Quaestio 4. De hierarchia Ecclesiae militantis excerpta ex tomo 2. libri 2. sententiarum theologiae examtiquatae auctore Fr. Friderico Nicolao Gauardi Mediolanensi ..

141쪽

Articulus I. idi eius Romano Pontifici Sanctissimo, rapostolica

rum virtutum Viro innocenti sciens,& prudens irro asset; in hanc vocem expirasse , animamque illius post mortem Abbati Cuniacensi apparuisse, cui suam damnationem nunclauit , sicque alios Henrici fautores misere ob ijsse ita, ut inquit Natalis nulli dubium sit ipsos inobedientiae erga Romanum Ponti femia lationis erga Regem, se chi atis paenas Deo vindice dare. Item in Conc. 'uintilinebur anno co8 .cum prolata esset SS.PP.decreta deprimatu Apostolica Sedis, quae a nullo iudicari, omnesque suo iudicio potest subhcere, quidam Cuniaberius ambergesis clericus perfricta frontis respodit Romanos Episcopos hunc sibimetipsis primata arrogat se, non cis concessum fuisse, quem tamen a quodam Dico conuictum illis verbis Mati. io. Non es discipulus; pra magistrum cum enim in omni-hus ecclesiasticis ordinibus cautum sit, ne maior aminori iudicetur, nefas est Papam,quem tota semper Ecclesia confessa est magistrum, Patre, ac Dominum, a quoquam iudicari,& quenquam ab illius iudicij subduci tota Synodus statim damnauit Henricus iterum coacto Mutiae Conciliabulo egit, ut Gregoris depositioio Guiberti electio approbaretur apud Sucbertum eodem anno, Vrbanus autem II .in Con Rom. decreta contra Henricum, cuibertum Apostolica auctoritate confirmat, quod facta

fuisse etiam in Conc Beneuentano anno Ia 9o testatur Bertoldus Constant. Ide praestitit Paschalis II in Lat. ln quo totius Ecclesia iudicio idem Henricres

anathemati fuit subiectus est Abbates pergie e

142쪽

anno a Ioa Posthaec Henricus I .anno II 22.

Axto ILin ConciLat se submittit , inuestituras episcoporum per anulum, baculum renunciat,&cu Ecclesia pacem initi Sed anno ii 39. Fridericus II. anr .rebellat, qu illum an themate serit. Tunc quidam Petrus de Vinea riderici causam suscipies scripsit contra auctoritatem Papae asserens omnia subdi Imperatori, ut refertistitina in vita Innoc; qui edidit tibrum apologeticum de potestate Imperatoria, o Pontisicia. Re delata ad Conc.gen Lugd. ILIub Greg.X anno i 27 . definitum fuit Papam obtinere summum, ac plenum primatum superi uiuersam Ecclesiam. Huic Coccinterfuit noster s. sv

Pinus Triumphus Anconitanus Doctor Sorbonicus S.

Thomae discipulus, ac in eiusdem apud Fossam nouam defuncti,dum pergeret ad idem Concidocua suffectus, qui completo Concilio edidit librum de potestate Ecclesia ita disertissime probans Papa potestate super Reges, Regna. An sua circiter ij oo hilippus

pulcher grauissimum in Bonfactum VIII. concei rato diu eo, quod de transferendo a Germanis ad Gaialos imperio in Carolum fratrem fregisset, ut refert Vecerius invita Henrici VII. Imp. in apropter iraecocepta executionem quaeres sacerdotales Galliarum titulos a summis Pontificibus usque tunc coponi solitos Recordinauit. Id grauiter ferens Bonifacius maiores Galliarum Praelatos ad Conc. e M. Romam accersit; at ne Regno exeant, prohibentura Rege Cuius rei admonitu susnificius Rege primum literis increpat, deinde anno Igo 2. tu Couc.

Rom.ab Ecclesia remouet. Tunc Rex coacto Clero

aliis

143쪽

Art culus VI. Hi

aliquibusque Patri ijs, unifatii duisse dolis ad

Pontificatum euectum , S.Coelestinum se abdicar non potuisse, nullamque habere super Reges, Regumque temporalia potestatem declarari curauit. Mox Funae Doct. B. Aegidius Columnius eiusdem Regis magister, fulgentissimum Vniuersitatis orbonicae decus toto orbe clarissimum, quanuis Regi intime charus, attamen catholicae potius veritatis professor ingenuus,quam falsus amoris Regii alias beneficentissimi adulator Clero,&Regi intrepide, ac potenter se opposuit edito libro de Renunciat. Papae, in quo probat S.Coelestinum se abdicare potuisse,& Bonifacium rite electum fuisse alterori potesate Pontificia, in quo perspicue solideque demonstrat eam esse super Reges, Regna dissisluens leuia argumenta obiecta a desertoribus filiis, qui, ut Regem temporalem sequerentur, spiritualem omnium Patrem reliquerant. Eodem tempore nosι Iacobus iterbienses Archiepiscopus Neapoli. ianus Docro itidem Sorbonicus ab acri, tersoque in ento octo speculatiuus nuncupatus edidit librum de Regimine Christiano in duos tractatus diuisum, in quorum primo de Eccle , in secundo ripotentia Christi Regis, o ui Vicarii subtilissimEtractat Circa annum i 3 7 cum D XXII a communione fideliti Ludovicum Bauarum segregasset, repullulauit haec quaestio ; ο;dam enim sex

protulit quaestiones contra Ecclesiasticam potestatem; quas tamen retuderunt editis sibiis nosti Bartholomaeus episcopus Vrbinas Doctor Sorionicus

B.Augustini Triumphi discipulus, Gulielmus Cre-

144쪽

is, merar Eec milit. Monen, o Aiax a S Estidio Exinde saeculo elapso Loth iis, eiusque discipuli se opposuerunt, quos

tamen euerteru .r nostri Io. His ne erus Sueuus Colmariensi, dictus nihilutherus , ut testatur Pamphilus Peregrinus Nasellus Patauinus inuin phrius Panuinius, Nunnius Corone Lusitanus Io. Coquaeus. Quod praestiterunt etiam innumeri ex-

reri.

Richerias cum alijs superius relatis, quibus adhaeserunt alifasserentes B. Petro, eiusque succeioribus Dei Vicariis, usque Ecclesiae rerumspiritualiu,

ad aeternam salutem pertinentium, non autem ciuilium . temporalium a Deo traditam potestatem dicente Domino: Regnum meum non est de hoc mundo; or iterum Reddite ergo, quae suo Caesaris, Caesari,

quae sunt Dei, Deo ac proinde stare Apostolicum illud: Omnis anima potestatibus sublimioribus bH a sit non est enim potestas, nis a Deo sua autem ioni a Deo, ordinatasunt. Itaque qui potestati e stit, Dei oraeinationi resipit Reges ergo, o Principes in temporalibus nulli Eccles istic potestati Dei ordinatione subiici, neque aucIoritate clauium Ecclesiae directe, vel indirecte deponi aut illorumsubditos ex mi aiae, atque obedientia , ac praestito sidelitatis sacrament olui posse iam' sententiam publici tran

quilli at nece triam, nec minus Ecclesiae, quam Imperio utilem, verbo Dei Patrum traditioni, sanctorum exemptis conVonam omnino retinenda s. Hanc sententiam Natalis Alexi t q. p. I. c. S. artis et .assingit unae. Doctori Aegidio in tract edito a GoIdasto o. a. MonarchIAE.

145쪽

Articulus VI. 'I334 Sed compertissimae hoc conuincitur falsitatis. I. Quia certissimum est Fund. Doct edidisse iiDAE Potesate Ponti ci in tres partes diuisum,qui in plurimis Nostri ordinis Bibl othecis,in in Romana duplicatus habetur; ob stili congruitatem, jO- sonantiam ad ea, quae aliis dixit in libris, ipsius eis e non nisi supine posset negari In hoc fusissime probat Papam habere gladium spiritualem ad usum, ecmaterialem ad nutum habere iura coelestis, uerrestris imperii omnem potestatem saecularem sub

ij ci potestati spirituali ita, ut no solum Reges quoad

personam,tanquam fideles, subiiciantur Papae sed etiam eorum potestas Papae potestati subdatur, gladius sit sub gladio; p. a. soluit rationes illius libri a Goldasio editi. a. Stilus libri, quem refert Goldasius,est toto coelo diuersus a stilo Fund. Doct. 3. Liber ille arto.S. Prim versus finem Rege Galliae vocat Dominum, ac Regem nostrum: Dicamus ergo, quod Dominus noster Rex c., quo conuincitur

eum librum a quodam Gallo fuisse compositum, qui tamen protestatur in fine se scripsisse non sententiando, sed sine praeiudicio melius vinandi Fund. autem Doctor non Gallus, sed fuit Romanus; quoties in aliis libris,praesertim de Regimine Principum, quem in gratiam Ludovici Pulcri, excussit, occurrit Regum Galliarum mentionem facerentiquam Dominum,ac Regem suum vocavit. . Quia liberculus a Goldanio editus in nostra Bibliotheca Romana manu scriptus antiquissima asseruatur, nec cius titulus Aegidio ed incerto Auctori inscribitur. .Quia contradicit iis,quae scripserat de Renunc. Papa, lib.cons.

146쪽

r 34 Hierar Eccl. miti, exemptos in eris ad Romanos, ct pluribus alis δε-bris; unde prorsus inuerisimile est voluisse tantum Auctorem tot suos libros mutata repente sententia subuertere.Tandem quia quod oldissius dubitanter, Natalis asseueranter attribuit Lunde si caeteri Auctores, quos illa in sua resert historia, eodem modo reserantur, quamam fides ei est adhibenda s Vera ergo,& communissima sententia, quam

cum Fund.Doct. Aeg. sequuntur omnes nostri DD. Augustinus de Roma Archiep. Nazaraeus Iib. de Prinecipatu Papa dicato Carolo Maiaresae, Alex de S. Elpidi lib. de Triplici Sacerdotio traii. r. Gulielmus

a Vcopus Cassanen. Malis, docet in Papa esse potentiam Archiregalem, seu gladium materialem ad

nutum, aut eminenter quatenus potestas sarcularis

est formaliter sub Rapa potestate , tanquam inferior sub superiori, adeoque Papam habere potestatem indirecte in omnia haec temporalia. IIaec vox inirect potest hic dupliciter accipi. r ita, ut Papa potestas ut supra potestatem Re. gum,quae circa temporalia versatur, adeoque Papa potestatem habeat in directam, & mediatam in eorum temporalia, quatenus potest Regibus imperare, ut aliter, vel aliter ea administrent a. ita, ut Papa possit in temporalia Regum , quia ordinantur ad spiritualia, circa quae vehaturias j a testas:siue spiritualitas consideretur in Regibus,quibus potest praeciper uri edd a boa iurust visi: pa: siue

147쪽

siue in subditis, qgos potest absoluere a iuramento

si delitatis,4 sic a subiectione redimere ablata at tem subiectione aufertur potestas , quae ad subiectionem refertur destructo nanque correlativo deinstruitur relativum; quia relativa sunt simul. Primus modus est principalior, diriori inc in eo sensu accipiunt indirecte DD. antiqui docentes Papam habere potestatem in temporalia indirecte, quia habet gladium materialem ad nutum, non ad usu; ut videre est apud Fund.Doct. lib. e potest. Pontificiis det. quia Papa potest Regibus praecipere

modum administrandi res temporales, Reges eius nutibus obedire tenentur. Secundus modus loquendi est minus principalis, posteriori, tacO- iuncto; hunc frequentius usurpant Doctores recenses, qui hac tempestate scripsere. Vterque tamen utilis est ad probandum intentum;quia modus arguendi a posteriori etiam est rectus , quan uis principalior sit a priori. Vnica conci Summus Ponti sex habet potestatem indirecte super temporalia, ideoq; gladium spiritualem habet ad usum in naterialem ad nu

Prob. I. a Funae Docr. bis Summus Sacerdos in lege veteri habebat tranque potestatem, ut Exod i 8 patet de Morseaqui quia nimio labore angebatur, Iudices instituit, qui causas minores deciderent, causae autem circa res temporales sunt minores maiores vero, qua scilicet ad legem pet-tinent, sibi seruauit, constat etiam e Samuel

148쪽

ris ierar mel mili . dicendum de Summo Pontifice in lege noua, qui

maiorem potestatem accepit, cum Christi, in quo est omnis potestas, Vicariatum susceperit. Cons ex emaevbis e. 3. Potestas summi Sa cerdotis in lege veteri habuit instituere,in iudicare potestatem Regalem ut Samuel unxit Saulem in Regem, abiecto Saul elegit David se a Par. 26. ararius Pontifex Regno priuauit Uriam; ω Reg. x r. Ioada summus SacerdosRegnum abstulit Atham, Ioas Rex ex praecepto Ioadae constituitur , de Hierem I ait Deus: Ecce constitui te hodiesupergentes, o regna, ut euelzas, o destruas , ct dissipes , disperdas, ad ces,quibus verbis aperte probatur potestas summis Sacerdotibus a Deo collata instituendi,& deiiciendi Reges;ergo multo magis competit haec potestas summo Pontifici in lege ndu qui figuratus fuit in summo Pontifice veteris legis. Atqui hoc est habere potestatem in directam super temporalia, quae ministrantur a Regibus, visu diximus ergo idem. Prob. a. ex Rom. 13. retorq Apostolicum dictum. Omnis anima potestatibus blimioribus subdi-

rasit; non est enim potestas, si a Deo;qua autem sunt a Deo, ordinata sunt. Itaque qui potestati resipit, Dei ordinationi resistit. Ex quo sic. i. ordinatio eorum, quae sunt a Deo, ex D. Dion. de Ang. Hi r. , est, ut interiora reducantur in Deum per superiora; sed potestas saecularis est inferior potestate Papae, quae est spiritualis quia potestas saecularis versatur circa res corporales, quae sunt inferiores rebus spiritualibus .spiritus enim est corpore superiori ergo potestas

149쪽

Articulus VI. 337stas saecularis reducitur in Deum per potestatem Pontificis . Atqui nequit in Deum reduci a Papae potestate, nisi sit illi subiecta, inse istima folii inferius reducitur a superius;ergo habet potestate in potestate Regis,&percsi sequens in teporalia,circa quς versatur Regum potestas et Ordinatio causaruspecie differentium est, ut una sit iub alia, quae agit in illam suo influxu illam mouente, ut patet in pbysicis de causa particulari, quae sub ordinaturin cr- sali, a qua per influxum mouetur ad agendum; sed potestates sublimiores, ut sunt potestates Papae &Regis ex Aps. sunt ordinatae,&disserui specie,quia habent obiecta specie, imo genere diuersa ergo ita se habet, utina sit sub alia,quae agit illam mouendo, dirigendo in debitum finem Latqui potestas Regis nequit mouere, dirigere potestatem Papae, quia est illa inferior, cu circa humana versetur, sicut illa habet pro obiectoDiuina;ergo potestas Regis est sub potestate Papae, a qua in Deum dirigitur, qui est ultimus omnium finis.1 Cons. Quae sunt ordinata simpliciter, neduad Deum, sed etiam inter se ordinantur, nam eis ordinatum simpliciter est esse ordinatum lacundit omnes rationes, secudum quas ordinabile est; patet autem, quod omnes res creatae, quae sunt partes

Universi,ordinabiles sut nedum ad Deum, sed etiainter . e; atqui potestates sublimiores sunt ordinatet simpliciter, quia sunt perfecte ordinatae, cu sint ordinatae a Deo, cuius perfecta sunt operaisi autem

non est ciat ordinatae simpliciter,ex ea parte, tua noessent ordinatae, admitterent coufusionena, quae est

150쪽

1 18 Hierar Eccl. miti escarentia ordinationis Ordinationem imperficienseroo potestates sublimiores nedum ad Deum edet Lm inter se ordinantur. Atqui non possunt ordinari inter se, nisi una alteri subordinetur, quia res

specie distinctae differunt perfectione, illa quae

disserunt persectione ita ordinantur inter se, ut unum illo iam sit altero inferius, ut compertum

est in tantum enim duo Reges, duo episcopi&c. non sub ordinantur inter se, quia habent dignitates eiusdem rationis,& speciei,sicut duo homines,duo equi ci a vero quia homo , equus disserunt specie, ideo unus est ali subordinatus. Tum quia . ita ordinantur inter se potestates sublimiores, sicut ordinantur inter se earum obiecta a quibus specificantur sed obiccta ordinantur inter se tanquam superius, in serius;quia terrena,cheta quae versatur Regum potestas, sunt inferiora coelestibus, quae respicit Papa potestas: ergo p0testas Papar sibi suborcina potestatem Regalem tanquam sibi inferiorem Sed omnis potestas superior agit in inferiorem sibi lubordinatam; quia potestas non lubordinatur potestati, nisi in agendo; id est in recipiendo motu ab illa potestas enim formaliter in eo, quod potestas, respicit agere ergo potestas Papae agit mouendo potestat cm Regum, hoc mediante dicitur

ager in eorum temporalia iraeterea arguit Funae.

Doct.vbifl. a. q. Qui potest attingere sinem, potest attingere media ad finem ordinata; sed corporalia sunt nedia ordinata ad spiritualia; ergo qui potest attingerς spiritualia, potest etiam attingere corpo