장음표시 사용
301쪽
totum, uel in partem, secundum Bal.in. l.si constante.C.dedo.ante nup. Adde, secundum Hos . si ad sustentatione sui, tal sitorum, uir donet uxori annuum, uel menstruum, inque ad fructus dotis.s Donatio inter coniuges inualida potest firmari, primo, per η
iuramentum,secundia m. in.c.donatio. eo. ti.qui dicit, quod haec est communis opinio, nec tale iuramentum est contra honos mores naturales. Vide ipsum in.c.cum contingit, de iureiur.ubi dicit, quod non est contra bonum publicum, neque continet aliquam turpitudinem ex parte iurantis..S cundo, firmatur morte donantis, & non reuocantis, tacite, uel expresse. in. d.Q donatio,si tamen non sit ultra quin en- 2 'tos solidos,siue aureos, quia si esset ultra,& sine insinuatione,non confirmatur, niu in morte approbauerit, quo casia
malebit ut legatum, quod insinuatione non indiget, secundum gl. in. s.c. donatio. Secundo si fuit sum simplici promissione, nisi traditio in uita donantis interueniat.l. quod
sta Donatio inter sponsos de suturo,secundum Ri.la.d. dona. etrio, ualet etiam si matrimonium postea eodem die contra
a Donatio inter uirum, & uxorem, multis modis reuocaturi mo,quando donantem poenitet. l cum hic status.sseo.α Secundo,per alienationem rei donatae. C.eo. ti.l. si maritus. Tertio,quando donans rena donatam pignorat, & nil aliud a primit.d. l.cum hic status. Quarto,si praemoriatur donatarius.d.c. donatio. Similiter si ambo simul moriantur,secundum gLibi. Idem si simul capiantur ab hostibus , & nulli redeat, quia uidentur simul interiisse secundum AZo. Quin-ii eo, quando fit diuortium ex displicentia, nisi aliter appareavuoluisse donationem ualere. l. si interim. Editit. Quaeda alia: lide in. l. l.cum hic status,&.d.c. donatio. De prςsumptione donationis uestium, &c. infra,peculium. .mii. 3. Ponatio propter nuptias, soluto matrimonio reuertitur ad inrum. l. s. C.de do. te nup.uel propter nup. sicut dos almulierem reuertitur.I. unica.C. de re. o. ac nisi pactum ali ter habeat,tamen consuetudo locorum est seruanda,ut not.'
N Donatio propter nuptias ad hoc tantum ual nisi aliter NM
302쪽
DOS. 342ciscatur,ut uxor sit de docte securior. secundum j in. dv.f.,
Nam uir res suas alienat consentiente uxore sed mulier non potest renuntiare obligationi pro iure suo, quod in donatione propter nuptias habet,nec eius consensus ualet. C. ad uelle.aut .siue auiae,nisi interueniant iuramentum. in.c li-icet, de tu. iuui. vi. aut quod uxor post biennium consentiat: secunda uice, di quod tantum sit in secultatibus uiri, ut in-tdemnitatibus uiri possit cosuli pro tempore toto,quo uxor agere potest,ut not.in. d.autem. sue auiae,uel per tres annos tacuerit, licet in secundo non consenserit,ut not. Pan. m. peruenit, te uen. & emp. 32 Si soluatur matrimonium aliter quam per mortem,pactum, euel consuetudo sacere non poterit, quod uir lucretur dote,
33 Si statuto cauetur,ut moriete altero coniugum, alter superis uiuens lucretur dotem,uel donationem propter nuptias, inltelligitur de morte naturali tantum,non autem de spiritu li, quae fit per i eligionis ingressum, immo nec posset statuere quod muliere intrante religionem,uir partem dotis lucra diretur, quia esset in gravamen libertatis religionis dotis diminutio, quod no. l. i. ff. quarum re.acinon da. Secus si pacto fat,ut altero moriente, alter lucretur, quia tunc per ingres stim religionis pactum manet ualidum. l. Deo nobis. C. de epi.& cie. Non praestamitur donatio,sed mutuum uel deminisum, si dixero Titio,tolle hanc pecuniam,quia nemo prP. simitur suum iactare, te renun.c. super ho DOS. ζι Dos .ut colligitur a canonistis, in. Q rainutius, de testa. est quod datur ullo ab uxore, uel ab aliquo eius nomine, pro oneribus matrimonii subeundis: & in dos proprium mulieris patrimonium , tandiu durans , quandiu matrim Dium,quo soluto soluitur,quia sne eo esse non potest. isdetur. lol. l. iii. oportetque matrimonium contractum esse de iure dc de secto ut dos dicatur. l.l. iii. i . lla Paetum factum a filia dum nuptui traditur, quod de domcontenta nullum regressiim habebit ad bona paterna, lice: ex ciuilis improbet,tamen si firmatur iuramento facto nomui,neque dolo, seruari debet. Couamuis, extra de pM.L vj.. ,
Ruamcdu matrimonium durat, minium dotis est Pu
303쪽
uirum,secundum gl.in .l. denique. E de mino.unde ex ea Oxor elemosinam facere non potest, sed eo soluto redit ad Oxorein uel eius heredes.C. de pac conuen. l. pe. 4. Dos prosectitia est,quae a patre,uel a superiore aliquo de Iinea patris,tanquam a patre proficiscitur. f. te bonis eius, uel ab alio nomine patris,ipso ratum habente. Neque refert an filia sit in potestate patris, uel emancipata, quia non prima potestas facit dotem prosectitiam, sed nomen patris, quia si pater daret,uel alius,nomine alterius,quam patriis, no diceretur prosectitia, sed aduentilia,quae est alia species dotis,quae aduenit nomine alterius qua patris. Ede tu. tot.l. profectitia. s Si dos datur aestimata, iamnum,lucrum,& s uctus sunt mariti,si uero inaestimata, lamnum,& lucrum sunt uxoris, ructus uero mariti. g de iur. dot. I. plerumque, si tamen sustinet onus matrimonii. Ideo foetus animalium sunt mariti mo autem ancillarum dotalium,qui nomine fructuum non censentur. in. Ll.plerumque.& alia quae non computantur interus,nec lapi diae, ubi lapis non renascitur. 6 Pater tenetur dotare filiam suo consensu nubentem,& con tra eum potest unplorari conmuniter iudicis auxilium, ut filiam doleti l. s. C.de do. promis quia non est minus fauorabilis dos,quam alimenta. Si uero nupsit sine cosensu patris, secundum Pa.c.Lde despon. impub distinguitur,qnia uel nupsit indigno turpi indignitate,& non indignitate imparis coditionis, & tunc non tenetur dotare,secundum Ant. de but. in. accedens, de procura. si uero sit indignus quia no est paris conditionis,minorem dotem poterit dare ex conditione personae. Tile iur. dot l.cum post diuortiuiri. .gener. Aut elegit dignum,& tunc uel promissit dolori,uel uoia,si secutio, non potest pater cogi ad dotem, nam pater cogitur, ut silia possit maritum repetere. L6.C de do. promis& maritus tenetur eam alere in tali casu,secundum Inno. in. c. per uestras, ledo. inter,ui.& uxo. sic ergo intelligendae sunt quae debent patrem teneti. ssi filia promissit. Si autem promitat, uel nupsit post annos,xxv.& sic pater non potest filiae aliquam culpam imponere,ex quo tanto tempore tardavit eam collocacra: auten.cum,deap.cog. si alicui, aut contraxit ante. xxv.
annum,& tunc,secundum Pa. supra pater non potest sibi negare alimenta ex contractu talis minimoniti cum in viis spi e
304쪽
DO S . s 43 ritualibus non se in potestate Patris zsi annum, de iudi. s.
vj. xtius ergo tenetur dotare,quia causa dotis filiorabilior est causa alimentorum,ut not.Cy.in.l.non omni.C. de mi. tuto. De hoc habes glo. Nii. q. i. c.6. V Frater tenetur dotare sororem ex eodem patre natam, secundum Pa. .Cperuenit,de arbi. quia sicut tenetur alimentare.
a sortiori dotar ut supra dictum est. Idem dic a sortiori de clerico,qui magis tenetur ad charitat .c.L de emp. & uedi.& si non habet alia bona, te bonis ecclesiae poterit eam dintare,& aliam consan uineam inopem.in.c. ide cohabi.cle.et anu. sicut potest eas alere,per.c.omnino confitemur. M. d.
intellige pro necessitate suae conditionis. S Vir ante contractum matrimonium potest uxorem dotare. l.i.C. de do.ante nup post uero non,secundum Pa.in c.si necesse,de do.inter uirum,& uxo.nisi plebeus reciperet nobile in uxorem,quia tunc uidetur donasse causa recompensandi in nobilitatem, secundum glo.in. l. c.si necesse,& Bart. in. Ldiuortio.ffsolu. ma.
o Aliquis potest uxorem sine dote accipere,& si sic accipitametur eam alere, secundum Inno in. ac per uestras, S si prinmoriatur relictis filiis,tenetur sibi quartam partem morum bonorum relinquere, ar. in gl. in autem quibus mo. na.elsi.: Ie. s.pe secus si non relinquit filios. Dudum potest dari a vasallo in dotem,secundum Pa. in . c. nuper a nobis, de do. inter uir. & uxo. Intellige in quo filia
succedit,non autem quando non succedit,secundum Io. amin. d.c.nuper a nobis insta, Emphitiosis.β.x. Rein autem emphiteoticam dare potest pater in dotem, sine consensu domini, secundum Spec. ti. de loca. .nunc aliqua, non tamen plus iuris transfertur, quam ipse habeat, in. d. c.nuper: nec
soluet laudemium, quia est necessaria alienatio, secundura Cul.& Bart.in.IS ideo Ede condi. sunt,& dari potest etiam extraneae,& si inextimata detur, soluet laudemium sed aest, mala tantum filiae dari potest
missa, secundum Host. m.Jc. per uestias, quia dos propter onera matrimonii sustinenda datur, in .aec. per uestras : ex quo concluditur,quod non tenetur eam ducere, nisi lotu vir dos. di tamen eam sine dote ducat,tenetur eam altae, se
305쪽
t i DOS. eundum conditionem personae uxoris, ut dicit Inno.' quia suam personam tradidit, non tame potest repellere quo ad .redditionem debiti coniugalis.
ει Mulier constante matrimonio dotem donare non potesti, .lex. l. stante.C. de dona. secundum gl.neque dos, uel don - uitio propter nuptias possunt alienari, etiam consentiete uxo-
.re, nisi Interueniat iuramentum sine ut, & sine dolo sponte Praestitum.c.cum contingat, do iure iuran.lib vj. Circa uero etem immobile, si est extimata, uir eam alienare potest, quia aest emptitia, nisi fieret extimatio, ad sciendum quantu esset Heteriorata res soluto matrimonio. l. si inter. C. de iure do. . di in dubio praestanitur primo modo,ut gl.ibi. Si uero non sint extimata,non potest alienat i,nisi in casu primo dicto. s. t uxore consentiente, Sc.uel ex prouocatione 1 ij ad diuisi6atem simili dotalis,qui communem cum eo habet sundum. C.de fun. lota.l.f. uel quando alienat simul cum uniuersitate,uel si pro necessitate alienat,aut in utilitatem uxoris con Uertat,uel uxor consentiat post biennium secundo. Hςc ibi, in. M.f.&.l.i. &.d. Q cum contingat, in glo. dummodo sint si viro aliae res,ex quibus ei consulere possit. C. ad uelle. tenosiue a me. t r Si mulier iurauit non alienare dotem, neque donationem Propter nuptias, sine causa rationabili, & iudicis authoi itate, nec consentire alienationi, & postmodum cosentiat cum iuramento de non contraueniendo me authoi itate iudicis . stabit primo iuramento,secundum Hostien. in.d Ccum contingat. Et debet intelligi,quod non contraueniet propria authoritate,secundum Hostien. 3 Mulier propter adulterium, a uiro per iudicem ecclesiasticusseparata perdit dotem. Si uero propria uoluntate, uel maritus propria authoritate adulterio existente notorio eam ex. llit se lucratur dotem,non autem quando per iudicem s cularem separatur, quia non est iudex competens, IO. m. in c.f. de D.compe. Eodem modo dic de uiro adulterate,quia perdit donationem propter nuptias, similiter uxor perdit or donationem,quam ciebeat lucrari ex pacto secto soluto maarimonio,& parasemalia, quamuis quantu ad hoc ultima, quidam teneat contrarium, quia siunus in poenalibus,& apy 'Pellatione dotis non ueniunt parasienalia haec omnia intes
306쪽
D C s. G 344lige si tamen nesunt reconciliati, uel tantum alter peccauis,
decus si ambo,etiam secrete.in.Jc.plemnque. Neque qua lo uir & uxor sciuerunt, & tacuerunt, eorum haeredes possunt hoc allegare, quia finguntur reconciliari. I Si uxor amissit dotem propter adulterium,& post probat quod matrimonium nullum erat propter impedimentum , non recuperabit dotem. No enim debuit uiolare neque matrimonium, neque speciem matrimoni1. Et haec omnia elisciuntur,ra.d.c. plerunque,tam exlex. quam glo.uide ibi Pa. ἔς Mulier ingrediens balneum cum alio uiro, & uir cum alia , muliere perdit mulier dotem, & uir donationem. no oportet.d.lxxxi in.gl. nisi uxor habeat filios, quia tunc filij hab bunt dotem,quo ad proprietatem , & alia bona matris, se ie
is Vidua petens dotem a Batre mariti repellitur per exceptio. rem de sornicatione,secundum Ioan.an. m.J plerunque, fecit enim iniuriam defuncto.
Pater si non est stipulatus dotem restitui propter adulteriura: filiae,perdit,non autem si est stipulatus,quia tunc post mortem uiri habebit dotem,& non ante,quia nemo debet puniri,neque lucrari,ex alterius peccato,secundum Io. m. supra. te 13Maritus expellens propria authoritate uxorem adulterio noexistente notorio, soluet mutuum quod accepit uxor ante . sententia pro alimentis. Non notortu enim non priuat ipis . iure,sed requiritur sententia.l. post contractu. ff. de donatio, Is Maritus uxorem in adulterio repertam interficiens , perdit
dotem, quam debebat lucrari propter adulterium, secundurar in.gl.si ab hostibus si sotu. matri. nisi ex statuto,uel co- suetudine licebat interficere.l.quid ergo.ssile te.j. . si haeres. ι Similiter si fuit in dolo, uel in causa suae mortis. Ide dic de uxore aduersus uirum, secundum Bar. supra nec obstata. siquis in graui, quia ignoscitur ei ad minorem poenam, nouut in totum releuetur. 3
o Quando extraneus a muliere. i. qui eam non habet in sua . - potestate constituit dotem mulieri, & est stipulatus dotem . sibi reddi soluto matrimonio, ad ipsum dos reuertitur, sed . si non suit stipulatus dabitur mulieri,quia uidetur ei donas,
se,ut est tex. t. m. . accedit. Lum .C. de rei uxo.act. Quod
si mulier tria de suo proprio constitvit dotem unc ad eam
307쪽
pater pro filia dotem constituit, & est stipulatus redibit ad ipsum,si non est stipulatus sibi reddi, sed simpliciter consibi uit,si filiam emancipauit erit filiae dos, si autem filia premoriatur,actio competet patri .d. l.unica: etiam liberis existenti: rbus ex ipsa filia,sec cui Vin. & per.l.dos a patre.C. sol ma. Not. quod mortua muliere intestata deficientibus liberis, dc propinquis, uir succedit uxori,dotemque lucratur,& econuerto.l. i. C. unde uir & uxor. In aliis autem casibus dos ad mulierem, di donatio propter nuptias ad uirum redit, nili iconsuetudo approbata obstet, in. l.c. donatio, quae contu
tudo in omnibus casibus praedissis seruari debet. Si sita perdit dotem sine culpa, & dolo eius , pater tenetur eam iterum dotare,alias secus. secundum Bar.in.L si cum dotem. is sol.matr.β. si post. Α simili, si filius ex culpa sua legi-ns
rimam consumpsit, pater ei non tenetur amplius, utid. Bar. C. de colla.auten. quod totaim. a Fructus pignoris ratione dotis non computanturae. salubri- , ter, te ulti. Vide Panor,in.d. uestias, multa enim tangit ad
hunc propositum. 3 Uxor stante matrimonio,in quibusdam casibus potest doter epetere,ut si maritus in insulam deponetur, secundum Pe. rde pa.mi .sen.Jxlii.uel si banimatur de regno.Lubi.C.de iure dot .vel si bona sua omnia uel pars, publicaturit. Si marito.sssolu.matri. Si uir etiam sine culpa sua ad inopiam vergat, modo ipsa non sit dotem consumptura, secundum com munem Opi. ut. l.c.per uestras. Si substantia mariti no sussicit ad satisfaciendum doti,& creditoribus.l.si constante.ssis ru. matri. Si maritus ita se habeat,quod ad inopia vergat. ind.l.ubi, uel si maritus incipiat male uti substantia sua etiam quod esset ditissimus: Bar. in. l.l.constante. Et non solu mulier in praedictis casibus potest agere pro dote,sed etiam pro donatione propter nuptias,ut est tex. in . l. l.ubi. Si tanae m. 4ier a principio nupsit pauperi,uel uergenti ad inopiam, uel et male utenti suis rebus,repetere non poterit, quia semel mo-
res eius approbauit. Bar.tamen in. d. l.constante,contrarium
tenuit quia uxor per tacitum pactum,non potvit sibi pra: dicare, quia dotem intestam mulieribus manere publica.
308쪽
24 Dos consistens in rebus immobilibus soluto matrimonio, shitim solui debet,si uero in rebus mobilibus insta Innum, secundum m.ciij. de dona. inter uir.& uxo.& si uxor illo in- εterim non habet unde uiuat, ab licrede mariti alimetari de
cet marito ad paupertatem Uergente , etiam iubente iudice, dare pecuniam mercatori cum salute capitalis, ut inde uir,&uxor recipiant lucrum,quia cotractus est usurarius , nec hoc habetur in dicto.c. per uestras,sed potius oppositum, iuncta, glo. quamuis Ioa.an.& Car.in. d. c. teneant quod est contra-
eius licitus, sed.c. dicit lucrum honestum , insta , usura. . 26 Ecclesia potest se intromittere de dote non solum in fauore
viduarum,ut in cinuper, de dona.inter ur.& uxor. sed etiam rmariti petentis dotem sibi promissam. d.Q per uestras.Alij tenent quod tantum accessorie habet cognoscere. de do. inter uir.& uxo.c.j ij.iij. 2τ Consessio qua uir constante matrimonio se recepisse dotesatetur non ualet, nisi appareat de numeratione, quia uidetur donare,secundum Bal. l.j.C. de do. promis.Si tamen maritus ficiendo.testamentum legaret lixori dotem expressa certa quantitat uxor eam Omnino habebit,etiam quod probe et tur quod nunquam fuit soluta,ut not. Ang.are. instit. de te. . sed si uxori,quod uidetur uerum, nisi uir esset non soluendo suis creditoribus. Pro dote, omnia uiri bona hypoterata sunt: de pig.c. ex literis:& propter uiri, aut patris maleficium non perditur,ut not.glo. in.d.cex literis, etiam si fit crimen laesae maiestatis C. ad.l.iuliam male.. DUBITATIO
a I bitatio prouenit ex eo, quod quis ad utranque partem
rationes habe ideo no determinat se ad unam partem, secundum Tho.iij.sen. dist.xvij.ar. ulti. dubia tamen semper in meliorem partem interpretanda sunt,secundum Tho.secunda secundae q.lx. Meti. iiij.quia habere malam opinionem et de aliquo,iine rationabili causi, est contemnere, & ei iniuriar dc si esset cum determinato iudicio de re mortali, esset
reccatum mortale,infra,iudicium. .viij.3 In dubiis,ubi ueriatur periculum mimae,tutior pars est eli,
309쪽
genda,secundum Pa. in.c.iuuenis,de spo. & quod est certius 'tin ipsis tenendum s In dubiis ut in irregularitate , excommunicatione,& huiuΩmodi,ubi agitur in foro animae, uel in sero quasi poenitentiali,& non ad poenam propriae, sed ut a ministerio abstineatur,secundum Pan. .c.ctim tu fili, de testi .debemus potius interpretari quod sit irregularis, & sic de aliis poenis,in λω
autem contentioso debemus interpretari quod non max me ubi agitur de poena, quia in poenis mitior interpretatio est fienda.c. odia,de re iur. lib.Q. & sic intellige Innoc.m.c.ad audientiam. iura per eundem allegata. . 4 Dubia.ueiba,secuncium proserentis intentionem sunt accipienda.c. in ambiguis,de re.tur.& ut res potius ualeat, quam pereat.c.abbate,de uer. sig.s in re dubia fidei,authoritas Ro. ecclesiae requirenda est. c. palam,dist. xi.& in re dubia in persona,vel in facto,uel in iure, nullo modo sententia est serenda. c.iudicante.XXX. q. V. o Dubio existente in iure matrimonij, titius est contra statuta hominum dimittere copulatos, quam disiungere coniunctos contra statuta Dei.c. licet,de testi. In rebus quoque ambiguis,absolutu non debet esse iudiciv.ciliabume. xiij.dis D VEL LV Μ.
I ellum,idest duorum bellum indicens,& accei tans, siue pro ueritatis manifestatione, siue ad uirium ostetatione, siue spectaculi gratiasue ad propulsimiam ignominiam,siue ad terminandam litem ciuilem,uel criminalem , peccatu mortale est,qa eligitur percussio proximi, & expositio pro-Pria:μ alienae uitae mortis periculo,absque sussicienti causa. Eodem modo dico,quando decem contra decem pugnant Propter eandem caulam. Si tamen quis iniuste invaditur,potest bellando se tueri. Similiter licitum est beliniri iustu duello definire,quando habens iustum bellum,uidet se succumbere:utitur enim uiribus suis prout melius potest,haec Cale. ibi,sed diffusius in secunda secundae. q.xcix.cum fi. a Principes concedentes duella, mortaliter peccant.si tamen ex rationabili causa permittant, sicut permittunt meretrices,
3 Duellum prohibetur.Q monomachia.ij. q.iij.dc Natth.iiij. ubi dicitur,non tentabis dominum Deum tuum. Et mortaliter
310쪽
peccant omnes dantes auxilium,consilium,& fauorem,& na Ientes prohibere ex ossicio,& non prohibentes,nisi ut dictu est ex rationabili causa non. prohibeant: & omnes aspicientes,& de tali actu delectantes,nionaliter peccant,secus quando displicet.
4 Clericus duellas debet deponi,estque irregularis, et si mors,
uel mutilatio non interuenerit, episcopus potest dispensare: αj.de cle. pug. in duel. etiam si alium pro se pugnare faciat, est irregularis. Qij. eo.ti. Et mandans,consulens,uel defendes si sequitur homicidium,uel mutilatio,est irregularis:in.d.α riJ.Dispensat tamen epistopus cimi clerico in beneficio habito,uel de nouo habendo, solum pro sustentatione , sine tari
s Si quis cogatur inire duellum, aliter ut suspectus de aliquo
crimin e occidetur,hoc dicit Arch.fio. ui3.ti.iiij.circa fi.de mente My.citatis multorum opinionibus non esse licitum,& in ,
lem morealiter peccare,licet inuite intret duellum, & solum ut uitam conseruet,& idem uidetur sentire Tho.supra, misnus peccat nihilominus,quain si sponte iniret. 6 Ilorientes in duello, si appareant signa contritionis debent sepeliri in sacro, quia non prohibetur nisi morientibus inrornramentis,& quia poenae non sunt extendenda , Ideo no edebet extendi ad morietes in duello, nec etiam in astitudio. Hanc uia seutur Pa.in.c.ij. de tornea.& coiter alii summistae.
s KBrietas uoluntaria,& praecognita,ob delectationem in po tu immoderato uini,vel eius quod inebriare potest,secus dum Doc.comuniter est mortale petatum, quia homo imponit sibi necessitatem uinculi tolentis rationis usum. Si a tem non sit intenta,uel praecognita, non est mortalis culpa. Similiter si fit non propter delectationem, sed ratione medicinae excusat,& non est mortalis, & excusat a peccatis ex tali ebrietate prouenientibus,nisi tali asint praevisa, dc non pro
auia. Nam talis sciens suam condicionem, debet pruinderet. a