장음표시 사용
131쪽
In Lb. I. Ae generatione, se Corrus.
sunt ergo in difficultate istae duae opi-m .Phi- niones extreme. Altera est,quod elemetalop. Al m,neant in mixto non solum secun Rum4μ ' materiam ipsorum. sed etiam secundum proprias firmas: Hoc sequitur Averroesis praesenti comm . .ec 3 seli commen. ετ .idein etiam Auic. ut citat in his locis Auertoes similiter Philop.supra textum 73.5 Albertus Magnus tractat. f. cap. . idem Albertus 3.Coeli. tracta. 2. c. l. dc g. 5: Ian. unus. 6. Phusico. cl. 4. de alii multi. Rationes pro ista sententia possunt mulliae formari. lima at Prima est ab autoritate. Ut autem hoc tu, tesii late examinemus: no crit inutile aliquot A biri loca Aristot inquirere Dicit igitur i .Ge-rtunum. ne. text. 8 quod miscibilia non corrum est. puntur in mixto: ergo manent secudum
formast dicit etiam, quod sunt separabilia a mixto:colligitur ergo, ibi sunt secudum formas,alias non extraherentur. 1. Praeterea. est secundum testinionium .LGcne. text. 88 Dicit, ut tam vini non misceri multa aqua, quia soluitur forma ui-nt,ergo. ut misceatur,non debet solui, &corrumpi forma. 3. Tertio Eode primo Cene. text. o. Mixtio. inquit, est miscibilium alteratorum unifo colligitur,si miscibilia in mixto tatum alterata sunt, ergo non sunt corrupta,quod enim alteratum est, non corruptum es sed exiliit.
. Praeterea quarto,ex lib. 4.Meteor. t .
ra naturae,scilicet,mixta componi ex clementis, ut ex materia: ex ratione, ut ex
substantia, de forma. Ex hoc sic colligo ,r forma dc materia manent secundum substantiam im composito, ergo etiam et menta in mixto. s. Praeterea quinto in primo Gene. animalium cap. a.dc a.Metapho.tex. l 3.dicit, quod totius uiuetis materia sunt partes disssimilares dissimularium aut e materia,sunt partes similares, si initariu au
te elemeta.Colliae: Sed disti milares sunt actu in toto , de nimilares in diuinitiarib.
ergo etiam crunt clementa actu .dc secundum substantia propriam in similaribus... Praeterea sexto dicit 2. animae text. 39.
quod nisi esset anima in animali .elementa dissolueretur, dc unumquodq; disse deret quod si non essent formaliter, prosecto non esset ista bona consequentli. Naquod non est. non di ssoluitur.
Praeterea septimo ex eodem. 2. de Ani- Πma text. 2.dubitat quare sensus non sentiant clementa ex quibus costant. Respo.
det Q non est mediii inter sensum de talia elementa . supponit igitur elementa tibi formaliter est e. Praeterca Octauo. i. Gene animalium cap .i 8. dic t contra aliquos dicentes , se- men animalis decidi ab omnibus partibus ani malis Dicit contra hos Aria. SNqueretur, quod etiam ab elementis decideretur, ex quibus est animal. Haec ratio nil ualeret, nisi cssent ibi formaliter. . .
Praeterea nono . in lib. a. Celi text. 22. .dclib. 3.text.os. probat . quod elementa
non habeant figuram,quia aliter non sacerent quodcunque mixtum. quia deboret seruare in mixto suam figuram, nota est,quod ratio no ualeret, nisia essent formaliter elementa in mixto. Denique multa sunt in Arist precipue iv.lest. in a. Met Cor. quae vix possum explicati nisi supposito'hoc. quod sint ita mixto sor- maliter elementa. Ex omnibas igitur his locis sumitur argumentum primum, quod L st ab autoritate. Sit secundum argumentum ex des ni t Atu ntione elementi. s. Metapti cap 3.EL mentum, inquit, est cx quo .cu insit fit aliquid is indivisibile secundum speciem : clemem menti. tum ergo manere debet in re , cuius est elementum. At ista simplicia corpora dicuntur clementa mixtorum: debent i itur secundum seipsa manere in mixtis, aliter enim non ipsa, sed ipsorum materiae essent clemcnta.
Tertium. Ubi est passio alicuius subiecti ibi est Fc ipsum subiectum formaliter,
ut notu est: at qualitates prime sunt paμsiones quatuor elementorum: ubi igitur ipse sunt, etiam erunt elemeta. At in mixtis sunt tales qualitates, ergo etiam insem aliter elementa. Quarto: Mixtum est compositum ex elementis , quae sunt substantiae simpliciores: ergo manent formaliter elemeta.
Probatur consequentia. Si enim no sunt formaliter sequitur. quod forma substantialis mixti immediate unitur cum materia prima nitati, sic autem tam simplex substantia esset, sicut elementum, nam occid--
132쪽
accidentia non faciunt compositiorem substantiam. s. Quinto, Materia habet ordine medi tum ad tormas mixtorum primo enim respicit elementorum sormas vrgo ipsa manent in mixto , aliter mixti serma immediate esset matcriae. Consequetia est nota sed antecedcns probatur. Si enimno haberet ordinem mediatum materia ad mixtorum formas, sequeretur, quod Uemcnta no essent causae per se, di necessarie mixtorum: quod aperte est contra Aristo. Sequela patet, nam ex se materia ita immediate pol recipere forma mutti,sicut S clementi: Oportet ergo lateri, si elementa habent ordinem citentialem ad mixtum.quod moneant secudum formas in mixto , nec forma mixti pollit inelle materiae, nisi pur escinentorum
formas. Sexto. Mixtum mouetur non motu
si proprio sed elemcnti in ipso prsdominaris, ut dicit Arist. i. Loeli. text. 7. ergo ese mentum in ipso formaliter manci aliter enim qnomodo posset mouere Confirmatur: quaedam mixta dicuntur acrca,qnaedam teirca,&aquea quod non esset nisi talia ulcmenta ibi sol maliter essent.
Confirmatur etiam, quia in quibusdamanent Hemetorum qualitates fui ita intentat, ut in lapidibus siccitas, S litigiditas in ergo in his tetra formaliter.l.ese mentum,cuius qualitates illae sunt. Septunian putrefactione manet cinexes, di paries terra: Crgo uere ante erat
ibi terra Cum calor putrefaciens rc soluit humidum, quod continuat ipsas partes, videntui superesse terrae parto discontinuatae , di sic cineres sunt, sicut fit in huaista terra , postquam cxliccata est.
Octauo quia posset uiues simplici elemena O nutriri, quod falsum est . Sequela probatur, quia in uiuente non consistitrusi inateria ex clemeto,si no formaliter
manet ex autem uiuciis est, ex eodem nutritur. His igitur rationibus innititur hac opinio .
1 ob in . Alicia opinio est in opposto oremo D. Tho. exist Imat unim quod elementoria formet Aesidi nullatenus in mixto manent, sed ipsoru
ialis manet, nisi materia.Ηoe tenet S.Th. hoc loco supra tex. 84. Et Scotus, Capreolus, Gregorius, Herueus,omnes hi. Z.S n.
d. 3 3.quae i. lem Conciliator disseretia
Aegidius,de alii. Rationes pro hac sententia hae possunt Esse. Prima sit ab autoritate Aristo. i. Gen. 3. π
text. 14. in fine explicans, quo modo ma di,' ' neant elementa,dicit,quod dicuntur ma ma texi
nere,quia uirtutes eorum manent.
Praeterea est locus notadus. 2 de pari. R. e.in principio enarrans tres uiuentis co- positioncs dicit,primam esse ex elemetis dc corrigens hoc dixit, potius ex uirtutibus esemen rorum quas postea numerat esse quatuor qualitates. Secundum argumetum,est Si clementa maneret in mixto formaliter, sequeretur,quod generationis subiectu esset nomateria prima, sed ens actu, at hoc falsum est, tunc enim quod generaretur, esset accidens,quod adueniet enti in actu. Sequela probatur , quia cum mixtio
fit est generatio ipsius secundum sorma substantialem mixti: at ista non fit nisi ex subiectis elementis, quae sunt actu,
entia. 3Tertio.Sequitur quod esset corruptio substantiae, A no esset resolutio in materiam primam, sed in ens actu: quod est contra Aristo.hoc lib. t ,2 i . Probatur sequela quia si mixtum ex Hem iis actu cons .it,ergo in ipsa actu resoluitur,de siemixi corrupito per se stat ad elementa Mau,dc non ad materiam plianam. Quarto. Si mixtu habet sormaliter esementa, sequitur. quod corrumpcietur a contrario clumcnto, hoc autem uidetur falsum. Nam pisces in aqua nodestituatur ergo non habent lor malucr igne ali s. to enim ignis ab aqua posset cxlangui.
Quinto dc hoc sancti.Thomae, sequiti l .non esset ucra mixtiou. duo corpora se penetrarent quorum utilique impol sibile est, probatur seques a.Sumo particu la unius es emeti in mixto peto. Ves in illius materia sani formae alio i um et ia clementorum. l. non . Si dicas, quod non, iam non crit mi xtio nisi ad sensum,cotra Arist scuteriam tex. So dc erit potius
133쪽
elementa manere cum sorm s Integris,
ut dicebat Avicen. lumq; remitsonem esse in qualitatibus.tamen non ponobat formam aliam mixti,nisi proportionem, de clementorum concordiam. Hi igitur, qui praeter materiam aliud ex clementi substantia in mixto ponunt,sic partiti in suis sententiis Iunt. Vt autem singulae examinentur, sit prima conclusio: Elementa In mixto non manent secundum illas entitates . quas opinio tertia ponit. Haec coclusio multis rationibus . quibus aliae impugnari debent,refelli poterat: Sed quia improbabilis valde est, Ic iam non sustinetur, unico argumento refutatur opinio t. lis: c clusoque confirmatur. Forma clementi
secundum sed .est simplex, indivisibilis.l diuisibilis. Si detur primum, nullam igitur habebit partem intcgrant cin . Sidetur secundum,non uidetur profecto, quas partes physicas pollit secundum se habere, nisi gradu ales secundum intensum, de rem ilium : crunt igitur partes gradus: βc gradus aute sunt cius de rationis. Jc denominationis cum toto, ut patet in aliis formis gradualibus, gradus
cnim caloris,calor est: ergo ita erit in illis,quod ei l contra ipsam opinionem. Secunda conclusio. In n.ixto est unica
sorma simplex distincta ab elemetorum
formis: haec est contra quartam sententiam . Probatur primo: Unum mixtum dissert essentialiter ab altero: ergo per aliquam formam propriam . Conse quentia est nota: quia temperies, ct d,spositio est solum accidentalis forma , qualis domus sorma. Antecedens autem notum quis enim negabit aurum, di lapides specie differte sintiliter di alia mixta inter se. Secundo,sequeretur,cum mixtum generatur, & corrumpitur , quod tantum esset alteratio: quod absurdum est : mixtorum cnim productio simplicitar generatio est. Sequela patet: quia secundum illorum sententiam non producitur iO ma de nouo , nec inducitur in materia,
sed solum est temperies, quae sola alteia tione qualitatum fit. Tertio,In mixtis singulis sunt smplices qualitates , quae sunt ipso tum palliones, ut patri de uirtutibus, ac propriet tibus lapidum,& herbarum, di aliorum , ergo etiam sunt simplices substantiales sormae singulis propriae.
Quarto. Si non esset forma una superaddita continent, de uniens elcmenta ipsa, profecto dissoluerentur , dc unumquodq; in suum proprium decederet lo ii cum, cum ibi secundum ipsos torni aliter sint:est ergo forma mixti praeter elementorum formas. Tertia concluso. Elementa non manent in mixto secundum formas suas 3.Conclusubstantiales remissas. Haec conclusio est :.
contra Auertoem . Probatur primo. Sisormae substantialo elementorum susci i Ratio. perent magis,& minus,consequenter cL Quia a sent contrariae, ut patet: at ex hoc qua- lenien i tuor absurda sequuntur . Primum est. nam ad substantiam csset motus, ipsaq; sui da s successive acquireretur. quod proiecto nutantunabsq; vlla limitatione Aris nzgat. 3 .Phys ruinum. Sequela probatur: nam ubi est contrarietas,dc intcnso,ac remi ilio, ibi manifeste
Alterum cst sequeretur,qubd elemen tum non alteraretur: quod est falsum, cum elementa sint primo,ac maxime alterabilia. Sequela ostenditur. quia quod alteratur debct idem manere sub utrique termino at ignis, dum frigint, non
manet idem, quia semper dum friges ctio in ipso fit temittitur ipsius forma, ac per consequens aliter se semper eius substantia habet. Tertium est: quia s forma elementi,
suscipit magis,dc minus, utique denomi. nabitur magis l. minus: at nunquam concedit ut locutio talis, fit magis aqua, sit minus aqua .ncc de Mais clementis, ergo non recipiunt ipsorum formae magis. l.
Quartum est: quod quoties fit uariatio in qualitatibus his, scmpct fieret uariatio in tormis substantialibuι clementorum, hoc aut cm quamvis absque rauone conuincenti persuadet, quod quoties aqua calcfit,remittitur forana substantialis ipsius,de simul inducitur forma ignis: similiter cum ego calcfi O producitur nouus gradus sol mae ignis in nre cum calore,similiter cum aer trigefit,acquirit partem sorinae aquae. Haec omnia pioscuo absuida sunt in philosophia. Tolet. Dc Gen. I. P
134쪽
In Lib. Iae Generatione, se Corru.
a. Arru. Est secundum principale argumentupoης. eontra Auer.Si in materia unius elementi sunt simul quatuor elementorum sor-m .peto Vel immediate informant materi am .l.non' Si non: ergo iam una reci-jtur per aliam: quod est impossibile,
cum non sint ordinate cssentialiter, sed materia sit in potentia immediata, de potensia ad omnes eas.Si autem immcdia te omnes sunt in materia,crgo ita se habent inter se, una non contrahat aliam
nec determinet: sequitur igitur . quod quaelibri multiplicat esset stantiale diuei lum,Se sic absolute sunt plura, ct unuinota. mr accidens. Et no a. quod nisi una forma substantialis exiliens cum altera in eadem materia compositione iaciat cuipia ipsamque det rivinet.tunc multiplicat esse subitantiale oppositum cst si amentum δε hac rationis ui usus est S Thom. superius, ut
diximus. s. Totium argument um est:Sequitur,
quod fot m e etiam persectae substa tales
praeter clem: niorum s ,rmas. susciperent magis, dc minus : quod negat Auertoes, Pro at ut sequela: nam alia iniscentur . quae perseola sunt ut uinum, de alia inutita, quae in theriaca, cic elcctuariis sunt,
quorum mixtis propriissima est: oporteret ergo horum formas suscipere magis Rinitatis, si mixtio fit hoc pxlo, nam Aristor. generaliter de Oinna Ioquutus
. Quartu est Κ Thom sepertextum. 84. Sequitur,quod inter contradictoria csset mediu. Sequela probatur: quia accidens est non substantia: si iratur est medium, inter substantiam δε accidens, cssiet inter substantiam, de non substantiam. ' Praeterea arguit.S. Tlio. dc est quintum argumentum.Quς diuersi sunt generis, non habent medium, at substantia & a ridens sunt genera diuersissima ; non ergo medium habent. Iriici ut Ad hee duo argumenta respondent et οἱ . Averroista quod sorma Elemeti non distarum. ritur media per participationem .sed per similitudinem .sicut simia est medium inter bruturi .dc hominem. At ista resposio est nullae, quia re uera, talis forma non haberet cum accidunte,ci substantia couenienciam nisi Iecundusuam naturam esset media inter ipsa. Praetet ea, quia ipse Averroes. 3. Coeli. 3.com. 6 .disit esse mediam inter substat tiam , dc accidens sicut rubedo est inter albedinem,& nigredinem. non igitur de medio secudum similitudinem loquitur. Est autem sextum argumentum, quo mihi pei suadeo maxime impugnari ista sentcntiam. Aduerte igitur .quod no p test saluari mixtio hac via.Sint enim quatuor portiunculae Hemetorum quatuor,
in quarum qualibet dicit esse quatuores elorum formas. Summo illam. quae
erat ignis , in hac enim tres aliae debent : produci tunc aer producet suam non calefaciendo , sed humectando : aer enimno calefacit ipnein.aqur producet aquae formam in f rigida do, terra ergo quom do produceret no exsiccando, qura ignis ficcus cst 5 potiua pcrdct ex sua si ita, ic, quam acquirat . non infrigidando. aia iam per tuli igidationem aqua pro ucitur. Quod si des per ii g .utatem produci terram, & aiauam , Quid absumdius, quam per unam frigidIta zm
no sunt duae frigiditatis in igne sed una.
Idem fit aruumcntum de iii 'ulis clemetis. Et nota argumentum, quia iitarii ii naum est. Septimum argumentum. Sequcretur rposse formam ignis conseruari sine calore ultra medium, & dari ignem trigidis, quod patet in mixtis natura frigi dis,immo uero si posset sic in mixto reperiri ignis frigidus de conseruari; quid ucratquominus di seorsum 3 certe immediate ante introductionem formae mixti illius
stipidi,crit ignis iam frigidus, ta nodum
crit lotina mixti producta . Confirmatur.Sequeretur quod formet semper aliquorum clementorum producerentur cum qualitate sua remissa citra medium illoru uidelicet,quorum minores qualitates manent in minio h sc auteomnia sunt ualde absurda, atq, ideo haec
Auer. opinio e omnino a ratione aliena. Quarta concluso. Formae elemento- 4.C5M. rum non manent in esse periccto . Haec contra
est contra Avicen. cuius opinio licet sal- AM sa. probabilior tamen iudicatur a S. Thoma, quam opinio Averrois, de ego ita
135쪽
a. Ratio. Torniae elementorum manent tetsellae in mixto ergo de substantia perfecta; ergo specie perfecte differunt; ergo continuari non possunt que enim specie differunt.cotinuari nequeunt, ut dicit Aristo. s. Pitys te , s quod si non continuanturno est mixtio non enim erit mixtum ue
Secundo sequitur, quod sorma mixti esset accidens quod falsuiu est. Sequela probatur quia aduenit enti posceto, Aactu superuenit enim igni , dc aliis iam in substantia perscctis. Tertio adhuc no fersectam Deit mixtione quia si pars mixti est elemeti pars
habens quatuor qualitatum temperiem sequitur, quod unum clementum posset esse mixtum, quia potest per actione sua de repastionem a contrario habere quatuor qualitates rcfractas poterit ergo ibi esse mixti forma quod nullus concedet,
mixtum esse. Afrum. Averro es ponit argumentum contra Auer.eo. Avicenam. S. coeli. com .67. quo uult pro
AR . bare,quod si forma elementi potest integra manes rem tilionem pati in suis qualitatibus, quod posset esse prorsiis absque
tota qualitate, Argumentum cst hoc. bit
v. g.ignis si ignis potest esse absque hoe
gradu caloris, cum omnes sint eiusdem rationis, non erit maior ratio, quare possit esse absq; hoc quam absque illo, ergo poterit esse absque omnibus simul. Hoc argumentu iudicio meo est absq; Argum ullo robore, de sophisticia est. Quid quidiotaiciti nonnulli dicant, iunt enim in statiae manifestissimae. Primo non ualet, Materiai. potest esse absque ilae forma , dc absque ista. N illa;ergo absque omni collective,
, Praeterea corpus unum potest esse absque hoc,& illo loco; ergo ab ue omni. Prqterea mixtum pote kesse absque hoc l. illo colore ; ergo absque omni . Uanae sunt huiusmodi collectiones, quas imitatur Auer.
Demum re oderi facile potest,quod cum ad certum terminum remissionis a ueneri t. sub minori conseruari forma elementi non poterit quia requirit ut minimum talem gradum,sicut & resi quae Omnes sornaae requirunt quandam certi gradus disio sitioncm ut construemur.
Aliqui pro ipso respondent , quod de vis arnbent intelligi supposito, quod talis passio sit propria es emento tunc enim qua ratione unus gradus separabilis est .eaderatione dc alii. Sed lite defensio nulla est nam esse in Retieitue loco etiam est passio corporis . dc habere ista de Mformam, materiae 3 de color ac dispositio M . mixti nulla igitur est argumentatio.
Quinta conclusio. Nil ex substantia ielementorum manet, nisi sola materia. Haec conclusio nota est ex praecedentibus si enim aliud ex substantia maneret , essici forma : at ostensum est. quod talis nec secundum eme perse itum, nee secundum esse remissum manet sola igitur materia ex substantia manet an tamen aliud maneat praeter
substantiam disputabitur in questione sequenti. Interim tamen ad argumenta respon Adato. dere oportet,& primo ad loca Aristo. in menta, de oppositum adducta, quorum nullus con primo acludit sunt enim multa testimonia appa talentia . Ad primum igitur respondetur, Ad x teis quod dupliciter clementa corrumpi pos stimonia
sunt. Uno modo, cuin alterum in alterum utatur, ut ignis in aquam mutatus corrumpi dicitur. Altero modo, cum non In
alterum, sed potius ambo in tertium .ii ad eoe
quoddam mutantur, quod non quidem rumpit contrarium: sed potius uirtute, dc ualore ambo contineat, dc hoc pacto absolute non dicuntur in mixto corrupi clementa,cum uirtute maneant, de praeterea secundum suas qualitates. Dico istitur, de Arist.dicit,non corrumpi miscibilia modo priori 'at corrumpuntur modo posteriori.
Ad id autem, quod dicitur ipsa esse es Nota parabilia; dico primo secundum Philop. qxio se
quod sensus est,non quod a mixto separentur. sed quod talia sunt in se, ur quan a mixto. tum cst ex se, non repugnet ipsa separa-r i. Dico etiam, quod separabilia sunt eo. quod ex mixto possunt clemera gen Crari rursus , sicut ex clementis gEncratum est mixtum, quς uidelicet erant in uritute in forma nuxti.& fiunt in actu .pprio erant,inquam, in actu alieno de fiunt in actu proprio erant in actu formae mixti eminenter. de fiunt in actu spectivo proprio,ci hoc dicitur separara,ut quae erant
136쪽
In Lib. I. ae Generatione , se Corrup.
Ad 3.1 .Solutio L. Soluto In actu alieno licet no in pxoprio. . solutio
simia in uirtute coniuncta fiant seorsum seiuncta in actu. Ad E. Ad secudum testimonium dico, quod vini gutta non dicitur mixta cum aqua. non solum quia corrumpitur vini forma sed quia ita corrumpitur . ut mutetur in aquam . & hoc ipsa litera. dicit habetur . eni m. quia soluitur forma vini,di mutatur in uniuersam aquam. Ad tertium.Scotus intelligit definitionem illam, quod est unio miscibilium alteratorum. l. prius alteratorum. Alii dicunt,alteratorum. I corruptorum:& sorsan, quod uocauit alteratione corruptionem illam posteriorem , qua aliquid ita destruitur, ut mancat in tertio: sic enim aliquo modo manet ,ob id alteratum di
At melius dico , quod mixtionem sumit Aristoteles coniungendo totum motum. s. passionum,ac actioncm mutuam, secudum quam se elementa refrangunt: ae ob id dicit, alterata elementa , quia dum mixtio est , clementa alterata sunt mixtione uerὸ persecta, & finita mixtum manet: in hi cautem clementa destructa sunt: aliud est igitur esse Hementa in mixtione, aliud uero in
Ad quartum dico, quod clementa vocantur materia alterationis, non compositionis:quod ii componunt id secudum materias, di qualitates est, non secudum formas proprias. Ad 3 Ad quintum dico, quod non est par- ratio illatum materiarii: clementorum enim compositio est secundum qualita res,di maturias timilaria crgo ex diuersis
maturiis clementorum. & qualitatibus conflantur. Hoc patet. a. de partib. cap. . ubi dicit, clementorum materia esse propter tritulares Partes, non autem dixit ipia clementa. - Ad se tuiti nota est responsio legenti textum : ibi enim contra Empedoclem agit qui clementa non solum integra ita substantii sed etiam in qualitatibus p ruit negauit autem esse ab anima augmentum contra quem arguit Aristote.
quod dissolueruntur esemeia, nisi ibi anima continens csset.
Et per hoc citam ad septimum respondetur : ibitam crum ciam com Ia Linpedoclem agit S ultra hoc argumetumno procedit nisi ex uirtutibus clement rum : hae enim sunt sensibiles , dc de his quaeritur. cum maneant intra sensum. cur non sentiuntur: dc ipse textus explicat uelut pcr corruptionem uirtutes esse sensibiles. Ad octauum respondetur quod di siputatio illa tota est contra Platone.& Anaxagoram,& Empedocle, qui integra Elementa in re ponebat unde isti textus no habent,nisi apparcntiam. Eodem modo respondetur ad nonum loquitur ibi contra Democritum. qui figuras naturaliter . di inseparabiliter in atomis ponebat. A secundum argumentum Scoti, Ze Gregor ii, uolunt solum in definitione Elementi claudi mater iam primam circa corpora naturalia: haec enim est proprie
dc uere clementu. Et hoc ergo confirmo:
ruia ipse Arist. ibidem secundum alioru
icta ponit, haec quatuor elementa esse .lementa, ut notuerit legenti non enim secundum ipsum propriam habent elementi ratione,ob id saepe uocata elementa nominat. Alii dicunt . quod sat est. quod in uitute mancant , sed melior est prior solutio. Ad tertium dico, quod quesitates hae in summo sunt passiones elemetorii ita ut nulli bi sit qualitas harum ulla in sumino gradu ubi non sit esemeti forma: at cxtra sum ira i ei iam estis subicctis inesse
posIunt, quae eandem cum clementis materiam habent.
secundo dr . quod etiam si violenter, ad lepus posset effem summo in aliquo mixto at non naturaliter nisi in solo elemento est in summo.& ideo passo phy si
Ad quartum dico, quod si mixti sub stantia sola consideretur, non est mapis composita, quam clementi unica unam sorma substantiali, & materia per citur , at si consideretur quod uirtutes, & dispositiones, compositior multo est continet enim in se uirtutes omnium clementorum, de alias ex his procedentes.
Quod si dicas,tam compositum esset tunc elementum, si solum haberet qua-Iuor qualitates refractas, ut accidit in
137쪽
uno clemento repasso. utio. Respondeo, quod non est eadem ratio tunc enim elementum non est in sua disposivione naturali. secundum quam duas liabet qualitates at mixtum in sua naturali dispositione multas cotinci qualitates. Praeterea si subtilius consideramus . etiam ipsa torina substantialis mixti, di ipsa sub ilantia mixti eli mixta in uirtute ει cminenter continens in se ipsa sorma substantias, S uirtutes elementorum eminenter, de ideo ex sua natura uestillas qualitatus omnes elementorum, temissas: immo eas emcit. dc conseruat in se, de tacit in alio cum agit: quia haec omnia proueniunt a principio illo intrinseco substantiali, eminentes Omnia continente in se ipsius forniae mixti, sicut trigonus continetur in teira
Ad s. Ad quintum dico, i materia quidem
principa. ordine receptionis ita immediate respicit formas clementorum, sicut mixtoru, di e contra: at ordine productionis, primo tespicit elemcntorum formas, quia . hae disiciunt mixtum disic stat optime, quod elemeta sint ca us e per se mixtoria, de non ob id formae ipsorum sint immediate in materia δε pcr ipsas forna ae mixtorum: v. g. forma cadaueris non recipitur in materia, nisi praecedente forma animalis: non tamen simul est in mate-c ria cum ipsa ita de mixti, & clemento
Ad ε Ad sextum facilis est solutio. Dicitur
enim elementum dominari. secundum suam uirtutem magis in mixto manentem, non tamen secundum sormam pro Priam, sed in uirtute, dc secundum tor
Nec concludit, quod de lapide dicitur
multitudo enim materie, terr sq; uirtutis magnam intensionem apparcrc facit. Ad 7. Ad septi inum dico . et clementa mixti resolutione de nouo producuntur, ut alibi dicemus,ec ex parte iam diximus. Ad octauum responsio facilis est non sit enim est materia aliter lapidibus nutri remur, quae in mixta sunt sed quaeda Proportio, oc affinitas, qualem diximus in materia de nutritione, quae in puro
lamento non est. Lx lata igitur patet
huius quaestionis determinatio.
Q V AE S T I o XVIII. An elementa maneant in mixto se cundum suas qualitates.
Postquam ostendimus elementorum
formas non manere in mixto,sed solas ipsorum materias quatum ad eorum substantias nunc superest de virtutibus; oc qualitatibus disserere, quomo
do maneant in mixto, di an maneant. Adverte autem, P coueniunt omnes
opiniones in hoc, quod est quaedam di. q. . a
spolio qualitativa necessaria admixti eouenias formam ipsique proxima. di propria, quam vocant temperiem,seu complexionem ut enim in elementis est certa disposi tio ad formam in materia, ita etiam ad
At difficultas est , an talis complexio sit forma coposita , nempe quatuor qualitates ad temporium redacte. an unica simplex uirtute, de eminentia continens alia quatuor,ab ipsis tam edistincta.Quidam enim ea in simplicem fatentur, qui dam copositam sunt enim quatuor i
Prima dicit, quod est una simplex hoc t .senten. miado, quod per mutuam actionem pas Scoti,sione quatuor primae qualitates destruutur,unaque resultat Icmperate cotinens oes c uectus aliarum hoc tenet S. Thoi in prael uiui, si tamen haec commentaria
ab ipso edita sunt de quo aliqui non inmutato dubitarunt cum ubique alias oppositam teneat semen tia, ut patri In omnibus illis locis in quibus agit cle remanetia elementorum in mixto coni a Auzrr. ubi Diuus Thomas conte adit tantum remancre materiam, de qualitato cle- , muntorum in 3.ctia Scnt distinct. I 6.q. HI .ar ti l .in corporem ad niami cite do- secet oppositum. Qu.urcns En Im, an neces sitas inorataidi in hominu sit solum a peccato,uel cita a natura ait etia a nata- ra, o quod sicut oc alia mixta,liab et contrarias qualitates clementorum, ex qui bus una praedo ini natur, dc idem. a.Sent. dilh n. i9.artic ad secundum ex qua re manentia quotatum in. 3. Contra. G
138쪽
Argumeta ad probandum. coplexionem esse unicam' ualita
In Lib. I. de Generatione r Corru'
pora simplicia, quoniam non constant
ex contrarietate, quare quae mixta uocancur cam continent secundum D.Thom.
Sed illa sententia huius illius qualitatis,
est Scot. I .sen distin. I s. um ca, ct Avice. .suflici. cap. di seni. I.dOct,3 cap. .dcibidem Hugon.Senen. similiter Alberi. 3. Phys.Tract. a. c. l. Altera sententia est,quod non manet quatuor illae qualitates, tamen manent
duae simplices aliae: una media inter calorem , ct frigiditatem altera media inter humiditatem . Je siccitatem . ec hae duae pol Iunt aliarum effectus temperate sacete: hoc sequitur Conciliator differ. i 6. N
Tertia sententia est. l manent qualitates temperatae eaede, qui erant in ei in iis ablato excessu unde complexio est illa temperies, seu composita ex illis quatuor qualitatibus rem illis hoc tenet Marsit. q. 21. de alii multi, dc Fernelius libr. 3. Physiologiae ca 3.quamuis iste dicat, qualita tes esse in summo,dc si militer formas esse actu. Quarta sententia est aliorum Thomistarum .ex D.Thomae sent qui non differunt ab opinione praecedenti, nisi in hoc quod dicunt non esse easdem quat tales nummo, quae manent in mixto cum his, auae erant in clementis r quia ad ip-orum corruptionem corrumpuntur :sed sunt aliae eaedem specie productae cum sorma mixti, sicut etiam dicunt in alijs rebus. Dispositiones enim praecedentes formam, non manent cum ueniente forma , quia corrumpuntur
cum subiecto , in quo erant, quod Q. perius quoque declarauimus . Hae igitur sunt Philosophorum opiniones in hac parte. Sunt autem argum eia,quibus proba tur,complexionem esse unicam si inplice qualitatem pruno. ita se habent fodinae substantiales es emetorum ad forma substantialem mixti, sicut ipsorum qualitates ad mixti qualitatem. & coplexionem sed formis elementorum correspondet unica simplex subitantialis formas ergo di ipsorum qualitatibus unica simplex mixti qualitas. Secudo. Si complexio esset temperies qualitatum, sequitur,quod costiteret in
indivisibili omnis enim proportla In in.
diuisibili cosistit minimo ea immutato, tota ratio temper ameti mutatur. At hoc uidetur falsum , cito enim res a proprio tempera meto recederet sacilique causa distolucietur,ac corrumperetur cuius oppossitum experimur aliquando enim res multum calcfit. non tamen ob id temperies est, mutata.
Tertio. Sequitur etia, quod multa con traria simul essent& adaequale in eadε parte subiecti hoc aurem uidetur falsum
non enim contraria se mutuo patiutur.
Sequela patet nam quaelibet pars temperata est. Quarto sequitur, quod accidens muta 'ret subiectunt .si qualitas, quae in Hemento erat postea immixto maneat. Pro huius resolutione sit prima coctu i C5 lasio Esse qualitates qua Mana secudas sin si , esse plices formas distinctas a primis qualita qua duatibus, ip sarumque effectus in inixto,nul li dubium est non tamen sunt he complexiones. Explico sunt in mixtis colores , xto. sapores, de odores, uirtutes quaedam quae non clementis in sunt ex ipsorum tameuirtutibus in mixto caulantur. At notu est, quod huitis modi qualitates sunt distinctae ab illis elementaribus quatuor. quas principes uocant, at non sunt tales complexiones. Duo enim insunt comple ouiliii. xioni. Alter u est. quod sit dispositio mi , lemati forma antecedens,& in materia conser dς novuans: huiusmodi qualitates potius seia sunt. V.
quuntur formam , ab ipsaque eo ei '
Alterum est. quod talis complexio essi qui titulciat essectus quatuor primatu qualitatu t VIat huiusmodi qualitates id non prastant
non enim per se calefaciunt. l. frigefaciut alium cetiant. l. exsiccant: quae omnia complexio temperate facere debet. Secunda conclusio Complexio non est a Cone una simplex qualitas ab aliis per mutua piignam. 6c corruptionem relicta. qualitas At coci usio probatur primo autorita- I. arguite. Dicit Arist. . Metcor.c. i. quod per pu Giu 'trenet ionem calor soluitur a proprio humido de tune restat siccitas. Si igitur om rest. nia lita una simplex qualitas est,quo modo posset unum dissolui ab alio.
cit, lentuscosistere in harmonia qualita
139쪽
tum quae laeditur a vehemeti sensibili: de quod plantae non sentiunt. quia cales utre sei fiunt, i. habent has qualitates cxtra modum debitui sunt igitur iste sormaliter ibi. . Praeterea et de partibus ca. . dicit compositionem prima essem quatuor qualitatibus: quia ibi enarrat, & ipso uiuenti dicit ineve, de similia testimonia sunt multa in Arist.
Probatur secudo. In mixtione sunt alba tone. quot qualitates excedetes, ut diximus intextu :ergo no possunt corrumpi, ut producatur alia.nam non est ullum corrumpens talium qualitatum, non enim sunt Iorme elementorum quia non sunt contrariae illis,nee mixti serma, quia antecedunt haci nec aliae debiliores qualitates, manent igitur qualitates.solu.qua Quod si dicas, corrumpi eum subiectis sistas elementis: hoc no ualet:primo,quia Aui ς cenna non se respondere poterit, qui ponit ibi manere formas. Praetcrea licet corrumpantur, non ob id qualitates coirumpuntur,ut probauimus alibi.
Probatur icrtio: quia si qualitates illae
3 corrumpuntur, Jc formae, tunc nullum cssct producens talem qualitatem: ego
enim peto, Cum produci iur illa qualitas a quo producitur cum sorma mixt33 NOa qualitatibus, si non sunt. cum illa est: nam quod non est, non producit immedio te. Non etiam a formis clementoria, quia ut ostendimus, non sunt tunc. cum
illa qualitas est forme mixti quod si sunt
ut dicit Auic non poterunt etiam producere, quia ipsae non agunt, nisi per suas qualitates. Videt g tur.quomodo no sit agens proximum ill ius virtutis: manent ergo qualitates ipsae, de considera argumentum hoc. Probatur quarto.Temperametum ani malis mutatur secundum aetatem, pueri
enim huin idi de calidi sunt ualde . senes
sicci m frigidi:* si una simplex est quali
tas tempera metum sequitur, quod totudissoluitur non cnim aliter una simplex sualitas mutari potest in alter u periret, igitur animal dc mixtum in tali mutatione: quod falsum apparet. Probatur quinto, quia commune dictum est omnium Philosophorum,dmedicoru consule cuncta Ilic conuaIM,
ob id ipso tempore resolui ac perire, or si
unica est simplex qualitas mixti non ex contrariis uterque constaret. nec in seipso principia corruptionis haberet. Probatur sexto ex mutatione unius mix Lii in aliud,in qua unum aliud sit temperanietum, ut cum exanimali fit cadauer non uidetur, A quo talis qualitas produci pollit
Praetcrea septimo, quia calor mixti est tangibili syicut clementi intenditur etii δ' calore elementi: similiter aliae qualitates sunt ergo eiusdcm speciei,dc ibi manent. Tertio conclusio.Complexio Est temperies quatuor priniarum qualitatum . Hse conclusio sequitur clare ex praecede est teles.
tiale propterea non alia rone probatur. 4. prima Nota tamen . quod tales, qualitate ut
sub forma mixti sunt, habent firmitate,
de constantiam: non enim facili causa t mouentur,imo accedente aliqua qualitate exti inseca vi sorinae expellitur. ad pristinumq; se temperanietum reducit i o ma. Habet etiam hae qualitates operati nes alias adhuc tanquam mixti formς instrumenta, quas in Uementis non attingebant,ut alibi ostendetur. Quarta coclusio. Tales qualitates sunt eaedem,quae erant in clementis, res ractae
t. incn,Jc t cm pCratae. Et hoc est contra te, HemEquartam sententiam, quam non impu- toiu ma
gnamus,eo quod satis diximus sit perius net . inacirca hoc:oportet igitur, ut argumenta μ
Adptimum nego similitudinem illa,
sat enim est, quod sicut elementoru sormis respondet una sorma mixti ita qualitat ibus respondeat illarum lepori monta me est opus. quod si una simplex qualitas sicut illi est una sorma mixti quia . sid non potest esse, na forma produci potest a mixtione elenientorum .dc qualitatibus immediate: at qualitas illa non poterit. si tales qualitates corti impi debeat deest enim proximum agcns.
Ad secundum dico quod physic im xc vi ,
en tu in no coi. sistit ita in indiuisi- ut mathematica proportio, sed aliquam latitudinem patitur. Aduerie aut e quod per excessiim unius Mota. qualitatis notatam dicitur nouum temperamentum, rusi fit fixum, dc ior e
140쪽
. In Lib. I. de generatione, corrus
Patitur etiam latitudinem extensua: non enim cum una pars fit non temperata, ob id totius soluitur semper temperies .
Ad tertium non negamus , in gradu non summo contraria simul esse: quod ipsi sat eri tenentur: dum enim nondum est mixtio perfecta ,sed mutua pusna tuesimul sunt contraria: nec hoc est ullum impossibi triaut improbabile.
Ad quarium nota est solutiomam accidentia immediate subiectantur in materia ut alibi diximus: haec autem n 5 mutaturnotum est aliud de aliud, quod uocant subiectum denominationis. Ex omnibus his colligo elementa non
manere secundum formas proprias : aepropterea non manere actu in mutto .manere autem secundum materia x,dc virtutes temperatas . di loco illarii formarum elementorum succedine lolmain mixti, virtutes illas cminenter compici entem, atque ita manere virtute,dc potentia.
QVamuis quaestio haec ordine naturae primo loco traei anda esset, tamen ordine doctrinae. quia pendet ex dictarum opinionum diuersitate , Nquia communiter post alias disputatur. iudicium commune in hoc sequemur: tu etiam quia non admodum resert. Sensus igitur questionis est, An elementa possint coniungi ita,ut ex eis mixtum fiat: Sunt autem argumenta in oppinsitum. Primum .ut elementa ad mixtum conueniant opus est aliquo mouente,dc trahente ipsa ad mixtione sunt enim separata: qusq; in suis locis: at nullu ut esse talem Duc . Non. n.clem et a ipsa ex se possunt uenire , quia cxtra locum non tedunt: ergo mixtio no est possibilis naturaliter. Secundum. Dato quod conueniant, ad
hoc no videtur posse fieri mixtio. in mixtione producitur noua substantia mixti distincta ab Hemetis, perfectiorq; ipsis: at imperfectu non potest producere persectius; oso nec Elemeta producent mixta non agitur mixtio potest esse. Tertio. Si mi tum esset,quslibet ipsus pars esset mixta : sed hoc videtur esse no Dposse absque corporu penetratione: haec autem est impossbilis . ergo de mixtio.
Quod debeant esse cum penetratione , probatur. Sumo partem unius elementi, quae futura est pars mixti. si talis est mixta ergo sunt in ea alie elementorum aliorum partes;ergo datur penetratio.
Quarto. Mixtio debet fieri per miscibilium diuisionem .sed talis fieri non por, '
ergo nec mixtio Minor probatur. l. diui
duntur miscibilia in omne suam parte t. non primum est impossibile: si autemnon: ergo in aliquas partes diuisio fit. non in alias.Cum uero non sit latio. quare pol us in has aut in illas diuisio fiat videtur. quod nulla possit esse diuisio.& se
Quinto. Vt mixtio fiat necessar iis . li elocus al: quis at non videtur. Quis posse
esse cum enim unus sit . uni clemeto erit naturalis . aliis tribus erit , iolentus. critigitur mixtio uiolentia : quod absui dum est. Sexto. Elementa si miscentur.debent es Q se qualuo at non videtur . quod alicubi possnt ita hi , ει esse Hementa quatuor: non ergo mixtio potest esse Antecedens probatur, quia si duo essent elementa, noesset mixtio. quia .l. unum est sortius , de tunc alterius corruptio,i. utrunque est quale, & neutrum aget . si autem sunt tria. unc duo erunt symbola. 5c agent, devincent tertiu debent ergo esse quatuor Plementa. Haec sunt argumenta,quae dis- ficultatem faciunt. Attende autem.qaod si mixtio sutura est. quinque sunt necessaria , movcns de coniungens ista Elemcnta admixtione, sunt enim in locis separatis. Praeterea emciens, di generas mixtum, modus etiam talia ad suo fiat mixtio:locus, in quo fiat miscibi mixtina lia. quae misccantur. Sed uno horum deficiente,non fit mixtio ob id singula argumenta ex opposito tendunt cotra unum
ex istis. Primum enim probat deesse inc uens, secundum deesse ciliciens, tertium dc quartum no esse modum, reliqua duo auferunt locum. 5c miscibilia. Quam brem, ut haec omnia soluantur, de elucudentur , haec quinque ordine examinare oportet.