장음표시 사용
291쪽
ne traditione domnu I transit in alium: tex.eshm cisit tibi absenti, lepraebendi 1. liari
a Dominium iuste acquiritur, Primo,legitima successione. Secimdo,eleetione,ues consensu populi habentis ficultate eli, gendi Dontinum. Tertio, superioris institutione, ad hoc habentis potestatem, Quarto,emption Permutatione,dona. tione, praescireptione,uel aliquo alio iusto titulo. Quinto,ex quisitione belli iusti,& qui non his modis intrat, non est Uerus Dominus,sed far est, & latro, teneturque resignare si potest sine notabili periculo animarum, corporum, uel re rum, & ad restitutionein omnium reddituum habitorti ex tali donunio, & de d ams, maleficus , & huiusnodi. xxiii. q. v. c. si non licet. Nec potest abso lui si non disponat se ad huiusnodi.ar de pae draue. Disas. Idem dicas de horu domis norum ossicialibus qui neque falarium possunt recipere, nses quando eorum ossicium est reipumecessarium, de quo in.
4 Ciuitas nulla potest sibi eligere dominum,quia esset in pra iuditium superioris,nisi haberet ex consuetudine, uel priuia legio ius eligendi,quia consuetudo dat iurisditionem.c. dilecti, learis. Intellige de subiectis alicui domino. Neque dominus potest componexe superiure silperioritatis in praeiud tium superiorum,& fit ilorum,ipsis non consentientibus,
secundum Pa. in. c. si de anato.& obe.
s Dominis nullum titulum,uel iniustum habentibus, subditi non tenentur obedire; secundum Tho.secunda secundae. q. citiar. ulti. ad ulti. nisi forte per accidens , ratione standali uitandi. Secus quando habent iustum titulum, di Praec
o Quando familia alicuius dicendi deliquit in aliquo ossicio, uel ministerio, in quo dominus eius opera utebatur ,.teu tur tunc pro facto iamiliae, & multo magis si res rapta uenit ad i psum,uel mandauit,uel ratum habuit secundum Pan.inc.j. de resti spol&. cum ad sedem.Nam imputetur ei si non praeposuit honestum familiam,ut ina.j .Ede pub. . familiae. Idem dic de praepositis alicui territorio, uel inpex uectigalisbus,& huiusmodi.Dicit tamen Bar.in. d. g.taniliae, quos exhibendo maleia res, liberantur . Item quando domini lo
292쪽
eorum,uel propositi sciunt maleficia , ct posunt prohibere, di non prohibent,tenentur.Qde fd.mo.l.j.secus quando nu
τ Tenemur etiam, secundum Tho. in epistola ad duci bar. legravamine i dederunt ossicia,Pbellas, ct huiusmodi, perta Dis,de quibus praesumebatur,quod non essent utiles,uel ii nar,si hoc secere scienter,uel ex negligentia,si etiam uendidere tanto precio, quod emptores recuperare non possint sine gravamine subditorum, quia in utroque casu tenentur dedanino secuto. Alias uendere huiusmodi ossicia licet, nonia et men expedi nec habet si eciem boni, sed potius deberent eligi ossiciales huiusmodi,ut dicit Tho.ibi , quia sic res melius succederent.1 Peccant etiam in exigendo collectas indebitas, uel contra pacta constituta secum, uel cum antecessoribus bona fide, resine coactione inita, uel quando nimis grauat ad arbitrium boni uiri,ierim, ac temporum conditione inspecta, etiam quod quantitas non si pacto determinata , uel si noua exisAunt,iusta causa non apparente, uel si exigunt aliqua institura propter aliquid fiendum,quod tamen non si,ut pro securitate uiarum,& huiusinodi.& non tenentur securae: si ad solutionem praedictorum cogi , subditos per te, uel per alios, directe,uel indirecte,peccant tanquam praedones, di tene tur restituere. Sponte tamen oblata sine omni fraude, possunt recipere.c.placuit.j.lij. Similiter peccant,& tmentur e cundum Gul. spoliantes iubditos,uolente, ad alium locum, tues domum transferre se,nisi hoc esset ibi consuetum,uel G- set certum, quod tale onus a principio in concessione terrae expresse fuisset impositum,uel si usurpant sibi ea, quae sunt inna munimiis,quiaetesignare tenentur, di tructus restituere: c. si re. xuii.q.vi mel si non sinum disponere in morie per grinos,uel non habentes consanguineos, de huiusmodi, sed cis mortuis , testatis, ues intestatis; bona eorum usurpant, quia tenentur restituere,uel pauperibus erogare. Si a uas sis,uel aliis subditis seruitia personarum umentorum inde bita exigunt,sine mercedis solutione, uel ii cogunt ad uem dendum,quando pretium est tulle,& emendum quando est carunt,uel quando non cogi mi ad uetisficiendum eos, qui
sunt de sua familia, ues concedunt dari ad usuram. quando
293쪽
non expedit, secundum Io.de nea. quot.x. uel si miliant iu-
os,nihil praeter usuras habentes,secundum Pet. de pal.t nentur restituere eis a quibus iudaei extorserunt. Et dicit Tamba. in.cpost miserabilem, de usu.quod possunt cogere iudaeos ad restituendum usuras, & si sint negligentes iudex ecclesiasticus procedet.Etiam dicit Verirer. quoci si non compellunt usurarios,uel iudaeos ad restituendum usuras cum possunt,tenentur ipsi restituere, etiam si ad eos nihil perue-Dem.1ntellige tamen,quando non est bonum eos tolerare.
s Domini aliquando possunt ultra consueta , aliquid ex ere, secundum Ray. Host.& Tho. supra. Primo, pro defensione fuae terrae,si aliter facere non possimi, quia ad hoc tenentur subditi.non solum de rebus,sed corporaliter laborare, ut sic se Eluent.Q rtitudo.xxiij.'.iij. Secundo , quando iubente a principe,uel ecclesia,uult ire contra haereticos, uel infidele , Nec propriae expensae suppetunt,potest a subditis moderatu sublidiu petere. Tertio,i i in bello ex parte sua iusto captus, Mult se redimere,& non potest absque graui danno. Qtiar to,si uult adire principem,pro sui,& suorum utilitate, & -- mode expensas ficere non potest, & pro alia senili causa tu
.cum Apostolus, te cen. Si autem absque causa iusta e3tose 'uet,ut pro ludo,pompis,& huiusinodi, restituere tenetur. De his confessores eos interrogent, nec absque satisfactione
P.Si iudex habeat plenariam potestatem, & parti non sat iniuria,neque communitati noceatur, quia ex hoc nullum malu oritur,potest poenam iuris minuere,uel totaliter relaxare, ciendo misericordiam merenti poenam pro delicto, non aurietem quando non est habens plenariam authoritatem , uel 'quando pars offensa petit ius,uel quando hoc cederet in maaum reipu.quia alii non verebuntur talia sacere, secundum Tho. secunda secundae. q. lxvij.ar.iiij.& Pan.in.c. h. de emp.&um.& tamen, dicit quod iudex potest ex causa mitigare poemam,etiam statuti.Intellige modo praedicto. An domini in porales possint ossicia uendere,uia insta ossicium. .prim
I1 Si statuto cauetur,ut uilla teneatur depraedato ibi, si deprae Matus probauerit uiolentiam sibi factam, stabitur eius truth
294쪽
DOMATIO. 333inerito de rebus amissis,secundum Pan.in.c.super eo,de. his Naeui meti non autem si non potest probare uiolentiam, utem per uiolentia inditia. . 3 a Domini non possunt accipere mutuo ab aliquo, in pacto, quod accipiet ossicium aliquod,quia usurarium est pro mutuo accipere ossicii potestatem,propterea ei dat occasionem peccandi, & ipsi ossicio taliter acquisito tenentur resignare. Si autem gratis mutuarent,postmodum ossicia darentur,uel prius darentur ossicia,& post mutuarent, ut de ossicio possent accipere,esset licitum,secundu Tho. ad ducissam, supra. 13 Domini,& ossiciales non possunt aliquid recipere, quando enentur gratis ossicium exhibere , quia prohibetur eis accis pere. l. 6.C.ad. l. ita. te amb.insta iudex. .vi.,Doirimi iustitia lacere,& oppressos de dere publica peccata, praecipue bla- α sphemias, te suo dominio abradere pro posse tenentur.
a r Onatio,secundum Tho.j. .dist.xviii an ii. est datio lis beralis iue irredibilis recompensationem non intendes, quae secundum A .in silmina, est duplex, scilicet donatio. . inter uiuos,& causa mortis:Donare inter uiuos est, quandorem quam dono potius habere uota alium, quam me, sed causa mortis est quando uolo me potius, quam alium, cui dono,quem malo habere,quam haeredem meum, secunduetundem AZo.Et quando alia causa in donatione est,quam liberalitas, potius dicitur recompensatio, quam donatio secundum Parin rub. eo ti.
. Donationum inter uiuos prima dicitur ab luta , secunda
sonditionalis,tertia modulis,quarta remunerati .is de do- .l.j. C. de dona. sub mo.l.j &.i .quae non reuocatur causa ingratitudinis cum mera donatio non sit.
3 Omnis qui habet rei dominium, uel proprietatem, S iure
non pronvbetur,potest donare, di non loquor nunc de donatione remuneratiuaist iuxtis. generibus personarum prohibetur huiusmodi donatio,Et primo illis,qui non sunt me, iis compotes,ut suriosis,& huiushiodirin cle. si stitiosus, de e
si de do.l.filius futtilias. Fallit in aliquibus casibus, ut si est da inanitate mel filius se totii es repater dedit libera ad
295쪽
ministrationem,uel peculium castrense, ues quasi, dcc. Vide
Inno .in. grandi. de sup. ne. prae. lib. vj. Sc. AEL filius familias. 'Quinto,his qui non habent proprium,ut seruis, religiosis, di iusmodi c. non dicatis.xij.q.j. nisi de licentia sit noxis, tuet habeant legitimam administrationem , ut ex rusta calta donent: in .d.l. stius familias,&. xii. q.j.quia.c.tua, de his,sciliscet quae ieruando seruari non possunt,supra, alienatio. .na
Sexto,abbatibus, & aliis praelatis, nisi habeant administrationem , ut de filio familias dictum est , di generaliter nullarer na ecclesiastica , potest donare bona immobilia, ues
mobilia preciosa,supra,alienatio.s .iiI. Septimo,uxori,nil uti tira dotem habenti,potest tamen iacere elemosinam,ut dicetur infra,elemosina. .Vi.
4 Octauo,illi,qui crimen laesae maiestatis commissit. Lfi. Catall. tui .ma.Nono, haereticis,quorum bona ipso iure sunt confiscata c. secundum leges,de haere.lib.vj.Decimo,contrahentibus incoestas,scilicet inter ascendentes, i deicen detes, aut neptiarias,scilicet inter collaterales,uel inutiles alias prohibitas nuptias,quia de iure, bonorum suorum dominium perdunt:in.d.C secundum leges. Vnclecimo,illi qui in aliqua re cadit in conmisium,quia quod commissum est, statim desinit esse illius,qui crimen contraxit. Duodecimo,illi, qui capitale crimen commissit, propter quod eius bona ueniunt publicanda, post condemnatione donare non potest,iacet ante possit. l. post contractum. n. de dona.supra dienatio β. . Decimo tento,militi,qui concubinae ,ues meretrici donare non potest. Lij.C. de donacinter uir.& uxo. Idem dic de clerico, a doctore,& :iduocato,qui dicuntur milites , per not.in.I. --des .ffde sen.& re tuis. Vide tamen Cyin. d. l. d. quomodo in telligitur milites,non operς,lum,uel dignitate.Decimo quarto,uiro erga uxorem,etiam est econtra,ut instabdicetur. D
imo quinto, patri, qui filio,ac filiς donare non potest,quia
Censentur una persona. Fallit tamen in casibus nonnullis. Ut He glo .an. l. pater.C.de inos dona. I Decimo sexto,qui dominium in re non habent, donare non possunt,ut sures. Nemo enim plus iuris in alium transferre potest,quam ipse in re habeat,in.l.nemo. K de re.Iu. Decimo septimo,prohibetur donatio pro quacunque causi,
-. uicita,qui a lege punitur, siue pro adulterio , siue pro alio
296쪽
DONATIO. ιιν nune' sic intelligitur.l. amrictionis. Ude dona. Decimooctavo,quilibet donare prohibetur ultra. so.solidos I pe C de dona. quod tamen iotellige sine Iinsinuatione piscedinte.Fallit nihilominus iri septem casibus.Vide Tab.ibi,
g. i.casu xiiij. Decimonono,qui fiunt ex donatione impotentes ad solueridum debita,non posunt donare.
s Vigesimo,qui donat iudicibus,praesidi,seu aliis ossicialibus,
quibus constitutum est: proprium silarium , pro aliquo beneficio tempore suae adnunistrationis praestito, puniuntur: Isi.C.ad.l.ies.si tamen occultae donant, secundum glo.excortis esculentis , & potulentis , quae in paucis diebus possimi
Vietesimo primo,qui uisitatoribus, uel eoru semuIis aIiquid do are uolunt,Vide infra,visitatio. .ih. Vietesimosecudo,illi quibus per statuta municipalia est prootabitum,nisi cum certo modo donare. τ Donatio fieri potest absenti, siue mittendo per nuntiunt redonatam, siue iubendo, ut rem quam habet de tuo poeneso,teneat pro sua,non autem ignoranti. l.absenti. st de dona. Fallit tamen quando donans mittit per seruum donatarit,eament ut statim fiant sua:in. d. l.absenti. 3 Donans tenetur de euictione donatario, secundum Aro. si de ea suit proinisshm,secundum glo.Inst. le donas .ahae,uel cum donatio coepit a paction uel promissione,tunc potest
s Quando donans donare non potuit, lonata ius tenetur restituere,ut ex supra dictis constat. ao Donatum ambasciatori ratione personae,illi acquiritur, Facit.l. secium.K pro secio. . . si uero donatur ratione ossicit, acquiritur domino. Ede castr. pe. l. si sorte.In dubio autem, secundum Pan. in.c postulastis, de conces praeben. lebemus attendere qualitatem doni, quae si conueniat ambastiatoris personae,ut est uestis, & huiusmodi, indicabitur pro amba-ciatore,si autem coueniat domino, ut esset donatio leonis, uel huiusmodi,erit domini. Si uero ambasciator prius erat notus,uidebitur donatum esse intuitu no ossicis,sed Psonae.
ι Quando donans,ueriegans, dicit dono,uel lego Titio talatem n tali loco,quae est rema. Quellego uxor, meς -
297쪽
lia localia,quae ualent mille aureos,& tamen terra inuenistC C. perticarum,& iocalia duo mille.secundunL Pan. in.cipertuas, te dona. donatarius non tenetur illud plus restituere, siaeque quando minus ualerent,quain fuerint extimatae, potest residuum peter ouando res donata est, specificata.l. de molisti alio. fide condi.& demon.
ra Si donans dicat, do tibi uillam meam, & onmia iura mea, quae in illa habeo,propter hoc non donat iura spiritualia,utius patronatus,& decimarum,secundum Pa.in.c. sedes,de re
scrip. secundum dictum Inno. ex literis, de rurepatro. quia hoc signum omnis,non se extendit ad ea, quae sunt alterius iuris,dc naturae. Secus quando aliquid habens simul temporalia,& spiritualia iura,cum omnibus pertinentiis suis, sicut est praebenda .quae simul habet possessione,& decimas, quia
tunc omnia simul transeunt,concor. Hin.in. d.zex literis., 13 Donatio mera, ex poenitentia donantis non reuocatur: arci
in. Queium , te condi.ap. dc dicit Bari in princtis depac. quod per poenitentiam donatio non reuocatur. 34 Donatio mera potest reuocari propter multas caulas, ut colIigitur ex.cisi. te dona. Et primo,propter desectum cause,ob quam fuit secta donatio.Qquod a te,de cie.coniti. Secundo, propter conditionem adiectam. d.c. uerum. Tertio, propter dati enormitatem,ut cum pater tantum donat,quod euacuatur haereditas filiorum.c si quis irascitur. xiij. q. ij. Quarto, qndonatarius manum uiolentam iniiecit in donatorem, uel si atrocem iniuriam facit scilicet uerberando,sugando, uel carceri mancipando,uel huiusmodi, uel graue damnum rebus intulit donatoris , etiam citra maiorem partem substantia uel inferre tentauit uitae periculum,licet effectus non sit secu . t . tus, uel si non seruauit conuentiones sectas in donatione. . Uaec supradicta habentur, in. l. s. C. de reuoca.dona. Adiur, ge alium casum,secundum gl. ibi si donatarius neglexid af re donatorem inopem,quando donatio fuit in magna retii quantitate, secundum Cy.in. Jl.fi. In praedictis casibus reuo- satur donatio per donatorem,non per haeredes: m. c. fina. doedona. quando ingratitudo commissa fuit in donatorem non in haeredes,secundum Pa. in .ssicisina. Quinto quando
pisumitur de uoluntate donatoris, ut quando post dona. t
uonem nascuntur fili; ed quia circa hoc sunt i a op a
298쪽
fies,uide decisonem Pa & Ioan.an.in. d.c. fina.&Bartol. I. iistia,de lega. ij. . Imperator. Sexto, quando est contra uoluntatem donatoris ratione inossiciositatis, te qua uide Barto. I si ut alligatis. C de inossicio. dona. Intellige praedicta etiam si donatio sit iuramento firmata,& in ea sit apposita conditio,quod no poisit reuocari,etiam propter ingratitudinem, quia hoc est contra naturalem aequitatem.l. ex eo. C. de in uti. stipula. 33 Donatio facta siti, modo,no reuocatur, etiam quod modus talis non interueniat, quando scilicet talis modus non est principalis causa , uel finalis, sed magis impulsiva. Facit i.me uia. st de manu.testa.nisi sit expressum , quod reuocetur, uel alteri detur, tali modo non existente. Secus si modus fuit principalis uel finalis causa ipsius contractus. et
in Si donatio sit secta ecclesiae sub certo modo, & solus pracla
tus non seruat modum, secundum V . . l. uerum, non
potest reuocari,quia delictum praelati, non nocet ecclesiae, e in regula delictum,lib. vi. secus si praelatus cum capitulo.Secus etiam quando esset sub conditione, quia si solus praelatus non sertiat, donatio non tenet, quia in acquirendis liis praelatus potest nocere mon autem in acquisitis, ut not. 3 e Inno. in.c. fraternitatem, de dona. & no. quod quando diciqeur quod possit reuocari,quod requiritur sententia, secundia IImoc.in. d.c. uerum, & Host. quamuis alii dicant contrariti,
sed primum uerius, nisi diceretur quod propria authoritate hossit reuocari,nisi esset essecta sacra.l.si quis curialis.C.de tepistop.& cle. lsr .i quid donatum si ecclesiae,uel altari, cum pacto quod alie,
dum politum est post contractum donationis,uel ante contua hun,idest antre traditionem,& post obligationem,nihil peratur tale passimi uero apponitur tempore contrahendae obligationis,& tunc si reseruat sibi aliquod ius in re, uel alteri,non ualet alienatio. Si uero nec sibi, nec alteri reseruat,tunc si sequatur alienatio ualet, sed aget qui pactum ap-Posuit ad existimationemI. ea lege.C. de condi. ob causam. gQuod si apponitur pactiun de re non alienanda, non ualeteale passim,nis pacistentis inteist de non alienando, quia
299쪽
etum in priuato.Isi ecclesia si alienet,semper uidetur interesse dantis,cum tali pacio de non alienanda, quasi sit favorabito animae dantis,nisi alienaret pro necessitate, quia aliter prouideri non potest, uel alienaret ob causam magis piam,secun in Anton. de but. stapra, quamuis aliqui contrarium te Deant. Primum tamen melius, quia sic secundum rectam rationem debuit uoluisse donator. I. itis Prohibiti donare donatione mera,ves conditionali, uel modali, non prohibentur donare donatione remunerativa, quia non proprie donatio est,ut not.in. sI quos.Xij. .i1.niss rohibeantur donare, eo quod non habent administratio em,de quibus supra dictum est,uel quia non potest dona te,nisi in damnum aliorum , & talis Gonatio remunerati non potest reuocari,sicut aliae, secundum Panor.la.d. fina. quia iura scripta de donatione,non habent Iocum de remunerativa.
9 De donatione Constantini erga ecclesiam an Rerit, quia noest multum ad proposituin, uide si placet Arch. flore .lertia
Parte titu.xiii. p.V.& Pa.in. per uenerabilem, qui fis.sint legi.colum.secunda. Σo Donatio causa mortis est quasi instar legatorum, diisen tamen in aliquibus, differt etiam a simplici donatione, quia haec poenitentia reuocatu illa non.l. qui mortis causa. meo. titu. Haec quinque testes requirit illa duos tantum.l. final.
C. eod. titu. I s Donatio causa mortis reuocatur, secundum glo.I.non omnis.ffsi certum petatur. Primo. si prius moriatur donatariusquam donator. Secundo, si illuni poenaret donasse. Tertio, si cesset conditio sub qua est facta donatio. Si uero iuratae non reuocare,adhuc potest. Primo,ex noua causa, Secundo, si donauit omnia bona praesentia, & sutura , quia iuramentum esset uinculum iniquitatis. Petet tamen prius ab lutio Hem a iuramento. Secus quando donauit omnia bona, non secta mentione de suturis .l. sin. C.de pact.&.l.stipulatio hoe modo. Ede uerbo. obliga. 12 Quicunque testamentum condere potest, etiam potest donare causa mortis: tamen filius familias, & si non possit sacere testamentum, etiam patre iubente, donare tame potest musa mortis patre promitente.l. tam is.ssi eo. ti. Et cuicum
300쪽
que prohibetur donatio inter uiuos, prohibetur etiam cauas a mortis, quia a quo remouetur genus, remouetur, & spe cies : in. d.l.sliusfuirilias. .pari ratione. Sicut a superiori ad inserius negatiue,secundum logicum consequentia tenet. 23 Donatio secta cause mortis non tenet in eo, qui commissi crimen capitale, siue ante,siue post fiat, cum testamentum
nunpatur,& omnia publicentur.I. si aliquis.fseo.ti. tenet tamen in re donata uxori ante reatum d inmissum,& non postea. l. cum hic status. l. de dona. inter ui. & uxo. si maritus. Est etiam tex. cum j. imi. res uxoris. C. de dona. inter
24 Donatio simplex de qua dictum est,non ualet inter uir et,& uxorem constante matrimonio,quia lege prolubetur, ne mutuo inuicem spolientur rebus ob mutuum amore, ideo non tenet etiam si per interpositam personam fiat.l si spo sus. σω.tit. nec ualet reniissio debiti, uel assignatio debit ris, quia habent rationem donationis: secus in donatione remuneratiua,quia non prohibetur.l. quod autem. Teo. ti. as Si Holenti mihi donare. Ccause mortis, mando ut donet xori meae, non tenet donatio, quia uidetur ac si ego uxori meae donarem. l.idemque. geo. ti. secus si mando quod leget,quia legatum non secit donationem, cum non trans betatur dominium,sicut in donatione etiam cauia mortis, liscet possit reuocati.I.ii Teo.ti. 26 Quamuis donatio inter uirum δε uxorem, non si comarii niter licita,tamen in quibusdam casibus licet. Primos imperator donat coniugi, uel econtra.l. pe. C. eo.ti. Secundo, si
dans , dat pecuniam propter resectionem aedium cobusta rum . h quod si uir. geo.ti. Tertio, quando donans ex hoe non fit pauperior,licet alter fiat ditiori l. sed & si constante. si eo. ti. Quarto,quando recipiens non fit ditior, licet dana fiat pauperior. i. i. quod autem. Quinto, si donatur in tempore finiti matrimoni', ut. s res sat alterius morte secuta. Lsed interim E. eo. ti. Sexto,quando donatur causi mortis cuiuscunque speciei sit.LIsed interim,nisi sat quod nullo modo reuocetur, quia non ualeret,secundu j.in.d. I. interim.
Septimo,'uancio donat uxori cause honoris, uel dignitatis adipiscenci .l. quod adipiscendae. Em.ti. Octauo, si maritus constante mainmcinio remittat uxori promisiam dotem in