장음표시 사용
141쪽
L I B R I I I. TRACT. III. 13stari,uehementer intellige,leues arterias quemadmodum asperas. Sed uidetur haec ratio naturae arteriarum generali obstare:nanq; clim ipsae perpetUO molleatur,par erat tenues debere creari non crassas: nisi esset quod in generali ratione motus, non necessarium erat tantum attolli. At climper leves pulmonis arterias spiritus feratur, si durae M sient, naturaliter animal, uel saltem quacunq; leui eX causa spirandi difficultate laborasset. ob id igitur tenuis arteria in pulmone solo, non in alia corporis parte ab opifice rerum omnium creata est. cONTRADICTIO IIII.
LActis duae sunt partes,Serosa,& Caseatis:secundo de Elementis,& in cap. K. primo de Naturalibus facultatibus. Oppositu uero in libro de Cibis boni & mali succi, & decimo de Simplicibus medicamentis cum de lacte
agit :Tres, inquit,partes in lacte sunt,serosa,butyrosa, caseatis. Idem Pau ς p --ἔOI &lus libro septimo, & Aetius libro secundo, quamuis sparsim. A vicenna cap. . iuero in secundo libro dum de eo agit,tres partes ei ascribit in initio capi- cap.99. tuli, sed infra innuit de quarta. nisi per colostram lac concretum, quod a partu continuo mulgetur intelligas, quod Aetius Pyriethon uocat, seu Pyriephthon. Videtur solutio de colostra,seu recocta,eX Serapione pendere:hic enim dum de eo in simplicium historia loquitur inquit, Lac autem uaccae ob pinguedinem recoctam habet. quare uidentur reliqua genera illa carere, tresq; tantum habere partes. Plinius id sentire uisus est, lib. u.c. r. clim dixit, apud Barbaros densari in aliam substantiam acidi saporis atq; iucundi, quam sit caseus, butyrum quoq; illos eXtrahere: uertim & olei
inesse uim ei contendit. Igitur tres tantum partes erunt caeteriS,quatuor
uaccino. In primo de facultatibus naturalibus, ac libro de Flementis, id solum erat propositum ostendere lac esse compositum: ad quod sufficit declarandum docere duas fallem illi inesse partes,etiam si mille fuissent. cONTRADICTIO V. Sanguis ipsi ex quot partibus confitet. HVius igitur occasione dubitauit Trusianus uir acutus, quomam in Artis Medi. sanguine ipse partes essent.nam ex hoc tres solum etiam serosa ad 'U '' iecta superfluitate,esse uidentvx: quoniam ex sanguine lac ipsum i nitur,nulla prorsus amissa parte. Rursus in dissectione detracti sanguinis, in parte eum non plures esse uidentur: nam sexosa superfluitas, S spumosa, & reliqua tiVR,ς M- . substantia in unum concretae apparent.& huic opinioni subscribere uidetur Averroes in e ositione canticae Νticen . Accedit,quod etia in urina Eli sermo conspicitur: nam ibi spuma,& urina δε hypostasis uocata. Ex ' 'secundo
142쪽
3 6 HIER. CARDANI CONTRADI C. MEDIC.
secundo uero de Febrium disserentiis etiam uidentur tantum duae, nam in crassam & subtilem secernitur cum putrescit, partem. Prima etiam δμ' ' A phorismorum cum enumerasset fanguinem , & bilem, S pituitam, ac atram bilem,de se rosa aqueaq; superfluitate sermonem habet,tanqua illa
in uenis contineatur:quare duo tantum in UeniS erunt. Secundo,uero de
Facultatibus naturalibus, tres tantum partes innuit, quemadmodum &Τrusianus: accidit enim ut in muta, inquit,quod partes duae excrementitiae resecentur,altera subtilis,altera crassa. Palam Uero est,quatuor esse secundo de Elementis,quod tribus rationibus ostenditur. Prima,quod in medicamento eXcernente totidem apparent. Sed tunc loquitur, ut alias diximus,de humoribus in actinnon qui in sanguine continentur.Firmior est alia ratio,atq; unica, quod membra sunt quatuor modorum, seu quadruplicis natur :sanguinea,ut iecur: Μelancholica,ut os & splewPituito-pyim' pyimi faut cerebrum:& Biliose,ut cor.oportet igitur & sanguinem,eX quo nu' 'φ'--ῖ μ' fit totidem habere partes. Sed haec ratio non omnino tuta es sitim
possit cor ali etiam sanguine arteriali,& si quid aliud tale em Verum ui demus &uescam sellis nutriri bile contenta in ipsa,& sic sufficiet humor
extra uenas contentus,cum fanguine pro diuersitate membrorum .uesica
P AE etiam fellis non uidetur similis temperatur cum bile.Ratio alia sumebatur ex libro de Atra bile,cum dixit, quod si erisipelas fit, aut tumor alterius o eneris, necesse est humorem in uenis consimilis naturae contaneri: quoI solum declarat Galenum censuisse potentia talem praefui fle. at etiam qubd omnino quatuor sint, hoc eXquisite declarat: non tamen ostendit quaesitum. Sufficiat igitur Rhetorica persuasio, quod totidem sint elementa in mundo actu & in mixto potentia:sic humores actu qua---p ς' tuor, in toto corpore, & in sanguine in potentra. Sed uidentur potius 'ξ uinq; serosa parte connumerata, ut et1am ibi:msi esset quod Galenus in Quinto deVsu partiu docet,quod corpore bene disposito nulla est prorsus serosa pars in sanguine:in lacte aute et sanguine detractO,latet pars tertia, Que est pituita,cum non alterius sit substantiae, aut loris etia ab cXqu1sito sanguine. Quatuor igitur,etia praeter aquea, partes in sangu1ne sunt: potentia dum est in uenis, actu cum eXtra illas. Nam illud adiecisse par
fuerit,humorem fieri actu, cdm sanguis eNtra uenas est:at si in uenis actu humor eXtiteri purgatione indiget, non uenae sectione: Conuenit autem uenae sectio ne alaus accedat,& eX ebullitione superaugeatur Prima igitur pars est,quae in supremo spuma,ima melancholiae, media sanguinis oepituitae.His omnibus in unum concretis in morbosa dispositione,circun- funditur aquea cerosa substatia: in lacte uero biliosa absumitur ad nutritionem mammarum,quod spongiose sit caro,eX parte tamen,pars & melancholiae. Piuguistimum in butyrum transit, quod tres complectitur
143쪽
OBRI TRACT. III. I 37 partes: bilis residuum S purum, & imperfectum sanguine. Caseus crassiorem sanguinis partem & melancholicam.Qui recocta secernunt,pituitosam auferunt partem. Venetiis qui caput seligunt lactis uocatum spumam,& subtiliorem fanguinis partem colligunt: igneam S aeream substantiam. Quare non de separatione quae fieri potest, quae adeo multipleX est,ut numerum uiκ habeat in lacte, sed de ea quae fieri solet, Galenus locutus est. Caeterum urina aliam habet rationem, de qua suo loco dicetur.Cum igitur corrumpitur sanguis,quod subtile est sanguinis,lumaqueum cum bile consentit permiXtione facta : pituita & portio sanguinis crassior cum melancholia.cONTRADIcTIO VI. Humores potentia ne an actu calidi uelsicci. RVia bilis facultate calida est, atque sicca: nigra autem frigida, &sicca: sanguis calidus, ct humidus: pituita frigida, & humida: in
libello de Morborum causis. Dixerat uero S antea, quod de horum hu- eapή. morum potestate sic antiqui senserant. At primo S secundo de Temperamentis,dum quae talia sunt actu enumerat, humores ipsos achicit: sunt igitur humores non facultate tantum, sed actu tales. Accedit ratao: nam quomodo esset sanguinis natura calefaciens corpus, deferensq; calorem influentem, si potentia solum esset calidus. Hanc quidem contrassictio- par. s. aphor.
nem mouit Rabi Moyses in suis aphorismis. Sed iam humorem sane Τ' quencunque duplici modo talem dici posse palam est,clim bilis humida
etiam uocetur. actu enim talis, potentia autem sicca. Vtrum igitur horum habet humor an actumian potentiam ξ Qui in ueniS continetur, Θ tentia selum talis est,quia sub sanguinis forma: qui uero emra,etia actu.
De illis igitur sermo est in libello de Morborum causis, at de his in primo de Temperamentis.Constat igitur omnia quae ibi recenset membra, ut cor,iecur,lien,uentriculuS,Dssa,caro,talia esse: non quidem natura,nec sua sponte,sed ob insuentem calorem: nam tactu ea docet primo cognoscere:at tactus calorem agnoscit compositum ex influete,dc innato Comparat etiam illa ad cutim,quae temperata est cum influente calore,non eX eap. . se. In tertio etia libro testatur se locutum de temperatura membrorum,
quae illis actu inest:post autem de facultatibus. Quo sit,ut uel Avicenna non aliter de membris loquatur, aut si propriam membrorum naturameXponere se putat,decipitur. Quod si dicas, A verroes & Galenus calidam carnem statuere uidentur, quae tamen sic frigida est, cum sit grauis. Respondeo: Auermes dixit superesse pelagus dissicultatum: haesi autem i. 61iuAta aliorum mentem scripsiste.Galenus uero non di t, carnem esse ca- 3.de alime.2.s lidam,
144쪽
l idam, sed boni alimenti: est autem calida comparatione ciborum qui sumuntur ex partibus animalis, non simpliciter, multo minus ad oleum --p 3 comparata. Philosophus igitur, secundo de Partibus animalium, divit, sanguinem este calidum dc humidum, uelut dicimus, hominem albume ite album, non tamen ut sanguis est. Ideo illis tribuit duplicem naturam .propriam qua bilis humida est & frigida, dc sanguis frigidus & si in fine. cus: aliam eX influente, qua humores tales actu sunt. Hippocrates quoque in libro de Corde inquit, Sanguis non natura calidus est, sed uelut aqua concordans Philosopho.cDNTRADICTIO VII. Calida temperies testiculorum an foecunda. Alida temperies testiculorum foecunda est, Sc masculorum generatriX:idem de calida & sicca,secundo Artis inedicae:sic etiam legebant Aetius, Paulus,& Auiuenna. Sed oppositum habetur a Galeno in
perata foecunda est,intemperatae infoecundae: uel etiam si similibus iun- ωςod xςxxi gantur steriles.Nam quod Hippocrates de uteris diXerat, Galenus uerat yδῆ j' 'P β' et aui de testiculis. Haliabbas in primo Theoricae, & Trusianus & IacQ-bus iuma antiquam uersionem legebant, Foecunda in masculorum generatione:ut Foecundu non absolute intelligeretur. Sed repetition alio-aphorZa. rum autoritas refragatur,tum Graeca lectio,quae sic habetur: n ἁρμοτερα κη θροτερα, παπαπκματι - οἰώ- γονιματστου. Calidior au- 'r' ' tem,ac siccioricrassissimi seminis,& foecundissima.Datait Iacobus,thecundam esse,quia sit multi coitus: hoc minime conuenit, cum non semper uerum sit. Sed etsi sequebatur non decuit sine illationis nota ob id adiecisse.Dixerunt alit,comparatione esse ad temperaturas c teras inaequales:cum frigida S sicca steriles sua natura magis sint: humida, non eX eo foecunda,sed sola calida. At no par fuit, calidam Sc humidam cedere sce cunditate calidae ac siccae. Nec uerum fuit, calidam tantum esse foecundam caeterarum comparatione,si talis fuit calida dc sicca, ac multo magis tum etiam calida dc humida.Dixere alii, Galenum in Aphorismis doce re intemperies testiculorum, si contrariis uteri iungantur,foecundas euadere: ut calidam frigidae, siccam dc frigidam calidae: dc humidae : lauda sibi utiq; bis Platonem consulentem in Theaeteto, ut obstetrices curent hanc&6L. coniunctionem,ob sobolem commode procreandam. Sed haec non satis. facere uidentur: etsi enim frequentiores sint frigidi S humidi uteri, cae teris omnibus, non ob id calida S sicca temperies testiculorum foecuniada dici debetandignum enim est hoc grauitate Galent: tum etiam quia falsum
145쪽
LIBRI II. T R A C T. III. 339 salsum s ad euentum referatur: nam inquit, Quaecunque harum intemperierum si immodica sit quomodocunque iungatur, steriIis evadit. Dicendum est igitur,foecunditatem ex duobus prouenire: temperie seminis,& crassitie, praecellit temperatum ob qualitates, calidum S siccum ob substantiam in generando. Nec hoc inconuenit: nam temperatus smiis S aestus est patientissimus habita naturae tantum rationer rustici λlius tamen minus patitur ob densam cutim.cONTRADIcTIO VIII. An omnis medicina purgans inueteret. Nicenna cum uellet ostendere necessitatem mercitii, inquit . K. Hippocratis sententia, quod omnis medicina purgat & inueterat. doca.cap. . Oppositum ab eodem dum de elleboro loquitur, Et de proprietatibus
eius est,ut permutet temperaturam,& faciat acquirere iuuenilem natura.
Idem Mesue in suo libro de simplicibus purgantibus dum de elleboro loquitur: idem Aetius: sed & Paulus dixit,Quaedam medicamenta dan- 5b I. p,6. me reficiendi corporis causa. Sed neque Galenus secunda Aphorism rum uidetur sentire,mendicamentum colliquare,nisi cum pratius humor 'Phq Τη' defuerit. Secundo etiam de Elementis dacit, quod tunc medicamentum in sine. colliquat corpus, cum humorum prauorum nihil plus habet quod euacuet ant igitur non inueterascet. Dicendum,quod omnia medicamenta nocent,dum eXpurgant,membris principalibusniri, ea causa odorata eis i'
debent immisceri,ut in libro Q s S quando purgare oporteat, & in s fcundo Regiminis acutorum. Nocent secundo, educendo aliquid utilis cum inutili,ut sexta A phorismorum,ubi declarat,quod cum pure etiam aphon27. spiritus eκeunt. haec necessaria sunt detrimenta omnis medicamenti. Accidit tertium in fanis, uel superpurgationibus, de quibus Galenus in si perioribus locis loquitur: nam nec fanis medicamenta conuemunt, semode Tuenda sanitate,si inculpata sint: quamuis piceam antea suasisset,uel ex absinthii coma medicamelum. Verum nihil prohibet eXpurgata atrabile quae senectutem refert suis accidentibus: coloris uitio, canis: imbecillitate uirium,tristiti ruSis: insomnietate syeciem quandam reparatae iuuentutis referri
CONTRADICTIO IN. is humidum membrorum pyu consumpram restaurari. IPsae solidae corporis partes,quae uere solidae sunt, atq; primae,nullo modo ponunt effici humidiores. At satis est , ii quis eas celerius eXiccaris 2 prohib
146쪽
ΗΙΕ R., ARDANI cONTRADIC. M EDI c. prohibeat. Intercepta autem in ipsis spatia hoc ilet illo humido complere
possibile est secundo Artis medicae.Rursus septimo Artis curativae: Tripleκctam sit eXiccatio, harum una est, cum humidum,quod in omnibus animalis partibus est, consumitur. ProXima,ctim adeps Sc caro ipsa coli, quatur, & eXiccatur: quae etsi difficillimae sint curatione, & non nisi nutrimento restaurari possint,reparationem tame admittunt. Vltima quae
insanabilis est,& ei quae in senio fit,in fanis proportionalis, cum solida similarium partium substantia reddita est iacior. Et in primo de Tuenda
strutate: Corpus nostrum perpetuo exiccatur, atque ob id ad ineuitabilem tendit mortem. Et in libello de Tabe: Clim tripleX sit consumptio humidi,quae illius est,quo solida animalis membra constituuntur,irreparabilis est.Caetere uero quae uel pinguedinem,uel humidum in poris contentum consumptum habent, dc si aegre, fanabiles tamen sunt. Plura longe possem adducere: sed cum satis Galeni opinio clara sit,superfluum iudico eis quicquam adiicere:tum praecipue, ctim A rabes nulla in parte cum eo discrepent. Accedit ratio: nam si sicciim uere membrum posset reparari,ac ad humidius deduci temperamentum, posset in aetatιbus dari retrocessbLIn oppositum Philosophus in primo de generatione & corri
tium : etenim materia ac forma dicitur tam caro, quam etiam os: erit ut
unaquaeque pars augeatur, contingatq; secundum formam aliquid ei adiungi: at uero secundum materiam impossibile est: oportet enim imtelligere es se hoc quemadmodum si quis eadem mensura aquam metiatur: semper enim aliud atque aliud sit: Sic dc materia carnis augetur,& non singulis partibus quicquam adiicitur, sed hoc quidem dilabitur,
hoc autem accedit. Si igitur aliquid semper accedat ,ει diffluit ex materia , manente forma, manifestum est, quod siccum iam erat, humido accedente posse fieri humidius. Galenus etiam naturales intemperies adaequalitatem traducere docturum se pollicetur, in primo de Regimine sanitatis. manifestum est autem, quod de intemperie solidoru loquitur, cum eam a principio generationis orta presupponat. Accedit quod quinto de Tuenda sanitate,puerit tredecim annos natu gracilibus cruribus,ad medioc
147쪽
LIBRI II. TRAc T. III. I Imediocrem statum reduxit: maius hoc est,quam quod nates lame exesias
reparauerit alteri,quoniam hae partes carne S musculis tantum constant. Μ. Artis cura
Et in secundo de Tuenda sanitate, cum enumeraret evercitationis com se 'P moda,inquit: Exercitium nutricationem magis selicem reddit,& partes corporis persunditiunde fit, ut solida molliora reddantur quod S in pri- tracti. mo libro adduximus. Exercitium etiam calorem auget naturalem: hic qψ 'aure unus substantia est cum humido radicati,contingit igitur & huc an geri. Nam de calore clare dixit Galenus hoc in prima Aphorismorum:& eo.iti in phin quod unus sit, in octauo de Dogmate Platonis S Hippocratis, cum humido.si etia restaurantur perpetuo solida,& augentur,nΟΠ Mideo cur etialium ectari non possint.quo argumento alias etiam usi sumus. Maximii lyb Itrasti. uero omnibus est,quod solide partes in pueris aliquando praecisae restitu '' ' ' untur, quanto magis si tota materia generari potest,etia humor qui in ea
columptus es h poterit restaurari.Ιnquit enim Galenus, nas excisas ali- i . Artis curiquando de nouo genitas uidimus:aliquando ut restauraremus omnia ten p IZ- tanti,non successit. Et rursus alibi: Ostia fracta non uere restaurantur,nec
in adolescetibus,nec iuuenibus, multo minus in senibus at si fuerint abun Σόhν sh
de mollia,qualia in puerulis,restaurantur,ac consolidantur. Propterea dicebat Princeps,os non uere cosolidatur,nisi in infantibus,& puerulis. De qΠ xx quarti mena autem quidam dixerunt,quod consolidatur,arteria non . Sed Gale ' 'PJ'mus ratione & experimento cognouit,quod arteria ipsa restauratur. Est autem Galeni autoritas quinto Artis curatiuς his uerbis ferme descripta: cap.r. Vidimus enim in mulieribus S pueris arterias tum conglutinatas, tum undiq; carne circundatas, in fronte, malleolo & carpo. Simile quiddam iuueni cuidam agresti contigit, dum sub ueris tempore uenam secandam
curaret,divisa arteria pro uena rursus coaluit.Ratio autem Galeni quam
ibi subiungit haec:Cum arteria uenaq; medisi quoddam,in siccitate, inter
ossavi carnem obtineant: caro autem in omnibus, etiam senibus,restaureturios minime, nisi in admodum puerulis: consentaneum est in humidioribus plerisq; corporibus,qualia fiunt puerorum ac mulierum,eas consolidari uere, & absq; ane urismate coalescere. Hanc ratione etsi probabilem dicat Avicenna, nihilo secius tamen standum experimento esse decernit. Est autem sciendum,quod ut ibi Galenus tum Paulus in sevio li- ς -3 bro inquit,Discissa arteria,nasi consolidetur,carne & callo solum abduci-timquare partes ut ab initio diuisae manent. Quod etiam manifestius in ostibus fractis contingit,quae tophum contraXerint. Satis iam, superq; de regeneratione solidorum locutus sum: Heriim ubi regenerat1o, ibi etiam humidius reddi potest quod siccum. Si igitur in omnibus membris materIa uicissim recurrat, non uideo quonam pacto homo redire ad iuuentutem non possit,ac ut ait Pocta,
148쪽
Sringite,ait,gladios,ueteremq; haurite cruorem: Vt repleam uacuas iuuenili sanguine uenas. Τum alibi, Pene puer,dubiaq; tegens lanugine malas, ora reformatus primos Iolaus in annos. Ergo quid Galenus aduersiis haec dicturus sit uideamus. Cum enim trial de T sint principalia nutrientis uirtutis opera,generari, nutriri augeri: generatio constat permutatione ac formatione Augmen est corpores partis augumentum in longum latum atq; profundum. uerum nutricatio est appositio absq; augumenti ratione.sic enim ille horum unumquodq; diffinit. Sed subtilius distinguendo ad ueram nutricationem necessarium ψωλης est secundum Philosophum, ut quod nutritur idem maneat numero.*ς ' ' 'Τ fit ut generatio quanquam eadem in materia fiat,nutriuatio non sir- Secundum, ut quaelibet pars eius quod nutritur, nutriatur. quod ab accumulatione differt. Tertium ut fiat hoc per aliquid exterius adueniens. quo differt a permutatione quacunq;: ut cum densatur, aut rarum fit: nam in omnibus his nihil accedit exterius. Ab augumento uero differt, quoniam in pura nutricatione, nihil nouum accedit. His uisis, materiam fluere ac refluere sub sensu, quo communiter intelligi solet, impossibile esse emistimo.
Μarsilius Inguen igitur imaginatur in suis Quaestionibus, quod pars
solida quae prius praeest materialis uocetur:quae autem in concauitatibua accedit,pars secundum formam.Solida igitur est primum augumeti su tectum: quae uero additur in concauitate est primum sublactum aucti: nam illa primo recipit sormam: quae autem prius erat, materiam perquam nutritur Verum in concavo nutricatio fit replendo, in solido periuXta appositionem.Eadem igitur materia utroq; munere fungitur.EUO apud Aristotelem nutri alio apsa, sumum ac refluXum non in sola materia,sed etiam in ipsa forma parit, iuxta huius sententiam. Quare homo idem manet numero: non secus ac flumen,& populus,cum omnia in illo Haec opinio peccat in tribus manifeste:Primum,qubd imponit Phil sopho, quod senserit, non sollim materiam, sed etiam formam diffluere:
quod falsum est.Secundum est,quod partes solidae non IntUS nutriremur, imo perpetuo exiccarentur, ac si non ulliun auXilium a cibo ac nutrI-mento reciperent.Tertium,qudd homo non aliter quam populus S Uumen posset esse perennis: nam si ad elementorum respicias contrariet tem & uiolentiam, qua eXtra proprium locum sunt, non est ratio ulla: quia manere potest permutatis partibus, ut etiam elementum totum unum manet. Quare causa adducta ab A verroc nulla erit: imo ab Aris 'i ' stotele , animalia corrumpantur , quia eta elementis conliι tuantur, F quae
149쪽
LIBRI II. TR Ac T. III. 1 3 quae in proprio loco non sint. Sed neq; ob humidi naturalis consumptionem nouo semper succedente: quemadmodum etiam in primo trahatualterius libri iam declarau imus. Sed neq; materiae primae appetitus Obest: eontradie .ici ille enim eXpletur permutando formam perpetua successione. Sed nec quia repatiatur, hoc enim falsum esse in libro de A nimi immortalitate Ostendimussaeq; etiam ob circuitus coelestes, de quibus Philosophus agit in quarto de Generatione animalium.Relinquitur etiam,ut non sit idem uere animans quod prius fuerat. Et quanquam hoc nos concesserimus in 'ξ 'φ' libro de Animi immortalitate, magis tamen ut difficile,quam ut uerum admisimus. Imo quod solum hic refugii erat Μarsilius ipse sustulit. Auer-roes autem & Alexander in primo de Generatione, aliter senserunt: si- co.38. quidem unum esse ab initio generationis quod fit usq; in finem,manente eo quod ab illa primo contractum est. Eo igitur in deterius perpetuo labente certae corruptioni animal subiicitur. Additi tamen comparatione unum est situ Sc figura tantum. Subiectum igitur augumenti ipsius est prima pars illa a generatione contracta. Totum uero simul quasi uni
aequipollet, non tamen eXquisite unum est. Concaua uero replentur,&fit appositio solidis iuxta primae opinionis sententiam. Ergo qui sic dicunt, eX nutricatione accumulationem faciunt: non enim quaelibet pars nutriti nutritur, sed sola quae ab initio praefuit. Si etiam totum manet quod ab initio erat,ut fatentur, non senescit animal si autem pars melior aufertur , nec alia loco eius substituitur celeriter finietur. Videmus etiam non partem ossium in senibus siccam, sed uniuersum os: quare reliquum non magis diffluit,quam quod ab initio contractum est. Mirum etiam osset tantam materiam totam dilabi, tam modicam consistere: quanquam difficillimum sit id imaginari etiam in piscibus, cum ex tam modico ouo tanta moles constet: tum praecipue quod uniuersa adeo mi-guo humido sustentetur. In plantis etiam, ut se lice, quae ex auulsa ramo proueniunt, humidum quod acquiritur cum priore unius rationis esse uideturinam primum eκ semine non est.Ηuc accedit,quod ad maiorem raritatem otia piscium deuenirent,quam cum eX terra ignis fiet. Ioannes autem Grammaticus, ct Albertus, ac D.Thomas dixerunt, quod forma ipsa, quae est anima, contrahit se, ac eXtendit, nec de nouo quicquam generat, sed forma illi quod accedit, de nouo fit. Atq; ea de causa non fit refluxus secundum formam,sed secundum materiam. Ipsa uero anima,ut in libro de Animi immortalitate diximus,indiuisibilis est, non ut punctus,sed quia quantitatem nullam, in qua fit, certo sibi determinat. Subiectum autem augumenti primum anima est in hac materia. Augetur autem secundum materiam uere, secundum formam autem
non adeo uere sed quia illa sic magis extenditur.
150쪽
i HIER. CARDANI CONTR AD I c T. MEDIC. Ista opinio primo praesupponit unum falsum, quod anima educta de potentia materiae non sit diuisibilis diuisione subiecti. nam hoc ex Plat nicis solus Marsilius Ficinus, & eX Peripateticis solius 'o tenuere. D-' quit enim A vermes in libro de Substantia orbis,omnis forma educta de potentia materiae, diuissibilis est diuisione subiecti, ut eXistimat etiam
Aristoteles. Peccat etiam, quia modum quo misceantur partes in nutricatione non docet: neq; ostendit quonam pacto omne animal ab initio exiccetur usiq; in finem, iuXta inperientiam, Galeniq; sententiam. Humleus uerb&Paulus Venetus, cum praecedenti ferme concordant, nili quod animas eX potentia materiae eductas fatentur diuidi subiecti diuissione, atq; sic omnes,praeter intellectitiam. Subiectum igitur quod nutritur est anima,& hoc manet idem ab initio usq; in finem, ideo quia anima eadem manet: atq; sic quaelibet pars nutriri nutritur. est uero nutricatio secundum formam,quia anima quae forma est, nutritur. est etiam hoc ab
eXteriore nutrimento, quamuiS H n secundum materiam, nam IIIa perpetuo fluit,ac renui c
Ista opinio adhuc est caeteris dissicilior: nam cum anima desie non uenestat,ut ostensium est in libro de Immortalitate animi uxta PhiIosophi sententiam, nec iuXta materiae superuenientis rationem, quia tota nui & refluit, sequitur ut homo nunquam ad senectitatem perueniat, Imo Inri rorisnar. Item facta tota materiae permutat,one anΙ- non ellent treS motus propdam, quia eta contrario In