장음표시 사용
471쪽
stant ijs plus minusue proderit istbetc is Sed quamvis plerunque nihil prose otestatio. Nam, sicuti Gerson inquit,
rotestatio generalis non essicit, ut protestans nequeat haberi suspectus deme-rcsi, quandoque leuiter, interdum ve
hementer , nonnunquam etiam violenter, iuxta personarum, errorum, loc
rum Ac tcmporii circunstanti s. Quod si rem ipsam nenuius intueamur, prosecto vulsaris illa & generalis intestatio , quae passim ab omnibus fieri solet, qua& pestifer ille Lutti erus olim secisse dicitur , nec animum errantis exuit, nec pertinaciam excludit, nec magni m menta censenda est. Gerso. conlid. I 2.Jhaec protestatio, nunquam tamen nocere poterit. Nam sue generalis, siue specialis fuerit, non reddit suspectum protestantem: quippe cum fiat, ut excuteta pertinacia. Neque enim actus hominum producere solent effectus contrarios intentioni operantis: nec reuocatio conditionalis, aliquid concedit, aut ponit. Gerson loco saepe citato consdqrat. 2. l. leg ta inutiliter. de adunen. te P. si quis nec causam. l. non omnis. si cert.pet. l. si quis sub conditione. si quis Omis .causiesiam. glo. in c. exhibita. de homi c. li. in c.literas.de pretis. nu. '. l
De purgatione cauomca i Titulus LVI.
t DVrgatio eanouica infacro inquisitorsi- foro etiam nunc in Uu es.1 Solsticio nulla ferenda es in haeresis erimpietatιs c mine. 3 Purgatio canonica quid sit.
Phrgare se debet D pectus de haeresi, cum id sibi a iudice legitime fuerit i
s Purgatione multi etiam Pontifices maximi UUunt. 6 Turgatio canonica quati indicenda sit. 7 Turgatio illis non est indicenda, qui ab inimicis vel malevolis, vel leuibus hominibus infamia assciuntur. I Purgatio, recto iudicis arbitrio relinquitur, quando reis si indicenda.' Turgatorum quoque numerus iudicis arbitrio relinquitur. io Purgatores qui dicantur. II Purgatores quales eligendi sint. ia Purgatio cur illis indicenda non sit, qui ex paremibus Iudais aut Mahumetanis nati Iuni 4 Purgare qui se non potuit, ct defecit in purgatione, tanquam consiunmiatvt is reticus puniendus es. i s Deficere in purgatione quis dicturi .iI6 Purgare se Nolans ab ho es, o in ipsi
purgarionesuccumbens,an statimst curisseculari relinquendus. II Reos ν ementer suspectos, prius tormentis, deinde purgatione, mox abiuratione, ladem arbitrarijs pomis opprimendos esse, vetus oe iniqua consuetudo docebat.
i 8 Poena duplex pro eodem crimine instigἰ
is Rei pluribus poenis smul puniendi non
sunt aio TmXatio, Nel quacunque alia poenarus pectos de haeresii Batuta, perse cocax in ad quaslibet fspiciones pum
ar a Gaiorum numerus augeri potest, si purgandus reus sit. O idem acerbesia me torqueri potest , si torquendus sit, is P a eius qui in purgatione defeci . Ero magmosin suspicionis. Iudici
472쪽
ii ruditi suspectus reus esse non debet, νἱ, nentur. iura om si picionempurgatam ese 27 Purgatoribus conuocaris A auditorium se declarant. l inquisitori , reo ad tribunal ducto, 1 3 Consuetudo antiqua, qua tormentis, pum interrogatur ab mquisitoribus reus, angatione, alauratione, tandem anim se illos homnies agnosicariri s poenis rei coercebantur, crudelis et 2 8 Purgatores quomodo admonere oe i iniqua erat. terrogare leam inquisitores. a Reum post tomenta pπrgandum, aut 19 Purgationis canonics origo. post purgationem pliniendum,neque la 3o Iuramentum a Doecto de veritate diare,neque ratione probari potest. cenda praestari debet: a testibus vera Turgatio eanonica quo ordine o ritu de credulitate. hi dici soleat. 3 3I Probatione canonica non temere iudices x o Turgatores tot nominare tenetur reus , P quam examinare debent.
quot in Antentia inquisitorum eon:
nonicae stri sit metio, in iure potificum: sed in omnibus sere alijscriminibus in usu essi desijt, In crimine tamehaerelis, et Iam nunc usitata, &in saero Inquisitorum sero frequentata est. Qui obrem Godosredus ut ex eius scriptis conijcere licet vir doctus & pius, lauudat Hispaniam nostram his verbis: Puniuntur suspecti haereseos, in religiosis sinis Hispaniae regnis,uel hoc maxime his temporibus triumphantibus, & sinsulari laude dignis, quod nulla non sofum plane haeresis, verum ne suspicio quidem haereseos sine digna, vel mometo, maneat nota. Aliorum sane criminum suspicio bonis viris maxime fugieda est: nam ut Plato inquit: Non oportet unquam parui facere,virum probus
an improbus aliis videaris: quando quidem multi, tametsi improbi snt qui tamen probi, & qui improbi iudicant. Nam prauis quoque hominibus, diuina vis quaedam coni jciendi inest , per quam multi vel Pessimi, recte tum opinione, tum verbis a melioribus deterio es distinguan t. Indidit quIppe nobis Deus, sicuti Cho sostomus ait, iudiciuinuiolabile, quod nunquam corrumpi valeat, etiam si ad fundum iniquitatis veniamus: idcirco etiam qui maligni sunt, condemnant seipsos, &similes
quoque morum suorum: etenim mali. tiam omnes accusant, etiam hi , qui ea exercent, & in ea versantur. Quocirca
utiliter ciuitatibus preceptum est, v t bonam apud multos exi stimationem non parui pendant. Et ut Cicero lib. i. officiorum ait: Negligere quid de se quisqν sentiat, non solum arrogantis est, sed etiam omnino dissoluti. Cui accedit illud Tiberii Casaris, apud Cornelium
Tacitum. lib. 4. annalium: Conteptusamae, contemni quoq; virtutes. Quas
ob res Alexander ille magnus pruden ter admodum dixisse sertur: Satius est, Iurs tos csse, quam suspedios. sc. si maa fama. a. q. 1. Plat. lib. I 2. de legib. Quint. Curt. lib. 7. Chrysosto. in epistola. ad Hebraeos. homil. 2 c. nolo. I 2. questio. i. GOdosted. in l. i. C. de
473쪽
a Sed quamuis in plerisque aliis.crimi nibus sinistra malevolorum Lispicio interdu tolerari, aut negligi possit: inhaeresis tamen & impietatis crimine, nulla suspicIo serenda , vel disiimulanda est. Scribit elum sapientissIme Rufinus, li. r. inuectivarum in Hieron Esse quide gloriosum, Christi exemplo patienter
iniurias Ioler re at unam notam haereseos qui serat, vel dissimulet, non elleChristianum. Et ipsemet dium Hierony. quanta mδxima potest animi cori . tentione clarisiima exclamat voce:Nolo in suspic ne haereseos quedi quam esse patientem : ne apud eos, qui ignorant innocentiam eius, dissimul tio scientia iudicetur, si taceat. Haec ille, in epistola ad rimachium aduersus e rores Ioannis Hierosolymitani, quod& Ioannes Picus in prooemio apologiae retulit. 3 Iure igitur catholica ecclesia mater nostra sanctissima, suspicionem hanaesis ullo modo serre non potest, sed varijs
antidotis medςtur suspectis, eos non nunquam abluxarς, aut se purgare co-sens: interdum etiam quaestionibus veritatem eruens,ac frequentissime poenis extraordinari js eos coercens. Purgatio
autem canonica nihil aliud est, quam de obiecto crimine innocentiet ostensio, ut Alexand. Theologus, cςterique definiunt. Alex. Ales. 3. p. q. s. Mebro 3. de in Summis veri purgatio. Rara
Gose. Siluest. & alij. J. Suspectus de heres qui se purgare noluerit , cum id sibi a iudice fuerit legitia
me iniunctum , eo ipso hqreti us esse cesitur. Quod si per annum in eadem pertinacia m stiterit, tunc condemnandus est, legibus ciuilibus, tanquam conhammatus h reticus: sed iure pontificii statim puniri poI sis vTherstricus pertinax : nec opus est, ut tam lonso LemPO
Et laoc iure maiores nostri de nossem per usi sumus. f c. eYcommunicamus. F. a dijcimus.de hqret. A uth. GazarOS.C. d. tit. c. Tua nos. de collabi. cleri. & mulierum. Innoc. Abb. &c teri in . c. cum . P. Manconela. de pursati. canon. Js Neque tantum priuati homines hac , . purgatione usi sunt, sed multi etiam Potisce, Maximi, de grauioribus criminἰhus in sinisti, Quamuis a nemine iudi . .i cari possent, nihilominus ex charitate' ad auferendam subditorum offensione, i dacdis nati no sunt publice solemnite que se iptis nonnunquam purgare'. Vt enim B. Au3usti .lib. de bono viduitatis scriptum reliquit: Nobis necessaria est vita nostra, liis fama nostra. Qua re iraschalita primus, Damasus, Symmachus, & quida alis Pontifices Molimi, cora populo soldniter purgati sunt. Et Leo III. coram Carolo Magno, Grego
rius. VII. cora Henrico. I ii I. Sixtus
II r. coram Valentiniano, & Pelagiut primus coram Narsere publice quoquc purgati fuisse traduntur. f Augu. locu
citato. C. 22. c. maudastis. c. auditum.
. quest. I. Ploatina S ceteri aut hores in annalibus Pontificii, Albertus Pighius. lib. o. hierari e e. cap. 17. Brunus. lib. 4. de hqret. c. II. J
Cςterum, purgatio canonica indicenda non est, nisi cum reus publica laborat infamia,& crimen plene probatum non est: nam si horum alterum desit, Donpurg tione, sed condemnatione, veIausolutione causa peragenda est. Γ nos inter c. si quis degradu.c. cum dilectis. de purg. cano. l. qui accusare.
C. de eden. J. Ad hqc,opus et Iam est, ut causa & oriago in iam it, nec ab inimicis, vel mal uolas, ne ab infamibus, aut leuibus hominibus pyra sit . Non enim temere
474쪽
quispiam debet censeri publice insima
tus propter istorum rumores:pr sertim cum apud bonos & graues viros eius existim Mio laesa non eri. f c. cum in iuuentute. c. penul. de purg. canon. cap. in cunctis. I i. quaest. s. c. inquisitionis.
F. vltimo. de accusationi. J A 8 Solet praeterea reus ad purgationem cogi , propter graue scandalum ab eo male datum: & propter magnam de publicam infamiam: denique propter ve hementem suspicionem ex testium dictis ςxortam. Indum ma , recto iudicis arbitrio relinquitur, ut Pluti p. Decius ait, qua D reis purgatio sit indicenda. eap. inter solicitudines. c. cum in iuuentute. de purga. canoni. Deci . in cap. lat si clerici. de iudi c. nume. IO. J imis Purgatorum quoque numerus in arbitrio iudicis est: ita tamen ut plures praesiniantur, cum reus maiore laborat ii famia, &grauioribus suspicionibusvr- igetur. Quamobre leguml tores modo plures, modo pauciores expurgatores
requirunt: eorum scilicet numerum a
bitrio iudicum relinquentes. Quod de Leo Papa, quadam in epistola scribit, inter alia dicens : Si sacerdos suspectus
fuerit, ne in crimine, aut suspicione remaneat , cum tribus, aut cum quinque
vel septem bonis, ac vicinἰs sacerdotibus, vel eoam plius, si suo episcopo visum fuerit, & cum aliis bonis N iustis rhominibus, sacramento coram populo super quatuor euangelia dato, se purg tum ecclesiae reddat. f c. Omnibus. cap. presbyter. a. q. s.c.ex tuarum. de purga can. c. signific. isti. de adult. c. inquisitio s. g. vltim. de acco C J cI o Purgatores autem a iuris canonici corii oribus dicuntur ij, quos Cicero laudatores vorat, si Budaeo credimus in so-rensibus r& legitimus numerus laud torum olim erat denarius, yι-Cicero
ne constat. Sic enim in Verrestri scribit, actione ut unaa: Primum ut in iudicii qui decem laudatores dare non potest a melius est es nullum dare, quam illum
legitimum numerum non explerer sed sallit ut Budaeus: nam laudatores,ij se re sunt, quos hodie testes probitatis vocamus. Solebant olim accusati viros grauissimos laudatores in suam commendatione producere: quod ex Ast nio in oratione pro Marco Scauro constat : & Blondus retulit lib. . Romae triumphantis Pompeius vero interduxit, ne qui reorum laudatores haberet tur, ut Dion Cassius lib. o. Rom. histo. author est. ti Purgatores autem eligi debent Ii, qui ςandem dignitatem de conditionem ha bent, quam reus ipse: si modo tales ii veniri possint. Si vero huiusmodi expurgatores non inueniantur: eligendi
tali ein sunt aliqui viri probi & eat taliaci , qui vitam & mores suspecti, non tapraesenti tempore nouerint, quam prae terito: quique ciues sint, honesti, & exis in tionis bonae: ut verisimile sit, eos neque amore, odio, timore, pretio aut prece, verum occultaturos, vel falsa dicturos. c. si legitimi. a. quaest. q. c. cuP. Manco lena. c. constitutis. c. inter scilici tudines. c.cum dilectus.de purgatio. canonica. J2 Caeterum purgationis remedium, cricum, fragile,ac periculosum admodum est, quippe cum ex alieno arbitrio peti.
Conscia mens rem famae mendacia ridet. Mox tanaen addit: Sed nos in Utium credula turba fumus. Quamobrem cogendi non sunt ad haci purgatione, hi qui ex parentibus Iu detis aut Mahumetanis nati sunt: eos et nimia purgationem mittere, nihil est aliud, qua retia via in ignem mittere. Quisiti enim
475쪽
enim dei lis non facile male opinetur, ut taltem de illorum innocentia non dubitet inemus igitur sueri ε, abiurat on , tormentis, aut poenis arbitrariis eos coercere. Si vero isti ad purgatione sorde condemnati sint, de expurgatores, quales supra disimus , non inuenerint, admittendi erunt alii quamula eque idonei non sint, ne prorsus defensionis si cultas eis auferatur. f c. cum in Iuue tute. in M. de purga. cano.& inibi , tant glo.& interpretes. & Hugo. Laa rent. Ac Arestidi . in . c. si legitimi. 2.q 4. Ioan. Vincent. Host. de alij relati a Henrico de Abbate in . c. inter solicitudines. de purg. can. & o. v Itim. &illic Feli .c. cu. P.Maconela. de accusa. Jay Et quamuis acris contentio sit inter iux speritos, de poena eius qui desecit iii purgatione: ea tamen sententia verior& receptior est, ut reus in purgatione deficiens puniendus sit poena ordinaria criminis, ac si vere convictus esset.Id tamen fieri debet iuxta modum de qualitatem iudiciI, quo reus coactus fuit se purgare : hoc est, ut si antecessit acculatio, poena ordinaria puniatur: si vero per denuntiationem aut inquisitionem Irocedi uir , poena ordinaria iudicis arisi trio temperetur. f e. de hoc. de simo. c. inquisitionis. in princi. de accusa. Homen. Henri. Abba. & caeteri In. c. inter Glicitudines. de purga. cano. Gostia. Hostiere. Abb. Ioan M. Anan. & Felis . in c. accedens. de accusati. An geh& Siluest instam . vem. purgatio. Ioan. Bemaris in pra. cri n. e. 3 43. la Cum ergo de crimine haeresis prom tor fiscalis semper accuset, consequens est, ut qui defuit in purgatione,non secus atque consummariis haereticus pc na ordinaria punisi debeat. Quod Niscolaus Tudiscus ait, caeterique conse
uunt: dc hoc iure v tamur. ἱ Abba an di. c. inter solicitudines. eo l. vlt. Ii 1 Quaeri aute potest,quis dicatur in purgatione deficere. An is qui ab omnibus expurgitoribus derelinquitur: vel qui a
maiori parte, an qui a parte minore, ves qui ab uno tantu. Olim sane qui desciebat uno duntaxat expurgatore, ut conuictus condenabatur, quia no purgaba
tur ab omnibus. Sed cum id periculosissimum esset, ac serte ab omnibus pum satus dici posset, qui a maiore parte
purgaretur ridcirco receptum est, ut eo tempore quo numeras expurgatorum definῖtur, eodem quoque decernatur,ut
si desecerit in uno, duobus, des tribus, aut pluribus, pro conuicto haeretico habeatur: utrunque enim eadem omnino
ratione in arbitrio iudicis est. D 1. quod
maior. ad municipa. l. duo ex tribus.derei I. l. i. detur. delib. cap. ad ab
lendam. de haeretic. Jt 6 Quaesitum seio, an is qui se ab haer si purgare vult,& in ipsa purgatione succumbit. statim sit curiae seculari relinquendus: an poenitentiam agere volens
admittendus sit. Quod quidem verius est, ni si Arte resapsus, vel impcen eos fuerit. Nam si is admittendus est, cuius haeresis testibus de propria consessione probatur, utique multo magis illi ecclesiae beneficium impartiendum est, qui praesumpta quadam , seu ficta pro b tione conuincitur. I l. filio quem p ter. de liberi. & posthia. c. alseri . de praesumptionibus. Jr7 Fuit olim magna 1nter peritos disse sio,an illa serenda ellet consuetudo,quς apud multos inquisitores inualuit, ut
reus vehemeter suspectus, prius torqueatur:deinde, si nihil cofessus fuerit, ut se purgare cogatur: post hite, si expurgatus
MLut abiurare quoq; teneatur: & tandepost abiuratione arbitraris etiam pςnia puniatur. Consuetudiae hac defendere
476쪽
quida conabantur, Ela argumentis. Pri mo, quia vetusta est, Se a multis eruditis iudicibus recepta. Adhoc, quia iurisperiti quida id fieri posse scripserunt. Praeterea,exeplo Innocenta j ii t. qui suspectum quenda ab ossicio suspendere ius
sit, & post suspensione publice quoque
abiurare. Quida aiunt in arbitrio iudiacis esse, ut reum omnibus poenis supra scriptis coerceat: eo accedente,quod Innocentius te multi alii iuris interpretes aiunt, licere iudici in crimine i resis ,
alijsq; similibus delictis, post purgati
ne, damnare reu ad abiuratione, alia a poenas arbitrarias, propter suspicione adhuc remanente. Deinde dicebat, plurimum in eiusmodi poenis arbitriis iudicis post mi, reum illu grauari, qui cu sorte summo iure poena ordinaria condemnari posset, clementia iudicum leuioribus poenis subi jceretur. f l. minime. de legi. Cardi. In Clement. I. de Mur. colu. vlt. Francisepiscopus Squ tacen. trach. de fide catholi. cap. 3 I. c. inter solicitudines. de purg. cano. &illic Innocen. Hostien . Ioan . Andri Anton. Anchara.&Cardi. J8 Verior tamen, de benignior, dc ςquior est contraria sententia: quam tunc viri quida doctissimi asserebant,quibus ego vehementer assentior. Na illud in cofesso est, neminem posse simul pluribus legibus pro uno crimine condenari. Non cossi get, inquit Nau propheia, duplex tribulatio: neque vindicabit Dominus his in idipsum. Neq; pro eodem crimine debet quispiam duplici poena con teri: quod legibus quoq; Atheniensi uiniam olim constitutum huit, ut apud D mosthene est, oratione aduersus Lepti nem. l. senatus. de accula. c. at si ci rici. f. vlt.de iudic. Naum. c. i.c. sceler lior.c.sunt plures. in sine. de pom. dist. 3.can. aposto. 2 I. cap. P de bIter. Si .dist.
cap. quid ergo. 23. quaestio. s. J- is, Is Accedit eodem, quod sicut pluribus
actionibus experiri non licet, sed una illarum eligi debet,no aute omnes cum alari queunt : sic etiam in criminalibus causis, pluribus poenis simul utendum non est, sed una illarum est eligenda. Et eo magis, quod in ciuilibus causis parui plerunq; refert, utrum una, vel pluribus actionibus experiaris : in criminalibus vero non potest non reserre plurimum. una duntaxat vel pluribus poenis puniaris. l. quod in haeredem. g. eligere. de tributo. L cum filius. s. varijs. de lega. 2. l. r. C. de fur. Bart. de taeter i in. l.
I. de Oper. nO. nuntiatio. l. absentem.
S. aduersus. de pomis. Jao Tum illud addo,quod unaqueq; harupoenarii essicax est ad quaslibet suspiciones purgandas, ut proculdubio superuacaneu in & iniquum sit, pluribus simul suspectum reum asiligere. Nam qui tormenta vincit, purgat quaecunq; indiciar& qui purgationi canonicae satis iacit, absoluendus est , de boni testimoni j vir declarandus: neq: de his quae iam purata sunt remanere sinistra suspicio de
ei. Et ut Pomponius inquit '. Poenis legis contenti esse debemus. I Bart.&caete
. l. si stipulatio facta. Edeverb.oblig. la I Ad hic, si reus euidentioribus suspicionibus ursetur, potest quςstionis modus augeri: si vero leuiter tortus suerit, poterion quςstione repeti:quod si purgadus
fuerit, numerus compurgatorsi amplioterit: ita ut suspiciones quatum libet v
hementes, vel his remedijs, vel alijs a bitrarijs poenis legitime diluantur. Il.
quaestionis modum. l. unius. g. reus. dequetst. c. inter solicitudines. de pur.ean.J22 Praeterea, iudex no debet plus suspicionibus credere,quam leges ipsae creduntriti 1 nec
477쪽
nec ei suspectus deinceps reus inhab dus, ubi iura omnem suspicionem purgatam esse declarant. Deinde, iudex qui tormentis, aut purgatione canonicaveritatem inquirit, totam probationis fidem in his constituere, ac inter culpa dc innocentiam aequali animo esse debet. Quemadmodum igitur plenam fidem in1icijs habet, cum reus tormentis crimen confitetur, vel in purgati ne succumbit: sic econtrario, credere tenetur eum, qui tormenta vicit, aut legitime purgatus est, innocentem esse. Idque eo magis, quo procliuior ad benigniorem partem , dc ad absoluendu, quam ad condemnandum pronior esse debet. Γα iudicer. 3. q. T. l. quaestionis
modum. de quaestio. c. iudicantem .s .uaest. s. c. estote. de reg. Iur. l. absente. e poen. l. A rrianus. de actio.& Obliga Aristoti problem. t 3. dc I I. pari. 2'. 'Alciat. lib. 3. praesum pl. c. 44. J13 : Ex his facile perspici potest, sententia
nostram, aequam, benignam, rustam de veram esse: illam vero consuetudinem erudelem, iniustam,& laqueis plenam: qua nimirum efficitur, ut qui tormenta vicerit, ad purgatione teneatur: de qui legitime purgatus fuerit,errores, & haeretes abiurare cogatur: postremo, ut Post tormenta, purgationem, & abiurationem, alijs quoque poenIs arbitrio iodicis coerceatur: quo quid durius, aut iniquius esse queat Z Formido quidem , fouea de laqueus super illos esset, qu admodum Esaias inquit: Vt qua sugerida facie formidinis, cadat in foveam: de qui se explicauerit de fovea, teneatur laqueo. vel sicut apud Hieremiam est: Vt qui fugerit a facie pavoris, cadat in foveam: ita qui conscenderit de fovea, capiatur laqueo. Esa. a . Hiere. 48.J2 Neque obstant argumenta contrariae
opinionis: quia sicuti beatus Cyprianus: l. Icontra epistolam stephani scribit :
suetudodine veritate vetustas erroris e r& prauum usum ut Isidorus in synonymis ait lex & ratio vincere debet: a thoritas autem iuris interpretum, contra ius de aequum, parum efficax, de inanis est: Neque sententiae nostrae aduersatur epistola decretalis Innocetii. III.
quia purgatio illic indicta fuit Senonensi Decano, propter vulgatam haeresis infamiam, grauescandalum, se vehem tem suspicionem, ex testium dictis exottani sed in poenam familiaritatis quam scienter cum haereticis habuit, quae legitime probata erat, suspensus ille fuit ab ossicio, donec sepiretur scandalum: .& coactus praeterea fuit abiurare, non
quidem illas luereses, de quarum suspicione iam purgatus erat, sed similiari tatem duntaxat haereticorum : quod inibi Nicolaus Tudiscus cordatius caeteris obseruauit. Non igitur lepe aut ratio.
ne probari poterit, ut post tormenta, reus purgandus sit, aut post pursationc puniendus. Vide tamen id quod in en- chiridio scripsi. se. consuetudo. 8. dist.
c. usus. cum seq. II. dist. l. i. s. sed ne lae ex multitudine. C. de vel iuri enu . e. inter solicitudines. depurg. cano.
&illic Abb. nu. R. Js i in causa purgation Is canonicae hoc ordine & ritu procedi solet. Conueni ut
in unu inquisitores, episcopus, aut eius vicatius,&assessores, seu consultores periti, 3e excussis probationibus, reum condemnant, ut se purget, septem plus minus testibus: hoc addito, ut si defecerit in uno,duobus, tribus, aut pluribus, exinde conuictus plene de crimine censeatur. Haec autem sententia reo dicenda est,& ab ea potest prouocare,& post appellationem causa referenda est ad senatum, nisi sorte friuola suerit appellotio: quia tunc ei ab inquisitoribus des
478쪽
rendum non est, ut generaliter Clemes I I PI. constituit,&specialiter epistola. quada senatus sanctae inquisitionis ple- nius continetur. Il. 2. C. de decurio. li. ro. l. I. de appel. c. cum appellationiabus friuolis. de appel. lib. D16 Deinde, si a sententia non fuerit appellatum, vel post appellationem sententia confirmata si, vel appellatio frium Iareiecta fuit ab inquis toribus, tunc
reus ad se purgandum debet nominare tot viros Donos, testes expurgatores,
quot in sententia inquisitorum continetur. Illi autem testes vocari seorsum debent ab Inquisitoribus, & ab eis tria sunt inquirenda. Primum, an reum cognoscant, & a quo tempore: Secundum, an reus, vel eius consanguinei, vel amnes dederint, aut promiserint aliquid ipfismet testibus, ut reo sauerent: Tertium , an testes pssse obtulerint ad reum purgandum. Quae omnia quodam instructionum capite plenius cauta sunt. αγ Post haec, testes omnes conuocantur in auditorium inquis torum, de reus adtribunal ducitur, Se ab inquisitoribus interrogatur, an homines illos cogno- stat an illi sint, quos ipse in testes Purgatores nominauit: qui respondere solet, se illos cognoscere, dc eosdem elle, quos nominauit. Fiunt autem haec Omma coram inquisioribus solis, ac tabellione seu notario, qui literis mandare singula debet: nec alius quispiam prae sens esse huic purgationi permittendus esti ne ipse quidem vicarius episcopi ordinarij, ut quadam epistola senatus saninquisitionis continetur:a sententia Vero purgationis excludi non potest ordinarius, aut eius vicarius, ut dixi titulo de abiuratione. fconseri cap. I. x s. quaest. I. J18 Deinde, Inquisitor ad expurgatorea
conuersus, talia direre χlet: Scitote statres, quod Achacius reus de hoc Sc llo climine accusatus, & su ectus est: qui rem ab ea suspicione se purgare tene Φtur, & vos nominati estis in testes innocentiae suae . Tu vero Achaci per Deum& sacrosancta euangelia responde, an ea crimina commiseris. Et statim reus coram illis iurat,se nihil eorum dixisse, aut secisse. Deinde reus abire iubetur: dcinquisitor interrogat purgaror , an ea omnia probe intellexerint: qui respodent, se intellexisse. Mox testes Omnes . secedunt: de singulis seorsum vocatis, 5e ab eis solemni iura meto exacto,quq rit inquisitor, an credant, Achacium iurasse verum, vel salsum :& quidquid responderint, a notario fideliter scribendum est. Hactenus de ritu purgationis
29 Origo autem huius purgationis in sacris literis est, ut Alex. theologus ait. Nam in Exodo,suspectus de surto iurare tenebatur, quod non extenderit m num in rem proximi su . Et in Deut ronomio, maiores natu ciuitatis suspectae de homicidio, purgabant illam dicentes : Manus nostrae non estuderunt sanguinem hunc, nec oculi viderunt:
propitius esto populo tuo Israel, quem, redemisti Domine, & ne reputes san. guinem innocentem in medio populi tui Israel. quo peracto auferebatur ab eis reatus sanguinis. Quod si liomicidii & furti sulpicio lege diuina purgam da erat : quanto id magis fieri oportet, in haeresis de impietatis suspicione λ Exod. 21. Deute. ai. Alex. Ales. p. 3. q. 43. memb. 3. J3o Illud quoque observandum est, quod
iuramentum a suspecto, de veritate dicenda praestari debetia testibus vero de credulitate . Nec enim aliud ab eis quaerendum est, quam quod supra diximus, scilicet s
479쪽
s s Depurgatione canonica Titulus LVL.
scilicet, an eredant, reum iurasse veru, vel salsum, neque praeterea quicquam et scuti quodam instructionum capite cauetur. Vbi & illud inquisitoribus praecipitur, ut ne legant coram expurgat 1ibus testimonia, quae contra reum dicta & scripta sunt: ne illi ab expurgatione deterreantur. c. quoties. 2. q. s. c. quoties. de purgat. canoni. quinta instructio. Hispal .c. s. l3r Ad postremum, admonemus itcrum atque iterum Iudices, ut ne temere, aut facile quispiam ad purgationem canΟ-nonicam ab eis codemnetur. Est enim
purgatio haec fragilis& periculosa,c adi fallax: quippe cum res, fama, & vita
reorum, ab Opiniona, arbitrio di credulitate testium expurgatorum pedeat. Accedit eodem, quod ita sunt iam corrupti omnes fere hominum mores, ita Christiana chari tas refrixit, ut vix inueniri queat, qui alterum purgare vel inde qui non de quibusvis facile sinistram suspicionem habeat: de qui res dubias in
deteriorem partem non interpretetur.
Quid quod ut succumbat reus, sat est, uod testes respondeant, se nescire, vel ubitare, utrum ille verum vel salsum
iurauerit. Quis autem anceps non erit,
sui sciat,neminem ad purgationem eiae damnandum, qui vehementer suspectus non fuerit λ Mea igitur sententia, illi tantum se purgare cogendi sunt,quorum sima populo Christiano valde ii cestiria est, episcopi scilicet, sacerdotes, praedicatores, de id genus alij. cap. presbyter. 8 a. dist. c. presbytet si a plebe. c. si mala sima. a. q. A J
1 selapsus dupliciter qiuspiam dici rem de ea re fus,cionem abiuraverat. potest. io Relapsi poma.3 Relapsus secundo modo is est , qui pose ii Relapsis veniam non esse concedendam
abiurationem in easdem bareses in- ex Gratiani verbis deducitur. eiit. I 1 Peccata in Deumgrauius punire ob Relapsi qui sint . . mus quam qua in nos committuntur.3 Relapsus arisit illa,quipost abiuratas hs i 3 Haereticis, etia millies in haereses Lares dis, de quibus vehementersuspectra bantur, parcendum esse, quidam bare
erat, cum haereticis communicat. tici contendunt.
ε Relapsus an iudicandus sit ille, qui post 1 Haereticis Mapsis parcendum non esse
alauratam aliquam haresim plane pro probatur. batam, comunicauit cum js, qui alias is Relapsis poenitentibus quae bona emc diuersas haeresessequebantur. dat catholica ecclesia,ct quae auferat. et Lex poenalis non debet extendi ad eum is, Relapsis pomitentibus cur rictio erar casum, in quo non eadem ratio prorsus ma denegetur. inuenitur. II Relapsis vere poenitentibus eoncedendat Relapsus an sit, qui postquam detrusu esse eccles sticam sepulturam, testa- est in perpetuum carcerem, aufugeriti tur Al sus Castrensis.s uia Μ censen ut es, qui iterum d bit Relapsis hareticis interdum veniam e
480쪽
eedi posse sunt qui asserant. cuset, ct veniam prius petat a iudicit' Relapsus nullus iudicari potest, nisi bis bus quam accusetuar ab Hirs,punieridus fuerit conuictus de baeresi. est ut relapsus.1o Conuictus proprie dici non potest, qui in Relapsis haereticis cur non parcitur. θonte crimen confessis est. 13 vlapsus audiendus est, cum de eius it Relapsus haereticus etiamsi se ipsum ac- lere non constat.
heresim iterum inciderunt. Quidam autem sunt relapsi manifesti,
alij praesumpti: manifesti sunt ij, de quorum primo dc secundo lapsu legitimis probationibus manifeste constat : praesumpti relapsi sunt, quorum duplex lapsus non plane pro- 4batur, sed tamen violenta iuris praesumptione relapsi esse censentur.
1 Praeterea, dupliciter quispiam relapsus dici poterit: de plurimum refert, an hoc vel illo modo relapsus sit. Est enim aliquis relapsus,& tamen ad poenitentiam admitti iur: sunt & alii relapsi, quibus ignosci non potest. Priori modo relapsi
dicuntur, qui in eundem errorem iteruatque iterum labuntur, nulla poenitentia solemni interueniente. Nam si quis perlongum tempus eisdem haeresibus i inhaereret, aut in easdem saeissime incideret, antequam solemniter illas abiuraret, is etsi vere relapsus sit, puniri tamen non debet,tanquam pertinax &in s sanabilis, si modo veram poenitentiam agere sit paratus.
3 Altero modo relapsus dicitur, is qui
post abiuratas haereses, iterum in eas incidille conuincitur: qui quamuis breui tempore suerit haereticus, post abiurationem tamen iterum errans in Edrico
demnandus est sine spe veni . Ille igitur potificio iure relapsus haereticus est, qui post solemnem abiurationem rei
psus fuerit: non autem is, qui ante abiurationem saepissime lapsus est. fc. accusatus. c. super eo. de haereti. lib. 6. Petr.
Anchar. in e .c. accusatus. nu. 2. Petris
de Palud.in lib. . sentcn.distin. I 3.q. 3. conclus. s. Guido Carmeli. in sum .de hq
Haereticus quoq; relapsus dicitur, qui propter vehementem suspicionem, haeresim aliquam abiurauit: & postea in eandem incidisse conuictus fuerit. Et is item relapsus est, qui propter aliquam haeresim coactus suit simpliciter, aut generaliter abiurare, & post abiuratione, in quamlibet alia haeresim relapsus est. Postremo, relapsus haereticus censetur, qui post abiuratas haereses hcreticos alloquitur,visitat sequitur, aut eis muri ra mittit, & illis fauet, atque communicat, ita ut excusari non queat, quin ex approbati erroris cosequentia id fecisse intel ligatur. c. accusatus . in prin. dcf. s.& F. ille quoque. de haereti .lib. 6. JEx his quaestio exoritur, an is qui pro pter vehementem suspicionem abiurauit haeresim, & post hoc haereiicis communicat, eo ipso relapsus haereticus sit. Quod quidem prima fronte Alexandri
IIII. decreto constitutum esse videtur: sed contraria sententia vera est. Nam ut
Alsens Castrus recte obseruauit, in illa constitutione Alexandri requiritur,