장음표시 사용
31쪽
ornatum pulchritudine sed ipsum ori amentum illius si uera fatenda sint
decentissimum. Talis mihi uidetur faetus primus homo tum corpore tum anima, omnium quotquot sunt fuerunt uepraestantissimus. Nos enim ex hominibus gignimur,illum uerd deus condidit. quanto aute melior autor, tanto etiam opus melius:quemadmodu sane quicquid uiget senescente melius est, siue animal siue plata siue fruetus, siue aliud quid ex his qus naturacsitincti itaqν par est illum recens creatu hominem robur fuisse uniuersi no istri generis postet os uerd eius non ita uiguisse,degenerantibus usep formarum 8c uirtu successionibus: quod quidem S in plastam 3c in pidiorum arte uidi fieri. deteriora enim sunt quae exprimuntur ad exemplar propositu. quod si haec ipsa imitetur plastes pictor ue,multo magis degenerant:quipape longe remota a principio.simile quidda in magnete spe turinam qui e ferreis annulis ipsum tangit,haeret tenacissime:qui ured hunc deinceps, minus. pendent tamen Sc tertius a secundo, Sc quartus a tertio, & quintus aquarto, Sc alii ab aliis per longam seriem una ui trahente continente , sed
non eodem modo. Semper enim quo longius absent a principio laxantur, eo quod remittaturuis attra storia, nec iam pariter astringere ualeati Tale
quiddam δέ humano generi accidisse uidetur, per singula secula succedesiis bus exilioribus 8c corporis Sc aninas uiribus ac qualitatibus. Quod si principem illum nostrum, non tantum primu hominem, sed & solunt mundi ciue dicamus dicemus uerissimcierat enim domus es mudus 8c ciuitas, haud ' quaquam manufaeta ex modo creata saxorum lignorum* materia, in qua tanquam in patria securissime habitabat, alienus ab omni metu, utpote diis gnatus dominatione reru terrestri . miidadus caeteris mortalibus animahlibus, ut domino doctis obedire aut coactis:pacate , uiuebat in iucun ditatibus innoces. quoniam aut omnis legitima ciuitas habet instituta sita,
necesse erat mundi ciues uti institutis cum toto mundo communibus. Ea sunt redia ratio naturae,quae ratio magis proprie cognominatur ius, lex dio uina, suum culin ita ut debetur 5c conuenit tribuens. huius ciuitatis ac resis
publics oportebat esse quosdam ante hominem ciues, qui merito dies posisent magnae urbis ciues,amplissima pomoeria sortiti ad habitandum, & asi scripti in ius ciuitatis maximae persectissimarcp. hi uerd quinam alη possint
esse, quam rationales diuinae naturae, partim intelligibiles incorporeaeq3, partim non sine corporibus,quales stelis sunt. cum his conuiuendo & cotiloquendo, uerisimiliter in felicitate sincerissima degebat ille cognatus summi regis recens in lucem proditus:qui plenus largilainio spiritu diuino omnia tum dicere tum sacere studebat ad placitum patris regis. sui, sequens esus uias eisdem uestigiis,qua uirtutes uia publicam munitit: per quas uias solis animabus fas est incedere,eum finem asse stantibus, ut tandem reddantur genitori deo similes. At* ita primi hominis utraq3 pulchritudo in coroporis quam animae,& si multo insta ueritatem,certe pro nostra uirili, quantum seri poterat,di sta est.Posteritas autem hiusdem ideae particeps, neces sario tametsi obscuras, seruat tame adhuc formas cognationis qus sibi cum patre illo intercedit. cuius nam cognationis omnis homo iuxta metem diis uino uerbo est cognatus,beais illius natunae sigillum siue particula quaedL siue
32쪽
Rue splendor & quasi radius: item mundo uniuerso iuxta structuram coris
poris.est enim contemperatus ex eisdem elemcti terra,aqua,acre, i e, singulis portionem suam conferentibus ad supplementum materiae sufficienistissime: eam oportebat sumere opificem, ut fabricaret hanc uisibilem imaginem. prsterea in omnibus moim dictis regionibus tanquam in domesticis cognatisin uersatur locum loco mutans,ia alias alid se conseres, ut proprie
dicere liceat homine esse omnia, terrenum,aquaticum, uolucrem,caelestem. quatenus enim habitat & ingreditur in terra, terrestre est animal quatenus urinatur,natat, S saepe nauigat aquaticum. cuius rei testes sunt naucleri, negociatores, purpurarum captatores, caeterorum conchyliorum at* pilatum . quatenus aute sublime in pensilibus degit coenaculis, merito dici potest acricola.atin insuper caeleste, propter principe inter sensus uisum, quo solem adus p S lunam caeterarum. stellarum tum erraticam tum fixarum singulas evadit. Perpulchre aut &impositio nominum assignatur prismo homini. ad sapientiam enim Sc regnii pertinet. at ille sapiens est suimet, ipse discipulus&doctor per dei gratiam, & insuper rex quo Φ. Decet austemccctorem ut appellet unumquecpsubditorum. eximiam iterd oportet fui fie imperandi uim in primo illo homine, quem accurate formatum deus secudo post honore dignatus sub praefectium sibi, rectorcin aliarum rerum omnium constituit. quandoquidem etiam tot seculorum pos critas eius, cuanesccnte iam per tam longum spacium genere nihilominus adhuc bruistis dominatur,seruans tanquam scintillam principatus & potentiae haereditariae. Aitioitur scriptura, omnes animantes a deo adducias ad hominem,
ut uideret quas hic appellationes singulis inderet. I non quod dubitaret. ignotum enim deo nihil sed sibi conscius quod rationalem in mortali natui:m secerit suapte ui mobilem, ne ipse esset utin particeps. itaq; periculum B ciebat iam noti tanquam praecepto insitum ei habitu excitans, & ad contemplationem operum suorum prouocans, ut eis ex tempore nornina imo poneret,nec impropria nec inconuenientia, sed diserte rerum proprie intcs exprimcntia. cum enim rationalis natura etiamtum pura maneret in anima, nullo tutinante languore alit morbo,aut assiectu, puriso uteretur tam cors Porum quam rerum imaginationibus, non aberrabat a uero dum nominaeis inderet, apposite significatis applicando, ut ad primum uocabuli so isnum mox natura cuiui in intelligeretur. tantum omnigenarum uirtutum
inerat homini, contendciati ad ipsum finem humanae felicitatis. Verum quia nihil est in rebus genitis firmum, scd omnia mortalia necessarias inuotationes admittunt, oportebat & primum hominem experiri aliquam inis selicitatem. ut autem obnoxius uiueret occasio fuit mulier. donec enim sinis Ius erat, similitudine resercbat creatum mundum & dcum, gestans utrius, que naturae ranas expressias in anima, non omnes, sed quotquot carum mortalis ipsa capere poterat. ubi uod formata est dc mulier, csi spicatus geromanam speciem Sc cognatam formam, gauisus eo spcetaculo, & accedens eam complexus est at illa cum nullum animal uideret sibi similius, libenter eum resalutauit, & reuerenter. deinde superuenienS amo tanquam unius
animalis duo dimidia prius distantia collecta tunc in unum coaptauit, indita
33쪽
indita utrim cupidine gignendi similem prolem per mutuam consiletudi
nem .ca cupido etiam corporis uoluptatem peperit. Vnde est origo iniquistatum prsuaricationumw omnium: quando talis uoluptas mutauit morialem & intelicem uitam beata immortalit. Viro autem adhuc solitariam uitam degete,necdum formata muliere paradisus a deo plantatus dicitur, nostris his nequa* similis. nostroru enim inanimata sylva est arboribus pleona omnigenis, alijs semper uirentibus ad amoenitatem perpetuam, alqs primo uere pubescetibus ac germinatibus. rursum alius mites Micitus in usum humanum serentibus non modo ad necessitatem, sed & ad superfluas uos luptates uitae delicatioris: alus dissimilem, qui neces Iario seris relinquitur. at dei paradisus animatas omnes arbores habet ratione* praeditas, quarusruictus uirtutes sunt Sc incorruptus intellectus at sagacitas, quid turpe sit quid honestum diiudicans. adhaec uita sana&incorruptibilitas,&quicquid est simile.haec autem philosophia per similitudines magis quam prosprie loqui uidetur.arbores enim in terra nec unqua prius natae sunt, nec nascituras est credibile, uitae aut intelle fius seraces. sed ut puto subindicatur, per paradisum quidem principalis uis animae, quς est plena ceu plantis,ins
numeris opinionibus per arborem autem uite, pietas inter omnes uiri rescininentissima,per qua immortalis redditur anima: sicut per dignotionem boni inali , arbitra prudentia, quae discernit res naturaliter contrarias. his ceu terminis in anima politis, deus tanquam iudex considerabat utro cliet propensior:& postquam uidit eam vergere ad calliditatem, samstitate pietate , posthabita ex quibus immortalis uita prouenit, merito ciccit pulsem e Paradiso in exilium, prscisa omni spe reditus propter cius erratum dissicile sanatu & in curabile quandoquidem etiam deceptionis occasio n5 mcdioacriter fuit culpabilis,non dissimulanda hoc loco per silentium. Fertur antia quum illum ueneficum & terrigenam serpetem humana uoce usum esse. is olim conditi ante omnes uiri uxorem aggressus, opprobrauit ei stirpiditatem & numinis reuerentiam nimiam, quod cunctiando procrastinaret caropere Mictum aspectu speciosissimu omni um,gustii uerὼ suauissimum: ada
haec utilissimum, quippe cui uis insit dignoscendi bona & mala. ibi mulier
propter mentis inconstantiam inconsiderate assentiens, gustatum pomum uiro communicauit. itaw ambo repente ex innocentia una plicitate mos rum in calliditate mutati sunt. Id indignc serens ille pater mercbatur enim iram iacinus,quandoquidem neglecta uitae immortalis arbore,hoc est uiro tute absolutissima,unde longaeuam ac beata uitam carpere potuerant, bresuem mortalemin, non dico uita sed lcmpus erumnosum praetulerant pc nae nacritae sententiam cis intulit. Sunt autem haec non figmenta fabulosa,
qualibus poetae ludunt & sophistae, sed fieturata documenta, ad allegoriae
scrutationem inuitantia per latentes coiceturas. quas si quis sequatur ut decet, serpentem haud absurde uoluptatem subindicare interpretabitur: prioinum quia pedibus carens pronus uentre nititur: deinde quia terrae glebis Pro cibo utituri tertio, quia uenenum gestat in dentibus, quo solet morsos tollere. Quibus omni b. malis obnoxius est homo uoluptati deditus:quipape qui aegre caput attollit, grauatus depressus , subuertente supplanta,
34쪽
tein ipsum intemperantia.Vescitur quoq; non cibis caelestibus quos sapietia uiris coni latiuis per sermones oc opiniones porrigit: sed his qui quo tannis e terra proueniunt unde ortae ebrietates & cupeditaarai gulosim apis petitus uentris, postquam audita totu hominem dedideriit hitiusmodi studio ea quoin quae sub uentre sitit excitant, & in furores quosdam erumpere iaciunt qui enim coquorum & popinariorum laborem abliguriunt attacti caput nidoribus ex condimentis exhalantibus participes huius turpitudinis fieri cupiunt. S ubi quis sumptuosam mensam uidcrit, toto corpore in apposita irruit, dat in operam ut expleatur omnibus, hoc solum speetas, ut nihil e tanto apparatu sinat reliquum. Quamobrem no minus quam serpens in suis dentibus uenenum circumfert. hi sunt enim insatiabilitatis mi, nil 8c operaiij nihil non ad cibum secantes conterentes*: qui primo linguar d iudicandos sapores offeranKdeinde gulae. Est autem immoderata ciborunt conoestio lethi sera naturaliter 8c uenefica utpote concoctione priumultitudine non admittentibus quae inaesta sun quando addutur alia suis per alia priusquam priora digesta sint. Vocem autem humanam serpes emi sisse licitur quia plurimos sui studiosos propugnatores in uoluptas habetiqin defensione huius suscepta,nouam audent asterre doctrinam, tribuetes ei potentia in rebus omnibus magnis ac paruis abscp ulla exceptione. qualido & primi maris foeminaew congrcssus sequestram habent uoluptatem,& geniturae abscp hac non perficiuntur. rum quae genita sunt nullius prius
consuetudinem affectant quam huius,quippe gaudentia uoluptate, cotrarium uerὰ huic dolorem aegreserentia. 'uapropter plorat infans recens editus nimiru dolens propter fitilus. nam e calidissimo loco uuluae,in qua lonbens indicium .sestinat enim,ut aiunx ad uoluptatem, tanquam ad maxime necessarium S cuncta complectentem finem omne animal, priccipue hosino. Nam reliqua per solum gustum & genitalia frui hac expetunt, homo per alios quocp sensus,quicquid spectatu audituw delectare potest conse,ctans auribus atin oculis. Quin 8c alia dicuntur in laude huius assectus plurima S quod sit animalibus familiarissimus atq; cognatissmus. Verum satis sint exempli causa iam dicta propter quae humanam uocem serpes emississe uisus est. ideo, ut puto, Moses etia in legibus quas priuatim scripsit de animalibus quae sint cibis apta,quae non, maxime laudat eum qui uocatur ophiomachus.Est autem reptile subnixum longis cruribus, quibus a terra pro ingenio suo prosilit Sc sublime fertur,quemadmodum caetera locustas rum genera. nam hic ophiomachus nihil aliud mihi esse uidetur, quam temperantiae symbolum, quae implacabile abscp ullis induciis bellum gerit cuuoluptate atin intemperantia.altera enim Migalitatem, parsimoniam, tala necessaria subrigidam honestamin uitam eximie complectituri altera opes rositatem sumptuositatem , quae lauticias deliciasin afferunt animae at*corpori & uitam reddunt obnoxiam, morte molestiorem his qui recte L. Piunt. Caeterum uoluptas suas praestigias ac fraudes uiro non audet admoliri,sed se in & per hac illi idi admadu apposite efficaciterin. in nobis
35쪽
enim quasi uir inmeias,sensus quasi scemina. Voluptas uero prius appellat perientat* sensus,per quos id quod principale est mentem illicit. Postquaenim singuli sensus eius uenefici is subie, ii sucrint adhibescentes his quς offeruntur,coloribus figuris uariis uisus,iaecum concetibus auditus,sepooriam suauitatibus gustus, exhalantium uaporum fiagrantiae odoratus, acceptis his donis tanquam fimuli asserui ea ueluti dominae ratiocinationi adouocatam adhibendo suadelam ne repulsum ulla in re patiantur. Ratio porta inescata in Q ex regina iacita subdi ta, Sc serua ex domina, & exul ex cive, mortalis fit quae immortalis antea fuerat. Omnino em scire oportet, quod. uoluptas tanquam lasciua meretricula amatorem appetit, quaeres mi pri c5ciliatores per quos illum ceu hamo capiat. sunt aute huius cupidinis seque .stri sensus quos post* inescarit, facile mente subiugatique res externas instia admittat, illis internunc is & ostentantibus singularii formas, & ei suuameetiim imprimetibus. nam cerae similis,recipit per sensus imaginationes, quibus apprehedit corpora,quod per seipsam no ualet, aut ante dixi. Continuo autem mercedem uoluptatis habuerunt, qui primi sese in seriti tuten dediderunt molesto huic morbo & insanabili: mulier quidem uehementes dolores parturitionis,& in reliqua uita continuas tristitias, praesertim ii gignendis educandisq; liberis,aetrotis sani sin in prosperitate 8c aduersitate. degetibus,quominus libertate seueretur, uitae socium agnoscens pro duo, cuius mandata exequi nccesse habeat. uiro item pro parte sua labores reas clandi sunt propositi,sudores o cotinui, ut acquireret necessaria uicqui.'ost terea mulctatur ubertate terrae spontanea, quae prius absq; agricolae opera arte* sertilitate didicera iam uero inexhaustis laboribus succurredum est inopis, ne fames internecione assci at.Opinor enim quemadmodus l&luna perpetuo luce ministrant semel iussi in rerum primordio, & diuinu mandatu indesinenter faciunt,non ob aliam causam cp quia malicia procul te minis caeli exulat. eo de modo terrae quoip latifundia seligi sera sine arte cua racp agricolam latura suis te ingetes rem copias annuis prouentibus . nunc
aut perennes illi sontes dei gratiam retenti sunt postst coeperunt uitia maaiores Φ uirtus prosectus sacere,ne in indignos profunderetur beneficetia. Ilain debuerat humanu genus si poena par culpae Iueda esset omnino deleari propter tanta erga benesectore seruatore F deu ingratitudine. at ille suo
Pte ingenio clemes,miseratione uindicta moderatus est,genus quide manere sinens,uictu aut non aeque ut antea praebens,ne duobus malis accedentibus, octo saturitate* proni ad uim δέ peccatu fierent.Talis erat uita innoceter ab initio simpliciterin uiuentili: talis item postst uirtute posthabuerunt uitris a quibus abstinendu est. Licet porro ex superiore de mundo cddito narratione alia quoin multa nos discere praecipue quiniu res omnium pulcherrimas Sc optimas. primum esse & praeesse numen, ne nos saltant impin: quoru ali j dubitarunt, ambigendo an si Calii uerd his audaciores persei stafronte negauerunt essse, sed uerbis tantum odo celebrari ab hominibus per figmenta tabularii ueritatem a diibrantibus. Secundo,deu unu esse, ne fallamur a multorii deoru as Ierioribus:quos non pudet deterrima reipub. spes ciem ex terra in caelum transtare uulgi potetiam. Tertio sicut iam dictum
36쪽
est,nundum elia factum aduersus eorum opinione qui eum insed tam sempiternum* esse contendunt, nihil deo tribuentes amplius. Quared hune ipsum creatum mundum esse unum,quado oc unus eius opifex est, qui hao unitate opus suu simile sibi redi idit, ad cuius uniuersi perseetione usus est omni essentia.integrum enim non esset nisi compactum & constitutu suis, se ex omnibus partibus. nam non desunt qui credant plures mundos esse quidam etiam infinitos ipsi carentes fine modoq; ignorantiae Sc ad uerita tem indociles:quos nossit cauerein bonum est.Quintd praeesse mundo dei prouidentiam.semper enim autor curam gerit operis sui communi necessaria* lege naturae:quemadmodum & parentes curant suam progenie. Hse quicun* non tam auribus quam cogitatione mature perceperit, & in aniamum suum mirandas omni. sti dio petendas species impresserit: Es e deupraeesse rebus,&hunc unum esse qui uere sit,&ab ipso mundum condiistrum credi oportere,eum* ut dieium est unicum hac unitate autori suo stmilem: postremo nunquam non gubernari eum ab opifice suo: is beata selicem , uitam a mirus est decretis pietatis diuinis formatus.
T persecti simi caeli Sc omnis eo ii militia. Postquade mentis sensus. generatione dudum dixit nuc ex utroqν persectionem mandat literis.Sed nem mente indiuiduam, ne F sensem particularem perfectu esse
ait uerum ideas: alteram mentis, alteram sensus . Tes ste quidem mentem caelum, quoniam intelligibiles in eo sunt natura uocatasensum ured terra, quia con
stitutionem corpori similem & ferme terrenam sen sus sertitus est.Ornant autem mentem quidem intelligibilia incorporea omnia:sensum uero corporea & qus cun* si nobilia. Et copleuit deus ille sexto opus suum quod fecerat.J Rusticanae simplicitatis est putare, sex diebus aut uti* certo tempore mundum conditum: quia totus mundus uicissitudo est dierum ac noctium, qua solis motus simer terram subterracpmeantis necessario conficit.Sol autem pars caeli ce'setur, ut fitendum si te pus posterius mundo esse quippe quod mussi est esseetiis. nam caeli motus dicauit naturam temporis.Ergo cum audis: Compleuit sexto die opera, intelligere non debes de diebus aliquot, sed de senario persecto numero, quia primus in tres partes aequales diuiditur, dimidia tertiam, sextam, &'ere aequilateris duobus costat, bis tribus.binarius quidem & ter narius exocedunt iuxta corpus aequalitatem alter materiae imago,quae diuiditur seca ur* tanquam mortalis alter uerὀ solidi corporis, quod iuxta triplicem di Uensionem potest diuidi. quin & organicorum animaliu motibus cognaatus est. sic cim organicum corpus natu est ut suopte ingenio moueri queate e a Pro
37쪽
prorsum, retrorsum, sursum,deorsum, dextrorsum sinistrorsunt te. Vuli igitur indicare propheta, tum mortalia, tu incorruptibilia genera ex proprii a constitisse numeris,mortalia ut dixi senario meties, beata uero & felicia se plenario. Primu igitur septimo die requiesces a mortalibus operibus, alias diuiniores sermationes incipit. nun* enim deus operari desinit: sed sicut propriu ignis est urere,& niuis refrigerare: ita dei quoin operari: idcp mulato magis,eo quod ipse at aselia rebus omnibus operadi autor est.Reetes isne dicitur Quiescere feci .no Quieuit. quiescut enim quae uidetur operari. ipsa no agentia.at factor ille no quiescit.ideo subinfertur, iniescere fecit quae exorius est. JQuaecun* enim nosticis artibus fabricatur, ea semel absoluta stant manetin. at qus deus perficit sua scietia,mouetur denuo. fines emeorum alioru sunt principia: ut diei finis, noctis initiu.menses quo & ano nos desinetes initia sequentiu cogitare debemus. itide dum alia corri unatur gignuturalia:& dii alia gignuntur,corrupuntur alia: ut uere dictum sit, perire nihil eoru quaesenerata sunt sed aliud accedens ad aliud, alia se a
repraesentatigaudet aut natura septenario. erraticae septe sunt in contrariunitetes quotidiano caeli cursui. ursa septe stellis c5pletur,commerciorinc5o sociationis hospitalitatis in hominu causa praecipua. mutationes quocpsu nae sinsulis septimariis fiun*ssideris rebus terrestribus familiarissimi: quod uascu* in aere mutationes operatur, maxime iuxta suas hebdom darias guratioes efficit mortalia certe ut dixi omnia quae diuinius principiti caelitus sibi c5 trahunt iuxta septenariu mouetur salutariter. Quis enim nescit infantiu septim est iu selices partus: si uero tepus uteri producatur in mens semodiauit plerostponanes infelices ratione quom alui in homine ab lui primo septento,quado iam idoneus est intelPres usitatoru nominu ac ucrabor rationalem habitudine sibi coparans item sequenti septennio ad summam persectione peruenire nimirii ad potentia pro medi sui similem : id
quod accidit circiter annuaetatis quartumdecimum. tertium desiide septennium incrementi finis est. nam ut hi priniu supra vigesimu annum augetur proceritas hominis: quod tempus a multis uocatur aetatis maturitas.aninis
quide bruta pars septifaria diuiditur,in quin stasus. 8c uocis instrumenatum & genitale uim suis membris insita.Item corpora motus septem fiant. sex pro ratione membroru in orbe septimus.septe ite interiora uiscera, stoisimachus,cor lien,iecur, pulmo renes gemini. totide quo membra corporis,caput, ceruix,pcetus,manus,ucter, inguen, pedes. cbete principalis pars hominis septe habet sotainin oculos duos, totidem aures nares*,os septimum.septe sit ni Sc excrementa,lacryma mucus,saliua, genitura, quaecp pergeminas corporis cloacas derivantur, sudorcp totius corporis. in morbis sanh septimus dies maxime iudicat: Sc mulieribus mestruae purgationes ii septimu diem protenduntur. quin sc ad utilisssimas artes uis huius numeri perueni*scilicet gramaticam 8c musica: quadoquide in gramatica uocales optimae elementora potentissmae* septe sitiat: & in mulica lyra chordarii septe, praestantissima est instrumentorii serme omniu: quoniam harmonias m ratio, quς quide in inclico geliere pulcher ima est,in hac conderatur marcinae. tonora quot septe sunt discrimina,acutus,grauis,circvflexus; asper,
38쪽
tinuis ogus breuis.& primus numerus nascitur ex persecto id est senario,
&unitate. praeterea iuxta quanda rationem qui intra denarium sunt numeri aut gignunt eos qui sunt intra denariu, aut gignuntur ab cis,aut utruncp.
at septenarius nec gignit ullum eorum nec gignitur a quoqua, quapropter in suis sabulis Pythagorici cuid semper uirgini sine matre natae assmilant, quia & illa nec partu est edita,nec un* pariet. Ita* quiescere fecit die septiis niti ab operibus suis quae fecit. Jld aut sic intelligendinmortalia genera tum deus cessat fingere, cu incipit facere diuina, dc septenarii naturae familiaria. id ad mores pertinet hoc modo: quando in anima subintrauerit illud iuxta septenariu uerbum sane tam c5pescitur senarius, & quicquid occupatu ui, detur in faciendis hisce rebus mortalibus. Et benedixit deus die septimii.&sanii ficauit eum.J Mores qui iuxta septima uereo diuinam lucem facti sunt benedicit deus moxin sinistificat. summa enim cognatio e benediebiqsincto iungitur. ideo de illo qui magnum uotu uouit scriptura dicit, quod
si mutatio repentina polluerit esus mentem non erit sanctus. Csterum dies priores merito irrationales sunt.irratioalis est cnim quiuis no sanctus mos.
ideo*qui benedictus sanctus.Recte igitur dictum,quod septimii benedi xis simul &sanctificauit quia in eo cessauit ab omnibus operibus suis quae coepit deus facere.J Causa redditur ob qua benedictus sanctus* sectus sit, qui iuxta septima persectam* luce degit, quadoquide in hac natura qui eis
scit mortalium costitutio.ita enim se res habet. postst splendor uirtutis ex ortus fuerit clarus reuera diuinusci',ccssare facit generatione naturae cotrariar. docuimus aut quod deus ficere non cessat,sed aliarum rem generatio nem aggreditur,quippe non opifex modo, uerum & pater rerum condita,rum. Hic est liber gencrationis caeli&terrae, quado creata sunt.JHsc quae iuxta septenarium mouetur persecta ratio principiu est tum ordinati iuxta
ideas intellectus, tu generationis intelligibilis rerum iuxta ideas ordinata rum:uel ut proprie loquar ad sensum pertinentium. Librum aut uocat dei uerbu in quo inscriptae insculptarw habentur csterarum rem substatis.Ne aut suspiceris intra certa teporis spatia numen facere aliquid,sed ignota 'inis certa, inscrutabilia, inc5prehensibilia humano generi esse eius opera, subinseri has uoces Quado creata sunt,no definiens diserte quandon1. Incircuis scripte enim fit quicquid ab hac causa fitiat p ita negatur hoc uniuersiim intra sex dies conditum. Die quo sedit deus caesum G terra, & omne uirensam ante* oriretur in terra omneΦ herbam agri prius Q germinaret. Noenim pluerat deus super terna, & homo no erat qui operaretur terra I Die
hunc superius librum dixit, siquide utrobi y caesi & terrae describit generatione.na illustrissimo splendidisssimo , suo uerbo uno edicto deus utrum creat &idea intellectus,qua figurate coum uocauit:& ideam tarsus quam significauit terrae nomine. Duobus aute agris assimilat idea intelleiίς &id solis intellectus enim si ictus sunt quae intelliguntire: sicut sensus ea quae sesitiuntur. Quod aute dicit tale est. sicut particulari indiuiduo , intellectu prior est quaeda id ea tan* archetypum huius existacite particularis sensus alia ad exprimedas sermas uice signaculi obtines:ita prius Q fierent indiuidua uitelligibilia erat idipsum intelligibile, ob cuius participatione Philo c 3 capreo
39쪽
caetera quo sic nominantur. Virens quide agri,intelligibile dixtimentis .
sicut enim in agro uirentia germinat florent , ita mentis germen est intelligibile.ita prius Φ individuum intelligibile crearetur, illud ipsum intelliis gibile absolutum erat,generaleia tum uniuersale ,quippe copletum. Et oem inquit,herba agri prius Q germinaretJ.d est,prius Q germinarentino diuidua sensibilia iam erat generale sensibile per creatoris prouidentia.Hic quom addidit omne.deceter sane sensibile cotulit cum herba, quia animae; parti oruis sorte obuenitialioqui cur supra dixit uirensam 8c oem herba, ac si herba nequa* uireret sed uirens agri est intelligibile mentis germem herba uero sensibile,ipsum quo p germen brutae partis animae. No enim
pluerat deus super terra,& homo no erat qui operaretur tenaci Valdem . turaliter.nisi em m deus pluerit super sensum perceptiones subiectorum,ne
intelle 'us quidem circa sensum operabitur & occupabitur . Cum em ipse ex tapso,no sit idoneus ad irrorados uisiti colores,voces auditui, gustiti sa
pores,caeteris* sua perinde subieeta sensibus,st primum deus sensibilibus
sensum rigare coeperit,mox in ellectus tan* uberrimae terrae cultor ptasto est.at idea sensus,quae figurate uocatur pluuia, nullo alimento indiget alimentum sensuum sent indiuidua sensibilia,quae uti* corpora sunt. idea aut aliud * corpus est caeterum prius * existerent indiuidua, non pluerat deus super idea sensus,quae terra hic nominatur, hoc est nullum alimetum ei praebuit. naea nullo prorsus opus habebat sensibili. quod aut sequituri Et homo no erat qui operaretur terra, idem est quod: idea intellectus idea . senstis no exercebatimens enim eius* intelle stus exercet sensum per sensio bilia.intellectus autem idea,prius Φ ullum existat individuum illi familia e
corpus,no exercet idea sensus.si enim exerceret,exerceret per sensibilia . ni
in ideis nihil est sensibile. Fons autem ascendebat de terra,& irrigabat eius faciem.J Hic inteste Bim dicit terrae sontem, sensus uero faciem eius . hunc
enim locum ex uniuerso corpore ad exercendas ideas aptissimum, natura omnia prouidens eis attribuit.Fotis autem modo intellectus sensum que pirrigat,iinmittens rivos conuenientes singulis.& uide quomodo analytica rationc potentiae animalis inuicem conexae sunticum enim tria sint,inteste. His sensus &sensibile medius est sensus,utramcp autem extremitatem O
cupant intellectus 8c sensibile . atqui ne intellectus quidem potest operari, hoc est exercere se per sensum.nisi autem deus pluerit 8c rigarit sensibile,n complutae quidem rei sensibilis ulla est utilitas, ni terrae modo intelles hi extendens se usi. sensem,mouerit eum quiestentem, & adduxerit ad subieeti sui comprehelisionem.ita intelicetiis S sensibile semper par pari resore conantur,hoc quidem subiectiun sensui tanquam materia:ille uero mos ucias sensum ad externa tanquam artise ut fiat impetus. animal enim non
animali praestat rebus duabus imaginatione Sc impetu. imaginatio fit progressis intellectu per sensum ad extera: impetus uero imaginationis germanus perint ilectus uim intensivam, quam intendens per se sum attingit subiectum, & accedit ad id, cupiens comprehendere. Et finxit deus hos minem de humo terrae, &inspirauit in seciem eius spiritum uitae: & faetiis est homo in animam uiuetem.J Duplex hominum genus.alter est caelestis,
40쪽
terrestris alter. cflestis quidem,utpost ad imagine des faeliis expers comis
p tibilis &in totu terrenae essentix.terrestris uero e seminali materia, quam humu uocat compactus est ideo caelestem non fietiim dicit, sed sormatum ad inriginem.teri estre uero figmentu, irrationalis progeniem esse artificis. cstem homo terreus accipiendus est intelleetias qui interitur corpori nono dum es concretus.is terrenus reuera est Sc corruptibilis, nisi quod deus in, spirauit illi uim ueric ut .ac tum demu filiam,non amplius fingitur, in animam non odiosam 5c ignauam, sed intelligentem uerecy uiuetem. ait enim, In animam uiuentem tactus est homo. Qusrat aliquis, cur deus terrigenam& corpori addictam mente spiritu diuino dignatus sit, & non potius illam iuxta ideam sectam & iuxta imaginem ipsius dei. Secudo quid fit quod diiscit Inspirauitaretio quam ob rem in seciem inspirat. Quarto, quanobremutatur spiritus uocabulo: num ita, sicut quando dicitiEt spiritus dei serebais tur super aquam: flatus nuc, non spiritus fit mentio. Ad primum respondendum primo, quod benignus cum sit deus, largiriar bona omnibus etia non pe Getis, inuitans eos ut aemulatores uirtutis ato participes fiant, ostenistansin immensis suas diuitias, quod sussiciant etiam his qui non magna utilitatein inde capiunt. Hoc autem etiam aliis rebus declarat manifestissime. Quoties enim pluit in mare, sontes producit in locis desertissimis, tenue &asperam sterilem* terram rigat inudans fluminibus ciuid aliud exhibet ἐν nimietatem diuitiarum benignitatis' suae. Eadem est causa, ob quam nutatam animam sterilem boni creauit, quavis sint qusdam quibus hoc est inuatile. Altera responsio commendat diuinam iustitiam. Inspiratus aliquis ueara i ita, sed uirtutis expers, puniendus propter peccata, inique secum iiii stem agi diceret, quandoquidem per ignorantiam boni prolapsus sit in ea. Esse autem in caulla ipsum, qui nullam ei mentem inspirasset. & forsitanno paret omnino se peccasse, siquidem quae ab imprudentibus fiunt, ne in peccatorum quidem rationem competere quidam asseuerat. haec quidem uox Inspirauit, idem ualet quod amauit animauit , inanima. absit enim ut putemus deum oris aut narium instrumentis usum ad inspiradum. expers enim qualitatis deus, tantum abest a forma humana. quin & aliud naturae areta, num hae uoces proserunt. Tria enim hic requiruntur, mi od inspirat, quod inspirationem capit,& quod ex inspiratione accipitur. Deus inspirnt, mensinistrationem capit spiritus ex inspiratione accipitur. quid ergo edi his cotitistitue unitio fit horum trium, porrigente deo a seipso manantem uim per
medium spiritum us* subieelii: ad quid aliud nisi ut cogitatione percipia,
mus eum c alioqui quomodo anima deum intellexisse nisi ipse inspirando attietisset eam quatum fieri potuit c nec enim ausi suisset humana mens tam altIcendere, ut attentaret dei naturam, ni deus ipse trahendo seblevasset eam ad seipsum, quatenus sis erat humanu intellectum subleuari. Quin &Armauit eum pro ipsius uiribus. Caeterum siciem inspirat naturaliter &moraliterinaturaliter,quia in secie sensus creabat: quae pars corporis mari, me animata est 5c inspirata. moraliter sic: quemadmodum principalis pars
corporis est secies, ita animae pars principalis est mens. hanc solam inspirat de alias hoc honore non dignat senium, GuQcinationem, gignendi pc 4 uim