장음표시 사용
151쪽
habet subiectum in actu ut tale est. At nutricatio est ad substantia,quare
non a contrario in contrarium mutatio est, nec habet subiectum in actu. His tribus descientibus nutricatio motus no est augmen aute ipsum est. Pomponatii uero sentetia haec est:Cum aliquid nutritur aut augetur, quod superuenit iam existeti ex toto miscetur: cdm uero possit uel prioris substantiae quantitas uel nutrimenti, uel utriusq; aut neutrius seruari, eAtremum ille amplectitur membrum: nam nutrimentum ipsum ab ea forma quς nutricationis est causa, plene spoliatur quantitate,qualitate ac forma quae prius substantia erat. At quod nutritur solam quantitatem ac qualitatem omittit,retenta substatia, in quam etiam nutrimentu ipsum permutatarelut cum aqua uino immiscetur, uini quidem substantia sola manet.nam aquae nihil cernitur,seu quod ad substantia seu ad quantitate uel qualitate pertineat: nec uinum sub eade permanet qnalitate aut qualitate.Non me latet hec omnia dilucidius ad augumentu quam ad nutri-Catione pertinere,ctim tame ego in utrisq; loquar. Quisq; ad id,quod sibi comodius pro eXemplo uidebitur,sermone contorqueat: nam dictit iam prius est, qualitam sit augumenti ac nutricationis differentia. Nunc ad propositum reuertor: ubi quod restauratur deperdito maius est, augeri dicitur:ubi minus,minui:ubi aequale,tanitim nutriri. Vadentur aute senes manifeste diminui:insantes,& pueri,augeri: cosistere ac solii nutriri iuuenes. Omnis praeterea anima iuxta eum diuisibilis est ad subiecti corporis diuisionem: indivisibilis autem,quia nullam sibi determinat qualitatem: quare anima hoc modo minus est indivisibilis quam intellectus: nam iam tellectus nec diuidi potest diuisione subiecti, nec ullam sibi quantitatem certa destinat. caeterae formae certa sibi quantitate destinat, & diuiduntur subiecti diuisione. Anima uero diuiditur, sed quantitate non sibi certam
decernit. Hoc autem ideo est, quia anima exquisite medium est quoddam inter ea quae a materia sunt separata, Sc ea quae cum illa iunguntur:& quod talis existens ob id hoc priuilegio fungitur, ut nouam materiam perpetuo sibi subiicere possit. Addit etiam , quod cum in uiuente sintubique pori, quod in eis est in nutrimentum transit, atque sic ipsium alitur. Et quod in unoquoque puncto intuti sunt formae quatuor elementorum , non autem materiae. Hoc autem conforme est proculdubio naturae sententiae: nam nos tenemus, sormam miXti esse elementum prae-
dominans. Hoc autem ibi actu est, sed non perfectum, uerum refra- Contradi ctum. Sic istitur cuilibet parti inest sorina nutrimenti, ac eius quod nil pyymR primi
ttatur, non tamen materia. Immiscetur autem quantumcunque min1-
mum nutrimentum toti quod nutritur duobus sane modis: altero quidem secundum substantiam, subtilitate sua: altero uerb secundum uartutem di qualitatem: ut cum in medicamento mitato modicum scam-t monii
152쪽
monii toti uires secundum unamquanque partem praebet: sic in marino re i mis non substantia sed potentia est,& uirtute. Est autem causa huiustam subtilis miNtionis anima, cum praecedentibus immutationibus. uertim iu&ta diuersos terminos diuersa nomina sortitur haec mutatio: alia enim eneratio, gratia eNempli, alia nutricatio, alia augumentum,alia diminutio. Dispositiones autem introducuntur ab antecedentibus, quae ut superuenerint, priores corrumpunt. Quod autem aliquid seipsum corrumpat nullum est inconueniens, cum per accidens hoc fiat: uelut cum formae elementorum se uicissim destruunt in compositi ipssius generatione. Dubitat autem, quid formam miXti in natato generet, cum elementorum generantium forma corrupta sit ξ quae difficilis non apud nos quemadmodum apud allum quaestio est: nam forma inanimati est elementi forma dominantis quae a generante inducitur elemento uin
cente, in eo quod prius erat: sed in animatis forma est anima, & haec inpotentia: generatur autem Sadactum perducitur uirtute solis, S sy-derum concursu.Sed ignis augumentum non ad nutritionem ueram pertinet,quoniam non alia tantum materia,sed etiam forma numero adiun-
itur.Non est igitur ignis nutricatio,sed generatio,qua ignis crescit S au- isti zetur. Augumenti enim species tres sunt,iuXta Averroen: Una cum m-ςipi la additur,& tamen crescit, ut in raritate: solae enim dimensiones, non rei substantia augetur. In accumulatione autem fit additio alterius, sed
tamen utroque termino in sua manente natura merum in nutricatione
alterum, ut primo dictum est, alteri accedit, & permutatur unum in aliud, manetque quod prius erat secundum formam. Praeter haec conatur assignare causam,cur homo no semper crescat: dicitq; id esse ob debilitate caloris naturalis : quia omne ages agendo repatitur:ctam igitur consistit homo, iam calor no sufficit augere, sed tantum nutrire solida membra: carnem autem augere potest, clim sit facilioris generationis. Ob id cum homo in longum crescere desinit, iuxta illius opinionem etiam in latum amplius non crescit: idem igitur finis crementi solidorum iuXta omnes dimensiones. His peractis multa aduersus alios,tum etiam aduersus se adducinnam cum aliorum opiniones damnauerit, quaecunque aduersus se faciunt , aut diluit, aut in alios contorquet. Quale illud contra Caietanum: SI au- omen uel nutricatio motus est, in omni motu est dare primum quod mouetur: illud igitur est uel nutrimentum,aut quod nutratur, aut sompositum eX utroque: Si primum, res inanimata augebitur: nutrimentum enim est inanimatum. Idem sequitur, si dicas compositum eX utroque nutriri.Si autem quod praefuit solum nutritur, aut augetur, aut au-
153쪽
gmen erit per appositionem, non proprium neque intus: uel augebitur nullam acquirens quantitatem. quia quod prius erat, non maius fit: ne CX se, cum ipsum non augeatur: nec eX alio, cum illud adueniens non immisceatur, sed solum iuxta apponatur. Nec possumus dicere quod pars de nouo adiecta sit subiectum augmenti, nam taliS antea non pra fuit: & etiam quia secundum illos quantitatem, quam ab aeterno habuit, adhuc retinet. Quia uero dubitatio occurrebat non leuis: nam si augmen erat per singula minima, igitur cum non possit dari minus minimo , quodlibet minimum minimo augetur, igitur augmen omne sit ad duplum. Eadem ratione diminutio erit ad dimidium uel eX toto, si
quodlibet minimum minui debet. Respondet igitur, qudd augmen rediminutio fiunt secundum poros. pori autem longe pauciores sunt minimis. Ex quo colligitur, augumentum S diminutionem fieri non secundum minima, sed auma partes ipsas sensui manifestas. Quia uero durum uidebatur quM accidens non migraret de subiecto in subiectum, anima autem posset, causas tres huius differentiae assignat. Primam, quod cum accidens a subiecto pendeat, sic ab anima subiectum: ut igitur manente subiecto accidentia permutantur, sic manente anima sub tectum potest uariari. Alia, quoniam materiam nouam Vetera immiscet anima. Tertia, quia eandem prius praeparat: horum neutrum accidens facere potest in suum subiectum,atque ob id neque immigrare: nam species in aqua fluminis super ripam arboris eXistentis, aut arenae In fundo , etsi una esse uideatur quoniam invariabilis apparet, & mutatio momentanea,non tamen una est, sed eX innumeris sibi inuicem succedentibus constat.
Accedit alia dubitatio: Quonam pacto anima salicis non possit dici
non perpetua cum maneat ξ Expositis autem quinque generationis modis : a putredine, ut Hermium: a simili per se, ut ab igne ignis: ab aequibuoca causa, ut ignis ab ictu, uel solis radiis in speculo cavo, uel sphaerula vitrea: ex semine, ut animalia pleraque, S plantarum plurimae: eA partis decisione, ut laurus &saliX. Primo modo genita non sunt per- 8.phy.4 Lpetua, sed in magna temporis parte, ut Averroes Inquit,aut in suis causis ueluti sole Concludit tandem, quod anima salicis perpetua est, non ut in hac radice, uel hoc statone , sed ut ex hoc in aliud trans igrare p.
test.Intellectum uero in materia esse ac magnitudine, non tamen ut Imtelligit: nam&ratio ipsa cum in materia sit,& instrumento corporis utatur, substantiam tamen a magnitudine seiungit. Sic igitur quod de caeteris animalibus dictum est, de intellectiva affirmat. Verum si sic concedatur ut anima per nutricationem transivigret, id etiam conset a Metur,
154쪽
quetur, ut ex diuersis materiis eadem serma educi possit: quod si fieri
posset in generatione, idem numero reuerteretur. At non accidit hoc unquam: quod uero nunquam euenit, necessItatis causam proculdubio habet. Illud uero in hominibus maiorem habet dubitarionem propter animi immortalitatem : sed nihil prohibet eundem esse quodammodo hominem, & quodammodo alium: cum uideamus nos plus nobiscum nunc conuenire , qu m cum nobis pueris eXistentabus. Ergo qu1 succedit partim idem est, partim etiam alius. Immortalem autem habentibus animam nunquam eadem forma eκ diuersis materIae parci educetur. De radicali autem uocato seu uerius Innato humore eundem illum non esse ab initio usque in finem putat, contra Aleκandri, Ioannis grammatici, Averrois, Alberti, caeterorumque sententiam. Cum uero in opposirum adduceretur, quod humidum esset animae uoIectum, qua manente per totam uitam, illud etiam manere oporteret. Quodque si permutetur homo nunquam deficiet, semperque augeresur.
''''' tum uero quod id Philosophus per exemplum aquae & uὶm Jn prim de Generatione& corruptione declarauerit.Respondet, Humidum ess
ad animae generationem necessarium, non autem ad conserviationem: multa enim talia sunt, ut pater & mater: nam sine illis filius generari nequit, uiuere tamen potest. Causam tamen cessatIOHIS auS uitae,ut diXimus, in mutuam actionem refert. Verum eXemplum Phi-ἰosophi non undequaque uerum est, sed in multis accommodatum nutricationi His ultimξ, adiecit, quod uerum est, & eX fati pende atione, uniuscuiusque geniti causas certas ac statas, numeroque m C in in ditionibus inuariabiles esse. His declaratis, quid mihi aliud sane occumrit quod dicam,quam illud Epigrammatica,
Sunt bona,sunt mala quaedam,sunt mediocria plura.
Vir hic clarissimus fuit, sed tamen multa aliquando diXit, quae aliis sunt obscuriora, quae te indigerent eo patrono: nec mihI mensesbuzsingula discutiam, esset enim longum nes tium ,&prorsus odiosum, ac mutila: sed sussiciat ostendisse, longe maiores hanc, quam Iam dictas opiniones, difficultates sequi. Ergo ad id primo de Anima quod dicit eam diuidi posse, de sensitiva hoc selsum est. nam tota constat mcorde: esset etiam mirum, quia nullius animalis quantumcunque uilis partes seorsum diu ita uiuerent,si anima toti ita memet sensitiua ut-di possiet. Illud etiam durum, quM forma eX potentia materiae huius educta sensim in aliam immigret: hoc enim ludetur perabsurdum.HO-rum nullum sequitur si in corde ponatur, modo DdMabibili.
Quod uero de Poris dixit,est plane repugnans dicuMnam uel inter
155쪽
LIBRI II. TRAc T. III. I 49 eum,& porti est aliquid solidi,vel non:si non,constabit corpus eκ indiuisibilibus,quod repugnat Philosopho:si autem est medita aliquid selidi,non 3.ccet L Le.3s. nutrietur mediu illud,nisi per iuxta appositu. Qisere difficultas ut prius
manet. Constat autem oportere totum nutriri: nam calor qui consumit
ubiq; est, quare & nutricatio totius secundum omnes partes erit: fragile etiam nimis erit quod ubiq; porosum est,concidentq; partes in seipsis. In finis crementi ratione dupliciter peccat: Primo, quod idem sit finis crementi in longum,latum, atq; profundum: sed hoc non tam facile potest damnari, quam coargui, cum Galenum habere fautorem uideatur. Verum reliquum, quod hoc accidat, quoniam agens agendo repatitur, nullo modo uerum esse uidetur,nec medicis consentaneum. Si enim hoc uerum esset necessarib calor pueri maior esset,quam iuuenis,aut antensius magis:at de magnitudine partes sunt,iuxta Galeni sententia trude acuita- temper te uero etiam puerilis calor iuuenili cedit,ut ille censet. At uero si ob id ' βης deterior semper calor noster efficiatur, quod repatiatur, eX igne prorsus nunquam ignis generabitur, aut non aeque calidus: nam resistet quod in
igne transibit agenti igni,refrigerabitq; illum: generabitur igitur ignis similis perfrigerato, atq; eX hoc alius denuo frigidior. quamobrem in continua adeo, ac momentanea ignis generatione, fiet findem, ut non amplius ignis ab igne, etiam in sulphure, progignatur. Α t experimentum docet, ultimum ignem aequalem ac similem prorsus esse primo, etiam si infinitae ferme, ut ita dicam, generationes intercesserint. Quod si dicas,acircunstante calore,atq; igne ignem genitum reducimihil est diu pariterct ille agendo patiatur. Sequitur etiam ut idem in calore animalis eueniat: quo fit, ut patiens in agens semper natura sui agat, non autem semper impr1mat. Hic autem est sensus uerborum Philosophi, cum diXit, .de Genesa. quod omne agens dum agit aliquid a patiente patitur, si quidem inna- Rimal c. . tum pati sit. nam si uel in extremo sit, ut ignis, aut si calor ille a coelesti foueatur,qualis est qui in animalibus,proculdubi nihil omnino patietur: aliter necesse esset etiam eXtrema ignis,quq ad orbem lune sita sunt,refrigerata esse,ob leuissimam quandam rationem.At Philosophus Censet ra- , de GEhbei tionem solum ueram esse,atq; concludere, eiq; soli credendum,quae cum animal ear experimento consentit. Dicamus igitur aliud esse per quod repatitur,ut 'R βης nutrimentum, nam de hoc omnes & bene sentire uidentur: quod immixtum deterius reddat quod prius erat, ut aqua uinum. Hoc enim auuno Philosophus & Galenus consentiunt,mediciq; pariter caeteri. At in primo, nullus uidetur hoc sentire: declaratum est enim a nobis etiam in
libro de Animi immortalitate,quod iuxta Platonis atq; Aristotelis sententiam,anima ipsa ut per se est,nihil prorsus pati nata sit. Argumentum uero quod aduersus Caietanum adducitur sophisticum est nam cum duo
156쪽
iso: HIER. e ARDANI CONTRADI C. MED IC. sint termini motus cuiustunq;, A quo,& Ad quem: quod praesui augeturi anquam a quo, per additionem, ut docebimus: totum uero cum ad dito ut terminUS ad quςm' - α σDeporis autem falsa sunt omnia: non enim nutricatio Ipsia per por ullo modo fit, esset enim accumulatio: pori tamen sunt medium ut commodius illa fiat: quamobrem error ille non leuis est: neq; enim minima oportet ponere nisi dum separantur. In miXtione uero aliter dicendum proculdubio est:quorsum enim minima ponere eXpedit,cum iam docuisset,& bene,in qualibet minima parte ac puncto, ut ira dicam, Omnes bor
De specie arboris quae in flumine, utraq; opimo potest delendi: quoa enim accidens spiritii ac lumine,uel luce,consistens immigret de subiecto in subiectum,nihil absonum: in aliis uero quae a materia & calido ac frigido procedunt,alia ratio est.Vtraq; igitur uia defendi potest: Π- sus ad opinionem suam sequitur quasi continuum eX indiuissibilibus componi. Lumen etiam solis in orbe lunae semper uariabitur citra ullam necessitatem. sed haec ad libram de Subtilitate & de Arcanis pertinent aeternitatis. Illud uero meo iudicio absurdissimum est, concedere animam salicis aeternam esse posse:l rebat enim Philosophus in libello de P. . Longitudine&breuitate uite ancorruptibile poste di qua Caula perpetuum euaderetnam de igne qui in sua Sphaera esl,dubitat bus autem nullo modo dubitandum censet. Quamobrem satiS apte uidetur hic mihi sensisse Pomponatius de immortalitate: Pii e tw- ις
ctu & anima hominum sustulit:animis uero Calicis ac populi donauit. Acuero.ut diAimus, illud noS non urget, an eadem anima eX diuersis mate
riis educi possit,quod illum non absq; ratione satis re dGςx etin
citur eX nouo nutrimento, non prius fuit si autem prius erat,impostibile est ut educlitur ex illo:quare non leuiter stibi,nec obscure, contradicit.Nos autem animam an quadam invariabili parte ponenteS, his non laboramus difficultatibus : tum maXime in sensitiva, nam de nutrice alia ratio est. Ouod uero humor innatus alius sit,quando hic non est disputatio deno imbris,sed de rebus ipsis,ne repetere idem cogar,suo loco,quid sit retiosius ueritas edocebo. Galenus igitur secundo de Naturalibus facultatibus haec habet:Iam quae nutriuntur omnia & quae miscentur,quod perletota nutrianti ir ac mistedi tur: quodq; ea quae immutantur, pitriter tota
immutentur, Aristotelica haec Hippocraticaq; sunt dogmata Nec minus illa. Quod concoctio quaedam est mutatio eius quod mittit In propria eiusta nutriturnus statem. Sanguinis quoq; generationem permutatIO-nem esse His accedit,quod nutricatio & augumentum eXeo fiunt,quod eorpus in omnem rara e tenditur ara nutrituripermutatio uero omnH
157쪽
LI BR I I I. T R A c T. III. ID talis non solum in his,sed etiam in eXcrementis ab innato calore sit. Ac, cedit his Galeni dictis ratio nimis efficaxmam. si calor,qui consumit, ubique dispersius est in solidis, oportet totum ipsum etiam non tantum per cauitates sed in solidis ipsis partibus nutriri. A t uero in primo libro haec
habet: Porro omnia quae aliter quam a natura eXtenduntur, in omnem 'ξ η' partem eXtend1 nequeunt quin diuellantur. solius igitur naturς opus est, in omnes partes eXtendi citra diuisionem:estq; hoc nutrimenti ope,quod augumentum uocatur.Nutricatio uerb si cum omni parti eius quod nu- cap.8. tritur,aliquid accedit causa eius est facultas. Verum permutatio quae in hac fit actione, non eadem ei, quae in generatione: ibi enim quod os non erat,os iam fit:in nutricatione ei quod iam factum est,quod de nouo adiicitur,simile fit. Quod igitur nutricatio assimilatio sit,iam palam est.Pre- . Tes ' 'cedit autem assimilationem agglutinatio, agglutinatione adhaesio: anteia cap. 13 in fine. quam autem adhaereat, spargatur humor eX ore uenarum qui nutrimenti
causa esse debet.Et rursius in secundo de Temperamentis,dum de senibus 'e' agit, Corpus illud intus siccum est,quod nutrimentum trahere ob caloris imbecillitatem ad se non ualet:remanet igitur illud in concauis membrorum,speciemq; humidi resert: cum tamen eo sit siccius,qub minus superfluum, quod ibi retinetur, in membrorum substantiam transire non potuit. Est autem nutrimentum triplex:quod assimilatur & hoc uere nu- ivi post me
trimentum: S quod apponitur & non adhaeret, uel etiam quod adlioeret 1 'φ' q
& nonasiimilatui,& hoc'ueluti nutrimentum: dc quod in ueniS co c.u. tinetur,hocq; uocatur futurum nutrimentum.hoc igitur primae particulae duni auctriX facultas dominatur in nobis extenduntur. Sunt autem y 4ςGςR'μὸς primae partes hae, Ossa, ligametata, cartilagines, membranae,tunicae,nerui, 'arteriae,uenae,qUae nutrice facultate & concoctrice auxiliantibus in omne partem crescunt. Quo fit, ut uideatur Galenus sensisse; crementum in omnem partem simul fieri ,licet non aequali tedihoc enim sensus ostendit. Demum scire opedit haec opera illum non animae,sed nature tribuere:nam in primo de Facultatibus naturalibus inquit: Stirpes a sola natura, animalia a natura, & anima simul reguntur. Augeri uerb ac nutriri, non animae,sed naturae ipsius opera sunt. At uero quomodo homo ad senium perueniat nulli bi melius declarauit, quam in primo de Tuenda sa- cap. 1. nitate: Inquit enim, Corpus nostrum ab initio semine constat & fanguine semen ignea S acrea rursus substantia,sanguis terrea & aquea. A b his 1gitur elementis, quae siccitatem in se obtinent, primum efformatur corpus ac solidum efficitur. Demum temporis successu etiam siccatur atq; senescit. Atq; haec una est causa qua animal omnino fertur ad mortem. Alia est substantiae ipsius fluor,qui etiam a calore fit:hanc restituunt cibi potus ac respiratio. Εκ hoc etiam constat, Galenum sensisse,nutrimentum
158쪽
s ΗIER. CARDANI CONTRADI C. MEDIC. tum non humido innato adiungi, sed quasi retardare, ne humidum illud
Consumaturirestituere tamen quod difflatur in dies. Haec imitur est Galeni sententia, quam utinam dIgnatus esset, quando in facilioribus prolixus est ad taedium , illic uel saltem declarare. Nanq, esso non set percipere queo, quomodo membra a duplici calore eXiccentur, nisi elementare intelligat. At reliqua non arescunt vim ni ropriis Quae sunt inanimata. Si uero calor naturalis haec ambo facit, adhuc difficile est intellio ere, quomodo siccum e ellat, & tamen siccius inruies euadat. Itaq duplex haec operatio seu ab uno seu a duobus agentibus Pr ueniat, ad claritatem nihil addit, ad confusionem mihi id uidetur illi occurrisse prirmim,quod nutrimenti& tamen senescit animal,quanquam nutriatur:oportere iti Ruam etin causiam indimentiae nutrimenti lia senu necessiitatIS: cum tamen me fuisset.quemadmodum Aristoteli contigit, istud praesupponere, quo seDhus refert uuae adhuc tunc stupererat, incredibile est. Accedit mirum
siccitate.Pr terea omnino impossibile ellet,a istut
159쪽
qualis in innato fit humido,atque tamen lentam fieri resolutionem. His omnibus accedit,qubd in stirpibus utrunque accidit, etiam iuxta illum
marcor ac senectus,tum cibi & humoris necessitas, quare non a calore suente hoc set. Videtur sane animalium calor solam respirationem empostulare: itaque tres erunt denuo necessitateS. Ergo ut horum omnium ratio exquisita reddatur, in omni quaesto recte dissoluendo quatuor haec simul obseruasse decet: primum, ut non aliquid sit in rerum eX- perimento , quod non etiam ex solutione eodem modo absque uariatione dis luatur. Secundum, ut idem principium omnibus argumentis a que dissicultatibus circa quaestionem emergentibus satisfaciat. Tertium, ut eX rerum principiis ita proficiscatur, ut non solum doceat sic esse, sed etiam quod naturae ipsi impossibile fuerit melius ea in causa satisfacere.
nam aliter ipsam naturam imprudentiae aut inuidiae coarguimus. Quartum , Ut non omnino eAtra orbitam antiquorum eXcedat , quasi omnia illis e directo contraria principia ponens: nam antiquorum more uni satisfaciens quaesito,uniuersa praecepta philosophorum euertes. Haec igitur si quis diligenter obseruauerit, quaesitum declarasse optime dici potest. Ea de causa quae tueri oporteat primo perdiscenda: haec autem sunt:Primum quod in omni parte mixti, uera fiat nutricatio ac necessaria: nam sine cibo uiuere non possumus. Secundum, quia perpetuo senescimus cum his quae uiuunt irreparabili quadam uia uersus mortem delati: quae senectus alterius est generis ab his, quae uita ipsa carent. Tertium, quod
anima ipsa ex subiecto in subiectum haud immigrat. Quartum, quod
cum ossium nutricatione duriciei eXperimentum in eis maneat. Quantum , quod aliquando quidem augemur, aliquando ueris non. SeXtum, quod Ossa magna ex parte non regenerantur, regenerantur frequentius uenae & arteriae, caro autem etiam senibus. Septimum, cur si totum diffluit eX materia, cur non etiam quod terreum est ξ nam si hoc difflueret, impossibile est tueri,qubd homo senescere cogatur.
Accipere igitur primo pro consesso decet, quod sub eadem quantitate non repugnat modo plus, modo minus subesse materiae: nam in otio 'vitreo dum spiritum ad te trahis minus relinquitur aeris, S tamen ut
prius spatium id repletur: neque enim dicendum est, inane illud esse,ue Hero in de Spirabilibus falso conatur ostendere. Secundum quod quz- M.seciproesi admodum id in raris accidit, sic in siccis: nam Philosophus in Proble- mat. 7.matibus docet, cur massa eX farina & aqua leuior sit utriusque pondere:
sed uerius spatium non augetur immaXta aqua cineri,nec tamen tota
evanescit.Imo quidam eXistimant pro uasis capacitate aquam hauriri. 1 Si etiam in liquidis elementis hoc contingit,cur non in siccis, quanquam comis
160쪽
11 I IER. cAR DANI CONTRADI c. MEDI c. difficilius. Tertium, quod sola nutricatio & augumentum de uere II1-
uentibus dicuntur: nam cum nutricatio de his sol is dicatur, augit mentum autem non sit sine illa, palam est, augumentum solis conuenire uiuentibus: inde S generationem talem etiam esse necesse est. Quartum quod aliqua aliquibus uere sic miscentur , ut in quolibet puncto utrimque sit: velut in liquidis quanquam inanimatiS, cum ulnum aqua permiscetur, nullibi uinum sentitur, ubi etiam aqua non appareat. i Quintum, quod iam in primo libro declaratum fuit, resolui a calore' 'fis ''' syncerum adreum atque aqueum, quod autem terrestre est rζmdim ς-Ηis uisis dico, calorem illum coelestem copulari igneo cal ori ID animalI- P η' bus, ut in sententia clara Philosophi habetur secundo de Animalium partibus: hic ignis in aliis miXtis refractus est, & in potentia soluini: mcautem refractuS, quia miXtum, sed in actu quia a calore coelesti sustinetur Ergo adit, sed ut refractus mouendo, COIasimendo, CXICUJΠd ,
nutriendom: ob id diffusus uasorum, id est solidorum, humorem consumit, non calor qui natura illis inest, sed qualitas quae ab influente in
illa deciditur: attrahunt autem per porOS uocatum nutrimentum, millud totum toti sensim immiscetur. Cum uero adeo concrescit, Uenon possit eXtendi, quia eX omni nutricatione pars terrea accedit: primo quidem miXtionem admittit, seruaturq; adhuc animal, sed non CrescirCum uero etiam non admittit intus, tunc corrumpItur, t Ineu bile mortis genus ferme absque morbo: succulentum en Im CorpuS ap- pdret, quoniam humidum illud uigente calore in carnem &pingued nem transit. Haec autem una est eX praeparationibuS, quas Averroqe .i in siexto suo Collectaneorum diXit hominibus aduenire. EX MO P ,'' non totam materiam fluere, sed humidam substantiam tantum QVenim quanto magis terreum adurit, eo siccius efficit, atque et mobilius: reliquum autem substantiae humidae Ergo in corde quanquam humida substantia augeatur, non
'' '' humidiu, efficitus, sed haec accessio est moment neZ Ax Vςr0 VVm malio membro nihil prohibeat calore accedente eX iecore & corde, ac humido, membrum augeri, humIdius etiam memorum P
p Τ cundum substantiam. uod quasi in tertio Artis medicae sensinus r, cum diXi pCalida quidem S sicca temperies hui dis ac Dieidis ad meliorem statum reducetur. Sed difficile fuit Som-arus
possitoribus diuinare, quid sibi Galenus uolitent eo in loco Npter