장음표시 사용
481쪽
in iudicio constet: in specie vero proposita, nunquam de uno aut altero lapsu plena fides iudicibus facta est. Relinquitur ergo, ut solis praesumptioni bus, nemo tanquam relapsus condemnari possit. c. accusatus. g. ille quoque. de haeret. lib. 6. Sc illic Dona I. c. literas. de praesumpti Alson. lib. 1. de iusta haeret I. puniti. c. 2. Js Huic affinis illa quaestio est, an is qui abiurauit aliquam haeresim plane in iudicio probatam,& Postea com municauit haereticis, qui alias diuersas haereses sequebantur, iudicari debeat, esse relapsus. At sensus Castrus negat, talem hominem esse relapsum: quia in ea specie cessat ratio constitutionis supra memora tae. Non enim censetur ille pristinam haeresi m, hoc ipso approbasse: tametsi de aliis haeresibus nouam dederit suspicionem. Igitur legis ratione cessante., legis poena locum habere non debet. c. acculatus. g. ille quoque. de haeret. lib. s.c.cum cessante. de accus. Alson. Cast. supra.d I. cap. a. JSed quamuis haec sententia subtili disi
putatione fortasse subuerti possit, tum quia omnes haereses connexae sunt inuicem & colligatae: tum etiam quia semper omnes simul haereses abiurari solet: nihilominus tamen verius hoc, de benignius es ne lex poenalis extendatur ad eum casum, in quo non eadem ratis prorsus inuenitur. l. cum quidam . de
lib. & posthu. Bart. dc caeteri in . l. si costante. & in. l. si vero. f. de viro solutomatrimonio. JSunt praeterea qui putant, eum quoq; relapsum haereticum esse, qui quostquaabiurauit, ac detrusus est in perpetuum carcerem , ex vinculis de cus odia sugerit : quia de priori lapsu conuictus suit, ae de altero lapsu dedit vehementem suspicionem. Caeterum, quia non sus'
scit suspicio vehemens, ut quispiam dicatur esse relapsus: nec fuga relapsum facit, sed impoenitentem, ut alibi ostendimus, istorum opinio refellenda &exilodenda est. f Abb. in. c. cum non abomine. deludi. Alsons. lib. 2. de iust. heret. pu. c. x. Js Ad haec, is qui daemones inuocabat,& propter haeresim, aut vehementem suspicione coactus fuit solemniter abiu irare: ac deinde iter v d mones inuocasse conuincitur, puniri poterit tanqua relapsus. f Lapus, Archi. Domi. & Phili p.
Franc. in. c. accusatus. f. sane.de haeret.
lib. 6. confert ratio textus in. F. ille . quoque eiusdem cap. J . . io Poena autem haeretici relapsi est , ut sine spe veniae iudici seculari relinqua tur, animaduersone iusta puniendus. Semelenim tantum haereticis poenitentibus parcitur: quod iure ponti licio cauetur: de ante multa secula diuinus Pla ito idipsum prudenter costituit. Is enim lib. io. de legib. sanxit, ut impii propriori lapsu ad carcerem damnarentur: si vero rursus impietatis crimine condemnati essent, morte sine venia plect rentur. f c. ad abolendam. de haeret. c. super eo. eod. tit. lib. 6. Plato. io. de
legib. prope finem. Jri Accedit eodem, id quod Gratianus,&imperij eius socis constituerunt his verbis : Remissionem veniae crimina, nisi semel commissa, non habeant: nec in eos i iberalitatis augustet referatur hu manitas,qui impunitatem veteris admissi, non emendationi potius, quam consuetudini deputarunt. Sic etiam durius
Puniri debent, qui bἰs aut saepius vim iaciunt, quam qui semel: & qui seruos fugitiuos saepe celaverint:& qui in eisdecrimipibus perseuerant. Quod multis quoq ue legibus frequentissime consti tutum est.. l. 3. C. de epis audie n. l. se tuo
482쪽
seruos. Q ad. l. Iul. de vi publi. I. ροῖ-cunque de serv. fugit. I. I. C. de supe exacto. lib. I o. Lucas de Pen. in I. vlti.
de commeat. lib. I 2. Ludoui .Rom. cos. 136. Felin. in . c. cum contingat de Bricomp.&in. c.at si cleric. 3.de adulterijs.
de iudi. Hippoly. in . l. Maritus. dequet
stio. Alciat. in. c. cum non ab homine. de iudic. Casa. in cons. Burgund. rubri. I. s. quinto. Jr 1 Quae omnia cum iustissis e constit ta sint in his eriminibus puniendis,quae aduersus homines perpetratur: quanto rectius exequenda sunt in eos, qui maiestatem diuinam laedunt Vt enim Leo magnus In sermone de martyribus inquit: Aliud est in Deum peccare, aliud
in hominem. Quando enim in nos peccant homines, si poenitentibus venia non indulgeamus, peccatu incurrimus: quando autem aliqui in Deum peccauerint, si sine dii trictione grandi indulge re voluerimus, participes nos in eorum peccatis esscimus. I 3 Haec cum ita sint, quidam tamen haeretῖci, qui vellent errare impune, Liblissima ratione aiunt, parcendum haereticis esse, tametsi saepe saepius in haer
ses quassibet relabantur: quia ecclesia catholica nemini ad se redeunti gremiuclaudit. Matth. i 8. & Ezechi. I 8. &33. Cyprianus sermone de coena d mini prope finem. JI4 Verum huic argumento facile respondetur: quod longe alia ratio est fori poenitentiae, quam fori exterioris: in illo enim semper locus est poenitentiae, achaerericis etiam relapsis absolutio salutaris non denegatur: in hoc vero haeretici relapsi curiae seculari relinquuntur.
I e. super eo. de haeret. li. c. c. de his de actuta. & illic. Feli. & caeteri. Ja 3 Nam bonum spirituale relapsis poenia tentibus ecclesia semper impartit, bona
vero temporalla, id est vitam, samam.& caetera hona iure ac merito adimit o. Vt enim Theologi magno consensuatur: Spirituale bonum quibuslbet etiaperditissimis semper velle tenemur, te porale autem bonum ex officio chari tatis non tenemur velle hominibus, nisi in ordine ad salutem aeternam eorum& aliorum. Ouamobrem si tale bonuimpedit felicitatem aeternam alicuius, aut multorum, velle por:us tenemur, ut
quilibet illo careat, quam ut illud habens, sibi de caeteris noceat: quia salus aeterna praeserenda est bono temporali r& multorum bonum, bono vnius. Iure igitur catholica ecclesia haereticis rei psis non parcit, quia rempublicam facile inscere possunt,& quia signum euidens dederunt inconstantiae sua . aduersus fidem orthodoxam. hom. 1.2. q.
II. art. vlt. Ricar. in lib. q. sent. dist. 3.
r 6 Relinquitur ergo curiae seculari rei psus animaduersione debita puniedus rsed illi vere ad ecclesiam , Deumq; conuerso, non denegantur sacramentapo nitetiae & eucharist te: unctio tamen e
trema non dabitur ei, quia illis tantum dari debet, qui morbo aliquo satigati, in extremo vitae discrimine positi s unt. Huc accedit, quod istis ad mortem da- natis non potest prodesse unctio extrema ad salutem corporis, qui est alter es-
sectus huius sacramenti. t Iacob. I. c. I. de sacra. unctio. c. quesitum. I . q. 2.
Tho. Petr. de Patu. Almain. & pleriq; alij in lib. . sent. dist. 23. c. super eo. de haeret. lib. 6. & illic Ioan . And. D mini.& Philip. Dan .li 7 Hoc amplius Alsons. Castren . ait: Haereticis relapsis vere poenitentibus co cedendam esse ecclesiasticam sepulturam , perinde ac caeleris catholicis omnibus. Quod quidem a iure &consueΚΚΚ tudine
483쪽
tudine longe est auersum e illoru enim corpora igni comburenda sunt. Hoc tamen cum eis mitius agitur, quam cupertinacibus & im poenitentibus, quod hi viui in igne mittuntur: illi vero ante ignem strangulari solent: quod & humanius est, & ad poenitentiam ducit. Alsons. lib. 2. de iust. hare. Punit .c. 2. c. super eo. de hqreticis lib. 6. J 'ι 8 Sunt autem qui putant, relapsis hqreticis interdum veniam concedi poste r nimirum, cum quispiam vere relapsus, nec dum accusitus, nec testibus vlliseonuictus secreto inquisitoribus se d serens, & sponte suos errores consessas, fiebilis misericordia petit, paratus qua cunq; poenitentiam subire: tali relapso aiunt, iniuncta graui poenitentia, mortis poenam condonari posse: quia cessat in eo sinistra illa suspicio, qua relapsi praesumi solent ficte conuerti . Tametsi autem horum sententia nullo iure probari videatur, magna tamen aequitate
sertasse defendi potest . Quid Z quod
neque is incorrigibilis est, qui sponte crimen fatetur, & venia errati supplex Puro corde precatur: neq; poena ordinaria puniri debet, qui occultum crimensaretur, ut alibi diximus. t Ioan . Lup.
senior apud Montal. in . l. regia. I. ritu. 36. par. 7. Alber. lib. de agnO.assertio. catho. quaest. 2 s. nume. 23. Jis Accedit eodem, quod Alfons Castre. inquit, Hominem illum non esse vere relapsum , qui post abiuratam haeresim lapsus est in eandem : s modo spontes M& ex vera peccati cognitione,ad inquisitores accedens,& crimen confites,
Venia petat. Quia nullus iudicari potest relapsus nisi bis fuerit conuictus de horesi: at ille qui sponte sua crime satetur, non est dicendus secundo conuictus: nopotest ergo dici relapsos. Quo fit, ut necessario ut ad veniam admittedus, quia
non Est incorrigibilis. Hae e ille. lib.
de iust. irae reta puni. c. a. J acii Haec Alsonii sententia conuestiri potest argumentis paulo ante commem ratis, & praeterea fulcitur doctrina quadam communiter a iurisperitIs recepta, qua vulgo aiunt, consellum a conuicto differre, neque proprie conuictum dici, ut sponte crimen consessus est. Unde lud etiam frequentissime traditur,miatius agendam esse cum sponte consessi, iquam cum conuicto. Interpretes omnes in . c. at si clerici. de iudic. & in c.de
hoc. de simo.& alibi saepe. J2 I: Tametsi autem hoc aequius & benisegnius sit, si quis tamen summo iure quetitionem hanc excutere velit, prose multis iuribus, magnisque rationibus non deficietur. Principio enim is de quo agimus,forma & materia, re ipsa, icture ipso, manifeste relapsus cst: qui ergo fieri potest, ut is non sit censendus relapsus, quem vere constat esse relapsum Z Deirule, probatio alterius lapsus nihil commune habet cum crimine hominis relapsi : quamobrem aeque relapsus habendus est, is cuius posterior error, hoc, vel illo modo iudicibus manifestus fuerit. Ad haesilonge maiorem vim habet confessio sponte facta,quam c tere omnes probationes, ut alibi dixi. Praeterea, reus conuictus quoque vere appellatur, qui propria consessione vincitur. Quod si nonnunquam relapsus Eine praesumitur, qui de liaeresi vehem ter suspectus est, quato magῖs relapsus, erit iudicandus, qui manifestim haer
sim iudicibus consessus fuerit Z l. qui
sentenciam. C. de poen. c. accusatus. S.
ille quoque. de haere. lib. s. Jax Accedit etiam, quod consessus nomia ne tantum distat a conuicto, re enim ipsa idem omnino sunt: nec enim ali
Pinna consellus, alia conuictus puniri debeta
484쪽
debet, sed eadem uterque coercendus est, praesertim cum poena certa legibus praelinita est: quod recte Philipp. Decius obseruauit. Nec illa sola ratio est. qua haereticis relapsis non parcitur, quod censeantur Hiccstrigibiles , sed etiam aliae: quia grauissime peccarunt. semel & iterum contra Dcum&ecclesiam r& quia nulla spes est constantiae illorum et postremo . quia reipublicae interest, ne talia crimina sint impunita. Vna ergo ratione ex pluribus cessante, non cellat lex, quae omnibus illis inniatitur. Quas ob res nisi sententia illa benigna interpretatione iuuetur, opinio haec stricto iure potior eriti non enim iudex haeretico relapso pinnam condonare valet, qui legum custos deminister est, non dominus. Facti: quidem quaestio ut Marcellus iureconsultus inquit in arbitrio iudicantis est: pcenς vero persecutio non eius volun
tali mandatur, sed legis authoritati rest uatur. Et ut Lachanctius Firmi. lib. de ira Dei stribit: Iudex peςcati venia dare non potest, quia voluntati seruit alienae. I Decius in . c. at si cIcrici. de iu- di. g. amnitatis institui. de nupti j s. l. i. ad Turpili. Lactantius de ira Dei. cap. t s. J13 Ad postremum , praetereundum non
est . quod etsi relapso plane conuicto
denegetur omnis audientia, is tamen, quem nondum constat esse relapsum , audiendus omnino est : suam enim imnocentiam fortasse probare poterit, ae perspicue iudicibus persuadere, se nunquam fuisse relapsu inr quod quidem iustum eM in eonsessio est. Dcap. super eo. de haeretic. lib. 6. Gonsal. de haeret. prauit. quaestio. II. glo. in cap. cupientes. g. quod si per viginti. de electi ne. lib. 6. J
1 GSclamasoror est haeresis. 3 Scbi a quamgraue malum sit.
4 Schimaticorim tria sunt genera.s Schismaticorum secvndum genus. 6 Schisematici reuis generis parum ab lareticis ditiant. 7 Schismatici eisdem ferae poenis coercenmtur , quibus haeretici 8 Schismaticorum communicationem fugere debent catholici.s Schimaticorum tertiam Sem .io Theodosii ct Valentiniani lex de schismaticis haereticis a communione catholicorum expellendis. ii chrisus multis in locis nobis praecipit, H vn m simus. Ia Haeretici recentes non νη-sunt ,sed
νοθs sectis oe opinionibus se aia
i 3 Haereticorum dissidia oe varia viri nes inter se. r Haereticos quam aequmst punire.
485쪽
scissuram sonat ruerum apud Christianos infame nomen est, significas illicitam discessiotate. Vnde schi matici dicuntur, qui ab obedientia Porificis Maximi se ipsos inique separant,
dc ab ecclesiae catholicae unitate discedunt. c. schisma. 24. q. I. Alex. Ales. λ. p. q. I 82. Tho. 2. 2. quae. 39. Ioan . Torquem. lib. de eccl. pari. I. e. I. Ja Est autem schisma soror haeresis, non qualiscunque, sed utrinque coniuncta. Hae sane sui sorores illet peccatricis Hierusalem, quarum propheta Ezechiel meminit, quemadmodu Origenes eleganter explicat, inter alia dicens: Vbi schismata, ibi haereses, ibi dissensiones: aut
enim incomitatum non venit schisma,
aut absque peiore se comite diu no subsistit. Et beatus Hieronymus in epistola Pauli ad Titum, inter hirtam & schisma hoc interesse arbitratur, quod haere isis peruersum dogma habeat: schisma vero post episcopalem discessionem ab ecclesia pariter separat. Quod quidem in principio aliqua ex parte intelligi potest diuersum:caeterum nullum schisma non sibi aliquam haeresim confingit, ut recte ab ecclesia recessisse videatur. lc. Inter haeresim. 24. quaest. 3. Orige. in Ezech. ho m. s. J3 Schisma summum malum est, &s uerius olim ab ipso Deo punitum, qua parricidium, & grauius quam idololatria : sicuti docet Optatus episcopus Mileuitanus, lib. t. aduersus Parmenianu.
Dathan enim & Abiron cum suis omnibus dehiscens terra vivos absorbuit.
Chore quoque cum ducentis quinqua ginta viris caelestis flamma vindex deuorauit. Tantopere Israeli indignatus
est Dominus, quia se diuiserat a domo David. & relictis Hierosolymis subi Grat cathedra illa Mosayca secetierunt
in Samariam, ut demolitus sit eos, doderitque in direptionem, ac plane abiecerita sine sua: neque enim talis erat
schismatis culpa, ut veniam mereretur.
Mandata est terrae fames inquit Opi tus dc statim fauces suas in populi diuisores aperuit. Intra momenti spatium ad eos transglutiendos terra patuit, ra puit, clausa est. Et ne beneficiu de mortis compendio consequi viderentur, dunon essent digni vivere, eis neque mori concessum est: tartareo carcere subito clausi, ante sunt sepulti, quam mortui.
Praetereo plurima, fastidij vitandi causa, quae Iraeneus, Cyprianus, alijq; multi,in eandem sententia m literis commedarunt. Num. I s. Ir neus li. 4. aduersus haereses c. 61. Cyprian. tract. de simplici. praelat. Ioan . Torquem. lib. 4. de ecclesia. pari. I. c. s. Faber in malleo contra Lutgeru tract. 6. tex. S. Alberi. Campen. in fine. lib. vlti .de Hierarch. ecclesiast. Conra. Brunus. lib. s. de haereti. cap. r 8.JSchismaticorum autem tria sunt genera. Primum, eorum qui consummati haeretici sunt : alterum aliorum, qui haereticis confines sunt: tertium, orthodoxorum , qui longe ab haereticis distant.
Primi sunt qui non solum a summo Potifice, & ab ecclesiae unitate discedunt, sed id etiam licere credunt,vel putantes
non esse unitatem in ecclesia catholica, vel certe credentes, non esse obedienda summo ecclesiae pastori. De his autem
nihil attinet plura in praesentia dicere , quia
486쪽
quia meti hetretIci sunt, & eo quidem
caeteris haereticis deteriores, quo malo rem fidei catholicae diuisionem, & unitati ecclesiasticae addunt scissuram & os i sionem. Ioan . Torquem a. lib. 4. de eccles. pari. I. c. 4. Brun. lib. i. de haereti. c. I 6. & lib. I. de sedit. c. 3.Js Alij sunt schismatici, haereticis confines , qui nondum in aliquam aliam haeresim inciderunt, sed tantummodo ab unitate ecclesiae, ac summi Pontificis obedientia discedunt, de quibus i quens diuus Hieronymus inquit: separant deceptam multitudinem ab ecc&sia Dei, & rudes animas abrumpunt de diuidunt: tamen hoc non faciunt credulitate, qua haeretici deceptos quosq; trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, & nomen gloriae in posteros mi tere. Beatus quoque Augustinus contra Faustum de eodem schismate scribens ait: Schisma est, eadem opinantem, ac eodem ritu colentem, quo caeteri, solo
congregationis delectari dissidio. Et libro de fide& symbolor Schismaticidissensionibus suis a fraterna charitate dissoluunt, quavis ea credant, quae credimus. quod & Cyprianus, &alij consentiunt. fc. denique. T. q. I. Hierony.
in episto. Amos. c. I. Jc Hi autem schismatici parum ab hqr ticis distant,nam etsi Cnristianos se esse mentiantur, re tamen ipsa palam ostendunt, se credere, quod extra ecclesiamst salus: quod summo Pontifici no est parendum: quod scindi potest unitas ecclesiae: quod extra ecclesiam sunt v ra sacramenta: & alia praeterea multa erronea, haeretica, & impia: quet qui de omne schisma sequuntur:ut merito Clemens quintus dixerit, Invetera tu scessima, hqresim esse. extrauag. Ad certitudinem. de sentent. excom. c. pudenda. c. schisma. 24. q. I. Ioan . Lup. de iure Nauarrq. par. 1. 3.7-JHinc est quod schismatici eisdem sere
poenis coercendi sunt, quibus hςretici puniuntur. Nam &ipso iure sunt excomunicati, & ecclesiastica potestate, atq; omni dignitate priuantur, & omnia eorum bona publicantur. c. a. de schisimat. c. de liguribus. 23. q. s. c. in nomine. 23. distin. c. didicimus. 24. q. . cap. r. de schisma. lib. 6. Ioan. Bern. in pract. c. Io . JPreterea, catholici schismaticorum comunicationem diffugere debent: eosq;
propter schisma iuste debellare possut,&iudices ecclesiastici & seculares eos
punire tenentur tanquam h reticos, aut certe tanquam vehementer suspectos.
C terum, si ad ecclesiet unitatem puro
corde redierint, benigne admIttedi sui, schismate prius abiurato. c. clericus. 24. q. s. c. quoties. I. q. T. Alex. Ales. a. par. q. t 8 2. Ioan. Torquem a. lib. . de eccl. pari. i. c. 8. & i J. Ioan. Lup. de iure Nauarrς. par. 4 JAlij sunt schismatici, qui nec ii retici
sunt, neque in poenam aliquam iuris incurrunt, quia iustam excusationem habent, & culpa carent. Hi sunt qui probabili, aut insuperabili ignorantia ducti putant aliquem esse summum Ponticem,qui recte electus non est: quod tuc euenire solet, cum propter ambiguam electionem duo, aut plures de pontificatu contendunt, & aliqui bona fide, quendam illorum pro vero Potisce habent, qui tamen iuste electus non est. Nam etsi credere teneamur, verum P
tri successiorem, ecclesiet catholicς supremum principem esse: non tamen ten
mur eadem fide credere, hunc vel illuesse verum Petri successorem , quando magna probabilitate dubitatur an ille sit recte electus. Nec enim ad fidem catholicam
487쪽
tholicam pertinent,ea quς ex dubio sacto pendent: sed quae ex certo iurena stuntur. vide Gersonem tradL de modo habendi se tempore schisinatis,dc iterum sermo. de Angel. par. 2. Ioan .Torquem ada. li. - de eccles. Par. I. C. 4. Franc. Picum. lib. de fide, theoremate 7. Aluarum Pelagium. lib. a. de planctu ecclesiae. articu . 61. Alson l. lib. I. aduers. haereses.c. 9. Iacobatium lib. 7. de concilio. arti.. I. J .aro Extat in codice Theodosiano, sub titulo de his qui super religione contendusilex Theodosj dc Valenti. his ipsis verbis: Manichaeos, haereticos, Schisma liucos, Mathematicos,omnem que sectam catholicis inimicam, ab ipso aspectu urbis Romae exterminari praecipimus tui ne praesentiae criminosorum coni gione foedentur. Circa hos autem ma xime exercenda commonitio est, qui prauis suasionibus a venerabilis Papaei est communione suspendunt,quorum schismate plebs etiam reliqua vitiatur. His conuentione praemissa viginti die. ru condonauimus inducias: intra quos, nisi ad communionis redierint unitate,
expulsi usque ad centesimum lapidem, solitudine, quam eligunt macerentur. l. quinquagesimatertia.Jii Claristus Deus noster apud Ioanem I 7. enixe Patrem pro nobis rogat, ut unum simus: Pater sancte, serua eos inquit) in nomine tuo, ut sint unum sicut & nos. Et paulo post: Esem claritatem, quam tu dedisti mihi, dedi eis , vi sint unum sicut&nos unum sumus. Et Paulus apostolus prioris epist.ad Corint. c. I. Obsecro autem vos fratres.
per nomen domini noluit esu Christi. ut id ipsum dicatis omnes, de non sint in vobis scitismata: sitis autem persecti in eodem sensu, & in eadem sententIa. Et ad Ephesi. e. Obsecro vos ut digne
ambuletis, vocatione qua vocati est s, cum omni humilitate & ma suetudine, liciti seruare unitatem spiritus in vinculo pacis.11 Novelli autem haeretici hisce temporibus neque unum sunt, neque Dei clari ratena habe nr, neque permanent in e dem sensu & eadem sententia: nec se uat unitatem spiritus in vinculo pacis , nec id ipsum dicunt omnes, sed sunt inter eos schismata, ita ut vel in una d mo varias fides inuenias, dum aliud maritus, aliud uxor, aliud liberi, aliud credit familia. Dedericus quidem Staphilus triginta quatuor sectas discipulorum Lutheri enumerat: & plures quoque retulit Osius lib. I. aduersus pro logomena Brentii, & Lindanus in dubitant. Neque dubitari potes, quin propediem innumerabiles alias inuenturi& excitaturi sint: tam varii, diuersi, de multiformes sunt. Quo vel solo pater, eos omnes in magna religIonis consu-sione versari,& spiritu caliginis agitariar 3 Tales sunt omnes haeretici ut inquit Irenaeus lib. I. dc qui se plus aliquid
praeter veritatem inuenire putant, varie
de multiformiter imbecille facietes iter, de eis de non semper easdem sententias habentes, veluti cetci a caecis circund cuntur. Et Tertul. lib. de praescrip. Vnde autem extranei & inimici apostolis haeretici, nisi ex diuersitate doctrinae , quam unusquisque de suo arbitrio aduersus apostolos aut protulit, aut recepit Et Athanasius in decretis synodi Ephesinae: Homines duplici animo, ocinstabiles in omnibus vi Is suis, nec eandem habentes sententiam, sed nunc in hanc, nunc in illam sese vertentes et de nunc quidem probantes quod dicunt, mox vero vituperantes quod paulo ante laudauerunt. Et Hilarius. lib. 7. de trini. ait, haereticoru esse incerta omniata vana,
488쪽
Descripturis diuinis Mitulus LIX.
& vana, inuicem dissulere, non eadem de eisdem dicere,semetipso. arguere,de .eisdem verbis non consentientes distorentia dicere, in idem tamen blasph miae concurrere propositum. Et Epiphani us lib. 3. Qv ndo aliquos ex illis intςrro aueris, omnes sane diuersum respondet. Augustinus in epistolam Ioan. trin.7.Toliis te ab unitate orbis, diuidis ecclesiam per schismat corpus christi dilanias. 1M caetera in eandem
34 In hos igitur sanaticos implar, qui di
. 1 uina omnia contaminare conantur, insurgant leges igne ultore. Pellantur Hi-spania pestiferi haereuhi: qui omnem di et sciplinam veterem,quam Spiritus saninus docuit, quam tot maiorum Uates, tantus gentium consensus, tot prFlari, de omni sanctitatis atq; doctrinet laude forentes homines tradiderunt, ex vera
illa Christiant rei publicet gubernandet
3 I bri, quos impj baretici reiiciunt, pro Iacris habendi I. rit4 Scripturam divinam a Do tantum L n Gero fuis intellectam, seserati mi therani impistae asserunt. si II Scripturam diuinam quilibra de plebe
c Metherani quomodo laserpretentur si i
quod in sacris scriptuaris non m e. . t pressum 8 Scripturas sacras perperam ct oblique
- in confirmatione uarian baresum ad dueeresuent haeretici. . V
s Scriptura νerbispassim abutuntur ba retici. Io Haretici, quorum nullus in , qui sacra pagina testimoujs μοι errore non
L. tueatur, dialesum patrem suum in hοι
a Scripturas dimas adulterare solantis II. Disputandum quomodo sit cum bar
I1 Scriptura diuina missistratia de s
I 3 Scripturamsacram in alii sensum,qua solet ecclesia embolica , interpretari .i prolaber Tridentis 3 dus. . iis ii 'Haeretici, cum euangelicosse esse glorie- iis, euangelis verba ad confirmanda nefaria dogmata perperam Int Urs
i s Scripta acra viri docti oepis se , evi
: ter legere debent. 1i6 Scriptura sacrae Hrba ad profanas res non esse detorquenda, caverre in qua rufessisne coneri' Tridentini. II Scriptumassae a qui profanis rebus e
miscent, grauissime a Deo puniri A
is Giscias Sanctius poeta celeberrimus in furorem versu est, quod Iob lectiones profanis amoribua acommodaucris. De
489쪽
Rr Mus gradus vestitatum credendarum in religione Christiana , est canon totius sacraescripturae, & singuloruquae in eo sensu literario traduntur. Ad fidem enim catholicam in primis pertἰnet, credere, scripturas diuinas,veraces esse , quippe quas Deus ipse manibus sanctorum virora
scripsit. Qui vero id inficiabitur,ap sata quidem, & nihil minus, qua Chrisianus erit. Orig. iiD .de princ. Euseb.
Ii. 8. de prςpa uangel. c. r .Gers in declarat.Veritatu credend. Aug. lib. I t con tra Faustu m. c. ego solis. dist. 9. Ja Cum autem sacrarum literarum non
solum sententias, sed etiam ipsam sormam loquedi & ordinem, imo literas, ac literarum apIces, dignum sit anquares numine plenas venerari & amplecti, haeretici pessimi sunt, qui totos interdum libros, interdum partes quasdaTefecit, quia excogitatis a se nouis dogmatib', eas potissimu vident reluctari. Quod olim Marcion & Basilides, lim die autem Lutherus, Caluinus,&pl rique omnex impii faciunt. Hierony. in prooem. in epistolam Paul. ad Titum Chrysost. in evang. lora. homil. 3 I. &Nicephor. lib. . eccles. histo. c. 1 I. &cap. 23. Hermas lib. 8. de instauran. relligione cap. I.J3 Sed hi libri, quos haeretici homines
impia temeritate reiiciunt, pro sacris, di assiatu diuino conscriptis habendi ac veneranili sunt. Eos enim columna veritatis ecclesia, ut sacros agnouit atque probauit. Apostoli .cano. vlt. Hieron. in praefati. ad lib. I .reg. Innocen. I. epi- sola ad Exuperium. August. lib. 1. de doctri. Christi. c. r. Damascen . lib. 4. de s d. ortho. Isidor. lib. c.etymo. cap. 2. concit. Laodicen. cap. 39. concit. 3. Cartha. c. 47. concit. Tridenti n. se . Nicepho. lib. i. c. penurram seq. Driudo. lib. . de dogmat. eeesesi. Hernias lib. 8. de instau. religio. Couaru b. lib. 4. resoluti. cap. l . Lindarius lib. s. Panopitae euangelicae c. 3. & deinceps. Canus lib. 1. de locis theologi. c. v. noster Medina lib. 6. de recta in Deum fide, qui est omnino legendus. J ε Aiunt insanissimi haeretici , scriptura
diuinam esse facilem intellectu,& tame . a nemine suisse Intellectam ustiue ad ira therum ., In quo ut in plerisque alijs, helleboro magis, quam confutatione d Igni sunt. Inde sit ut apud istos hos ilicos, fullones, cerdones, sutores, &ida genus cieteri, stupidi homines atque de altri, idonei sint concionatores,& impio I rum dogmatum doctores, ut dignum sit patella operculum: similes quidemi Vranio illi, cuius meminit eleganter γAgathius lib. a. historiarum : dc tamen eorum deliramenta ecclesiae catholicae t anteponunt, ut & magistri atque disci- rpuli prorsus sint inexcusabiles. De nullare audet pronuntiare nisi doctus,exe citatus, & prudens: de religione autem 23 quilibet, qui neque scientiam habet neque spiritum.
is Idque est quod olim diuus Hieronymus querebatur in epistola ad Paulinu. Agricolae, inquit, de caementarii, fabri
metallorum, lignorumve caesores,lan
ril quoque & fullones,& caeteri, qui v tiam supellectilem &valia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse, quod cupiunt : sola scripturarum ars est, quam ubi omnes passim vendicant: hanc garrula anus, hanc delirus. senex, hanc sopitista verbosus, hanc uniuersi
490쪽
uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. t Quod August. fere
repetit lib. de utilit. creden .c. II. Addo Ciceronem lib. 6. epistola. I Io. De ob scuritate scripturae diuinae multa noster
Medina lib. 7. de recta in Deum fide. cap. 2. cum seq. JPestiseti huius temporis haereticἱ dedignantur, verum euengelii sensu na ab apsis apostolorum temporibus hucusq; in ecclesia obseruatum, sequi, volentes potius errorum esse magistri, quam di icipuli veritatis: catholici contra, non enim ex nostra praesu mptione scripturarum sensum accipimus, sed ex ipsa ecclesia, columna & firmamento veritatis: quemadmodum sapientissimos atq; sanctus imos maiores nostros secisse, deprecepisse memori et proditum est. Clemens lib. 2. de lib. io. recognit. Irenς-us. lib. . cap. 4 3. Hierony.in prolog.
super li b. Paralipo. & in epistolam Pauli ad Ephes de in epitaphio Paulae ad Eustochium. Augusti . li. de moribus eccl. c. r. Leo ad Flauian. epistol. io.Vincent. Lirinen . lib. aduersus haereses a principio. Rusfi. lib. ii. ecclesi. historiae cap. v. Theodoritus lib. I. triparti cap. I 4. cap. relatum. 37. distinct. cap. quid autem. 26. q- 3-JIllud vero, quod noui haeretici aiunt, nihil esse credendum , quod In scrῖpturis diuinis non sit expressum, non modo impium est, sed etiam prorsus ins num. Neque enim symbolum aposto 9Iorum, quod isti recipiunt, inscript ris expressum est: de passim haeretici ipsi ad ecclesiae traditiones vel inuiti confugiunt. Sed hanc dementiam Impiam multi viri docti planissime confiitarui, de nouissime Hosius lib. de expressis Dei verbo. dc Lindanus lib. I. Pan pliae euangelicet. &lib. vltimo. Nec miretur, nec decipiatur aliquis,si
haereticum viderit scripturae verba resonantem et is enim fuit ab initio, eritque semper mos haereticorum Omniu,quod sanctissimi quique de antiquissimi maiores nostri obseruarunt. Irenaeus lib. s. aduers haeres. inquit: omnes haeretIclmendacium abscondut per scripturas. Epiphanius: H retici sere omnes, de purissimo scripturarum sonte assumentes testimonia, simplicitatem sermonis ecclesiastici, id volunt significare, quod ipsi sentiunt. Hilarius ad Constantium imperatorem: Memento neminem haereticorum esse, qui non secundum serrupturas proicare ea,quibus blasphemat, mentiatur. Ambr. in epistolam Pauli ad Titum : Haeretici hi sunt, qui per verba legis, legem impugnant. Hierony. aduersus Luciferianos : Nec sibi bla diantur . si de scripturarum capitulis videntur sibi assirmare, quod dicunt:cum de diabolus de scripturis aliqua sit locutus, te scripturae non in legendo consistant, sed in intelligendo. Et ne longufiat, Aug. lib. quaest. ait : Non potest error oriri palliatus nomine Christi no, nisi de scripturis male intellectis: sic enim a principio nascentis ecclesiς,usq;
adseculum nostrum factum esse comperimus. Nam 8c beatus Petrus test tur, Paulinas epistolas ab aliquibus perinperam intellecias suisse, qui eas in suum errorem detorquere conabatur. hic ille
lib. 83. quaestionum c. haeresis. 2 4. q. .JNihil ergo magnI faciunt nouitii tu tetici,cum ad persuadenda peregrina de impia dogmata scripturς verbis passim abutuntur. Arrius pro sua haeres qua, draginta testimonia diuinae scripturae proserebat. Et Nestorius pro sua impio. rate, sexaginta. Sed audi Origenem in Ezechielem: Cum haeretici ex dogm libus salsis volentes assumere defensio. nem, dicunt: Scriptu m est in prophetarLLL testatur