장음표시 사용
421쪽
ritur aliud mediante aliaua au. yr, sed ad hoc sufficit quod intellectit distinguat inter extrema
de inter ista, med um, seu cau sam, Et tunc erit medimn olimnis ergo diffinitio distinguitue secundiim rationem a diffinito, di potet aliuna ab intellectu ad ν obandum aliquid conuenire subiecto. 8 3. Ad hoc argumentum λυuendum notanda est elegans doctrina Caietani lib. I. Posteriorucap.3 soluendo quartum argume-tuni scoli, illam transcribam hi , eo quod vatae eonducit ad explicandum nostram sententia, Menim ait. ad clarioren horum notitiam;adverte, quod dem'n-st alio,etiam potitam instrum tum intellectus humani coni-cti est non rerum proprietas. Quia autem demonstratio intellectus nostri est instrumentum
ad discursiue concludendum ininateria necessiiria, Minstrumen
tum oportet esse conforme utenisti illo, proportionatum mate. riae,circa quam versatur,oportet
demonstrationem constremεesse intellectui nostro, & scibili ut sic. Inepte enim imbecilli artifici da.
mobile, propterea quod materia exigcret instrumentum adeo gra to, quod nouit de diffinitione . Oritur quod demonstratio conformis nostro usui sit illa, in qua medium est quidditas alterius cermini, di consequitur quod in ea
praetermittatur id, quod ex se exi geret. Propterea Aristoteles, sica
teri conlaesuri demonstratione , t lem nobis edidere, qualem utile -- cognoscebant, nec tamen si uerunt quod aliae eisint iis conditiones , si nostra non obstaret infirmitas Haec Caietanus . Ex ruibus optune infertur quomo-o sit demonstratio, tua, in qua medium est diffinitio subiectici
licet enim illa dicatur potissima, hoc tamen est, quia est magis accomodata nobis, atrent imbeci
litate nostri intellectus a ideo iacet in illa praetermittatur con lationes requisita ad demostrationem, dicitur tamen demostratio
quoad nos. Et sic debet intelligi doctrina inibonue.& quae ano bis tradita est . Eleuim admitto
delDol strationem secundnm se eis per tectiorem secundum se quam demonstratio, quoadnos,n autem dieitur potissima,quia
missaccommodata nostro sui. quod potissime attendendum est in initrumentis. Et per hoc paleead . probationem prim antis. 8r Ad a. probationem ora urinae sitiseium proportionatum tione petitam respondeo notan sibi instrumentum traderetur, v do quod distinctio rationis ratio polliet secundum vires operari matae habet latitudinem , datur Demonstratio enim , si secun que visa maior altera. Prima. n.
M se latione materiae,quod dc quae maior est , versatur inimi iurei est , exigat quod conuiuiis diuerses conceptus obiectivos
eiusnon sit ex rationibus termi quorum unus excludit alii im , venorum nota attamen ex imbecil contingit uater genus, dissesensitate intellectus, quae communi tiam. Secuda est quae versatur nister inuenitur in hominibus qua
fit, ut aliquid ignoret dedista,
ter conceptus mutuo se includen
422쪽
ia hoc modo sistinguuntur passione sentis inter se &ab ipso ente,& etiam attributa diuina inter se,&abessentia. Tertia distinctio, omnium minina est, quae versatur circa eundem conceptum obieetiuia per hoc qiiod clare, vel confuse attingatur,4 sic distinguuntur diffinitio, diffinitum. Hoc supposito dicimus quo. ad demonstrationen secundum se non requiritur distinctio realis inter medium 4 subiectum , ita
ut medium realit cr mediet, hoc
enim nullus somniauit, nec sufficitquscunque distinctio rationis ex praedictis , sed requiritur vel Prima, vel secunda. Nam in utraq; potest inueniri aliquid, quod vere mediet secundum rationem , in ' prima manifeste constat, nam si sunt duo coceptus obiectivi mutuo se excludentes, unus potest assumi, ut medium, alter ut ex trenatam In secunda, cum unus coceptus explicet aliquid quod no
plicitum distinet ima trabeat , est sufficiens distinctio , ut alter sit
medium, sialter sit extremum. Et Propterea dena oti strationes Me
taphysicae,& Theologicae sunt tales secundum se. Et per hoc pacet ad instantia sibi adductas et ad rationem a priori. At cum diffinitio , diffinitum distinguuntur
sollim penes hoc quod idem confuse vel clare attingatur, non est sufficiensi istinctio, ut conceptus formalis unius sit medium,&χ6ceptus formalis alterius sit extrem utri, eo quod ex parte conceptus
obiectivi nulla est distinctio , ut contingit in priina,& secunda distinctione rationis . Et distinctio ex Parte conceptuum formalium
st rationem,quoad nos, de qua insequentibus. 8is Argu 'tura. principaliter
cotra 2.con. Nam demonstratio.
in qua assumitur diffinitio, ut me
dium , ad demonstra sum aliquid
de diffinito, vocatur a D. TRoma potissima demonstratio, a Caietano iudicatur instrumentum magis utile, accommodatum nostro usu ici ergo saltim quo ac nos erit vere demonstratio ElioePr. Nam demonstratio, quae vere est demonstratio, diuiditur inlata monstrationem secundum se, cquoad nos, ita ut demostratio secundum se sit illa , in qua datur aliquid, quod sit medium secundum se, Galiqua, quae secundum se sint extrema Demonstratio aut quoad nos sit illa, in qua inuenitur aliquid medians quoad nos inter duo extrema sed di finitio mediat quoad nos, inter diffinitum, primam passionem; siquidem distinguitur quoad nos,
a distantio, cuni illinquatur ra.
tione distin isti conceptus distinis cte repraesentantis idem,quod c6.ceptus dimiliti repraesentat confuse; ergo demonstrati , inquauit finitio est medium,est demonstratio quoad nos, cosequenter vere demonstratio, utpote contenta sub demonstratione que vere est demonstratio. 816. Confirmatur lioc ex doctrina D. Thom in illo opuscde fallaciis cap. et .vbi post quam explicuit quomodo accidat petitio principii , quando assumitur, se ii petitur diffinitio ad probandum aliquid de diffinito , cuius
verba adduximus nos in sumnalis tract. I. conLI num. I 2 subditia
423쪽
dum quod haec fallacia non pecocat contra vim illativam argu mentandi, quia bene sequitur c6clusio,datis praemittis,cum strue. turdebita habitudo inferentis ad illatum , sed peccat contra pro Bationem argumenti. Nam Proinhatio debet eis magis manifesta, quod hic non obseruatur , unde hic non accidit deceptio ex eo qd
conclusio no insertur ex praemissis,cum illationes praedicti in secundum locos dialecticos r sed accidit deceptio ex eo quod peti tur idem concedi,acui eiset diuersum unde si in primissas modis
argumentandi accipiantur praemiisae ex eo quod sint magis note, non quali petitae, non erit argumentum sopitysticum, sed dialecticum Haec D. Thonias. Ex quibus intertur quod tunc solum adest fallacia petitionis principii, quando ab arguente petitur concedi idem,ac si eiset diuersum: dc quando praedictae praemissae acci-Piuntur,ut magis noti, tunc ex Presse ait D. Thomas, non est argumentum sophysticum, sed dialecticum secundiim locos dialecticos. Tunc sic ad nostrum inritentum . Sed quando assumitur diffulti, ut medium ad probanis dum primam passionem desubi acto, tunc accipitur diffinitio , ut magis nota nobis, ergo tunc non aerit fallacia, sed potius argume*xum dialecticum. 8I7. Ad hoc argumentum resis,ondeo ex ipsa doctrina Caietant
adducta nil m. Ia7. quod talis demostratio dicitur potissima, quia magis accommodata nobis, madcit Iam reducuntur omnes aliae de .ria Onstrationes,in quibus demon-
arantur de subiecto alii postorior
res passiones te eum hoc cont-
patitur quod non litvere demouinstratio, cum in ipsa non seruent conditiones requisitae ad veram demonstrationem , ut etiam ipse Caietanus ibidem fatetur in ultimis verbis sic dicens c Propterea Aristoteles, ulter confectura demonstrationem , talem nobis edidere , qualem utilem esse cognoscebant; nec tamen siluerunt, quo sali elfeni conditiones , si nostra non obstaret infirmitas Sentit ergo alias esse conditiones demonstrationis,in quod illa dicitur de montuatio proptet nostram infirmitatem, qui, ut ipse ait aliquid ignoramus de dissimilisto quod nouimus de diffinitione, Whaec ignorantia tollitur per talem demonstrationem , cuminque tollatur , ut dictum est a nobis, soIa maiori explicatione italorum terminorum , qui conti nentur in conclusione illius deis monstrationis, hinc est, quod talis demonstratio non sit ver8demonstratio probatiua, sed magis explicativa solum eiusdem veritatis. Λd rationem ibi deductam respondeo quod etiam ad de .
monstrationem, quoad nos , reis
quiritur quod inedium sit tale quoad nos , idem, quod apprehendatur a nobis , ut medians
inter extrema, quod non inuenitur in presienti nam dimnitio nobis est magis manifesta quam
dissinitum , caeterum non apprehendimus illam , ut medium ia- ter diffinitum passionem sed potius apprehenditur , veidem diffinitum magis explicatum, cum haec it essentia dissinitionis, scilicet , explicatio eius. conceptus , quem dicit confusa
dissinitum , ac proinde nec quo-
424쪽
ad nos existimatar, ut medium, Ee consequenter demostratio utes illa,ut medio , non est vere dena stratio,quoad nos. Erat igitur illavere demonstratio , quoad nos, quando assumitur aliquid, quod altim quoad nos mediet , dc sic contingit quando per effectus demonstratur quidditas subiecti, &huiusmodi est illa demonstratio, qua demonstratur Deum eis , caliae similes. 8i8. Ad Confirmationem, ut respondeatur notandum est cum
communi dotirma Aristotelis , quam adducit M. MalIius m fine logicae liti uno, quem inscribit de Repreliensionibus Sophistarum
cap. I. ubi ait quod fallax ratioci
natio,alia est captiosa propter solam materiam,cum alioquin obtineat rectam formam,in alia est fallax propter solam formam cum interim propolitiones , ex quibus constat, sint verae alia autem est fallax propter utrumque.
Hac doctrina suppolita ait D. Thomas, quod quando accipitur diffinitio quasi petita, ad probandum aliquid de disinito , tunc
fallacia non se tenet ex parte formae, quia forma recta est, sed se tenet ex parte materiae, cita ait tunc eis peccatum contra Prz-hationem quae debet esse mans se
stior, Absolute tame ibi adest fallacia,&talis syllogismus est fallax
ad quod suffcit desectus il Ie in
Probatione. Caeterum quia dissinitio ipsa potest accipi , non ut petita, sed potius, ut nobis magis manifesta, in hoc casu , ait D.
Thomas,quod non est syllogismus fallax, sed argumentum dia
laeti cum o dest, procedes ex quo clam loco Dialectico , qui dicitura diffultione ad diffultum Totum hoc concedimus arguentibex quo ad nostrum intentum di. cimus quod si semel admittitur illud esse argumentum dialecticu, non potest eis demonstratio. Cuconstet ex dictis a nobis supra .n. 27o quid sit argumentum diale cticum , qui locus dialecticus. Argumentum enim dialecticum
opponitur demonstrationi, nam haec infert conclusionem necensariani &illud infert conclusi nem probabilem. Et in commvnx
modo loquendi, quo saepe saepius utitur D. Tuomas Illogismus dialecticus est idem quod illogi
muscauisus probabilitatem. Et haec est mens D. Thomae in prae.
dicto opusculo, quam aliqui noplene perci piunt eo quod non coissiderant distinctionem Inter aris gutarentum dialecticum,3c demo is
stratione, falluntur ex eo quod existimant pro eodem sumidia. lecticum,oc logicum, cum dialectica in modo loquendi D.Thom. antiquorum, fit pars ipsius loqgicae 8is Arguitur 3. contra amidem et con Nam una dissinitio potest vere demonstrari de subiecto per alteram disinitionem ut constat in ipsa denion stratione , de qua probatur dimitio acce taex causa finali, per diffinitione desumptam ex causa materiali
Et ita supra a nobis dii tum est nu. 229. cum Magi Soto, non dari circulum vitiosum quando idem per idem probatur, si sit in diuerinia genere causae, ubi dicebamusa quod perdiffinitionem importa.
tem causam materialem potest demonstrari diffinitio im portans causam efficientem, vel finalem, e contra. Et supra trab. cosis
425쪽
diffinitionem per aliam vere deis monstrari; ergo etiam poterit veis re demonstrari primam passione conuenire subiecto' accipiendo dissinitionem subiecti pro medio.
Antece .lans supponrtur. Et conis
sequentia probatur. Nam iniri. m. casu licet una diffinitio non dicat aliquem conceptum obie, cituum distinctum, potest assumi, ut medium , ad probandum aliquid de diffinitor ergo etiam intiostro casu licet diffinitio non dicat conceptum aliquem distinoum, potestas sumi, ut medium, ad probanda mirmaam pallione de subiecto. Explicatur hoc. Naideo dicebamus quod diffinitio Non poterat assumi .ut medium ad Protiandum aliquid de diffinito, quia diffinitio,is diffinitum Ita-hen eundem conceptum obita cituum,4 sotu distinguuntur penes conceptus formales reprςχntantes confuse, seu distincte sed hoc non obstante una diffinito est medium inter diffinitum , altera diffinitione saltim quoad nos, di prout sic vere est demonis stratio illa, qua una diffinitio per
alteram demonstraturci ergo i tum fundamentum nostrum ruit.
Qilla distinctio diffinitionis a diffinito erit sufficies ut diffinitio alla matur, ut medium in tali
8ao. Ad hoc argumentum resis pondeo processum illum,quo naidiffinitio per aliam ostenditur non esse ver demonstrativum. quod expresse docuit Aristoteles libri. Post .cap. .&Caietanus ibi ridem fatetur hanc ella mentem Bristotelis,& D.Thomae quamuis ipse conetur explicare doctrinam Aristoteles,&M. Thomae de
processu demonstrativo secunduse, doceat istum reprobari ab
Aristotele, M D. Thoma,non auritem reprobari procellam demon. frativum quoad nos Quod veruest de processu demostratitio quoad nos , qui sit non vere demonis strativus, sed latum maior explicatio eiusdem veritatis ac prom. de eodem modo discurrendum est in utroque casu , quia utriusque videtur eis eadem ratio . Quando autem dicimus demonstratio.
nem procedere polis ad idem per idem probandum si sit in diuerso
genere causae, tunc ibi tantiam in istendimus docere in tali modo procedendi non committi circulum vitiosum , ac proinde ex hac parte non else defectuosum. Carteis rum , ut sit undequaque vera demonstratio, deficit ratio medi . quia i accipitur una diffinitio ut medium, non distinguituri subiecto,ut dictum est , nec contra
hoc aliquid diximus in praedictonum. 229. Praeterquam quod ibi solum gerebam officium expositoris M. Soto, eius doctrinam explicando, S in summam redigendo. Et in Conferen iij propriam mentem explico sequens em 'eraliquos graues Thom istas. Item in dicto trai'. I. Cons. nunt. 2s , ad sa uadum in logica esse aliquas demonstrationes , quae sint tales vere, proprie dixi iuxta aliorusententiam processum illum, quo diffinitio per alteram ostenditur, eis vere demonstrativum ; nam
ad intentum illud sufficiebat uti opinione probabili aliorum . iaetiam ibi usus fui opinione Caietani docentis illum processum ense vere demonstrativum quoad nos . Cuius oppositum sentio & in praesenti defendo. Explicatio
autem ibidem adducta de illo du-Z x plici
426쪽
rlici modo demonstrandi, nem realium eisequo demonstratur diffinitionem eis quidditatiuam illius alium, quo ostenditur talia paedicata conuenire tali subiecto, optime impugnatur a Caietano
lib. a. Post super caput. a. Aristotelis. Si enim praemissae illius processus sunt propositiones iiiddi taliuae, is tales cognoscuntur ab intellectu demonstrante, minpossibile est quod conclusio non sequatur tanqua pro IV sitio quid. ditativa, verbi gratia, si praeminsae sunt per se, mecelsariae, coninclusio, qui sequitur, erit per se,in nec ellari , tam primissa sunt quid litatiua conclusio sequuta erit quidditativa. Videatur Caietanus ibidem.
Vtrumsunt umat suam mnitatem . distincti nem ex abstractione εἰ. immaterialitate obleui.
raro ter dissiciles difficilli-1 nam appellat fiat sente quaestionem Colleatum discalciatum ut testatur Magooa .a Sancto Thoma, diuersorum authorum placitis, explicationibus acta est obscurior, di implicatior. Ne autem nos in hoe vitium incidamus referedo senten. tias, prius breuiter explicato puis cto difficultatis , breuiter referenius sententias,quae inter moderis
nos hodie amplectuntur . relictis aliis antiquorum . Igitur in primis supponendum est unitatem cuiuscumque potentiae,actus , habitus,& similiter distini stionem specificam,de qua in presenti loquimur,demnaenda esse ab unitarit , vel distinctione obiecti in ratione obiecti. Supponendum est.2.qd obieetum cuiuscunq; scientiae debet ad duo genera I ertinere dc
ad genus entis,& ad genus scibilis, Widcirco distinguenda est duplex ratio formalis in quolibet
obiecto, altera, qua constituatur in genere entis,& altera, qua coninstituatur in genere scibilis, illa dicitur ratio formalis,quae & haec vocatur ratio formalis, subqua,&licet utraque in suo genere sit ratio formalis, tamen ratio formaistis,quae, vocatur materialis res Acturationis formalis , sub qua. Hanc doctrinam, ut expressaria D. Thoms, defendunt communiter Thom ista contra P. Vatis
uer negantem prςsatam distinctionem rationis formalis quae di sub qua Supponendum est 3. quod abltractio a materia est duplex , altera est activa, Mestidis actio intellectus depurantis seu denudandis rem a materia saltera est abstractio passiua,& ea ipsa adlualitas, seu immaterialiistas rei , quae in ipsa inuenitur seiscundum naturam, speciem.
Et haec solet dici abstractio radicatis, sicut , illa vocarita malis . Quo supposito est dii ficultas, an scientiae sumant suam
427쪽
esfieam ex abstractione , velim-
8a 2. In qua prima sententia docet unitatem scientiae lalami ex unitate principalis obiecti, ad quod omnia alia partialia ordinatur,vel a quo cla pendentivi a principaliori. Ita Pater Suare in Metapli .disp.qq. seel. ri. P. Foseca lib. s. Metaph. cap. T. q. F. sect.2. Quam prius tenuit Scotus, ex. Plicat,in defendit Merin ero relatus a M. Ioa ari Thom. in logica q,27.ar. I. Secunda sententia anserit unitatem scientiae desumi ex Principiis, seu medi)s, wiuxta horum unitatem , vel distinctione debet constitui, & distingui scie-tiae pro hac sententia referuntur Mail. Nauarret I p.contro tI. 9.α errara lib. I. contrag. cap. I 6. Tertia sententia affirmatinitate
scientia desumi ex abstractione radicali, seu immaterialitate obiecit, per qua constituitur in ratio. nescibilis. Hanc defendunt Cate tanus, Capreolus, Solo, GOZaleZ, Manius, SanchcE, Arauio,& com muniter Thomistae, quos refert Collegium discat in logica disp. 19 q.a num. 63. Quarta sententia ait qQ ad rationem formale specificatiuam scientia concurrunt,&abstractio illa radicalis obiecti , medium , seu principium de monstrationis, per quod cognos citur conclusiro, cum hac tamen differentiam id ex abstractione amateria accipitur unitas,&distin Oiogenerica scientiarum, ita ut illae scientiae sint unius generis quae tabuerint eandem abstractio. nem unitas autem ,& distinctio specifica sumitur ex unitate , vel
distinctione specifica principiorum Intrat clam genus scibilis, seu
intra eandem abstractionem. Hac
sententiam defendit Collegium di se ubi supra n. 3. QPr ea dem refert plures Thomistas.
Dara resolutione veri talis sit prima conclusio. Unitas scientiae non potest desium ab obiecto in esse entis nec suffieienter explicatur pertio quod de sumatur ex unitate obiecti principalis, ad quod omnia alia partialia ordinantur.Ηle conclusio habet duas partes. Prima astruitur contra Patrem VaZque aiserentem ex unitate obiecti in eiseentis desum unitatem specifieam scienti . Et pr. Nam scientia debet sumere suam unitatem specificam a suo obiecto in ratione obteit considerato ; sed obiectum in esse entis non consideratur, ut obiectum formaliter:
ergo ab obiecto in eis entis non accipitur unitas scientiae . Maior est certa . Et min. probatur. Nam eadem res in eis entis potest habere plures si ecles, imo,& plura genera sub se & in ratione obieci habere unitatem specificam ergo obiectum in esse entis non consideratur, ut obiectum formaliter. r.antecedens pluri bus exemplis . Nam color in esse enit , seu qualitatis e strinoddam genus habens sub se plures species, tamen in ratione obiecti visus ult via una secudiam speciem, Item ens sub se contria et omnia
genera rerum in tamen in ratio.
ne obiecti intellectus, vel meta
428쪽
physicae habet unitatem specificarergo eadem res in esse entis potest habere sub se plures species, imo , genera, in eise obiecti
habere unitatem specificam. Co. firmatur hoc. Nam circa eandem
rem possunt versari , c de iacto versantur diuersa scietiae, quae distinguuntur specie imo Wgenere ς ergo ex parte illius rei debet assignari aliquid ratiotae cuius possit terminare illas diuersas scietias Antecedens constat militis exemplis Etenim quantitas continetur sub obiecto Metaphysicae, Ni a tematicae, Thylosoplitae,
Nadest commune exemplum de hac velitate, terra eliso tunda quae demonstratura diuersis scie. tiis ergo circa eandena rem an diuersae scientia versantur , quapropter aliquid a Tignandum estri aeter patio iacentis, quo res consituatur fornaaliter in ratione obiecti specificantis scientiam Et fauet D. Tho m. in locis in ira. citandis pro nostra resolutione in quibus clare distinguit ratio. ne mentis, rationem scibilis,&ab ista, altisci cntias sumere suam unitatem, S distinctionem specificam a 8aq. Sacunda pars conclusio. nis statuitur contra P. Suarez. antequam ni pugnetur, explicandum est in quo conlista eius sen.
tentia. Ipse enim fatetur eise difficillimi statuere quid sit illud per quod constituitur obiectum, nuin ratione obiecti, reiectis aliis modis explica direm, statuit proprium dicens inod quando aliqua ratio formalis obiecti scibilis,quae solet dici ratio, quae , est
talis ut in ea contineantur , quae in illa scientia tractantur, aut de
monstrantur, quia peritiam, aut
in ordine ad illam,relliqua inquis' runtur, tunc illa ratio constitute omnia illa sub una ratione scibilis , siue illa sit ratio specifica inesse rei, siue non. Quae verba refert Collegium discat . ex eodem P. Suarea dicta sect. I.num 68. que dicendi modum esse insufficientem sic probatur. Nam solum ait
quod quando aliqua ratio contiisnet omnia, quae In tali scietia tractantur tunc constituit omnia illa sub una ratione scibilis. At non explicat quid habet , vel habere debet talis ratio , ut tali modo contineat illa omnia, mulsit iste modus continentiar. Nec satisfacit id quod addit, nepe quit dtunc illa continet, Quando omnia
per illam aut in ordine ad illam
rationem inquiruntur. Non,inquam, satisfacit. Nam restat explicare in quo consistat iste ordo
omnlu ad illam, imo aliquid inuenitur in illa ratione formali , ra tione cuius petat omnia propter illam, Minordine ad illam in quiari,&'ioc,quod inuenitur, erit id per quod constituatur una ratio formalis respecti omnium . Nec fui facit respondere quod ex modo diffiniendi illam rationem foris malein, Wreliqua omnia, colligitur unitas, vel diuersitas illius. Nosufficit. Nam est verum sit quod diuersus modus diffiniendi faciat
cognoscere diuersitatem rationis formalis , anten talis diuersus
modus diffiniendi oritur ex aliis
qua ratione inuenta in ipsa re, de non omnis diuersus modus diffiniendi facit cognoscere littersitatem , siquidem in eadem scientia
sunt valde diuersiae diffinitionesti naturae diffinita ergo restat huic dicendi modo explicare quid fit illud , Muo oritur diuersus
429쪽
modus diffiniendi,& quae diuerisiosa equiratur,& sufficiat in ta
suur diuersitas , vel unitas rati . ni formalis specificantis,&maee omnia explicabuntur ex expressa
do in D. Thom qua masis . mimit sufficientia praedicti
modi, de cuius impugnatione videatur P. Rubio, Colleg. discalc.&M Ioa a sancto Thoaviiii loci ia
citri in ratione scibilis sumitur ex abstractione, leuim materialitate illius, ab illa lumunt unitatem americam, vel specificam scien-.tiq. ccomissio , quantum ad unitatem generieam admittitur ab omnibus fere Thominis
nos refert sequitur Collemis . Et quamini ad secundani. Mim,uieturiaegari a prat dicto
collegio allarente unitatem p cificam desumi ex principiorum unitate . Et quidem quantum ad utram lud partem nostra conci sinesto Thoi libet Post. cap.4a. ubi post quam docuit, nitatem scientiarum non desumi ex unitate obiecti inessere , sed
in esse scibilis,eo quodilis estis terialis Nec Miriniis , sis ait.
distu guuntur autem genera sciis hilum secundum modum cogno . eendi, sicut alio modo cognoscuntur ea, quae diffiniuntur in inde aliud genus scibilium est corpiis naturale,& corpus mathematicum,&e J Hucusque refert
Colim discast verba D. Thom. Qui ita ivvirediain prosequitur . Et ranaique hormi mrerum distinguum a in diuersas species scimam adum Mitreus in
dos, rationes cognoscibilita tis.) Ecce quomodo, trauud uni
cifica reducit in unitatem modi cognolcibilitatis. 8a6. Explicatur amplius mens D. Tho. Nam loquens de unitatestinuis docetas iij j iiii . desinitatenisubiecti os vilitatem
principiorum. Sic .n. ibita ait ad hoc autem quod lit una scientia simpliciter utrumque requiritura
nitassubieeu,ri principioru , Eipost pauca sic docet Nec tamen intelligendum est, quod sufficiat ad unitatem scientiae unitas principiorum primorum simpliciter,sed unitas primorum misecipiorum in aliquo genere obseli. Et statim proponit verba in
quibus docet Fenera scibilium d stingui secun*im diuersiim in dum cognoscendi .concitidie sic via desunt diuersa princi tria prima utriusque generis , di per consequens diuersae scientiae. Ex quibus omnibus recte ponderatis statuitur quod D. Thomas loquens de unitate scientiarum docet in illam concurrere unitaten subiecti, e principiorum , vlterius inquirens quo principio proue-- ita subiecti, di princii simmim, asserit prouenire ex diuerto modo cogi ostendi, sed ex diuersa cornolcibilitate. Quapropter ad unitatem genericam scientiae requiritur unitas generica subiecti, principiorum,quq prouenit ex unitate modi cognoscendi, vel cognoscibilitatis,4 ad unitatem specificam etiam utraque nitas,
octibiecti, Mi, incipioru equo rituri tuae etiam ex diuerso modo specifico cognoscendi, vel ex diis uersis pecie cognoscibilitatis pro
430쪽
modo,cum proportione, loquenis
dii, sentiendu est de unitate ge. nerica, specifica, dicendum utraqne desum ab immaterialiis tale, seu abstractione obiecti. 81 . Ratio autem a priori v-triusque partis conclusionis desumitu rex D Thoma Opust. N.
Pulper Boetium' s. art. I, in cor p. ubi loquens de ratione forinali
recincatiua scientiae speculati ulis ait. Speculabili autem secundum quod est obiectum speculatiuae potentiae, aliquid competit ex parte potentia intellectivae ria liquid ex parte habitus scientiae, quo intellectus perficitur, Ex parte quippe intellectus competit ei quod sit immateriale, quia,&i p. se intellectus est immaterialis; ex parte vero scientis competit ei quod sit necelsarium quia scientia de necessariis est, ut probatur
x. post Omne autem necelsarium, inquatum huiusmodi, est inmo-hile,quia omne, quod mouetur, inquantum huiusmodi, pollibile est eise,& non esse tam pliciter, vel secundiim quid,ut dr. IO. Metaph.
sic igitur speculabili , quod est
obiectum ' eculatiuae scientiae per se competit separatio is a materia,&a motu, vel applicatio ad ea, rideo secundum ordinem remotionis,& a materia, cimois
tu scientiae speculatiusdistinguu-tur JHaec D. Thomas. 818. Ex quibus formatur ratio a priori. Nam obiectum foris
male specificativum scientiarum continetur formaliter si obie .cto formali specificativo intelleis cius, cistud determinat, sicut. n. habitus scientiae determina potentiam ad talem actum secundu
speciem , ita obiectum formale
se lentiae deterna inae obiectu sor male intellectus ad tale genus .l.
speciem; sed obiectum tintanale
intellectus constituitur per m- materialitatem, siquidem inta
tum aliquid est intelligibile , inquant lim est in actu, consequeo ter separatum a materiaci ergo obiectum formale scientiae debet
determinare talem immaterialiis talem,ac proinde constituetur in ratione talis aer talem Immateis rialitate. Confirmatur,&vrgetur lioc. Nam obieetum fornaale scie-tiae, ea parte, qua pertinet ad linea obiecti intellectus, debet constitui per immaterialitatem , siquidem
debet participare roem formale specificativa obiecti intellebus, quae est immaterialitas &ea pari qua pertinet ad obiectum formale scientiae determiuat obiectum intellectus per hoc, quod sitim materiale necessarium, cum scientia sit de necessariis ergo in ratione formali obiecti scientiae constituitur per specialem modii
immaterialitatis Antecedens est
certum , constat ex Doctrina D. Thom. Et coa pr. Nam in tam. iii in aliquid est necessarium , inquantum est immobile, Mia tantum est immobile , inquantum separatum a motu, sed in tantum aliquid est speratum a motu, inquantum est separatnm a mateis ria; illa enim quae mmus habet de
materia, minus subduntur motui.
cum materia sit prima radix mutationis,& contingentiq, ut docet D. Thom ergo de primo ad ultimum in tantum est aliquid neces.sarium, in quantum separatum, seu abstractum a materia, rideo si obiectum solum addit eis ne cessarium, in ratione talis constituitur. per separationem a materia