장음표시 사용
141쪽
stipando,contrahendo,ac condensando. Ex quo necessi rio seqititur,ut quae ingredi naeatus anteuerterint exigua corpuscula,intro propellantur,ac meatibus praeclusas aras regredi inhibeantur.
Quod quae friIditare interimunt deseri
toriis, ex mutationis celaritate uti corta rumpant euenit, ac proinde alienam reta quirunt caliditatem, quae uelut manu in totum deducat corp&s.caput XVIII. s 'p modiis' in edi sit te; confert inna a corporibus nostris caliditas quippe qua intro ad se attrahat, Sc comminuendo extenuet. Hinc est quae natura frigida sunt medicamenta, nempe quae deleteria nuncupatur,ut puta cicuta,papauer, hyoscyami semen, Mandragora, quae eius sunt generis,citius m a isque in calidis naturis vim suam ex crant, cuius tu, tametsi unum ex ambiguorum dissiciliumque problematum numero habitum id fuerit, haud difficulter, modo non segniter iis quae dicimus aduerteris animum, solutionem inueneris Etenim cum sit impossibile' talia interficiant, nisi prius corripium refrigerent sane intro comminuta extenuatique ingrediatur necesse est. Id quod ex sua natura proeliare nequeunt. Quippe quae crassarum sunt partium, nec facile moueri possunt,nec ut
minutim concidantur,prorsumque ferantur,ex sua natura obtinent: veru adscititiam caliditatem requirunt, quae inminuta secet,extenuet,atque comminuat, quaecue velut manu ducat, atque in subtiles partium omnium meatus deducat. Itaque si quando ea absit, cunctantur ardantque in maioribus meatibus haerentia in venis atque arteriis uelut innatantia, ac temporis pacto interim per longos errores ac multas iactationes ab humoribus qui in eis bini, vicissim nonnihil perpetiuntur. Ostensum est enim iam saepenumero , in sese mutuo qualitates omnes quadam tenus agere . Nam de lapis
ab illiduo aqua stillicidio excavatur, gladiusque ce H ij ram
142쪽
ram secando hebetatur Monstratum etiam est, actiones a solidis animantium partibus perfici: quare cum haec nodum a refrigerantibus medicamentis refrixerint, animas supersit necesse est. Porro refrigerari nequeunt prius qua illa in proprios istorum meatus subierint atqui ex sua id natura crassioribus frigidisque medicam et is datum non est,nisi succurrat quod velut deducat. Deducit porro ut causa primaria,arteriarum attractio ostendimus enim ipsas inter dilatandu vicinum omne attrahere ut secundaria vero materialis, essentiae tenuitas: quam cum ex na tura sua non obtineant frigidiora crassioriimque partium edicamenta, iis utique opus habent quae praebeat. Cor pora itaque quaecunque temperaturae sunt frigidioris, ea arteriarum tractum imbecilliore quam calida possident id quod etiam demonstratum est)atque in minutas particulas medicamentorum substantiam rediger c leriter nequeunt. Proinde medicamentum&ipsum cunctando tardandoq; temporis spatio aliquid perpetiatur par est. Itaque interim accidit ut concoquatur, velut lactucae succus. Nam cis tempore concoquitur. At si integer ad cor scrpergere properaret,non secus atque cicuta hominem interliceret euenit autem id ipsum aliis quoque omnibus admodum refrigerantibus succis . Nam nisi celeriter interimere possint, sane ex hoc omnino nullius effectus redduntur. At quae aut erosione aut putredine enecant,iis ut
tempore inualescant accidit. Siquidem temporis spatiol utrescunt omnia, e6que magis quo fuerit humidior caidiorque locus Merito ergo sit,ut quae frigore suo noxa inferunt, iis actionis celeritas ad perniciem proficiat: quippe quae alioqui tena pore excaltacta vim per quam agebant,deperdant. At quibus actio consistit in putredi-ne,iis tempus actionem adauget quoniam scilicetvi putredine. Nec enim animal ullum interire pntest, quin cor ab agendi munere cesset: fieri porro ut cesset nequit citra maximam intemperiem. Si quidem non simpliciter quam par est aut calidius,aut frigidius moueri desinet Eodem modo si modice siccii aut humidum euadat: minus enim suo fungetur ob hasce quidem intεperies munere, caeterum motu no vacabit priusquam immensam aut calidi.
143쪽
tatem aut frigiditatem , aut effectricum qualitatum aliquam acceperit . Porro medicamentis quae frigore occidunt,ubi ad cor pergere cunctantur, simile quid accidit, quod lignis humidis viridibus frequenter euenit Hec si quide si multa aceruatim in ignem coniiciantur,eum e terrime extingunt: sin via liquaque in orbem composita prius siccentur, ac incalescant,& deinde sensim iniiciantur, tantum abest ut extinguant,ut etiam alimento illi Dficiatur. Sic hominem quidem cicuta necat tum ob mea tuum amplitudinem,calorisque multitudinem, tii ob at tractionis arteriarum robur validum etiamnum ad cor pertingens. Sturnos vero ob causas contrarias haud ne cat, utputa clim retineatur cunctetur, ac sese temporis tractu concoqui praepararique a corde tanqua a Ioco praecalfactum sinat, no secus ac ligna extrinsecus. Quare
nec id quidem mirii dubiumque relinquitur,sed est qua iste lactucis accidit,quippe quae moderato su homine nutriant. At si quispiam expressum earum succum largiter
hauserit, non secus profecto morietur,quana qui aut cicutam,aut papauersumpserint. Sic lactuca si cor refrigerauerit, interim ita sin concoquatur, alimen tu animal est 1-citur. Ad eundem arbitror modum cicuta honainem qui .
dein rceleritate distributionis interficit, sturnos vero τω φθίtarditate ipsa nutrit. Si vero exiguum quiddam sumatur Wν es mortem homini nequaquam inferet. Id quod anus Athe cleritcrniensis experimento docuit, cuius apud omnes percele ariticipari bris memoria est. Etenim ea ab exigua cicut: e portione auspicata nullo detrimeto ad permagna progressa est copia: principio enim pauci exiguitate ipsa deuicitu est: aut cometudo naturale reddidit Nec enim nuc locus est , ut cur plurimu possit cosuetudo, curq, velut altera ac adsci-titia natura sit, uti a veteribus proditu est,causam redda. Na ita maius euaderet operis accessori u quam ipsum opus, ut omittam quod separatim de hoc tractauinuis. Verum connectendus est perficiendusque praesens sermo.
Quod medicarnentorum quae friIditate sua in interim ut,nullum prostis genere letalest, ac dein Ieterium,sed sola quantit.tte.
144쪽
GAL. DE SIMPL. MEDIO caput IX. Qxum xgo medicaminu qu ae frigore interimunt:
nullum genere letale est ed sola quantitate. At in erodentibus,putrefacientibus atque ex calfaciεtibus haud ita se res habet sed de his paulo post
dicetian an ecunque a uicin frigiditate occidunt, ea exi gua quantitate sumpta mortem non adferent non magisqi iam si copiosae flammae pauxillum aquae instilles,aut lignum iniicias humidum ac viride. Queiad modii itaq; nisi
calore habeat abundante, qui tum cominuat, tum ad corvsque perducat interficereio poterunt: sic quod cominuit ac deducit, multo valetius fuerit, prorsum deuincet, mutabitq;,ac alimento ut sibi sit medicamentum essiciet.
Onodis dicamenta quae inturi sunt friIda, iure a ueteribus pote tale friIda appellene' r.
Vaobrem eius quoque nunc protinus meminisse oportet,veteres medicam et naturastigida, pO- testate merito dixisse frigida. Naea quoque qua dant enus ut refrigerent potentiam a nobis accipiunt, sicut ex calfaciendi calida. Quod si alio modo illa, alio vero ista nihil utique refert: generale cnim idem comun Jq; virisque est nepe alterationis principium ex passuro corpore in acturi medicament siprocedes. Na quae potestate qui desunt calida, alteratur eo dunt rixat, quod incalescant a nobis: at quae natura frigida tum quod cominuatur, tum quod adscitit ira accipiat motu . ma itaque ipsis tanqua frigidis agere absque corporis patientis auxilio non licci, iure potestates rigida dicuntur. Na, tactu nos frigefaciant,n6 prorsum ex se obtinent, verum a nobis Prius perpetiantur ut refrigerent oportet. I tenim in mi- tu nuta conteri,& aduentit tu motu accipere, Passectus sunt
passiones naedicaminu. Attam ei cui libeat ea actu frigida nomina re, haud equide repugne modo omnis in verbo dissensio sit, res aut e trisq; cofessa. Siquide quod paulo supra monuimus id genus omnia calidi corpus quo agcre possint rosul Ant. Ea propter me conita hoc est succus papaueris, cactita si vino ista bibatur,ocyus necat,licet no Quouis te min
145쪽
uis teperata modo. Si emmipsa paucissima plurimo vinciani lceatur,prorci deuinci possut si vero pauculo multa.
deduciatur quide ad cor, vinci aute neque ut . Si quis ero papaueris succum,quantus interficere potest,hauserit, acetianu tame supersit, recta ratione inunc quoq sanabit large potu vinii vetus de copiosum,naagi'; etia si generosum fuerit: na id quoq; magisca facit. Quod vero cor nondu ad modii refrixerit liquet: qua loqui se adhuc homo vivit. Tu aute digestionis in corpus tardit ite quada-xo tenus mutat si iam a corpore esse pharmacu sicut lignum viride ubi proxime igne aliqua liti iacuerit nec id quiduobscuria est. Calidii itaq; id teporis vinii ebibitu praesentissimu est remedium,n6sque etia vcdam extreme a refri erat a vini lesbii potione seruauimus potestque idem
quot calida simuli exquisite vinosa fuerint vina,eudem cum lesbio praestare valent ess ectis. In summa quod tenui perlucidaq; substantia est, i colore vermiculo aut flauo odore gratum,quodque multa aqua mistura exposcit, id ἱανε et tum admodum excal secere est natu,tu facile undique per sos. q*da
corpus uniuersum deferri.Tale ergo natura vanum arta fullisit Vetus, meracius missum eos etiam qui refrigerati iam ut laua. sunt per sanat, nec solum a papaueris succo, aut alio quo Gesti inpiam rem geranti iam medicaminum , verum etiam qui in Vrdῆκri morbis alite stomachi aut ex cordis dolore animi pa ueritatiuntur deliquium . At quod cum refrigerantibus medi Giuivinacamentis. quo celeriorem mortem afferant bibitur id nec multum est, nec generosim, sed quod cominuere ea, ac distributionis sui impetu in cor perducere modovais 3 leat. Atque de his quidem haec sufficiant.
De actione medicamentorum, quae putre:
factione Crei octone nos necant. caput rata L
Voniam autem de iis etiam medicamentis, qua erosione ic putredine interimere sunt nata, di- mirum me, quod tempore perniciosiora reddatur, ipso genere natura nostra corrupere possunt noH iiii modo
146쪽
GAL DE SIBI PL. ME UIC. modo multitiidine, velut refrigerantia , sum pollicitus: tempus nunc est de his dicere. Coniuncta est enim quadam tenus quae de his habetur oratio, iis quae de medicamentis potestate calidis dictitur. Verisimile siquidem est pleraque eorum etiam actu esse calida, sed idcirco nos fugere quoniam aut ipsi plurimum habeamus caloris:aut crassa eorum essentia sit. Redigamus enim eadem rursum in memoriam, nempe quod in balneo frigida videatur v-rina itidemque memoria repetamus, quod cum in sollium cati dum descendere non valeremus, aliud prius minus calidum ingressi, nullo negocio quod antea intolerandum videbatur, postea pertulerimus. Quin is qua sontium tempore hyberno, qitibus manus algent, tepida apparet, cam aliis minime videatur eiusmodi. In summa enim si 'quod antea quoq; diximus pro suo, numquodque assectu corpora admota sentire consueuit. Sic ergo si
manum habens frigidam eam in tritici aceruum immiseris, luculenter calorem percipies in calidam, nequaquam. At si stercori col imbino accumulato,potissimum sylvestrium coliambarum manum inseras, etiamsi cali sodam, manifestam tamen senties caliditatem. Sic misy, xy, chalcitis,aerugo, calx, aliaque id genus innumera si illis aceruatis manum altius iniicias, protinus videbuntur esse calida Cauerum si bolum ex eis unum aliquem accepe iis, cuius extrinseca superficies ab ambiente extrinsecus aere sit refrigerat , merito nullum percipies calore: quippe qui refrigeratas tantu eius partes contingas, idq; te quam in minutas redacta sint . Ad eundem modum hyeme a penumero tum putealis aqua , tum magis fontalis, calida tangentibus est visa verum si quis calfactis σοprius manibus contigerit, frigida videbitur memorariq;
sane possint alia id genus infinita quibus facile adduci
quiuis possit, ut credat medicamenta potestate ut ad nos calida,alteri animantium generi actu esse calida.
ανδ d recte quae erodendo putrefaciendos inm
terim ut medicamenta,genere, no qualitate deα
lateria sunt dista C s quanto in corpore moruratur diuti π,tanto Ezmagis agcre sunt nata.
147쪽
ATqης haec itidem obiter dicta sunto. Caeterum
qui nos contactu aut per putredine,aut per erosionem interficiuntinam de his habebatur oratio ea recte ouideratione humant naturae dele-teria toto genere existimatasint,no ut frigefacietia, du- taxat quantitate: hic enim interdum vincuntur,di nutrimentum animali redduntur: putrefacientia autem etiam si quantitate minima sumantur, omnino tamen corrumpunt, quia videlicet quae putredini obnoxia ant, calore humiditatiSq; putrestere solent. Atqui calidus humidusque sanguis est. Itaque putrescere nunquam cessare ponsunt,similique vicissim putrefacere,quae a putrefactione vocantur medicamina. Proinde longo etiam post tempore a quo sumpta sunt non ulla interimunt,potissimu quae crassa terrenaq essentia sunt. Haec enim corporibus nostris inli retia insidentiaq;, dein teporis spatio putrescctia erodunt corrupsintq; vicinas corporis partes.
Qua causa putrefacientia medicarnina, liiscet genere letalia sint,non tamen perpetuo occidant.
ATAE V t inuiora sunt, etiam excerni interim cum
excrementis possint fereque accidit, ut duas ob causa istas quandoque medicamenta putredine erosiongve necantia non intersciant: unam videlicet, qua modo admodum dicere desij: nem-pi cum una cum excrementis excernuntur priusquam iniuria corpus assiciant alteram si cui accipienti bona faueat fortuna videlicet aut cibis, aut quae alioqui conferunt, tenti aut medicum qui curando praesit, nacio. Nam ubi grauis ab iis noxa illata est malum neque victus ratione,neq; generosorum medicaminum, mediciq; auxiliantis opesisti potest. Quod si prorsum exile si deleterium, nihil repugnat quominus illud quoque nihil perii clat, propterea quod cum recrementis excerni pos-iu aut idonea victus ratione superari: utputa si canthari
148쪽
sit centesima drachima particula:nam id priusqua noxam animali inferat una cum urinis excernatur. Sane catharides urinam cientibus medicinis miscentur, sicut pleraq; alia letalia alexipharmaci hoc est amuletiq. Atq; id genus medicam ct composita si apte temperata fuerint, omnino efficacissima sunt: quemadmodum quod ex cantharide conficitur,urinae mouenda accommodum est. Feruntur enim alioqui sponte sua cantharides per urina ad vesicam,atq; sic rodendo eam exulcerant vertim ubi paucum ex illis multis miscetur bonis atq; utilibus . illa quidem velut manu ducunt, rodere tamen nequeunt. Opus est enim ut quicquid agat etiamsi sit valentissimum, aliquantam tamen , agnitudinem habeat quando nimirum ignis ipse si prorsum minimus sit, praeter quam quod noiret, ne calfaciet quidem: quippe cum centesima scintillae portiuncula sensu a nobis sit imperceptibilis. Ex quibus omnibus patet, quaecunque frigidi a te interimunt, si paucula sumantur, nutrire corpus posse velut lactucae succum rat quae putrefaciendo erodendoque, ea nunquam nutrire ne si prae paruitate quidem innoxie corpus permeent genere nanque talia humanae ad
Quod in medicamentis, diffimilaris subsidii, tiae reperiatur mi tura ac proinde ubi fine suo purgatia frustrantur, interim quidem
extreme dimur, interim nequaquam.
quippe ubi deleteriam in se uim permistant
obtinent, ad corrumpendum conuertundiatur. Si uero uim non habeant deleteriam, concoquuntur taleinque generant suca emin, qualem trahere, ta erant.
Vemadmodum in saporibus ante monuimus, nullum prope eorum aliena esse ualitatis expertem,verum siue in arboribus siue in herbis,
sue in fructibus mistos semper alterius generis esse sapo-
149쪽
i Auxita in medicamentis intelligere oportet, multas diuersi generis in istas esse stibstantias id quod inuenias, si consideres grania cnidium hoc a cnico differre quod plurimu habeat caliditatis. Nam similitudinem utriusq; substantia tactu visuque cognoscere liceat: preterque ea tertium est,quod ambo pituitam detrahant Onesium est siquidem nobis in commentariis De naturalibus facultatibus, quod qualitatum quae in substantiis sunt proprietatibus attractiones perficiantur. Attamen granocnidio multum perni istum caloris est, quare acnico distat. Idcirco purgantium medicamentorum, ubi forte purgatione frustrantur, quaedam extra' u in quod noxam corpori nulla matremni, etiam alimentum homini praebent: lia vero in corruptionem, ac tanquam in venenum vertuntur prorsum enim medica luctum expurgans vel cum vno filic humorum,qui in corpore sunt nostro .similitudinc quandam Obtinet, non aut perpetuo permista est illi vis quedam venenosa: quamobrem nec perpetuo licet nop urget,iniuria assiciet veram concoctionem accipiet, ta- lemq; producet humorem,qualem trahere natum erat.
mobrem, ckm qitalitatum proprietate diis tractiones per claritur,purgantia medicametaquidem perpetuo humores attrahat familiares, nec tamen unqua a familiaribus attrahatur An
s efficaciora seu ut purgantia medicamina, citattrahere potius quam attrahi nitidonea
caput XV. Oh 0xςm in fugit, qui in naturalium facul
tatum commentariis exercitatus ante non sit.
hasce ratiocinationes non satis consequi posse. Demonstratum enim ibi est,plerasque persci attractiones qualitatu familiaritate proinde quanque singillatim animantis particulam familiare sibi nutrimentum attrahere. Ad quam sententiam seu dogma sequitur medicamenta purgantia esse quidem detrahendis humoribus familiaria,veriam quiat trahunt,quodammodo esse
efficaciora valetioraque,sicut magne lapis ferro qui petqui ad
150쪽
qui ad ferri naturam accedat, inque ferri metallis reperiatur, eique magnopere specie persimilis sit, vertim fortior est quodam modo, ut attrahere sit aptior, quam attrahi. Quin neccnicum quoque pituitae natura alienuesse dissidendum est,uti colore suo prae se fert sed tamen calore ipso quam pituita valentior est, ut trahere quam trahi magis par sit. Ad eundem autem modum granum cnidium sed siquando fortia corpore nostro vincatur id quod assidue nico usu uenit, rarius autem grano cni dio, nimirum ob robur vice purgationis alimentum D escitur velut veratrum semper coturnicibus.Volo autem quandoquidem in hunc sermonem descendimus 'ogici cuiuspiam meminisse theorematis, quo&xin commentariis e demonstratione ostrauimus, caeterum in rem praesentem haud inutilis. Est autem theorema eiusmodi. Demonstrationum aliae, quod ex necessitate hoc illi insit concludundi Aliae, quod inesse posmbile eli. Harum ipsarum quaedam in id quod ex necessitate inest recidunt, 'uando videlicet ex necesssariis consequuntur principiis, velut in hoc ipso quod modo monstrauimus sosio uidem in grano inico pituitosum inesse succum euidenter monstrare non est tamen posse est e, ac proba bile verisimilisque esse ratione colligitur. Sed quia attractiones, substantiarum fieri similitudine ostendimus de-naonstratum enim subinde est , in purgationibus attractionem ess e eorum qua purgantibus medicamentis similia sunt, haud vero omnium simul succorum alterationem similitudinem inesse quandam trisque substantiis, eius videlicet quod purgat, insus quod purgatur,ne cesse est. Porro cum quod purgatur, pituita est quod
trahit, pituitosum sit oportet. Pituitosum autem esse oportere quod trahi diximus, non autem plane pituitam. Etenim similitudinem inesse substantiis diximus, non
identitatem:contrarium enim cernimus. Nam neque ferrum attrahit ferrum, neque caro carnem, sed lapis sideritis ferrum, caro sanguinem. Disserunt enim, mea qui.
cena sententia, idem simile. Quippe pituitae pituita
eadem est,&-nicum nico, similis autem pituitaec ni-cus,non tamen idem. Neque enim quaecunque aut biliotas aut