suilla edunt. neque aprum animal propter conuiu Ianalis, ut ait Satyricus, cum sint voluptatibus dediti, quae sine his frigere solent: ut proculdubio presumi possit in maiorum suoru sectas,tos adhuc permanere:
quod quide ab inquisitorib', sua ipsoru
R I V M. Testes duos non sufficere in causa har sis ad plena iustamque probationem ,
Testes duos non sussicere, falsa est opinio. Testes duo quales esse debeant, νι plene iudici fidem faciant. o Testes excommunicati, ct focis eriminis , cur in causa haeresis recipiantur. 1 Probationes in crimine haereses, leuiores
quara in ali s criminibus fuscere, falsa est opimo. 2 Probatio minus plena ad quid 'scies.s Probatio indirecta contra violentam iuris, O a iure praesumptionem, quom do recipienda.
Haeresis quomodo probari postscriptis GGG haeretici
459쪽
haeretici. ciorum inter se e sensus plurimum I I Probationum, argumentorum, india refert in omnibus reorum causis.
uior est, quam aliorusere omnium criminum et tum quia poenis acerbioribus pu-nIuntur haeretici,tum etiam quia infamia ex eo crimine Orta,
domum , familiam , Ac cognationem obscurare& maculare solet. Quas ob res prudelius & cautius, in hoc iudicio, quam in alijs agendum est. I c. vergentis. de haereti. cap.ut officium .f. verum eo. tit. lib. s.c. ubi periculum . de electi.Ja Hinc est quod cum in c terIs criminibus necelsariae sint ad codem nationem probationes luce clariorest multo magis id ipsum necessarium sit in crimine haeresiis: eo accedente quod facultas de
fensionis manca quod i modo reis istis concedi solet. l. vltim. c. de probatio.
satus. in principio, de haereticis lib. 6. J3 Αb eodem ionie manat, quod quemadmodum in aliis criminibus ad plena robationem non sufficit unus testis cuam a publica, neque plures testes sing lares cum eadem fama:sic etiam ad probandam hςresim talis probatio inuti Iiserit. glo. & interpretes in . . Veniens. det ei lib. Alex. conti. I 3. li. 2. Decius. cons. 4 8. I Oan. de Lignano,& Matth. In Clem. r. Jc. 1. de haereti. Ioan. And.& Domin. In. c. vlossicium. eod. tit.
lib. 6. Gonsal. de haeret . prauit. quςstio. I 3. Ioan . Lupus allegatio. de here.I. I 2. J Et sicut in alijs criminibus non desertur iuramentum accusatori ad suppi mentum imperfectet probationis : sic etiam deserendum non est in haeresis comprobationem. glo. communiter approbata in. l. 3. detur. iurando. Nillic Alex. nu. I 2. Js Sic & in crimine haeresis diuersae species imperfectae, aut semiplenae proba tionis non iunguntur, ut plenam fidem iudici faciant: queadmodum nec in caeteris criminibus coniungi possunt: tametsi, ut Fabius ait: Singula leuia & comunia nocere solent uniuersa, etiam si non ut fulmine, tamen ut grandine.Sed id locum habet in causis ciuilibus,& ad maiorem duntaxat suspicionem in cruminalibus , non autem ad plenam probationem. Fabius lib. s. cap. I 2. Ba to. & caeteri in l. si quis ex argen tarijs. g. r. de eden. Alex. consi. I s. lib. 2. Decius cons 6i s. Ripa. in . Ladm
nendi. de iureiuran. num. 2os. GratusconL 7. lib. 2. JG Sic etiam in causa haeresis non est plena fides testibus adhibenda, qui testimonij sui probabilem causam non reddunt, etiam non interrogati. t Salicet. In. I. vltim. C. de probat. Alex. consi.
I s. lib. I. Decius cons is. J7 sunt praeterea qui putant, duos testes non sufficere in causa haeress ad plena
iustamque probationem : tum quia In-n m. III. tres, aut plures boni testimonij viros exigere videtur : tum quia ut saepe diximus, in his causis non solet concedi reis libera defensionis iacultas. cap. excommunicamus. s. ad ij-cimus. de haereti c. cap. vltim . e . tit. lib. c. id ostim. in summa. titui. de haereti c. g. qualiter. vers.ut autem. Alberi. lib. de agnos asser t. catho.quaslio. 34. ls Sed haec opinio a plurimis est repr .
460쪽
sata, nee immerIto quidem: quia casus iste non inueni tur exceptus ab illa per uagata & vulgari regula diuini & humani iuris: In ore duorum vel trium stabit omne verbum . Neque Innocen.
Di. de speciali haeresis probatione i quitur, sed de inquisitione generali qua
iudex sacere debet per tres aut plures viros, aut per Omnes homines totius parceciae. Neque facultas defensionis ullo modo reis denegari sistet, quin imo cautius ac benignius cum eis semper, quam cum aliis reis agitur. f c. licet uniuersis. de testib. c. cum esses. detestam . dicto, . ad ijcimus. Ioan .de Ligna.Ioan. And. Anton. Cardi. Ioan. Imolen . quos reserunt & sequutur Domini. & Philip p. rFranc. in . c. ut officium. de haeret. lib.
s. Socin. in. c. excommunicamus. nu.
17. dicens hanc esse communem opinionem. Gonsal. tracta. de haereti. prauit. quaestio. I 3. Siluessi in sum. verbo. haeresis. a. q. 4. Ludovi. Carerius in pract. num. I 62. plen us Alberi. in . c. i. de haeret. lib. 6. quaest. I 6. Godosee-dus. in. l. 8. de quicunq;. C. de haeret. Js Caeterum ut per duos tantum testes
plene probetur haeresis, necesse est, ut illi sint integri & irrefutabiles, & ut
vulgo dici solet omni exceptione maiores : idque multo magis quam in caeteris criminibus, ob eas causas, quas supra memorauimus. f c. in primis. I. q. r. ylo. & interpretes in cap.at si clerici . deludi. Bal. in . l. vltim. C.de pro bati. Ioan . Lup. allegatione de haeresi. g. 3 3. Alberi. in. c. i. de haereti. lib. 6. quaestio. I 6. num. 21. Decius consit. 19. dc innumerabiles alij. Jio Neque obstat quod in fidei fauorem,
ad inquirendam haereticam prauitatem recipiuntur testes excommunicati,& socii criminis, infames. & alij, qui in caeteris criminibus repelluntur. Id etenim
fit ad Inquisitionem, ad indicium , ad Iraesumptionem: ad summum, ad qua-em qualem probationem : non autem ut propterea legitimi testes esse credan
tur , aut solis duobus plena fides sit habenda. Nam ut inquit Alex. r.
Tales testes in aliarum probationum desectum admittuntur:ac tunc demum audiendi sunt , cum ex verisimilibus coniecturis, ex numero testium,ex qualitate personarum S rerum , alijsque circunstantijs, falsa dicere non praesumantur. c. in fidei .de haeret. li. 6.Franci Aretin. in . c. vlt. de testib.& loan. Lum
allegatione de hqres. O vlt. Conra. Bru. lib. . de hqret. c. 9. JI Errant ergo quicunque putant leui res probationes sufficere in crimine hqresis, quam in aliis eriminibus probandis. Lex enim Theodosij, qua isti decepti sunt, nihil de leui probatione locuta est : sed id tantum ali, haereticoruvocabulo eos contineri, qui vel pro leui argumento a iudicio catholicae religῖ nis, vel tramite detecti fuerint deviare. Leuis igitur probatio, non sufficit ad condemnationem, sed ea constitutione haereticus esse dicitur, qui leui argumento deuiat a catholica fide, seu qui leui
indicio errare conuincitur, accedente
scilicet eius consessione, aut plena limresis probatione. Tum illud addo, is
gem illam corruptam esse in vulsatis editionibus. Nam vera eius verba sunt. Haereticus est, ac latis aduersus haereticos legibus succumbit, qui vel paululia ab orthodoxa declinat fide δε vel qui ab
orthodoxa fide vel minimum declinat. Et ita vertIt Photius patriarcha in n mocanone, siue iure poni I ficio Graecoru . Ea vero lectio Photii mihi valde probatur , quia in constitutione illa&in titulo, sub quo sita est, nihil minus tractatur, quam de probationibus,