장음표시 사용
171쪽
ipsa, prout terri actis , non est scientia. Probatur neccedens Nam, uos te acti , estex μό-babilibus inferre conclusiones probabiles in ali s scientiis suppono
enim ex dicendis in conferentia se in
'enti, quod Iollica mi parte demonstrativa non habes virum actibinii in alii, cientiis , sed talis usias activus, quo generatur opinio ex conclusione probabili , non est actus scientificus r ergo usus am-uus logicae non est silentim s. ubi adverte, quod quaelibet scientia actili utitur praeceptis, regulis logieae ad demonst andum absove almo influxu activo ipsius io ,-dicemus iam, Hic de uia dixerunt aliqvi quod logica
utens actinesest ieientia. Sed nocin hoc sensu verum esh, non aiNCnest ad rem, dum loquimur de Gimis logicae. 3 s. tertia conclusio ire ira docens propriis im est ars . Haeceonclusio defenditur a Magis . Scito quae a proaem. d. I. sequitur eum Magii, roama sancto Ilio quid . r. artic. r. sciati autem -- politum Colleg discalc compliat. disp. I. quaest 6 nunc alteruns logicam secundum quid is per quamiam analogiam possede minari practicam, Martem Probatist nostra conclusio. Nam propria rario artis consistit in eo , quod tradat regulas Mirccepta ad aliquid facie vim es operandum, quod indisserens est, ea δε vel aliter fiat: seci hoc totum competit logicae cum tradat regulast, praecepta ad faciendas a finitiones, diuiti Uno , di arsumentationes, quiuiunoster intellectus recthoperatur
evin ex se sita uliquem ad Nne ,
malε operandum ergo logie docens propriissime est ars Et m iratur hoc. Nam ratio artis incommuni, prout se extendit adberales, mechanicas, non oppo nItur rationi scientiae , sed cum illa optime coh retri emo licet Io-gi docem si proprie scientia, potest simul habere proprid rationem
artis. Probatur antecedens Nais thematic sent vela scientiae, M tamen numerantur inter septem ar
S 4 Ditia a Mag. Soto ubi supra ergo ratio scieritiae non p itur rationi artis opponitur autem artim hanicae , quae respitat ora sese uilia pertinentia ad corpus, huγd deseruit animae, non alitem arti liberali , quae ctiam ordinat, dirigit ipsas operationes interiores anse me, quae libera est. domina, cui corpus deseruire debet . Igituri pica docens propriis numeranda estanter artes liberales.
3 so. Ontra primam conclu- sionem arguitur primo. Nam scientia verE, propri debet de suo obiecto ali.
quas passiones demonstrare , cum hoc tit proprium muniis scientiae.
sed logica non se demonstrat s quidem non assignabitur ali-ini; passio , ---obiecto
172쪽
demonstretur a logica e TD non
est ver , de propri scientis . Sidica, cur Gallam susticere quibalis italiquiis loco passionum, licet non sint verae passiones, ut coria tingit in obiecto Metaphysicae, Theologiae . In contra cist . Nam
te hoc aliqui , quid est, quod se habet per modum passionis, quod
vere deιnonstretor de ente rationis si communi , quod eli lucctiim formale logicae Explico hoc. Namem in commim habet fias passioncs.s veritarem, bonis. im unita rem, e quae licet non distinguai
raei isono illius,& de illo clcmo Mantur a metaphylico, sit utitur in Deo stu, plura praedicata attributalia , quae de ipso demi strantur per clientiam, Muniam per aliud iii The Moia, quae vcre attributa, 'u.is p isones sint Dei, seu pri prictate illius, veri,denicati an
at in nostro alia non a Tignatur aliquid, qui id se habeatice modum
p. ssionis obiecti logicae, quodque de ipso a priori demonstretur, licci
ancia per aliouid quod tu haheat, ut ratio formalis , iuxta dicta a nobis dicto trum. 1oa. 61. Ad hoc argum tum vari qassignantur solutiones prima asserit ens rationis habere suas passi nec, sed istae sunt nobis ignotae.
sanctet lib. I. iiaest. 7. con 8. Sod contra . a m cx hoc siequitur, quod ii nobis non it scientia logicae. Nam scientia est, quae resol-tiit passione, subiecti in uia princiis p a, e qui non scit resoluere, nonieli, nec habet scientiam emasi
passioliet entis rationis sunt nobis ignotae , etiam erit nobis ignota esolutio illaris in si 'primi a α tandem erit nobis gnota scien ei ipsa logicaeci, quidem recusesiis ad isno tum, magis est fuga di ficultam, propriam ignorant in Muri, quam Mutio a linenti secunda solutio ale passi
nem eritis rationis in claminini esse ostensimum veritatis, ut aliquid ex iratura Fua ordinatiun M.talem ostens non . Mae ratio est comminius o ment rationis logico raddemonstratur a logica conuenire suo obiee O formali. Ita res G det Sancile ita m . Iden , cspon
dent alii dicentes passionem ent ratioris ii communi esse quod si
directivum operiaionum intollectus. Sed haec solutio etiam vidc- turicii satisfacere . Nam elle os tensuum veritatis, seu directiuum operat onum intellectus ut propriacilentia , Qquidditas pilii cntis
rationis. init constituitur in rati
ne obieci formalis logica ergo non est passio demonstrabilis ica Patet coa, quia ratio fesoniis conititutiva biccti non Emoris stratur alcientia , scd supponitur, de obiecto enim supponit scientia
quod sit, inuisse ratum probatur . Nam finis proprius ' κest dirigere crationes intellecius, ostendere veritate in prahendo regulas ad discernendum verum, bonam ope rionem a malaci ergo ratio formalis constitutiva sui obiecti .esi esse direetivum Operationum , t ostensuum veritatis an supponitur ex dictis num. Ai. Et mambanu . Nam
si id constituitia, taliter obio, e in sti xi pervios stituis
173쪽
tur pons ad consseque tim finem scientiae: ergo si finis logice est dirigere ol erationCI, vcritatem ost derc,rat Io Damalis constitutiva sui obicisti erit Esse directilium operationis,is nitensuum veritatis .i36i Tertia solutio docet non esse necessarium quod obiectum in cominu ni habeat palsiones de ipsbdemonstrabiles , scd iustic Equod illitis species habeant suas peculiares aissiones,, sic contingere in obiecto logic , quod hcUt in communi ni,n nabeat passiones demonstrabiles de ipso, nabet tamen spe cico, de quibus deminuteantur tuae Passiones, cibi gratia, de uniuersali demoristratur pri dicabilitas, sic
de aliis speciebus Impugnatura csolutio primo. Nam obiectum scienti in o uini debet esse scishile, ergo, et habes passiones, quae desipso demonstrentur, in hoc enim consistit ratio scibilis , qui id
habeat connexioncm cssentiae cum
passionibus ; ergo si ens rationis an communi est obiechum logicae, de betisse scibile, X consisquenter de
bra habere suas amiciti es in Gm munici undo in lignatur.Nam ulla scientia assignabitur, cultis Obicis ctum in communi rata abcat suas
passii oncs domostrabiles a tali scientia de obiecto in commiani. Tertio. Nanim nostro casi vix assignatur
aliqua rassio respcctu alicuius speciei, ut constabit lcgenti authorcs in hac quaesti Gorgonon vidctur issiciento soluere arguminatum. Iliae autem solutiones aditias reducit debent , de idcirco illas
omitto , ut meum uidicium expli-
6 q. liter t. in varicis modos
dicendi in rc , qua omnibus facitis visa est,nesta autem dissicilii ,non
videbar mihi maximum este absurduindicere in logica non soruari rigorosum modum sciciitiae , qualis inuenitur in ali; scientiis , quae agunt de cntibus realibus, quae inrbis nota sunt, de quibus, quia ex perimur nullio effectus,colligimus nabere poticiatias proximas adris, is quia inter tactus videmus struari di pendentiam unius ab alio, idem suo modo discutrimus de M'tentiis , dc coiisequenter inscrimus unam esse alia polore in , namque ah altera dependere,& sic unam per
aliam a priori, propter Wiid de
monstra inus Hoc autem non ita facile rercipi potest in clitibus rati innis,qui tam longc distant a sensibus
nostris,iti quoium cssi diu non posisunt nobis cxpcricnitia manifesta i , ideoque de illis non possumus habCre scientiam cum tanto rigore pro prietatis. At saluabitur in illa modus quidam scientis, quatenus pro cedit aliquomodo probando, seu demonstrando sua principia, S praecepta ita unum per aliud ostcndat, inplicet, eonfirmet si quidem Vnain diffinitionum contentam 'Vno Drincipii ,& documento, cxpli
Cat, probat per aliam diffinitio.
nem conicii tam in alio prinzipio scud ,cumento, ut dictum est nuntia 37. Iici aliqua qua i passiones , quae competunt aliquibus instru mentas logicis probato ostendit per suas diffinitationes. Et hoc sunticeret, ut diceretur absolute scie tia modo 'issibili, quantum ad aliquam similitudinem cum scientissin modo procedendi. Iuuat hoc mu um iudicium sententia quaedam quae aliquibus Thomistis cirrisit, iuxta quam distinguntur dii habutus in logica, alter, qui sit ars,cuiu, munus sit explicarr. Orclinare Praeccpta Disitireum Cooste
174쪽
cepta, regula logicie,&alteriqui
de istis plares demonstrationes es at iuuat, inquam,nam si propter difficultatem compO-ndi no du Ple munus,distinguunt duos abboimiacilius componitur dicendo eo se xivim,qui ordine explicet,&firmet talia principia illaqueir het modo dicto is simul habcat. similitudinem cum artibus, cum ieientiis in rivido procedendi. Et videtur lime esse ad mentem D. Thomae,qui tib nactaph. lectio. 6 doceras logicam docentem sieicientiam,id probae, quia pro die modo proprio scicntiatim, scilicreden onstratiuε, locum dedoma
utente ait recedere a modo scietio, quo vidctiit colligi logicam do sentem esse scientiam,quantum admodum inodederissi,non tamen ita rigo se,sitat alie silentiae. Et haevia ligimus di collatem, nec tenemur inquirere quas passiones habeatens rationis,tam incommuni,--
in Fumulari,cumsissetens illi siemodias lγrocedendi explicando,pro' bando, .confirmando sua princi Pia modo iam explicato. Quae . . tua elagantissime confirmaui si dicamus cum calatano illas dem strationes , quibus Mirurir cipuel mica, pit,ba do unam tinfinitio- aliam , esse demonitiati
se , sed quoadam enim demu-elantia, eontenta sit nostra a s hae ratioti contenti sp- nos illam nominae scienti insigω-
dicio preferens communem sententiam Ttiomutatum assero I agicam diκentem esse in toto rigore sciem
iani, monstrareque de si obi Hosai in conmiunt i m in parti cuiati suospeciales passionec ma
mpter sequens solutionem secumdam adductam nu 1, 2.dico quod illudens rationis est obiectum logiacae,quod consequiturni Munxi re Iisendi nostri intellectus , ideo
ouiectiun materiale ad rquatum estens rationis sequutum ad talem -- dum cognoscendi,& lio constitui
tur inrati elao li obiecti is ieri per hoc quod se directivum operartionum intellectus,seu regula, Perquam pos it tegulare, cicctificare intellectus suas operationes, probat impugnatio allata mnt xii Iam solutionem Ex hac ration furmali regulae,sequitur, ut Dropria passio ,potentia proxima ad ostende dam veritatem,& haec passio dem stratur a priori, propter quid iis obiecto logicae in convivini, herdium huius demostrationis est ipsa b alis ratio regiihς cuius proerius effectus est regulare, seu rinincare operationem, ita ut tales conditi nc, ludisti, di in hoc sequitur, quod talis regula manifestet, seu ostendat veritatem Et sicii in quolibet criterationis suo modo inuenitur fatio legule,ita, roratio inestiuueritatis eoi sequenter omin ens rationis sequutum ad operaticinem intelχ-
tionemrmulae, ita&propi iam passionem remitantem ex ipsa In super milibe enti rationi in sua specie conuenit propria, specifisa ratio regulandi, Sc dirigendi, ex hoc sequitur sua specialis ima proxima
ad ostensione veritatis in sine Gintra suam sphaeram, ut e stabit
discurrenti per singulas pccies Quapropter concludo quod in dis nitionibus logicis continentur sp Malo modi re utandi uniuscuiuscuh
intellectitu&hac parte diritur m sica
175쪽
termino, quod est obiectum δε ergo si obiectum est ens rationis no potest specificare in distinguere ordinem
realem, ' consequenter non stat obiectum esse en rationis, Mordine esse realc in Sccundo. Nam D. Th. in I. distinct. 26. qu. i. art. I docetentis ad non oris non dari relationercale,quia haec tetit utrumq; extremii realiter existens sed cns ratio-'nis est, ens, ct non ex illit, alitertergo ex parte logicae non potest dari relatio, seu ordo realis ad ipsum . 31 . Ad hoc argumentum benε. dictum est latenim compatitur orti inhibiectum esse ens rationis,
terminare ordinem reaIe. Constat
hoc. Nam de facto datur cognitio aliqua terminata directes, ter ad em rationis, qua cognitio reali, esti, de specificatur ab onte rationis Et ratio a priori est . Na obiectum specificat. distinguit per modum causae formalis extrinsiccae, haec non exigit praehaberetiri se id, quod dat,ut requii itur in causa cfficienti,' specificat . t crminando ordinem qua propter post terminare, spccisi caro, distinguere ordinem reale. Si ulcm cibi .cias quod licet terminet per modum obiecti,tame ordo per se tendit ad illud, ab illoq; csi tialiter dependet in suo generer sed
id,quod perfectu est,n potest per se
depcdere ab illo,quod cli imperscctu: ergo ordo ille realis no potos sue icificari ab ente rationis, ncc ab illo realiter distingui, et laquam a causa: formali extrinseca, siquide haec postulat dependentiam es scnti alcm ex parte illius,quod ordinatur, etia ex parte ipsius ordinis. Respondeo Pio quamuis in linea entis sitim- perfectum ipsum ens rationis, tamen, in linea intelligibilis, cum mercet
munus obiecti. quod dicit rationei' pie piareeptiua, seu regulat illa,quq
non distinguitur a lumine principiorum, ut supra dicebamus . Ex his vero di finitionibus procedit logica , quae est seientia, ad cinon
strandas proprias passiones nihil cuius in q; entis rationis,ac proinde
nihil deiticit illi,ut cum toto rigore dicatur scientia,&ini uoch cu alijs, quae agunt de entibus realibus. Ex qua doctrina sequitur blutio mul- rarii obicctionum, quae, quia faciles sunt, omittulitur
paliter contra primam conclutione.
Scientia specificatur .distinguitur per suum obiectum formale sed illud ens rationis, quod Tignatur a nobis , ut obiectum formalelogicae,non potest illam specifica re, distingueres ergo logica non elistientia. a. est cere . Et probatur mi. Nam ens rationis non potestu dare calcm distinctu,nem; est. n. impc: fectissimum dare non
potest quod perfectum est , nempe
realem spccilicationem: crgo ens rationis non potest specificare , distinguere logicam . Confirmatur hoc . Nam si logica esset scientia hoc illi realitc conueniret, sed hoc illi non potest realiter conuenlrC, qti dcin ius obiectum non est ali quid cale, sed ens rationis inferius ad omne ens reales ergo logica noncst scientia. Si autem dicas quod licet obiectum sit ens rationis , tamen ordo logicae ad illud est realix, ab isto ordine specificatur, lai stinguitur logica , iii cst intrinsecus ipsi, licet obiectum sit extri sc m. In contra est . nam si obie- etiam illius cst ons rationis,ordo ad illud realis io potest esse . Est. n. cadem rati a . Nam talis ordo de
176쪽
ratiis, ut quid perfectum respectuentis realis, quod ipsiam respicit,
tanquam obiectum . Ex quo patet sellatio ad primam oblectionem.
kqui de relatione pressis a Misia non autem de transcend tali haec sufficit ad specificaelo m.
sicς, quae sicut alsi habitus , , dicit ora in trauis oderintalem ad su- oblinum ...smundo dico D. Thomam lovi de noximie In oue significat id,quod non existit actu, sed est intra suas causas Messit. - non ens, id est , ad non existeria inoris turre latio medica mella
talis, v. g. ωntia de rosa,quando rosa non eat,st,t, solum dicat irela-Monem rankendentalem PS qua
domi actis existit, resultat praedi' ni talis icinnosito casu ad c
rationis non existens non datur inlatio praedicamentalis, haec autem resultat in logica , ouando ensa
tionas actu existit. Si igitur defae' ritur resatio diruis undem lic ' persectior est prae a litae
43,non est ratio cur non detur prae dicamentalis existente actu ente ra-ρ his Nec requiritur realis exi ' mia, sed initum actualis existeri
termini proportionata su sentiar, ae pr inde sufficiet, uod
eris rationis actu existat per exin ritiam sibi Droportionatam. a
313, Areuitu tertio principi 'iter ad probaridum logicam non esse simpliciter silentiam . N millius obiectum non est simpIiciter stibile r ergo ipsa non est simpli riter silent, . Piobatur. Nam eris ratibnis non mi in iis, nee simpliciter intel iis viles edito non est simpliciter cisse ictis moliatur. Nam mut ad e litatem tequitur intelligibilitas ta
ad entitatem feeundum quid, s quitur intelligibi ita secundυ mouid, sed etiam ad alim entitatem sequitur scibilitas, quae est intcsse
sas: erm i entit' rationis non est smplaciter nitras , etiam scibilissas minua non erit simpliciter in secundum quid. Confirmatur. I.
N in suserioli ad inserius cum
eodcm additis ust na eo , v. bene sequitur. Est animal album ergo est homo albus . Sed ratioontis est sup ior ad rationis scibilis, cumonuissibile se eiu non tamen omnem se scibiles, orto
bene sequitur est ens secundum quid ergo ita scibile . Confirma turia. NRm nulla ratio' nivoca
potest esse commirus inti mali, rationis , M scibilitas est ratio
communis enti reali , rationis ergo non est univoca, sedanah P. Tunc vltra, sed ratio analogara
ticipatur simplicitur in mγ, S a altero secundum quida ergo ratio scibilis participatur simpliciter abente reati , quod est analogaturii incipalius , ab ente rationis
rarticipatur sentimi suid , scutparticinatur ratio meis, quae arseis a est utrique. 339. Ad hor argumentum
sponitu Masister Ioan a Sancto Thoma varis i. artio. . quod Qet rationis non est inteIIigitale ,
aut se ibile quasi subiectiuὰ ratione intrinsece entitatis, quae sit subiectum intelligibilitatis, seu scibilitatis, sed tamen est com scibile, se scibile, quasi obiectiuεν quia obiecti th, id es , per modum
177쪽
ter sit cognoscibile . G adducis exempliun . Nam possibile dicitur
dupliciter, ventia trinseceo per tentialitatem , quam subiectum halm i, vel extrinsece, pila obicesi- se habet ad potentia mellectiva Dei tamen triamque est simplis citer, Qvniuocis possibila, ut docet D.Tliomas I. Pa quaest. Mart. 2.ini p. Ita ait dicendum esse in nostro casu . Haec autem solutio vim argumenti non uacuat. Et sic Osic is i. quia Prijs est, quod insrationis habeat illitatem , quam cognoscibilitatcm, utramque ha het per modum obiecti, in totumine illius sit este tantum obieetiue in intellectu, ut constat ex dictis supra num 2 . Et intclligibilitas --iti ci modo intelligendi subiectatur in ipsa entitate , ut pote palso illius, sicut intelligibilitas ciatis rca lis subiectatur in ipsa entitate, cuius consideratur, ut passi a. Ergo sicut sicalc dicitur ilitelligibile, quasi subiective, idcit, ratione cnticatis, ad quam scquitur intelligibilitas ita cris rationis erit intelligibilesii biective oratione suae clatitatis, ad quam suo modo se attitur si iiii telligibilitas, cum hac tantum disererentia, quod cntitas intelligibilitas ciatis realis inueniuntur ararie rei, cntitas, de intelligibilitas entis rationis solum rcpertui lii obiective in nostro intellectu. Et tunc restat soluonda difficultas, quoinc do ad cntitatem secundtim quid ontis rationis Ucqitatur intelligibilitas lacu scibilitas impli
pollibilis, quin o parte ii, iccti sit aliquod tibicctum, quod crvimr-
netur possibile, ita contingit, nam antichriitiis modo dicitur pos sibilis a diuina omnipotentia , caemeterum ipse antichristus ratione suo nim praedicatorum, quae dicunt nori repugnantiam ad essendum,seu existerulum est subiectum denomina tum possibile . Et quidem non alia ratione ab aeterno homo fuit possibilis, Himera non fuit possibilis, nisi quia ex parte illius erat capacitas, quasi uoiectiva. ut esset, de denominaretur possibilis a diuina Omnipotentia, ex parte hymetae hoc non inueniebatur si quidem ex parte Dei non est de Mis poteristi e , scd ex parte termini et de fectus capacitatis. D. Thomas autem seluin intendit dicere quod aliquando denominatio possib iis sumitur solum a potentia Dei, ut a
forma dcnominante, non autem n
gat ex parte rei possibilia aliquid . quod se habeat, ut subie illum illius denominationis , quod est illud esse obiectivum , siue sit positiuum siue sola non rcpugnantia , quod denominator pi,ili biles ergo idem cum I roni artione dicendum est de inteligibilitate entis rationis, scilicet praesipponere intitatem, qhiasi subiectum. 36o. Relicta hae solutione , ut respondeatur argumento notanda est doctrina a nobis posita in sum mulis tr. V . de sic Quam etiam docuit idem Magii Ioan a Sancto Thoma in logica quest. χχ. artic. s. ωMagist Arauio il3. a. met art. 2.num. Ia quod ea, quae in uno gene re maxime differunt , si transreran
tur ad aliud genus, possitiatinitiora conuenire, ita ut ratio illa communis simpliciter in illis inueniatur. Qua mpter ice ens, rationis sit in linea. essendi secundum quid x a tamen
178쪽
int et adgen scibilis potest eae sinis eliciter videatur doctrina a nobis
ibidem num Io I tradita ne repet Milo fastidium generet. Ex quo patet ad sectimam confirmationem. Et ad primam respondeo geniis tuaimi; esse superliis essent allec ad genus scibilis , sed tantum prae lupponi essentialiter. Et tunc vat Tille modus arguendi , quanta fieinter superius, Miri 'ius essentia
alter, non utcm quando fit transi rus de uno genere in altitu , . . non valet, aceidens est ena semirdum quid i ergo est stabile securi dum quid, εὶ ita argumentatur in
contra concilii ionem. 3. ex Collem
Euc ita complut disp. .' quaest. 6.st, ni Thomas xx. vi. I. u. 3. - .loquens delabitibus illi chilariuis, qui ordinantur ad aliquod opus constritendum puta hilagin
m aut orationem, ait talos na-
in diei per mumdum similitudi-d-m artes sed logio est huius
inodi, orgo non est simplicitc , si tantum per quandam similitu- Et suadet ratio . Nam . artis inter se vas ει itur, ediso parte subiecti, nam scientia subiectatur in intellecta i eculatiuo , de ars inantialectu practico, ut constat ex
noeecli modo resolutivo, ars modo compositium, ut dicebannis su Pra num m. que praedicata valde
diuersi sunt O mi habitu simil
iue non possunt De Glo gica, est simpliciteri et tia . non
ritus esse simplieitc ars, sed tanatum beluidum quid δε similitudinarit, ut diectati Thomas . 361. Ad hoc argumentum res tondeo ex dom in Mag. Ioann. a Sancto Thoma, magist Soto, quod ratio formalis artis in eo prς. eise consistit, quod tradat regulas , de Meepta ad conficiendum aliquid,' iod ex se erat indifferem,
ut sic vel iliter fieret ue Oernueniatur ii ipsis operationibus intellectus, siue in retari ad extra, qua rati me etiam artes liberales sunt si nil Iι cito artes Ad authnritatem l . Thomae responde arotes liberales , inter quas nUmeran
eur habitus illi speculativi, qui inspiciunt illud opus rationis, vocariam T in arte, similitudinariae
ex parte materiae jam apus artis mechanic. e totaliter cit seruile &rdo magis subditur imperio , e directioii ipsus artis, at opus tionis, eum sit minus seruile misenias subiicitur tali directioni . Et addo dici similitudinarie artes, quia mechanicae sint nobis magis notae, per militudinem ad iIlas , -- gnoscitur ratio artis in illis habilibus speculatinis . In quibus ex parte rationis formalis ipsius artis
nullatest similitudo deficiem, seu mala a sed omnimoda con 'nientia cum artibus mechanicis. in rationem respondeo scientiam,
Eli artem absbluti non ditiingui ex parte subiecta, nam ars ex sua formali ratione potest pertinere ad istinaestinum speculatiuum , dicitur vilitem esse in intellectu practim
Tatitari applicationis rationis o
malis ad Pus, in qua applicationς aliqua similitudo cum intellectu fractico, seri tamen potest ab in tellecti speculatii, , quando ratio
179쪽
practico propter artes mechanicas, quae ibi subicetiantur, suntis abis notiores . Rursus de ratione formali altis non est procollere modo compositiuo , scd ait lcim tradcie regulas , e i ii arcepta ad aliquid faciendum , , et operandum, siue illa tradat nanilo compositivo .stu hmodo resilutiuo Jt pcr haec pate ad rationem adductam.
CONFERENTIA , Vtrum logica doris, es quiens pinguantur realiter an usus adituus reperiatur in omni sui parte.
explicanda lant, ait Cruci rea distinctione logi eae docentis, utentis,qu 3 qualis sit. Alterii circa usum illius tam in
propria materia , quam in materia aliarii scicntiarii. Ad cuius intelligentia nota. I. u Adaciis hipra nu. 9.quod logica dicitur doces, quatenus tradit praecepta, tegulas ad coii- cicnda instrumcta rationis, qui non ti, tum tradit simpliciter docendo praecepta,sediat illa probando, c51irmando, .sicui demonstrando lures passiones Iogicales, ut dic amus sau. 26. totu hoc vocatur doctrina in idcirco dicitur logica d es. Cumq; tradat doctrina tu ad cuti ficiendam dcmons ratione, tumoris mi dialecticu, tum sophisti'u, cosequens est, ut in omni sua pan. inueniatur doctrina , ac proandere spectu Omnium dicatiar docens. 36 . Nota 1 quod logica vicias potes accipi dupliciter, vel ita ut ly, utens,immatur mere passi vh.qua-tcnus alia lentiae tuntur adtiud
ipsa logi qe explicui ex Mag. Soto
sup nu. dest,quatenus aliae cicntiae apto cat ad opus regulas de prae cepi. i. .idit acii Rica, illa exercodo in prstri, materiis. - , csi sumi ly, fens,active, luat ciuis ipsa lovicat tacitu ipsi usu, hoc cst', qua enus sua prPccpta applicat ad os us, exercedi illa latri in propria matemria,qua in materia aliarii scientiarii. Qito stipposito cortui si qu-d oodi ea in pri,pria matelua habet usu acri uti in Omni sua parto, tam cm strativa, qua dialectica,&lo phystica, na ad tradcda praeco pia tu utiturci praeceptis. reguli a se D Adi'tic siquido ipsa consiluit distiniticines , syllogisinos dialecticos , di)phiilicos in propria materia,siquidcit monstitat itura de scio obiecto, ut dicebanuis su nu 16 16 s. cplura alia probabiliter concludit,&alia sophystice, ut contingit in alias
scicilis,ac proinde int,mni sua par-t rcspcctu prol rie materiar habet doctrina, vsti,diciturq; docens, ve tradens praecepta, utens, ut applicans illa ad propriam materiam velum tamen quod re soceri pre priae mat criario dicitur logica pro prid utens a su lii denomina tiar logica,tes,' .lzbc esse distinmi,
a dourina, ita ut per ipsam sum
180쪽
omen ei alitelligibilitas transl -ta adgenus stibilis potest esse sisse eliciter videatur Oct in a nobis
ibidem num io I tradita ne repet D tio fastidium generet. Ex quo patet ad secti an confirmatronem. Et
tondeo ex doctrina Mag. Immua Sancto Thoma, magist Soto , quod ratio formalis artis in eo ρος. esse consistit, quod tradat regultis, ad primani respondeo genus Witis fiseepta adireMelandum tali, non esse superius essentiali u ad quid, qi md ex se erat indifferens, genus scibilis , sed tantum praesupponi essentialiter. Et tunc valet ille modus arguendi , quando fit inter superius, Miriferius estenti
liter, non auicni quando fit transi tus de uno genere in alitid , v. g. non Valet, acerdens est cris secuti
dum quid i ergo ei scibile secivi, dum quid , . ita argumentatur in Arguitur . principaliter
crintra Conclusionem. 3. Colleg.
duc ita complut disp. r. quaestis. damn Thomasi 1. P. 17 art. 3. 4 loquens de babilibus Mocula. rivis, qui ordinantur ad niquodvus constiuendum puta 'llogis-
muri, aut orationem, ait talesn
lirus diei per quandam similitudi larem artes si logica es huic
inodi ergo non est simplicit crare, ita tantum per quandam similitudinem . Et suadet ratio . Nam ratio scientiae , artis inter se ves de distinguiuntur, tam in parte sobiecti, nam scientia subiectatii in intellecta speculativo is ars in antidissectu practico, ut constat ex
inctis supra inuri 13 L. t irim: me modi re edendi , quia latum,
procedit modo resolutivo,& ars rodo compositium, ut di 'ebanaus suin ramum. 9 praedicara valde
mrenire non possunt si , gi si est simpliciter scistitia monstra st esse simplicitur ars, sed tano tum secundum quid , similitudi, ut se vel aliter fieret , , , ernueniatur in ipsis operationibus,ritellectus, sue in rebus ad extra, luctat in etiam artes liberales sunt nil licifer artes. Ad audi
ritatem l . Thomae respondeo arotes liberales , inter quas mam ranum habitus illi spe eulativi, qui rem smiunt illud opus rationis, vocariam Thoma artes similitudinariae
mechanici e totaliter est seruile;
adeo magis subditur imperio , de directioii ipsius artis, at opus a tionis, eum sit minus seruile, inenus subiicitur tali directioni . Et addo dici similitudinarid artes, ianvrchanicae sunt nobis magis notae, per similitudinem ad illas, cognoscitur ratio artis in illis habilibus si e latinis . In quibus ex parte rationis formalis ipsius artis
nullatest similitudo deficiens, monalisa, sed omnimoda conuinnientia inim artibus mechanicis δέ rationem res Mndeo scientiam , is altem absbluti non ditiingui ex parte subiecti, nain ars ex sua formali ratione potest potinere ad i adnectum speculatiuum , dicitur
autem esse in intellecto practim ratiisae applicationis rationis formalis ad opus, in qua applicatione est ali in similit ido cum intellectu practico fieri tamen potest ab in
tellectu speculatili , quando ratiosormalis applicatur capcri internos.