장음표시 사용
411쪽
nutam,liquet autem comitialem morbum persaepe eX aliorum membrorum consensu fieri,quare & apoplexiam. Qu.inta etiam Aphorismorum ς0m super his uerbis Hippocratis: si quis ebrius repente obmutuerit, declarat
Galenus fieri hunc morbum neruorum consensu: at hunc morbum seXta ςON SI Aphorismorum declarauit esse persaepe a popleXiam, inquiens: Mutos non tantum eos appellat Hippocrates quibus uoX laeditur, uerum pereXuperantiam quandam una cum illius laesione Omnes quae sunt secum dum electione opera trones, intelligere nos uult. Quos igitur mutos uocat, contingit esse sentientes:sed plerunq; utraq; patiuntur.& talem affectum ipse apoplex iam uocat. Avicenna quoq; in capite proprio huius morbi prima tertii discilicet attoniti inquit: Et cum obstruuntur uenae & arteriae in mea tibiis is a lita' 'spiritus ad cerebrum, ex uehementia repletionis, & sanguinis multitudine,accidit a popleXia:quia spiritus non habet transitum,quare non moratur, usquequo praefocet. & cadit in eo sensius ac motus non secus quam in illo, in quo uenae apopleticae constringuntur. Et haec uidetur etiam sen- In expositi
tentia Hali, ubi dixit in secundo Artis medicae, quod ex subita esstisione 'ς ς ΖΦ materiae super cor, homo potest repente mori. Et prima quoq; Proble- phobi. ULmatum Philosophus ait: seniores stilpor attonitos reddit: ubi uniuersus humor resinitus incubuit , S eX caloris natiui imbecillitate concreuit. Quasi uelit attonitum morbum fieri cum calor in corde innatus debilitatur, & ex eo humor superingruit. Quam sententiam A uerroes tertio Collectaneorum, sic expressisse uidetur: Cum apoplexia sit amissio mo Qi R tus,& sensus generalis ac proprii. Et motus habeat duo principia,Cor,&Cerebrum non potest euenire ratione cordis, quia subito morerentur: relinquitur ut fiat uel ratione obstructionis in cerebri uentriculis, uel inuenis soporariis.Liquet autem quod per uenas,tam eas quae pulsant,quas arterias vocamus,quam quae non pulsant intelligere oportet. In oppositum Galenus in libro de Symplomatum differentiis, declarat quod apo- ς3-3 ante me. plesia sit morbus cerebri uitio proueniens, non tamen dicit quod non possit fieri illud uitium interclusis uenis a corde uenientibus. Eodem Ei modo in tertio de Locis,docet quod fit apoplesia uitio cerebri ut lethar 'e δ' '' 'gus,& phrenitis ac mania, neq; tamen diXit, quin hoc uitium eκ obstru
bione inter cor S cerebrum facta accidere non posset. Rursu S in quarto ca.2.ante me. eiusdem, cum pars cerebri anterior occupatur, sic ut spirandi facultas ut lietur, caros nominatur. Si autem cum hoc, etiam spiratio fiat, difficilis apopleXia est quae plerianque cum sanatur, terminatur in resolutionem. non diXit semper. Apparet igitur uitio cerebri fieri apople-Niam. Sed quod hoc uitium eX uenarum a corde uenientium obstructio
ne fieri non possit, nullibi di Xit,ex his, quos adduXimus locis. Dixit tamen in seundo de Decretis: quo etiam loco prius eum adduXimus, arte-
412쪽
4os HIER. CARDANI cONTRADIC. M EDIC.riis praecisis non obmutescere animai,non stupidum fieri, uidere,& audire , ac uocem emittere ac mouere se, multo etiam minus si arteriis illaesis
praecidantur uel laqueo uenae non pulsatiles intercipiantur. Quin quod plus e si uenis, arteriis ac neruis simul praecisis, nihil aliud praeterquam quod obmutescat animali contingere. Eadem, ut dixi in libello de Pul sim in usu fatetur: & quandoq; sub uesperam cum mane praecidisset, aut eom.1,. colligasset, iugulasse animal. Tertia uero Aphorismorum dixit uertiginem dc a popleYiam fieri cerebro pituita repleto. Sed clarius secunda ςQR Aphorismorum , dum dixit causam a popleXiae cuiuslabet est e,uel cereia bri phlegmone similem dispositionem,aut illius uentriculorum eX pituita repletionem. Quare merito eos arridebimus qui apoplex iam ob cordis detrimentum fieri posse suspicantur. Nam corde patiente illius palpitatio S syncopis superuenit, qua defertur in mortem : non autem a pople-Nia. Sed neq; interceptis uenis tale quicquam fieri contingit, quod pulsatiles nullo modo ab humore obstrui possint. rarissime non pulsatiles. Sunt enim latae adeo ut digitus ingrediatur, locom profundo S calido sitae. quatuor etiam non pulsatiles, duae arteriae, quare obstrui nisi ob nimiam fanguinis repletionem non poterunt. At tunc cerebrum ipsum prius repleri necesse es heumq; morbum consequi quem Galenus inflammationi similem esse dixit. A t si praecidantur aut laqueo intercipiantur tandiu animali superueniente,signum est partem quae in cerebro spiritus seruatur non esse miguam. Si igitur nihil praeueniat,tandem apoplexia corripi animal necessarium est. Sed uereor ne Galenus non omnia simul seX uafa, que a corde in cerebru per collum seruntur simul preciderit,aut ligauerit. Nam uno relicto,etsi uena non pulsatilis sit,quod relinquitur, transfunditur eX uena in arterias cerebri, spiritu S ac sanguis. etenim hoc Galenus in libello de Venarum dc arteriarum dissectione concessit,diuq, dc si regre per unum tantum uas animal seruatur in vita. Sed iam de his non est consideratio. A rabes tamen cum pro neruis uenas legerint, in hunc deciderunt errorem. Apoplexia igitur neq; ab alio membro sit quam cerebro ipso: neq; cerebrum ob uenas interceptas hoc pati potest, nisi laqueo,& omnes simul valide intercipiantur. Sed in Aristotelis Pro-Disses. is,.lib. blematibus, perperam cor adiectum fuerat. Multis igitur erroribus ob
3.tra.Σ.Sui . falsam lectionem Conciliator,& Nicolaus inuoluti deceptiq; sunt. Auer-ς , - rocs causam simpliciter reinc considerauit, sed non ammaduertit, Uenarum tum multitudinem tum magnitudinem, quae nullo modo,nisi manibus ac industria non leui intercipi poterant. facilius plura Occides animalia quam omnia haec uasa strict1m admodum uinculis eXceperis Nam si tria ac tria simul colligare tentaveris, non poteris uenam non pulsatilem quae in medio est ita constringere diligenter, ut nihil eta corde ad
413쪽
LIBRI II. TRAc T. VI. - cerebrum permeet. itaq; interceptio haec,ut ab hominibus fieri potest difficillima est, & a Galeni consideratione remota. cuius institutum est despontaneis loqui apopleXiis.Si autem,ut a natura principium habere potest,fabulosa S commentitia. Sed & hic error Avicennam decepit. Galeni autem sententia quae illis subscribere uidetur in libro de Morborum causis,hoc uult quod interceptiones uenarum cum illae immodice sanguine repletae fuerint, uel animal suffocant, nec est haec a poplevia, sed i catio, uel implent cerebrum apoplexiamq; emciunt, simili in cerebro qualis est inflammatio oborta dispositione,de qua etiam eXponens apho rismum di Xerat. At horum utrunq; plurimum differt ab illa uenarum interceptione, in qua Avicenna & Averroes spiritum a corde ne ad cerebrum deferatur prohiberi putant. Hanc enim eκ eXemplo soporariaruuenarum ligamento obstristarum Avicenna intellexisse palam est.at hec nulla prorsus est: reliquae duae quas Gai. adducit frequenter contingunt. CONTRADIcTIO π I. Cerebrum an possit tumorem pati.
NEq;eX cerebro & pulmone inflammatis pulsus aeque duri ut eκmenyngibus,quarto de Presagiis eX pulsibus,inquit Galenus. Subiicit autem post pauca. Pulmo autem & cerebrum ne scirrhum fortassis cap.s. admittunt.Qtio sit,ut Galenus censuerit cerebri substantiam uere tumorem calidum posse contrahere.De frigido tamen dubitauerit.Et Alexander Tralianus haec habet de Phrenesi loquens: trahit igitur phren1tis ori tib I RI'-ginem e X bilis flauae copia cerebrum occupante :& phlegmonem inibi cum incensa febre constituente, uel in membrana cerebrum uelante cui
- , nomen est. Rasis quoq; in libro Diuisionum dixit phrenesim fieri
in cerebro, sed quia non distinguit inter cerebrum & membranas, est et cap. p. forsan autoritas ambigua, nisi quod in primo continentis dixisset quod fit in cerebro eupresse, S eX sententia propria. Idem etiam iam dixerat eu sententia Pauli. Sed uerba Pauli habemus ab ipso, quae sunt haec: H cap. si. sol Lo.
cφλε μονον- , οτι-- α φυρον θεῖμασεν συsασις ἐν αυτω. Quod est, ' 'β phrenitis est membranarum phlegmon calidum: & ipsius cerebri tumor. lib. 3.e.8 clim ex praeternaturali caliditate cocretio fit in ipso. sic Paulus ipsum co
cedere uidetur. Avicen.dute contra negantes inuehitur, hac ratione:omne quod nutritur ac eXtenditur, potest tumorem pati, nam etiam alagetur. cerebrum aute nutritur & augetur ac etiam eXtenditur, quare cerebrum
poterit tumorem pati. Alia ratio, dicit ossa possunt paci tumorem ut intractatione dentium ostendetur, igitur multo magis etiam cerebrum. In oppositum est autoritas Aetii dicentis: phrenitis est inflammatio mem- librata
414쪽
o 8 HIER. CARDANI cONTRADI C. MED Icibranaru in cerebri cum febre acuta delirium, & mentis alienationem inducens. nec meminit quod sit inflammatio cerebriin similiter infra dums' ' de Catalepsi, & Cathocho agit, dicit fieri sanguine cerebrum implente,' ' Τ non diκit ex cerebri phlegmone. Et de Caro, quod fit eX humoribus frigidis &humidis cerebrum occupantibus. S hoc uidetur uoluisse Gale- Aphor. 2. nus secundo Aphorismorum cum post ea uerba: omnes a poplexiae fiunt uirtute animali non potente defluere in partes infra caput eNistentes,
subiicit: ατοι δεα Φλεγμονω su τινα διαθεαν ἐν πωτω ἰγκέαλω --ςασαν, n τῶν κοιλιων του ἐμπιπλαγενων , προτῶ Θ Φλεγματώδους. Id est, aut propter aliquam dispositionem phlegmoni similem qine in ipso cerebro constituta fit, uel ob ipsorum uentriculorum repletionem ex humidissimo pituitoso humore.Noluit dicere, Dis φλεγμονὴν, id est, propter phlegmonem : sed, δ ια φλεγμονώρει τινα ιριαθε rap: id est, ob phlegmoni similem affectum. ut uideatur sensisse cerebrum phlegm
nem concipere non posse. Serapio etiam non obscurae inter A rabes auto- Imreui ca- Q ritatis, negat cerebrum posse tumorem ullum pati. adducatq; rationem hanc, Quae in ultimo dura sunt ut ossa eXtendi nequeunt,quae in ultimo mollia ac tenacia.Cerebrum autem est tenacis substantiae ac mollis,ideo tumorem concipere nequit. Consistit haec ratio in eXperimentodum res
mollis ac uiscida dicit Serapio diuellitur, diffluit, nec in tumorem potest attolli r ut lacrymae abiectis laricisq; , tale autem est cerebrum. est enim eap. 1. uiscidum si quid aliud in corporeAgregiem molle. Alia ratio Concilia toris: omne quod phlegmone corripitur, ut Galenus docet in libro de cap.3. Tu moribus praeter naturam, S de Inaequali intemperie, sanguine primo uenas habet,aut arterias plenas, post eX illis in eauitates sanguis ererimitur, quod etiam affirmabat tertio Artis medicae: & tertiodecimo Artis ς' ' λη P 'R' curatiuae . at palam est cerebrum non eAcipere uenas,sed esse eNangue, de Animalium historia primo, iuxta Philosophi scientiam:igitur phlegmo- eap. 3. ni cerebrum minime obnoNium est. Ad haec Conciliator dicebat,quod eX superfluorum aggregatione potest tumorem pati, non autem eX in ca λε- in initi- fluxu per uenas. Haec responsio non satisfacit rationi Serapionis quae ua-Diff. .,ὸ ς l. item uideretur CX hoc , mahis posse concipere durum tumorem, quam phlegmonem,quod est directe contrarium Gai eni sententiae in initio adducitae.Nec ista responsio satisfacit A etio. A lii dixerunt,quod potest phlegmonem pati, non tamen tumorem,& est responsio communis. Hi auferunt partes diffinitionis a definito : cum phlegmon sit tumor praeter naturam,ut in libro de Tu moribus habetur. Alii e quibus Gentilis est, diXerunt cerebri primo membranas longe frequentius pati phlegmonem δε alios tumores quam ipsius cerebri substantiam, S hoc etiam Avicennam ipsum concessurum.Sed tamen dicit non demonstrare argu
415쪽
LIBRI II. TRACT. VI. 4os mentum hoc est apostema igitur tumor: quia in igni secro, Graeci Erysi
pelas dicunt, est apostema,& tamen non est tumor.Sed hoc est cotra Ga lenum expresse quarta Aphorismorum,& ideo coincidit cum prima. Et /phor. etiam ut patet ratio Avicennae ad hoc tendit, ut ostendat cerebrum posse intumescere,quia Serapio negabat hoc quod possit cotingere, non autem quod aliena materia no possit in cerebru influere j igitur si ratio A uicenae debet esse cotra Serapionem,erit de tumore,& no de apostemate,sub illo sensu suo nome apostematis intelligedo.Et ideo Getilis danat Avicenna, que tueri nititur.Et quia dicebat quod poterat fieri tumor ratione nutri meti secutus Avicenna:respondeo quod Avicens ratio non ostendit:quia nutrimentu & augumentu,silit ab anima, sed tumor ille fit reluctante uimebri. ideo no sequitur,mebrii hoc nutritur & augetur, igitur potest tumore cotrahere in mollibus etia mebris.multo minus seqtur,quia no consistent cum fuerint inaequaliter aucta.Ite cocesso quod non possit fieri tumor durus in cerebro, aut salte no facilius quam phlegmon,igitur, cu durus tumor fiat sensim & in longo tempore,& ex materia consimili nutrimeto cerebri, multo minus fiet phlegmon. Respodeo igitur quod tumor durus in cerebro non potest fieri,non quia non possit materia ingredi, sed quia cerebrum cum sit mollissimum natura,antequa in scarrhum trasea morietur animal seu homo: & haec est mens Galeni in illo loco. transire enim membrum principale eX uno eXtremo in aliud, stante uita non potest. ut cor ad frigiditatem uel iecur ad siccitatem, uel cerebrum ad caliditatem uel duritiem. cum enim dicimus cor frigidum factum, intelligimus ad id quod prius erat habita comparatione. De calido autem tumore , dico quod non fit res collecta simul. & ratio est, quia hoc fit uenis Sarteriis plenis: & illae sunt minutissimae & sparsae, ideo materia illa spargitur undequaque, Scita totum cerebrum in suis extremitatibus Sin
medio intumescit aequaliter ferme,& ideo diXit Galenus dispositionem hanc esse phlegmoni similem, & non phlegmonem, & tunc homo apo-pleticus cadit. Cum autem loquutus est de cerebri phlegmone, cum ibi rem illam obiter nec eκ proposito tractaret, intelligendum est, de ista
dispositione phlegmoni simili. Et ev hoc patet cur hi qui es hac dispositione cadunt in apopleXiam, nullum pene antequam cadant sentiunt detrimentum . nam cerebrum aequaliter in ambitu suo,& in medio ubi a membranis tangitur, leniter afficitur, inde simul totum adeo laeditur,ut repente priuetur homo sensu & motu. De tumore autem molli dico &Erysipelate, quod possunt fieri,quia sunt tumores hi tales ut alter fiat sensim S ex materia proportionata cerebri nutrimento: alter est tumoreXiguus non dico nullus ut Gentilis: & ideo haec possunt quanquam ra-xo cerebro contingere. Sed Erysipelas magis ledit membranas, & fit sem-
416쪽
io HIER. CA RDANI cONTRADI c. MEDI c. per in superficie cerebri, ideo non potest dici apostema cerebri. apostema
etiam molle cum diuidat cerebri substantiam, celeriter occidit: ideoque Aetius non egit de ullo cerebri apostemate,& recte. Ratio Serapionis est bona, indit enim ad hoc quod non fiat apostema, id est tumor conspicuus S permanens in una parte, nam partes procidunt cerebri ob mollitiem,cum sensu digno tumore inuicem diuelluntur. Avicenna ad contingentiam recurrit, quae res proculdubio lata est. uelut si quis uellet assi mare hominem nasci posse cum iecore in sinistro latere. cONTRADICTIO π II.
Ventriculm an chilo nutriatur. eap.13. Alenus in tertio uirtutum naturalium diXit uentriculum sibi pri- Imo concoquere, inde sumpto ex eo quod concoxit alimento, reliquum aliis membris impartiri.quam sententiam quo ad nutritionis mota QN ' ρ' dum declarauit etiam in secunda aphorismorum,tum etiam Averroes se-e,p., eo . cundo Collectaneoru & Princeps ipse dum dixit occultum aute uentri culi primum nutrimentu quod est in eo tangit, & per ipsum cotactu nu-
rima prim tritur,clarius autem in tertiadecima tertii hoc declarauit.Sed oppositumuEti, pol ie.' habetur tertio de Temperamentis cum daXit,oportet quod nutrit primo trac. i. cap. i. in Uentriculo & iecore ac uenis aliquam traNiste moram : igitur cum chilus non fuerit in iecore,neque in uenis nutrire non potest. adducuntur &due rationes non leues a Iacobo, quarum prima est, quod e X iisdem nutrimur dum sumus In utero matris & eXtra, at tunc nutrari no licet uen-ςyp' 'N p '' ti culuin nisi ex sanguine deducto ex utero niatris per uenam umbilici in iecur. igitur etia eX sanguine dum est e Xtra uterum nutrietur a iecore
deducto. Et ideo si dicis pars interior uentriculi non potest nutriri quia
ad eam non pertingunt uenae eX iecore: respondemus quod si uente non pertingerent interius, tunc non pollet nutriri illa pars S crescere dum infans est in utero,quia tunc nullum allumat cibum. Similiter & ratio Galeni adducta in tertio Virtutum naturaim, quod omne membrii sibi la borat,non concludit,quia a natura diceret aliquis est institutu, ut uentri culus concoquat iecori,ut postmodum mutuam ab illo gratiam recipiat. nam S dentes molunt cibum, S tamen non eX illo tunc nutrititur. Quod si dicas quod hoc no faciunt naturaliter sed a redundate: respondeo quod& uentriculus recipit cibum per motum uolutarium. Alia ratio est,quod eX iisdemmet nutrimur quibus etiam generamur, primo de Semine in- cap. i .in fine. quit Galenus,sed eX sanguine uentriculus est genitus non eX chilo,igitur
j j e tiam eX sdnguine nutrietur. Est etiam au toritas Galeni sexto de Placi 'μ Τ' tis Hippocratis & Platonis dicentis quod omne membrum quod alii praep
417쪽
praeparat totum quod praeparat ad illud transmittit: quare si uentricia lus pr parat cibum S chilum iecori, non retinebit quicquam ex illo.nam ut in exemplo adduci testes pr parant semen glandul , ideo nullum ha
bent alium meatum alio tendentem. Pro prima tamen opinione adducuntur etiam tres aliae rationes, prima quia si eX sanguine etiam nutrire
tur, nutriretur a chilo & a sanguine, quod esse non potest. ad hoc respon deret aliquis quod a solo sanguine nutritur pars interior uetriculi & nul lo modo a chilo. Secundo sequeretur quod natura mitteret chilum a ueri triculo ad iecur per easdem uenas,per quas sanguinem traheret. Respondeo quod hoc argumentum potius concludit oppositum, nam si uentriculus nutriretur a chilo, idem nutriretur & a sanguine &a chilo. Dico igitur quod uenae quae nutriunt uentriculum, non sunt illae quae eXugunt chilum, sed chilus transmittitur prius in intestina ibi a iecore
exugitur per uenas mesaraeas, in intestina non in uentriculum terminatas. Tertia ratio est quod uacuum a uacuo traheret, nam cum uentriculus est uacuus traheret a iecore ut nutriretur, idem contingeret ipsi
iecori. Sed hoc nihil concludit, nam posset trahere ut diXi utrunque membrum uicissim, sed diuersis modis, uentriculus a iecore per uenas portae fundo illius insertas, & iecur a uentriculo per intestina. Ita quod ab intestinis trahat per uenas messeraeas. Sed hoc esue non potest, cum intestina careant uirtute attractiva. Ideo quamuis ad hoc dictum sit, quod intestina habent uirtutem attractivam naturalem, & si non trahant per ullos, attamen mens Galeni primo de Symplomatum causis
est quod iecur per uenas illas a uentriculo ipso non ab intestinis sine alio 8'R Zmedio trahat. Quamuis igitur dissectio non ostendat uenas illas in partem interiorem penetrare, eA tribus tamen cognoscimus argumentis:
primum quod in hora famis fit suetio a iecore per illas ab ipso uentricumlo: Secundum quod pars interior uentriculi rubet: tertium quod ut dictum est, uentriculus e X illis nutrimentum suscipit dum intans est in utero. quia aliter interior uentriculi pars nutriri non potest. Accedit quod bilis a teore reiectatur ad uentriculum per has. Sed alius diceret quod per intestina ascendit, motu naturae contrario, sed propter Impulsum.Solet adduci argumentum quod post mediam horam ab assumpto cibo cessat semes, & nondum est genitus sanguis nouus, igitur uentriuculus ex chilo assumpti cibi nutritur. ad hoc responderet aliquis quod ista non potest esse ratio, quia pars quae nutritur est fundus uentriculi, a chilo: sed fames sit in ore uentriculi, quod est elatius palmo ipso fundo. imo eX hoc sumitur unum fundamentum quod uentriculus a chilo non nutriatur, nam uenae pertingunt ad gulam usque a quibus illa nu-ff et tritur
418쪽
4I2HIER. CARDANI CONTRADI c. MEDIC. tritur.Sed ab hiisdem nutritur S uentriculus a quibus gula, igitur uentriculus a uenis nutritur. Neque potest gula cum ei non haereat chilus achilo nutriri. Scimus etiam quod fundus uentriculi habet sanguinem& uenas, S hoc etiam Vestialius in sua dissectione testatur, sequeretur
iij. hν όh ' igitur quod nutriretur sanguine simul & chilo. Hoc idem uidetur Ga
lentis concessisse dum diXit iecur trahere a uentriculo chilum per uenas: 3.uirtu. natu- & non diXit per intestina. Et Princeps etiam tertiadecima tertii dum derali ς IJ, n im sanguinis uomitu qui sit ab erosione uentriculi agit. Neque est uerisimile quod tota interior tunica erosione corrupta sit, ad hoc ut sanguis eXtrae. .cap.ri. eXteriore euomi possit.Sed haec parum referunt, nisi esset quod si Galenus uult, quod uentriculus eX chilo nutriatur, cur dat olera & quae habent subducere uentrem in initio cibi ut etiam recitat de Telepho gram-ς-p I'- matico& Antiocho medico, qui ambo olera tu prandio primo sumebant.& secundo de Alimentis omnia quae aluum subducere possunt &corruptioni obnoxia sunt, ante alios cibos sunt sumenda. etenim ipsa facile descendent, & uiam aliis cibis munienti eXemplumque uidetur esse id de quo nuper egerat, malum persicum.& in tractatione de cappari, eap. 3 . quod magis medicamentum esse uult quam alimentum,anquit, Vti autem oportet eo ante alios omnes cibos. & rursus de sycaminis postquam idem ferme quod nunc diXi praeceperat, inquit: neque hi ordinem cibo- 'p'' ' rum ignorare uidentur,cum recte in quibusdam illum observent, ut cum radiculas litias & foenumgraecum eX garo sumunt, post haec maluam &fol. ,. betam S alia id genus olera cum oleo S garo.Et in sexto de Tueda fani late,qui biliosum habent uentriculum,cabis alu una deaicientibus utantur ante omnes alios, ut malua ct oleribus eri oleo &garo. erat exemplum de
δῖ rhetore secundo de Alimentis, atq; alio cui eX consilio Galenus talia dedit ante cibum aut prohibuit. diffuse autem haec ibi tractat nescio, si cura est habenda uentriculi,quomodo eX his non ad senectam quam primum
dilabetur,ubi eX chilo nutritio sit.Dicunt quida hoc solisi in cibis quς aluusubductit agendu:sed cum quotidie id Galenus consillat,difficile est hanc
tueri opinione.Omnes in re tanti mometi cogitet.unu scio,qubda carnis esu incipere magnu uentriculo auXiliti affert. talia igitur quae aluti molliat raro accipere oportet. 13a post ualidiores cibos sumpta totii corrupticiunde melius est minore iactura ferre. Nutritur aute interior uetriculi tunica cibo,sed ab ipsis uetriculi uenis in sanguine trasmutato.ob id cu uentilis etia gulae comunicei,gula & ipsa magna eX parte a chilo nutritur.indicio est non secus cibo sed aliquanto serius fame eXtingui, ut potu sitim. possunt aute uenae ille sanguinem generare, inquit enim Galenus secudo 'ξ η' de Placitis sanguis primo in uenis quae a uentriculo ad iecur tendunt generatur . est igitur sanguis sed imperfectus, eX quo interior uentriculi
419쪽
LIBRI II. TRAc T. V L qI3 tunica nutritur: stilicet non in iecore, sed ex chilo, in uenis ipsus uentriculi genitus.quamobrem pars illa rubet, simile aliquid habens iecoris calori,quoniam in substantia neq; eN toto absimilis est. Ad Galeni autoritatem in libro de Placitis Hippocratis, intellige quod non transmittitur pars alio, sed bene potest retinere pro se, ut in exemplo de Iecore, quod
nutritur sanguine, quod sit eX eo quod defertur eκ uentriculo & intestinis, & in reticulari pleXu cerebri, nam palam est uenas pleXus illius fanguine nutriri,& tamen dicit quod praeparant nutrimentum cerebro.cONTRADICTIO π III. Herilicarum an duo genera tantum.
Alenus primo de Naturalibus facultatibus,ponit quinq; genera liti cap. i.
midorii quae non sunt humores: primia,quod in uasorum eXtremis continetur: secundum quod dispergitur, uocaturq; apud Auicennam rosa: tertium quod adiungitur: quartum, quod agglutinatur: & quintum quod assimilatur. ostendit autem tria haec ultima genera inuicem differre, quasi manifeste aliis primis duobus tum inter se, tamen ab aliis differentibus. Nam dicit cum λsim morbus sit in quo corrumpitur humor agglutinatus non autem assimilatus: in mirarαρκα autem adhaerens,& nondum agglutinatus: uerum tabes,& ατροφία eX quolibet horum generum consumpto fiunt, ut septimo Artis curativae,& in libro de Tabe, tum etiam in primo Prognosticorum edocet: ideo & humido com.ult. rum genera quinq; praeter humores, S totidem hecticarum esse uidenatur. At Avicenna ponit tantum quatuor genera humidorum praeter hu- priit a primi, mores, tria tantu hecticae genera hoc e Xemplo claro ea distinguens. in lucerna est oleum,quo lucerna repleta est: est oleum quod iam in lacinio prima quarti imbibitum est,est ipsius licinii humidum,proprium quo licinium conti xrδct 3 cap.
nuum est atq; unum. clim in oleo lucernae agnis accenditur, fit species ei thos in prima hecticae: cum in oleo imbibito secunda: cum iam ardet licinii proprium humidum tertia. At decimo Artis curativae dicit ardentes huius generis,nisi prius mors occupet, in hecticas primo,& pdst in marasmodestranseunt. Post clarius etiam duo tantum illius genera esse declarat, dicens: Nam primum huiuscemodi sebris proprium humidum ex quo nutriuntur partes invadit: hinc uero ad carnosum genus transit, quod circa tamen fibras tum mebranas quae solida sunt nostri corporis membra haeret. ita deinde ipsas solidas depopulatur. docet autem has partes carnem membri uocari posse. Atq; in his uerbis magnus quidam uir deceptus est. Paulus in hoc sensu duo genera tantum constituit,hecticam quae cu- lib.2.cap. 31. rationi cedit, & marasmum insanabilem. uult autem primum genus ali-
420쪽
I ΗIER. CARDANI CONTRADI C. MEDI c. quando sponte oriri, aliquando eX febribus ardentibus. Sed hoc ad caua
tib -ς λα in fam pertinet, non ad febrium hecticarum species. Quam sententiam ui- lib.,. ea. 93. in detur sequutus ad unguem AI e Nander Trallianus, ut nulla ex parte ab princi p. hoc discrepet. Actius tamen eX Graecis quatuor illius genera docuit: primum, inquit, cum calor febrilis eliquat & resiccat substantiam in partibus uelut ev humore Concretam , ut pinguedinem ac carnem deinde proprium humidum consumit eX quo corpora nutriuntur, quod circumfusum sane atq; dispersum est instar roris circa omnes animalis partes. hinc uero ad carnosum genus transit, quod fibris ac membranis quae solidae sunt animalis partes circumiacet. quod fanc discindentes coqui abiectis membranis ac fibris tollunt. FXactum autem eius complementum in
hoc est; si ipsa solida partium similarium iubstantia siccior facta est : atq;
tunc tabida febris nominatur. primum igitur in humido carnium,secundum in humido quod solidorum concauitatibus inest, nondum tamen illis adhaesit,tertium in carne ipsis,quartum in humido quod iam agglutilib.*-ς pQst natiim est solidis: uocaturq; hoc genus tabes. Ioannes Damascenus quOP 'S'r niam Arabes omnes sequuntur tria illius genera docet. inquit enim,humor quadrifariam in nobis continetur in uenis & arteriis, quo succenso putrida febris exoritur: in uacuis partibus membrorum,quas Graeci πόρους uocant, hoc succense sit hectica primi generis: sin humidum carnium secundum genus, quod μαρασμός : sin humidum solidorum proprium,
tertium genus quod μαρασμωδης a Graecis appellatur Avicenna in hoc
a Graecis differt, quod ipsas tres species distinguit humidi ipsius ratione,
non partium aut solidorum.& sic cogeretur quin q, efficere. Verum, cum accenditur in humido, quod adhuc est in ore uenarum hectica est: quia primo non est eX certo humoriS genere: secundo, quia lenta: tertio,quia consumit corpus, illud proprio priuans alimento:quarto,quia illico trans it ad humidum sparsum. Tertii aute generis hecticae Avicennae,quia aliqua do constat calor febrilis in agglutinato humido,sed nondu assimilato: aliquando autem in assimilato dias iteru erunt species,quarum prima erit sanab1lis,etsi admodu fgrc:secunda,prorsus insanabilis,aut sors an quispia, neq; primam sanari posse affirmaret, clim Galenus solidam partem sicciorem ex humido proprio factam,nolit posse restaurari. Vertim hoc indiscussum relinquatur. nam consumpto quod continetur in meatibus humido,curam edocet in septimo Artis curativae libro, consumpto qUod assimilatum est,cura est impossibilis, diNit. de eo autem quod agglutinatum est, nondum tamen assimilatum, non satis aperte locutus es eXistimo autem fanari posse, quia dc ratio ostendit,& quia duos nobiles in nostra ciuitate alterum de Casaie,alterum de Roma,sanatos ita uidi ac im- Pinguatos, ut multis etiam postea annis superuiuerent. u. t non iam suerit transm