장음표시 사용
311쪽
ne possit talia committere quando erit ebrius. Quando au-.tim ebrietas est culpabilis,nam excusat a peccatis sequentibus , licet ea aliqualiter alleviet. Dat enim operam rei illicit , ideo sibi imputantur,mala sequentla. ' a Ebrietas non plena,ut cum quis est bene consonatus, & sibi uidetur quod domus giret,quando est uoluntaria, no est
mortalis,licet sit graue peccatum,citra tamen mortale , quia ratio non obumbratur. Haec secundum mentem Γho. secun- da secundae. q. cl. ar.J.S. V.& Cale. IbL3 Qui semel uoluntarie inebriatur mortaliter peccat,sicut qui si equenter,ideo non prima,neque iecuda, uel tertia uice est mortale, sed tantum quando sciens, S uolens incurrit,licet docidicant quod qui frequeter inebriatur peccat mortaliter. Praesumitur enim quod qui si equenter inebriantur,percipiaturi tutem inni, di sic prael ptiue loquuntur , di non ut
4 Dans operam ut aliquis inebrietur siue propter solatium, si
ue propter esuid,nisi fieret ratione inedicurae,cum debitis remediis, ne ex hoc exponatur alicua peccato mortali,secundu Arch.fo.I . parte.titu. .c.u . .iJ.mortaliter peccat.c.culpa ,de iniur.& dam. m. peccato enim consentire uidetur mortalI.
1 Inebrians ob sanitatem consequendam,& medicus hoc consistes,cum debitis remediis ut dictum est non peccrat mortaliter. secundum Cale. qualido aliter procurari non potest sanitas: etiam hoc elicitur ex Tho.secunda secundς, supra,licet Arch. fio. supra,& quidam alis,uideantur oppositum tenere. o Clerici ebrios deponuntur si sunt in sacris,& moniti no desse
stant. Si sunt in minoribus priuantur communione: se ui.&hOne.cle.c. a crapula,&.c.clerici. Et miles propter ebrietatem remouetur a militia. l. omne deliniun. f. de re mili. τ Clericus non debet bibere uinum sine aqua, di in uno prandio tantum trina potatione debet contentari , sicut mandatur m .d.cia crapula.&. Q quando. xliii. dist. ubi Pa .mouet dubium,an contra aciens mortaliter peccet,& cocluditur quod. tantum mandatur temperate se a uino, ne inebrietur, ideo non peccat mortaliter contra ciens , nisi propter ebrietate,
uel contemptum, uel si se pericnto ebrietatis uerisinuli
Ebrius , cuius ebrietas peccatum non fuit, cidens,uel mu
312쪽
.sed quin incle. unica de horni. exCipiuntur furiosi,qu8d ciccidentes non incurrunt irregularitatem, te qua specie uidentur esse ebrij,ideo non uidetiar quod tales incurrant. Hoc sequitur Pa.c. quia diueriatatem, de con spraeben.& Ang. etiaquod ebrietas fuerit peccatum. Ric. in. ith. dist.xv Thoterrent,quod incurrit,quando ebrietas fuit peccatum,etiam citra,mortale infra,irregularitas. si .vi. vii viii.s Gesta per ebrium; quando non est compos mentis, non tenent,secus quando non est proprie ebrius icet sit consortatus,scit tamen quid agit,quamuis ei per tutis misericordiam succurratur se dum Ho.m .c. ex literis,de diuor. nec potest matrimonium contrahere, secundum Vertier. eo quod non
potest consensum liberum rationis habere, secus si rationis
ECCLESIA.r FCclesia quae est congregatio selum bonorum, & dicitur
ci tholica,& non habet macuIm,neque rugam, quae tempore mortis Christi fuit tantum in beata uirgine.c. quisuis, des.xxi & haec circa bonos mores,& ea,quae sunt fidei, non potest errare: supra, concilium. .ii .& Caie.secunda. secundae
a Loelium selus Christus fundauit, eius ministerium cominmisiit Petro, & successeribus eius in aedificationem , di non in destructionem secundum Tho iij. lib. de re. princip.c. L&rilibet tenetur inhaerere ecclesiae tanquam regulae in saltibi,secundum Tho. secunda secundae. q.j. S in canoniratione Ductorum , pie creditur, non errare, ibi, supra, colere,
a Alia est ecclesia materialis,uidelicet Cathedralis, idest episcopalis,uel principalis,quae dicitur matrix, alia est parochialis,
idest baptismalis.c.uenerabili,de uerbo. signifi.&.c. ex trans missa, te restrip.quomodo consecratur,& a quo,supra, con secratio. .j. la Nemo ecclesam aedificare potest sine licentia episeopi, qui Primum lapidem ponit,figit cruces,cimiteriti designat,sessicientem petit dotem,sine qua ecclesia consecrari non potest:
mi .Et sussicit pro dote assignare unum praediUm, pro
313쪽
uno pari boutun,totaliter liberum.αὶ.de cen. S Exempti,in locis non exemptis,non possitnt construere oratoria,ecclesias,uel capellas,sine diocesenorum licentia,nec in se constitutis celebrari secere,uel celebrare tempore interdi. cti,in casibus non expressis, alias per ordinarium compestidebent,& propter hoc,si eorum conseruatores sententias serrent contra ordinaricis non ualerent: de priui.α authoritate, lib. H.In locis uero exemptis,nullus aedificare potest sine licetia sedis apostolicae. m. d.zauthoritate. De erectione altaris, supra altare. s. it.
s Ecclesia in alieno solo sundata,domino sundi sciente, & no
contradicente,erit omnino libera,& sibi imputetur: ar. in .cisi seruus,dist. liiij. Si uero dominus ignorauit, ecclesia rema Debit libera,& consecrata rec efficietur censualis laico, aedifi tor tamen tenetur dominum seruare indemnem, uel etiaepiscopus,si ponendoepcimum lapidem, uel eam consecrando fuit negligens: in. l. c. nemo,&.xiii . . ulti. . comperimus. ἔ
uod si solum erat alterius ecclesiar,uel collegii, More ei restituere hoc modo, quod ecclesia consecrata sit ei subiecta,
quaesti. τ Ecclesia reparatione indigens, si portionem ad fabricam habet,de ea debet reparari. c. unio. x. q. iii. quod si non sussicit, trector & alii in ea beneficiuti conserri debent. ci Leod.titu.in' quo standum est dispositioni maioris partis capituli. c. s. de his quae fiunt a ma. parte caru& ubi est consuetudo , tenentur Iaici secere expensis propriis , cum ibi percipiant sacramenta, ct audiant diuinac. quicunqtie. xvi q. u. & possunt compelli seruare talem consuetudinem c. ad apostolicana, de simo. Bitellige tamen quando populus noti eget. Vide Pan. i. de
8 Ecclesia praecipue consecram,oratorin .monasteria, & huiusmodi, ad secularem habitationem. uel prophanos usiis, non debent reuerti.Qquae semel. xix. q. ii. nec hospitalia ad alium usum.c. ad harre,de reli. do. de lienis tamen , & lapidibus de- hserum monaserit potest dormi forium . uel alius honestiis Iocus construi
' inlationes sectie capellaes edunt ecclesiae par Besi , ius
secundum glo. in. Ic. quae semel,supra conse-
314쪽
E C C I. E S I A. 14 Squam est sta,secundum Pan.c pastoralis, de his quae fiunt a
praela.Ex hoc inseri Anto. de but.ibi,quod oblationes factae imagini pictae in muro alicuius parochiae cedunt ecclesilae parochiali,quando , scilicet fiunt intuitu ecclesiae parochialis, alias non,& oblationes, quae sunt celebranti in ecclesia alterius,sunt rectorum illius ecclesiae, nisi sit episcopus in propria diocq si,uel archiepiscopus in tota prouincia, secundum eundem An but.Infra blatio. aj. o Quicquid fuerit emptum de pecuniis ecclesiae,est ecclesiae.c.,.xii. q. i. quia statim acquisium fit ecclesiae,nec poterit alienari icet ante potuisset pecuniam, qua emit fundum alienare rintuitu pietatis sue sit emptum nomine ecclesiae, siue nomine alieno.c.j.de pecu.cle.Nec differt an pecuniam ecclesiae habuerit furtiue, uel ex deposito. λι Ecclesia pro alienis debitis no potest obligari, nec eius posisessiones,& qui obligauerit,erit suspesus ab administratione temporalium,& spi talium. de sellit.Ch. hanc tamen sente-tiam episcopus poterit relaxate,quia papae non reseruatur. nune de sen.excom. haec tamen poena episcopos non comprenendit c quia periculosium,in.Vi de sen. excom.
at Nullus propter aliquod ius,quod habet in ecclesia,maetnam eius utilitatem impedire potest.ccum accessisient,de consti. Quomodo de nouo ustirpantes regalia, uel colle stas in e clesia, sunt excommunicati, insta excommunicatio. xxxviij. si Clericus recipiens ecclesiam a laico uel retinens colatam, si monitus non resignauerit,est ab ossicio & beneficio suspensus,& deponendus si continnax perseuerauerit, Iaicus uero
exc mmunicandus. .praetere de iuripatronatus supra. be- , neficium. F. XWa4 Legatum sectum ecclesiae construendae, seu monasterio,d bet solui cum fructibus medij temporis,secundum Pan.in.C. nos quidem, de testi.quia tecd.c dicit,quM debent solui mne diminutionea ioc enim est in filiorem ecclesiar,uel mona mira,quae si fuissent constructa, ita resiquisset tunc, & non in diem .is Ecclesia parochialis non potest consem illi,qui.xxv.annum non attigit,& collatio ipso ficto nulla est, dc tenetur qui asi dsumitu intra annum neri sacerdos,a tempore comissionis, adeptet possessionis, alias est priuatus, ct uacat. Tenetur. V
315쪽
. etiam resdere licet in hoc possit epistopus dispensare ad is pus,ex causa. c. licet canon, de elec.in.Vi Epistopiis propter Didium potest dispensare ut non promoueatur, super beneficium. .lxxxiiii. lxxxv. Si uero taliter assumptus non potuit ordinari aliquo adueniente impedimento, sine culpa tamen sua non incidit in poenam. l.c.licet,sectandum Io. an. in regu la imputari,dere. iv. in .vi. in mar. Quomodo donatio in infinitum potest peri ecclesiae absque insinuatione, Auten. L
3 Potest quis aedificare in re sua,etiam cum alterius nocuime; to,dummodo animo iniuriandi hoc non faciat, nec peccat,nec tenetur illi de aliquo,quia qui utitur iure suo, nulli iniuriam sacit. Si autem animo iniuriandi hoc facit, conueniri potest actione iniuriarum,ut. l. s. Ede iniur. a Aedificans in solo alieno,ordinarie perdit aediscium ,& em-citur eius,cuius est ltura: inst. le re. liui. Intellige si sine licetia,uel sciente uel non bona fide hoc secit,quia si bona fide credens in proprio lando aedificare, in conscientia secundualiquos,dominus sitiadi tenebitur,uel iundum eidem uedere uel satisfacere pro expensis aedificii ad arbitrium boni hominis,si tamen dominus fundi potest hoc facere sine suo dano,alias non credo teneri in conscientia. E aes Aediscans de rebus ecclesiae in sun do alieno habebit aedificium,& solum,tunc enim solum cedit aedificio, ut in .c. apo- solicos.xii. q. ii. secundum Ici.an. Ecclesia tamen soluet precium fundi,supra,Ecclesia. .vi. la Habens ius,uel causam in re a domino, ut emphiteola,seu- datarius, ct huiust nodi.& aedificans in fundo alieno, in quo tale ius habet, non perdit aediscium, uel expensas, quando aedificium erat eidem necessarium ad ampliorem usum,quia dominus ei tenebatur,not. Institu. de re. diuisio. .ex diuerso. Aedificans in proprio fundo de alien suum erit aedificium per. l. adeo quidem. .cum in suo. Ude ncqui .re. lo. Sed si laerit condemnatus restituet duplum: in. d. si .ex diueri, de iure uero,existimationem,& ita etiam in constientia. 6 Intendens piscationi,si ςdiscat casam in lithre maris,erit sua quamdiu durabit.l in tantum . de rerum diniso.
γ In alieno potest quis aliquid sacere, quando sibi prodest , st
316쪽
esteri non noce secundum Ange de aret. instes de lege suscia cani.tollen. secus si noceret.C. de serui.& aqua. l.aquain. Et a contrario,nemo potest facere in suo , quod sibi no prodest, di alteri nocet. De aedificatione castiorum, infra , Emphite sis. Quando aedificiis, aedificium tenetur demoliri is de oper.
ELECTIO.s E Lectio canonica nominat uocationem alicuius persona ad dignitatem, uel fraternam societatem , semata forma canonica. Ccum in cunctis,eo. ti.& secundum Host. Et dicit Pa.in rubrica, te postu. quod est magna disserentia inter electionem,& postulationem,ita ut qui de iure potest eligi,no debet postulari,& nihil ficiunt electores illum postulantes, quia tenentur ecclesiae prouidere, & de meliori, & meliori modo,quod per electionem fit. Potest tamen ille qui eligj- bilis est,postulari,si alicuius alterius praecessit electio,secundum eundem Pa. ibi. Esh alia differentia secundum Paelia. d. c. in cunctis , quod postulantes possunt recedere a postulatione,& uariare, quousque superiori sit praesentata. c. bonae, eo .il. non autem sic in electione. publicato, de elec quia in
electione ex quo est publicata, & conclusa, est acquisitu ius electo, non autem sic in postulatione est acquisiti 1 ius. a In postulatione solenni debet seruari sorma electionis, quae
fit per scrutinium. β.quia Propter,in .stc. in cunctis. Fratres tamen praedicatores habent priuilegium. Si ai quarti,quod in capit Reginaim,ut superiores possint quando electiones uoniunt ad eos causa confirmationis , confimare illu, quem cognoscunt quocunque modo per literas eligentium, quod maior pars consentit in eundem quocunque modo. 3 Eligens aliquem in prςlatum, in conscientia tenetur eligere, quem credit esse sine mortali peccat δε quem credit ad tale ossicium, pro hic, & nunc, & pro tali collegio magis idoneum omnibus,qui possunt eligi,& haberi,aliter mortaliter peccat eluens, etiam quod bonum eligat, dimisso meliore , quia perion rum acceptator est,secundum Caici in summa, ibi,in principio,& Tab. et emo,Prim O. Nili. 4 Idem dicendum de prouisore pastoris, quando absque et Stione,uel postalatione prouidetur, per eandem rationem.
Secus de confirmatore, quia ipse non eligit. Tenetur tamen
317쪽
de postulati, aequaliter,dare quem meliorem eredit,sicut du
x flectio ossicialis secularis ut praetoris, de huiusmodi) deo bet fieri de persena ad tale ossicium idonea,etoppositu sciente uel negligenter faciens,mortaliter peccat, quia notabili ter rempti. dannificat ex malo rectore,secundum Caie.ibi. Et sussicit idoneum eligere, etiam praetermisso meliore. Melius tamen esset meliorem eligere. In electione uero ossicialiuni icommunitatis, debet seruari iustitia distributiva, ut meliori hus, qui proponuntur, detur uox,aliter mortale est , nisi ea imperfectane actus, secundum Caie.tibi. ε Quaelibet congregatio debet sibi de iure communi eligero fixaela tum,nisi consuetudo fit in oppositum. Q i.de elec. etiai duo,uel tres tantum fuerint: in d.c. j.Imo ut tenet glo. in Gh.de postu.Inn.Host.& communiter doct.ius uniuersitatis in uno selo omnibus alijs mortuis,uel excommunicatis,uel huiusmodi,potest remanere,& coram testibus uotum suum exprimere,& eligere dummodo seipsum non eligat,quia no retur de ambitione, per.ta uestras, de iure patrona. Secusiquando consuetudo, uel priuilegium stant in contrarium. Electores de communi consensu possunt communicare ius eligendi in electione,quae imminet, si tamen omnes consentiniat, quia uno contradicente non ualeret,secundum m. c. escriptum, eo.6.coli. lε Electione instante, si dubitatur de aliquo an habeat uocem, dc commode non potest recipi probatio , admittatur protestando ut uox eius ualeat,si & inquantum appareat postmodum eum debuisse interesse,& sic non nocet, secundum m.
s unus non potest habere uocem in duobus collegi js,nee pri platus unius collegii,potest habere uocem in alio collegio,secundum m. in. c.constitutis, te eieci no. secundo , nisi aliter consuetudo haberet,uel unum dependeret ab alto,utain.c.f. de relig. domi. Vide ibi Pa.& Innocen.qui dicunt,quod standum est consuetudini.
D si priuati, uel inhabiles ad eligendum non uocentur, licet nondum sit discissum,an sint priuati,tenet electio, secundum.in. ij. de elec. Sussicit enim quod postea possint conuin
318쪽
raulti priuantur potestate eligendi. Primo,qui sunt in mesori excommunicatione.c. conmtutus de appel. non autem in
minori. Secundosuspensi ab officio.ccum dilestiis, te conis suetu. non autem suspensi a beneficio tantum.c. apostolicet de excep. Tertio,interdicti.zcum inter, te ele. Quarto, qui bus sine licentia superioris eligere est interdictum, te elec. oK Quinto qui scienter in loco interdicto celabrauerunt,nis super hoc sint priuilegiati.c. is qui,de senten. excom.libro.ri. Sexto, qui in ea uacatione indignum scienter elegerunt, de elec innotuit. Idem si peccauerunt in postulando. c. sci Ptum,eo.ti.pro ea uice sunt priuati potestate eligendi. Si tacta nominatione secuta est postulatio liter si non est secuta
ii mando omnes sunt priuati potestate eligendi,in prima ulce deuoluitur haec potestas ad superiorem ed si aliquo accis denti electio facta,per superiorem non habet efiinnm,redis
bit potestas ad primos,purgatum est enim eorum uitium decundu Pa. in. cum tantorim.de elec.Item qui pec uer in λrma elemonis, iure eligendi pro ea uice debent privari. α quia proptenditi. Septimo, qui aetatem debitam non habet.
masculi ante. xiiii.annum , foeminae ante.xii.nec in hocm titia aetatem supplet. Q ex eo,de et in.H.tam in tex. quam ingi. Octavo,qui per laicalem abusum elegerunt.c. quisquis . . ti.Nono,non eligentes infra debitum tempus. Decimo, laici conuersi non possunt eligere secundum Lud. qui allegat. d. c. ex eo,nis antiqua coni uetudo hoc haberet,secundum In no.m.c. ii. de insti. Llem tenet Fede consilio.cvii.Ite qui non sunt prosessi,tacite, uel expresse in locis regularibus,per.d. c. ex eo, nec qui per suam ecclesiam, uel eorum constitutiones Prohibentur. Item qui non sunt in sacris, in ecclesses coli natis secularibus,uel regularibus. Conclude tamen sic in ordine praedicatorum, ex declaratione cap tuli generalis, & noex constitutionibus, qui non est in sacris, non habet uocem in elemone. Non professi nullo modo habent uocem,et ex γοConsuetudine,conuersi professi,de iure non habent, licet ex antiqua consuetudine possint habere. Clerici seculares non , sub Iaconi,non habent. Clerici in regularibus prosessi non prohibentur de iure communi etiam li non sint in sacris. In Ordine praedicatorum prohibentur omnes ante quartum . I
319쪽
anmim a professione per suas consimiliones, etiam quod
sint in sacris. 33 Elector absens iusto impedimento detentus, potest unum , uel plures procuratores ad eligendum instituere insolidum, Iumen aliter non admitterentur, di quod procurator sit de collegio,quia extraneum capitulo nolente non potest deputare,neque potest per literas uotum suum exprimere,& non oportet quod procurator institutus eligat unum nomine suo,& alterum nomine procuratorio , quia nihil valeret nisi dominus mandatum dedisset de aliquo nominando, quia unc illum nomine domini, & alterum suo nomine poterit nominare c. si quis, de elecita. H. & tenetur talis procurator optimum elizere,sicut pro se,nisi de aliquo nominato habet
mandatum,secundum Pa.in.c.constitutis, &.iii.c. de app. In
Grdine tamen praedicatorum, non admittitur elector nisi sititissens,neque per literas, neque per procuratorem. Si tameon eode conitentii,ubi si electio essent infirmi,qui non possent esse praesentes,sciutatores ad eos tenetur accedere prout in eorum constitutionibus continetur. de. u.c. u. Et secundulios .serutatores debent accedere ad infirmos, qui sunt in civiliatein eorum uota inquirere. Et dicuntur praesentes secundum eum,qui sunt in orto,uel in ciuit ite is de procvr.I.W14 Electiones in cathedralibus, uel regulat ibus ecclesiis insita tres menses fieri debent,aliter electio deuoluitiir ad superio-rim proximum, qui si infra dictum terminum non elegerit,
ad alium superiorem,& sic deinceps usque ad papam deuol-
Nitur.in.cne pro desectu,e.ti. nisi iusto impedimeto sint detenti. In or.tamen praedicatorum, secundum eorum constitutiones,tenentur inta mensem eligere, aliter ad prouincia-km deuoluitur potestas prouiden D, qui nisi infra tres menses prouiderit, ad generalem deuoluitur. Multa circa hoc Tab.electio.L . vii. quomodo debet praesentari electio, de quomodo electus habet consentire. M Electio ante sepultiiram praedecessoris fieri non debet. .bonae memoriae , el.i;.si tamen fieret, ualeret secundu glo. ibi. u Electio facta de nocte, non tenet, secundum m. in c.i. de Clan. lespon.quem sequitur Feli. in. ciconsuluit, de ossi. d
7 ctio in quocunque loco honesto, male secundu con
320쪽
suetudinem,potest seri .C. Causis, te elec.dummodo no fit lci,cus clandestinus,quia electiones in cameris per occulta coinuenticula lactae,reprobantur. c. u.d Qtransitus, lLlxxis.secundum Host. lebet seruari consuetudo.
83 Electio,& postulatio saeta in loco interdicto,secunda Arria. iin.c.in nomine. xxiii.di. non tenet, Oppositum tenent Vm uel el.Io. an.& communiter doct.quia sunt quidam contramis,& probant quod ualeant,per. I.de postu. praela. rs Ad electionem uocandi sunt,qui sunt praesentes,debent,uolunt,& possunt interesse. Absentes sunt uocandi, & expectandi secundum consuetudinem. c. coram eo. quae si est, quod non uocentur,non sunt uocandi de necessitate, & tenet electici,secundum Pa.in.d.c.coram,&.c.cumana,mti. & quando sunt uocandi uerbo,uel scripto, uel signo consueto campanae secundum cotisuetudinem, & qui nolunt, non sunt coingendi. H.si uocati insta competentem terminum non uenerint,non sunt ultra expectandi,cum mora in electionibus sit clamnosac.cum inter, te elec. Vide tamen plenius Tab. Elea ectio primo. β.x.&.H. Quomodo uocati nolentes comparere, non sunt computandi in numerum absentium, seu eorum,
qui sunt de capitulo. ao Si quis de electoribus contemptus, no suit uocatus ad elii petitionem cassanda est electio,potest tamen si uult eam ratam habere. α quod sicut, eo. Et quilibet elector potest renuntiare uoci suae,sicut iuri suo. C.cie pact. l.si sis in scribedo.
II Eligens, quem credit esse in mortiali,mortaliter peccat, quia talis secundum Tho. secunda secundae.q. lxxXV.ar. iii.no potest uti praelatura.Concordat Cai ubi supra,& Feli. in.c qua uis, te ossicio deleg.dc Pa in. constitutus, te appel.el.ii; .ubi
dicit quod peccat mortaliter eligens pro alio,si non eligit optimum,ergo eodem modo si pro se eligat.1a Eligens aliquem,de quo non habet noticiam nec per se, nec ,
per alios,qui cum ipso conuersati sunt, non saluat conscientiam suam secundum Pa.in.c.bons memoriae,el. v. de post praela.dc de elec.c.scriptum,& consequeter mortaliter peccat. 3 Redditur quis indignus ad praelatione ex quocunque mortali pectatio,iecundum Tho.quol. viii.si exconula unicatus in priori excommunicatione est,per. s.constitutus, et i, de appet