장음표시 사용
461쪽
sed de ipsis haereticis agitur: qui si in ab
quo deuiauerint a catholica fide, etiam in minimo, vere haeretici sunt, ut beatus Ambrosius, sanctus Isidorus,Rab nus Maurus, aliiq; plurimi docet. Ambrosius epistola. 8 . Isidorus lib. 1. de
eccle. H. c. 23. Rabanus lib. 2. de institu. clericorum c. II. tit. I 2. c. 2. l. 2.
C. de haeret. & inibi Godoste. Ioan . Lupus allega. praenota. f. I 2. Alberi. inrub. de haeret. lib. 6. quaest. I . nu. 28. Conrad. Brun. lib. 4. de haeret. c. s. JI1 Sed quamuis ad poenam ordinariam non sufficiat minus plena probatio: nihilominus tamen ad inquisitione, pu sationem, quaestionem, poenam arbitrariam, & poenitentiam salutarem imperfecta probatio sufficiet: leuior enim ad eas res, quam ad condemnationem requiritur. Prima instruet. Hispalen. c. s. glo. in c. literas. de praesum pl. Innota in c. scuta de simo. Cardi. de Ioan . Imol. in Clem. i. de haereti. Ioan. Lup. d. g. I 2. J .r 3 Tametsi autem contra violentam prς
sumptione iuris & a iure, qua consummatus haereticus aliquis esse censetur, non recipiatur directa probatio in co-trarium : recipienda tamen est indir cta probatio, qua reus iuste defendatur,&crinia ia obiecta omnino excludat:
ut si probare velit falsos esse testes, aut
ea indicia non esse vera, ex quibus violausa pretiumptio ducitur : &ita quidaturi emi docet, quibus assentior. cap. accusatus. f. I. cum seq. de haeret. lib. 6. Ioan. And. Domin. & Philipp.Francus. in c. filix cod. tit.Jr Potest haeresis probari scriptis haeretici. c. vlti. 14. q. 2. L sciant. C. de pro-
bat. sed debet haereticus manum suam, scripta, vel signa cognoscere. f Authentica qui contra propriam. C. de no. num. Pecu. Js Postremo, in omnibus haereticorum, aliorumque reorum causis ad fidem certitudinemque faciendam, plurimum resert an probationes, argumenta & indicia inter se concordent & congruant, vel econtrario, dissbnent, varient,& sibi inuicem aduersentur. Nam ut est apud Aristot. Uero consonant omnia: salio autem cito dissonat verum. Et Seneca epist. Io 3. Veritatis una Vis, una
facies est, nunquam autem salsis constatia est: variantur & dissident. Et sicuti diuus ille Hierony. inquit: Non potest Verum esse, quod dissonat: uniformis
nim res veritas, mendacium autem in
varia distrahitur. Nihil veritate potentius ut apud Chrysost. est nihil mendacio imbecillius, etsi innumeris obtingatur Operimentis r nam etiam sic d prehenditur & emuit facile. veritas autem etsi innumeris circunueniatu insidiis, tuta permanet: & qui ad eam confugiunt, tanquam firmissimo, & tutis- esimo muro eius viribus custodiuntur. Et alibi inquit: Huiusmodi est veritatis natura, unde magis oppugnatur, inde magis confirmatur: & quo magis obtegitur, eo clarior euadit. Sane quae a veritate non viniunt, nemine etiani impellente, seipsa subuertunt. Fere ita est ut Ioan . Picus ait mala causa quo se plus defendit, plus prodit: contra veristah sicut ignis, quo plus excutitur, plus clarescit. fAristote. i. et hi. c. 8. Hierony. in prolo. Osee. Chrysost. in evang. Ioan. homil. a. S. & homil. 17. J
462쪽
De procuratoribus Diulus L II.
viora absentium crimina defendenda. Procurator eos defendere potest, qui fiunt in νinculis. Haereticus in carcerem coniectus per procuratorem causam suam tueris teu,s neget.
absens suspectus de bHesi a quocunque excusari potest coram iuditabis . Filii O haeredes defendere possunt causam defuncti per procvratorem. Procurator generatis sancta inquisitio
nis Hispaniae in I Smana curia qui s D
D grauiora absentium crimina defendenda frustra procurator interuenit: tum quia in prunis necessaria est -- reorum consessio: iuetiam quia sententia condemnationis non posset in absentes executioni mam
dari. it. pen. 3. ad crimen. de publi. iu- di. Felin. in c. meminimus. de accusa. MarIan. in c. veniens eod. tit. Hippolyt. in praei. g. seq. JQuae causae cum cessent in reo, qui in vincula coniectus est, cessat etiam iuris prohibitio: quamobrem vinctus pote irit a procuratore defendi, ut recte Barto. censuit. Clericus quoque atque alij, qui pro leuioribus criminibus arbitrio iudicum puniendi sunt , a procuratoribus defendi eade omnino talione posisunt. fBut. In l. non tantum . de appellatio. Barr. Angel. lmol. & Rubrus in
M. ad crimen. Signorol. consi. I 69. Anchar. cons. 172. Gratus cons. TI. lib. a. relin. in cap. meminimus. de accusa. nume. Is JHinc est, quod haereticus earcere lausus per procuratorem causam suam age ire ac tueri potest,ut quodam primae instructionis capve continetur. Id tametunc fieri debet, cum reus negat, se haereticum esse: nam si vellet haereses tu ri, non liceret ullo modo cuiquam eius impiam causam defendere. Quin etiaaudiendus antea procurator non est, quam, id iudices expressim concesserint, ut alibi diximus . Raro autem procuratos admIttitur, sed aduocatus solet esse procurator, de officio inquisitorum fiunt reorum defensiones. Prima instruet. Hispal. cap. i5. s aduersus. de haeretieis . supra de aduocatis, nume
si vero contra suspectum absentem procederetur, tunc posses quilibet eius excusationes iudicinus allegare: quae si iustae fuerinr, sententia differenda-est iiure enim concessum est , ut aliouis reum absentem defendat, probabiles &iustas causas absentiae allegans, ne sorte innocens inauditus, & indefensus a calumniatoribus opprimatur. fl. pen. f. ad crimen. de publi. iudi . l. 3. C. de accusa. Barthol. in extrau. ad reprimendum, verbo, legitime. quomodo inlaesae maiestatis crim. procedatur. Ludovicus Care. de haereti. num. II .JFili j& haeredes defendere possunt causam defuncti per procuratorem, tametsi accusatus fuerit de crimine haeresis:
463쪽
quia de eo agitur,quod eorum interest eligendus est, qui sit procurator genera Alberi. in l. seruum quoque.f. Dublice. Iis sanctae inquisitionis Hispaniae, ut inde procura. Bal. in I. reos. C. de aecus. Romana curia negotia huius sacrosan-reli. in c. meminimus. eod.tit.Rubeus cti ossicis gerat, cui rustum salarium sel in 3. ad crimen. nu. 6.J hi uendum est ex bonis publicatis. I 2. in-6 Demum vir aliquis peritus & probus struct. Hispal. c. a. J
De promotore secati Titulus LIII.
67 P Romotor Dalis qualis sit eligendus. a iudicibus eoncessa fueris dilatio ad - 'sialis esse non potest quis in eapr . probandum.
uincia, ex qua originem ducit. 3 Promotor Dalis, quocunque tempore Promotoris Datis munus. , i ii testes aliarum heres superuenerint, Promotor Datis comprehensis o aia reos debis accusare debet. monitis reis, eos accusare debet. 9 Promotor Dalis diligenter per utari Promotor Dalis reos etiam consessos debet reorum confessiones, ct eorum. accusare debet. . di dicta responsa.
Promotor Dalis quomodo libellum acro Tromotor Dalis quado abesse debeat, et satorium iudicibus edere teneatur. θ quando adesse. Promotor Fabi quid facturus si, ubi H Fim ea fas quis defendere teneaturi u
R o M o Tio I M fi-lscalem vulgo appellant ossicialem sanistit inquisitionis, qui officio accusatoris sensitur. Is eligendus est
vir probus, diligens, industrius, & i
risperitus.1 Iulius Paulus lib. s. receptarum sente tiarum, titulo,de fisci aduocato, inquit: In ea prouincia, ex qua quis originem ducit, ossicium fiscale administrare prohibetur: ne aut gratiosus,aut calumniosus apud suos esse videatur.3 Ad huius ossicium pertinet, dicta testium exquirere, dc reos ad inquisitores deserre, siue denunciare illos iudicibus: ac petere ut comprehedantur, de in carcerem conijciantur. 4 Deinde comprelietas de admonitia reis, eos accusare debet, quemadmodum sub titulo de accusationibus pie nius diximus.s Et quamuis rei dum admonentur, risessi fuerint omnes suas haereses, nihilominus promotor fiscalis de eisdem eos accusare debet, ut iudicium ex accus tore, & reo, & iudice constet. 6 Libellus accusatorius ededus est a promotore iudicibus, addito iuramento, quod eius capita non ab eo malitiose proseruntur, sed ut ius suum persequatur, quia ea probare intendit. 7 Vbi autem fuerit a iudicibus concessa dilatio ad probandum, producet con
tra reum testes, petetque ut examinen
tur, & eorum dicta rata fiant, &testi monia publicentur.
464쪽
De propositionum qualitate Dit. LIIII a 3
Quod si testes aliarum haeresum, quo- abesse debet promotor fiscalis: praesensi tamen esse poterit relationi actorii processus, & ex facto de iure allegare qui quid expedire putauerit. Ir olim promotor fiscalis causas fisci
defendere tenebatur coram iudice b cunque tempore superuenerint, adiicietur id accusationi, ae de his haeresibus promotor fiscalis reum accusabit. si obseruare praeterea debet, ut omnes reorum consessiones, omniaque di stati responsa eorum diligenter perscrutetur, ut Inde colligere possit, quae ad eorundem vel aliorum haereticorum causas pertinere videantur. io Cum autem dicta testium scribuntur,& rata habentur, & cum iudices de coinsultores de sententia serenda deliberat, norum publicatorum: quod in quibusdam prouincijs etiam nunc est in usurin plerisque tamen hodie ad fisci adu catum ea res pertinet: & ut id obiter dicam. fisci aduocatum, primus Hadrianus imperator instituit, ut in eodem . Spartianus est author.
Depropossimum qualitate Titulus LIIII.
1 P Ropositiones examinare ad quospem
a Theologorum responsa quibus propositionum qualitates continentur, ab eisdem subscripta, actis iudiciari, processus inferenda sint. 3 Propositionem haereticam eam tantum esse, qua ab baretico prolata sit, pediperam quidam putam. Tropositio fidei contraria, a quocumque proferatur, haeretica proprie dici
potest. 3 Propositio mustis modis haeretica esse potest. s Trapositio qua dicenda sit baeresim sa
'Propositiones sapientes haeresim quomodo Canus examinandas esse extasimet. 1 Erronea propositiones, varia de illistbeologorum sententia.
ruat canus ab haereticis. Io Propositio malesonans quasit. ii Propositionum male sonantium asserto res quomodo coercendi. I x Tropositio temeraria, qua sit.
I 'Propositio sicaritatis quaesitii Propositio sibi alica qua sit. 3s Tropositio seditiosa qua sit. I 6 Propositio bla phema uel maledica Pssit.
37 Propositio haereticis fauens quam .i3 Propositio Muriosa qua sit. 39 Propositio eadem varias habere potest
xo Propositiones in fide ambigua a quibus definiri posuit.
2I Propositionum interpretationes diligenter attendenda sura, cum eas rei in suamgratiam exponum.11 Propostionum interpretationes , quadadmitti non deceat.
465쪽
N cognitione causaruhaeresis, in sacro fidei
tribunali nonnunquaincidit quaestio , de qualitate propositi num,quq abi reI cas,
ves suspectis reis prolatae sint: hoc au te suo iure ad theologoru officiu pertinet. a Theologorum responsa, quibus prompositionum qualitates cotinentur, actis iudiciar ij processus, ab eisdem substriapta, inserenda sunt: perinde ac dicta , testimoniaque aliarum rerum peritorii. Sic non dimittuntur milites, nisi quos
constat, medicis denunciantibus,& tu, dice competente diligenter examinate, vitium contraxisse. Sic tres obstetrices
probatae & artis & fidei assumedae sunt, ut inspiciant, utrum mulier praegnans sit. Et saepe iudices artificum & magistrorum iudicio fidem habere solent. l. semel. C. de re militari. lib. I 2. l. r. f. de in spie. ventr. e. vltim. de stigi. J3 Sed iam de propositionu qualitatibus disseramus. Quidam putant, non esse propositionem haereticam, nisi ab haeretico prolata si quod si ab alio dicta fuerit, dicetur propositio contraria fides ,r6 sed haeretica proprie non erit. Hec suit opinio. Thom. Caiet. quam ut mihi quidem videtur, non bene defendit Canus. Eius enim argumenta omnia eo tendunt, ut comprobent, non omnem
propositionem ii reticam, ii resim pro
serentis esse: quod nemo unquam vaeavit in dubium. Caiet. 2.1.quaest. Ulia sart. I. Canus li. in .de locis theolo c. s. l
Melior ergo & crebrior sententia est, quod Oinnis propositio contraria fidei h retica proprie dici possit. Neq; enim pendet ex Proserente an haeretica dici debeat, necne. Quia sicut propositio
vera, semper est vera, quamuis a me dace dicatur: sic propositio haeretica , semper erit haeretica, siue ab hoc, sue Ab alio proseratur. Adde quod cuiusq;
propositionis qualitas, ex ipsam et propositione materiata considera nida est:& ita Theologi propositionum qualit tes explicare solent. Alia vero diiudicatio est, utrum is qui talem propositio, nem dixit, haereticus sit: quod quidem recto iudicis arbitrio, ex personarum, locorum & temporum, alijsque circunstantiJs perpendendum est. Torquem. lib. de eccle. pars L. co 3. Hadrian. in . lib. 4. sente. quaest. de conse. Alion. lib. i. de ius. hae. pu. cap. I. Addo Couar.
lib. . resolu. c. I. JMultis autem modis propositῖo haeretica esse potest: primo, si contraria stscripturae sacrae: secundo, si contradicat ecclesiae : tertio, si aduersetur decretis concilii generalis recte congregati , in his quς ad fidem pertinent: quarto, si obviet ὸefinitioni ledis apostolicae:quinto, si opposita sit communi sententiae doctorum ecclesiae, ut suis quaeque lacis plenius disserui. Illa vero propositio sapit haeresim,quet prima verborum significatione, & pri- .ma facie sensum habet ii reticii, quamuis pie intellecta possit habere sensum catholicum. Et illa sapit manifestam haeresim , quae prima fronte praesesert saporem haeresis manifeste. Aliter ulla propositio sapit manifestam liaeresim ,
ex qua&quibusdam veris, quae nulla . tergiversatione negari polIant, seqxilluri resis rixant sesta. Gerson in declarario mire veritatum credendarum. Echius I b. I. de Prim. Petri. c. 6. Alberti de agnos. assertio. callioli. quaest. 6. A lionius. lib. i. de iusta haeretic. puni. cap. s. J
466쪽
ingeni j quaedam ex his iure ac merito reprehendit, quaedam vero non item. Exempla enim primς regulet mihi quoque displicent: nam illae propositiones: Pater est maior filio: Christus est erea tura : in altero sensu haereticae sunt, in altero vero catholicae : ac proinde in neutro eorum sapiunt haeresim . de illa
Iropositio: Tres sunt dij, omnῖ modo
aeretica est. Illud vero non iure facit, quod exceptionem illam quamuis propositio pie i ntellecta possit habere se sum catholicum interpretatur sic, ut semper proposito haeresim sapiens, possit habere tensum catholicum : quod
nemo unquam dixit. Praetereo nunc
quod saporem & odorem consendit, de propositionis huius qualitates, non ex verbis & sensu eius, ut iacet, quod theologi munus est, sed ex qualitate dia
centis , alijsique circunstantiis interpretatur : quod quidem iudicis est, non theolog;. Sed exemplum ab eo positum mihi non displicet: Ridiculum est Eucharistiae sacramentum solent ritu pervias publicas circumferre ea enim prO- positio, Lutheranorum&Sacramentarior uin haeresim sapit,&quidem manifestam. Canus lib. ia. de locis theologi. cap. II. J
riant . Diuus Antoninus ait, erroneam
propositionem ab haeretica, hoc tantudisserre, quod illa pertinacia caret, haeretica vero ex pertinacia constat. Sed haec opinio quia neque rationem habet,. 'eque causam probabilem , aut satis idoneam, explodenda atque eijcienda est. Ioann. Torquem ad. inquit: Erronea propositio est, asserens aliquid salsum : quasi vero & haeretica non asserat omnia falsa . Ioari. Picus, erroneam vocat eam Propositionem ii quae tali quidem est, sed nondum ab ecclesia cotrarium est definitum. At sensus Castrens. Propositio erronea, inquit, nihil fere distat ab haeretica, nisi forte discrimen constituatur inter credibilia, quibus propositiones aduersantur: ut illa dicatur haeretica, que est contra credibilia, quae superant omnem virtutem, intellectus: erronea vero sit, contra cre dibilia, quae naturali ratione probari possunt. I Antoni. 2. par t. sum. tis. II. c. I b. Torquem ad . lib. . de ecclesia. pari. 2. c. II. Picus in apolog. qu st. 7MΑlsons. lib. i. de iust. haere. pu. c. s. l
primis ait, propositionem erroneam ab ihaeretica, non cogitatione modo,sed rς letiam separari: neque erroneam propositionem accipiendam esse in sgnificatione generati : ut omnem comprehendat errorem, sed ut concilium Coninstanti ense accepisse videtur, prospecie propositionis diuersae ab haeretica: no' ivt genus ab specie secernitur, sed tam , quam una species erroris ab altera. atq; hactenus ei vehementer assentiorideinde alia subiungit, quae mihi non omnino probantur. Nam propositiones coitra veritates catholicas de uniuersales, de quae doctrinae Christianae verita texsunt, erroneas esse, sed non haereticas ,
Id vero est, quod mihi displicuit: illud
autem probo, erronea propositionem, i. i minus quippiam continere, quam liae-
reticam manifestam, atque adeo err
neum esse asstrere aliquid contra veria, talem ab ecclesia nondum plane dcfinitam : vel contra veritatem catholicam,
non omnibus mani testam , aut certe.
ab eo ignoratam, qui propositionem erroneam dixit. ἰi o Proposito male sonans, & pIas aures iostendens est, quae auditoribus, siue te ctoribus pijs.scandalum & occasionem, HHH rumae
467쪽
es, De propositio num qualitate
minae prinet: ut Ioan . Torquet da , Albertinus, & Alsens Castren . docent. Addit Canus, dupliciter de propositio- Ine male sonante nos loqui posse: uno modo generaliter, quo omnis propositio contraria fidei pias aures offendit: alio modo specialiter,qito gradu quendain propositionum constituimus ab illo haereticarum di stantem . Qua ratione eas proprie male senantes propo- stiones, & pias aures offendentcs este est, in quibus nullus error contrarius fidei manifeste notari potest, sed absenum nescis quid, atque absurdu, quod pias atque religἰosas aures offendat. II Cum autem aliqui offensi fuerint taliabus propositionibus, illarum assertor ab inquisitoribus cogendus est, ut publice verum sensum earum exponat, ut ab eo datum scandalum cesset. Quod si is, qui talem propositionem dixerit, alioqui suspectus erat, vocandus est a iudicibu , atque interrogandus: qui si probabilem sensum eorundem verborum attulerit, non est cogendus, ut tu-blice illum explanot, si modo nullus
scandalizarus fuerit: monendus tamen est , ne talia deinceps dicere audeatit Haec prudenter Alion C Castren . lib.
r. de Iust. haeret. Pun. c. s. J- a 2 Propositio temeraria est,quet nulla graui authoritate, aut iusta ratione, insolenter vel audacter, contra ecclesiasticam modestiam asseritur. Vt si dicatur: Dies
suprem I iudicii erit intra proximum
mensem . Interdum tamen eiusmodi propositiones, non censentur esse temerariae: praesertim cu modeste dicuntur, de aliquam verisimilitudinem habent, et piam audient Ium aut legentium vu-l uatem: qualia sunt multa quae virI contemplationi dediti, gesta suisse, verisimiliter imaginantur. f Antoninus,Torque mada, Albertin. Altans. & Canus Iocis prinotatis. de Gersen. in sine epist. de sui ceptione hum anit. Christi. J3 Propositio scandolosa ut recte inquit Canus est, in qua scandalum notari potest,etiam si alioqui hqretica non
sit . Vt enumeratio incommodorum sacrae consessionis : ecclesiae Romanae abusus coram plebe narrare : tum illae propositiones e pri latus malus, est veresur & latro: uniuersitates & collegia, vanitate hominum sunt inducta: leguminibus de piscibus venter inflatur, de ad cocubitu redditur aptior. Haec enim atque talia, infirmis causam ruinae praestant, de non leue scandalum generanti vide Iansenium in concordiam euangelicam cap. Trai Propositio schismatica est, quae diuiasionem ecclesiae inducit. is Propositio seditiosa est, quq in ecclesia est seditionis causa vel occasio. 16 Propositio blasphema vel maledica est , qua Deo ves sanctis irrogatur
17 Propositio fauens haereticis est, quae
personis aut erroribus1 haereticorum ,
quoquomodo fauet,ut est hic: Haerctici non sunt puniendi. 18 Propositio iniuriosa est, qui alicui fidelium statui, vel allustri personae, vel dignitati detrahit, vel iniuriam facit equales sunt quae contra cardinales , de monachos, insani de i mpij effutire sol ci. 9 Nihil autem prohiber, eandem propositione varias simul habere qualitates. Vna enim propositio esse potest erronea, de hqretica, schismatica & seditiosa, temeraria δc iniuriosa: de unam, duas, aut plures habere qualitates. a O Quamuis questiones in fide ambiguta summo Pontifice, vel generali concistio definiendae sint, per modum tamen doctrinae explicari ac definiri solenta
viris doctis atq; prudentibus, qui pr positio
468쪽
positio sit huius, uel illius qualitatis, qd
munus propriae theologorum ξst: qui quid enim ad catholicam fidem pertinet, ex theologia disci uir. Sed nonnunquam iurisperiti ex pontificum, conciliorum & sanctorum patrii decretis haec facile diiudicare poterunt. Certes quis diligenter perlegerit opus Allon si nostri, aduersus omnes hqreses , eo vel solo , ad propositiones hetreiicas pernoscendas, satis dc super erit instructus.s Gerso. trach. de exami. doctrina. Alberti. de agnoscend. assertio. cathol. quaestio. IO. Jxi Caeterum quia multi cum propositiones a se dictas negare non queunt, eas ita interpretari conantur, ut crimen ex cludant: diligenter obseruandum est, an eorum expositiones recipiendae, vel
potius rWiciendet sint. Nam iustae ac
verisi inites declarationes, admittendae sunt: quae quidem aut omni modo, aut certe magna ex parte crimina obiecta diluere poterunt: quemadmodum sub titulo de defensonibus luculenter ex cuti sumus.1x Ea vero expositio explodenda est, quae absurda fuerit, aut non verisimilis, incredibilis , & quae non congruit cum antecedentibus & consequentibus, neq; cum ratione recti sermonis, neque cum circunstantiis personarum temporum
5: locorum, & quae alioqui non iusti interpretatio sit, ut lib. 1. de primm nitis Hispaniae plenius disserui. Sed illa potissimum eiicienda est, quς sub praetextu interpretationis, verum sensum ropositionis perimit atque corrumpit. cap. cum dilecti. de accusa. Alber. de RSnia. alter. cath. q. I. de. 8. J
A tholici viri, cum de rebus mei agunt.1 Protestatio authoris. 3 Protestationis finitio. Protestatio quocunque loco ct tempore fieri potest, ct quam rim babeat. s Protestatio quando excusare soleat. si Protestatio excusare non potest scienter
errantem contra carbolicam fidem.
7 Trotestatio contraria facto, nihil pretestanti prodest. t Protestatio non omnino excusat m, qui per uilorantiam errat in bis, qua e pluitescire tenetur.
s Protestatio plurimum prodest in rebus discilibus oe ambiguis, etiam se ad
fidem pertineant. t o Protestatio aliquando excusat apud b manes , ct non apud Deum, ecotra.
ii Protesatio quomodo excuset illum apud Deum ct homines, qui ignorantia errat in bis, qua explicite scire non
I 2 Protenatio plus minusue proden ex personarum oe rerum circunstantiss.l3 Protestatio nonnunquam nocere potes, quamis aliquando nilprosit.
469쪽
de rebus fidei & reluit vῆ sionis disserere, tam et
y h p e '' u vera dicantur, idcir
sv co viri eruditi, sapien-ι--tes de pii, haec eadem stractantes , prudenter admodum Protestari solent, se nolle a fide catholica aliquo pacto deui are: sed in omnibus semster ecclesiet uniuersalis doctrinam a minhaere, & eius censurae libenter subiac revelle. Deinde, reuocationem sub coditione subijciunt, in hunc sere sensum: quod si forte aliquid contra fidem catholicam, eos dixisse, aut scripsisse contigerit, exinde illud reuocanr, dc ex imperitia vel imprudentia dictum aut scrἰIetum intelligi volunt: no autem ex mattia vel pertinacia. De hac igitur pr testatione pauca in praesentia breuiter& succincte dicemus.fcap. haec est fides. 424. quaest. I.Jbed ne ipse utilitate huius protestatiopis caream, qui ordine propositae materiae christus, nonnunquam coactus sum prosessionis meae cancellos transgredi:
testor,& iterum atque iterum testor, metu hil magis quam haereses odille: dc ut impletate, cum haereticis omnibus sun- Θitus extiaepentur, semper in votis ha-htrasse: quamobrem laborem hunc qualemcunque suscepi. Proinde, si quid
erroneun y aut quouis modo suspectu, in hoc opere sortastis scripserim: id inscitiae aneae ascribi, de pro non scripto haberi volo. Paratus equidem sum, non modo ecclesiae catholicae definitionibus obtemperare: sed etiam cuicunque meliora docenti, & veriora dicenti slibenter accedere: ac eius admonitionem & correctionem, summi beneficij loco habere. Non vincimur quando t H l: osseruntur nobis meliora, sed Instrui mur: maxime in his , quae ad ecclesiae unitatem pertinent, & spei ac fidei nostrae veritatem, ut inquit Cyprianus in epistola ad Quirinum. Sed iam ad propositum reuertamur. Hanc protestationem sie definit Geo. Ibia, ut sit consessio quaedam, qua declaratur, quid protestans n fide sentiat. Nam suculi docet Paulus in epistola ad Rom. Corde creditur ad iustitiam,ore autem consessio fit ad salutem. Ves aliter: Protestatio in materia catholicae fi dei est religiosa & modest a deprecandet
impietatis, pertinaciaeque cautio nitrii nostri declaratoria & certificatoria. Testatur enim quo animo simus locuturi, aut scripturi. f Ad Rom. I o. Ge
son. tractatu. de protestatione. considera. 1.J
Cum autem hcc protestatio in nullius detrimentum sit, sed ea tantum contianeat, que pendent ex mera voluntate Sintentione protestantis, fieri quidem potest, quocunque loco de temtore: de eneruat, declarat, & vincit verba de fa subsequentia l. per seruum. f. I. δ e cvsu δe habI. l. qui iii aliena. f. Celsus. de
acqui. hqre. l. s mihi & tibi. g. vlti. deleg. r. l. si quis in principio testamenti. 'de lega. 3. Bart. in l. non son. f. mor-
te. de nou. Op. nuntiatio. num. que illic sequuntur communiter interpre- rtes omnes, &in C. cum . M. de constit. Fel I. num. 27. Decius. num. Ripa. pnum. 67. vidci c. hqc est fides. I .q stio. i. Scepolam Tautela. 36 Coras uin l. si iam angusti. de seruit. nu. 9.JHoc tamen in proposito tunc demum excusare poterit, cum verba dubia suerint, de mens lo uentis aut scribentIs
ambigua: longe secus seret, si verba A
470쪽
mens protestantis manifestam heresim 3 que sint ea, in quἰbus quispiam e raue
seperent. fl. Nensen ius. de negor. g rit. Sunt enim aliqua ad fidem etiam stis. l. at si quis. s. plerique. de religio.' ωrelisionem pertinentia, usque adeoc lampti. iunerum. J in difficilia, obscura, de ambigua, ut vi-
eam fidem, quamuis millies pro teste- sint: in rebus autem talibus protestatio ruri nihilominus tamen consummatus plurimum proderit: quia ex ignorantiali reticus eris: quia non vultati cipitui- magis,quam ex malitia error nanis essetatem redigere intellectum in obsequia censebi tui 'I Alfons lib. i. de iust. he- Christi: neq; est paratus corripi ab ec- reti pun. c. i i. o. in princ. inst. de obliclesia, quam impie contemnit, ac erra- g qu ex qua. del. nas Anchar. concre posse temere putat. l Gerso. trach. de ag9. Felinus in c. cum ex ossicij. de pret rest. considera. 3. eunt seq. Alsons. ω. & In e. i. de te iudi.J i. de iust .hςret. pu. c. ii.J Io Illud quoque nouisse conueniet, quod
tio excusare posset ab li res, liberum mines, & non apud Deum, de contra: esset cuiliber, protestatione pretii ista, loquia homo iudicat ea, quς apparent: hereses quascunque impune doc reis . . Deus autem intuetur cor . Nam si pr Sed protestatio contraria facto, nihil testatio pio animo sat, excusat ab hς- protestanti prodest: neque ideo minus res apud ipsum Deum , quamuis prinς impius erit, qui sarctur i se rectam fide stans errauerit iri his, quς explicite scire
tenere, sactis autem negat. c. solici iu- tenebatur: tametsi enῖm tunc aliquis dinem. de appel. c. ea te. deduL iura. l. peccet, tale peccatum erit ignorantiet, si non conuitis. C. de iniurijs. l. si quis - . . .: .. -- G: extraneus. de acqui. hqredi. c. vlti. de homi c. lib. 6. Et communiter omnes iuris interpretes in l. non solii. s. mor- homines piotestatione recusetur, nihi- te de noui oper. nuntiati. dein c. eum lominus tamen coram. Deo cosutia ma- M. de constit. Alber. lib. deasn. asstr. iusti reticus erit. I i. Reg. i5. Gers decat. q. I 2. num. 9. J Protes . conlid. 8. Alson. lib. t. de iusta .
errat in his, que explicite scire tenetur,. D Is autem qui sn0rans errat,in sisquet quamuis protestatuς fuerit, non tamen non tenetur explicite scire, fac protesta excusatur omnino: si sorte ignoran- tione omnimodo excusatur ab hqrest, ..
ham suxin, aut at quam Erroris causam ' apud Deum de hominis : tenetur tameprobare potuerit: quia η nusquisque sci cognitae veritati statim assentiri. Prinreprςsuinitur , ea quq scire lenetiar : - derit ergo tunc protestatio ad excludenignorantiam alleganti incumbit onus dant suspicionesti Se . pre imptionem probaladi de sensionem suam. I. 2. f. pertina ig& maliti s Alberi. in rub.
Servius. de qrig. iur. l. professio. C. de C. dela reti. ad sin. Geison,loco prenomun . patrimo. lib. I C. l. 2. quod qui se fato, consideratione. 1. dei tena Alion. quetur. l. i. de exceptio. l. ab ea palle. eod. I II. Alber. lib. de agno. ac cath.
, a stant ijs non autem impietatis. Si vero sciens quispiam errauerit, in his etiam,quq nothnebatur explicite scire quamuis apud