장음표시 사용
61쪽
, . ADULTERIVM. dius .litigio sed est leuius, quia minus contra latur amicitia . idest ambilitati occultae, sine ut, & minus cum contemPtuis
Tho. secunda secundae. q. XVi.ar. ii.
3 ADulterium est accessius ad alienum thorum.secundu Tho.
secunda secundae. q. cliiii. . viii.& esse deterininata species luxuriae,specialem de rinitatem habes circia actus uenereos, secundum Tho .ibi,unde peccatum est,quia contra castitate,& mortale,quia contra bonum prolis educandae. Est & grauius simplici fornicii tione, quia non solum contra castitate, sed contra fidem etiam est matrimonii, minus tamen graue, quam incestus, uel sacrilegium uel uitium contra naturam, tripliciterque sit,uidelicet, quando coniugatus cognoscit so-
Iutam,& econtra,quando coiugatus coniugatam, uel ecotra.
a Plulier adulterans plus peccat quam uir, secundum Pe. de Pa. ratione incertitudinis prolis,& scandali, quo autem ad fidem matrimonii equaliter peccant,sed quantum ad dominium rationis,uir plus peccat.Tho. iiii .sen. dist. V.ar. iiii. 3 Adulterantes per leges puniuntur ciuiles,sed non pertinet ad
forum animae. Puniuntur etiam lege canoni , secundum m. in. pleriique,de dona.inter ui.& ux. quia mulier perdit dote,
dc uir donationem propter nuptias, si matrimonium separetur per sentetiam iudici ecclesiastici,aliter non,secundu Io. m. 4 Aliam poenam incurrit,quia amittit ius petendi debitum, de
quo infra, lebitum. s.xvii. Si tamen reconciliatur omnia recupera Ut. d. c. plerumque.s Adultera per uim uiolata absolute, nullam poenam patitur,secim lum m. in consilio iiii. si uero uiolentia fuit conditionalis utputa timens occidi consensit. peccauit coram Deo,non tame per leges adulterii poena punitur, ut dote perdat aut mariti cosenio priuetur,qudit et patet.l. uim passam. fi de adultis Ex adulterio multa mala eveniunt, quandoque dannificatio 'beredum legitimorum,ad cuius satissectionem,adulteri,qui causam damai dederunt,tenentur,aut manifeste,si negotium patitur,aut occulte, donando I sis meliori modo, quo fieri possit:si ex manifestatione adulterii periculum imine occillee satisfaciat quomodo potest,reliquum diuinae misericordi
relinqua iuxta.c. ossicii, te poe.& re. Non enim senetur perdere famam uel uitan ut satisfaciat. Ite si ex reuelatione adul-
62쪽
terii no speratur Ouctus, quia nec filius tenetur matri in hoe credere,neque maritus deo etiam cessante periculo,& no est, spes fructus,non tenetur reuelare, secundum Caici ibi. Concordat Amflo. secunda parte thii.cx. .iiii. & Pa non multum testscrepat post Inn. in rc ossicii, te poe.& re.ii tamen posset mulier hoc probare sit cienter, dc nullum periculum imineret,
nec sanaς,nec alterius rei,teneretur reuelare,secudum Arcisso.
ibi,alias fatisfaciat de suo si habet,uenietibus ab intestato,uel hi quos maritus uerisseniliter hςredes instituisset, si sciuisset hunc non esse filium proprietam. Idem dic si partum alienum anulier sibi supposuit.Ex his quidam colligunt,ut Ros quod praeceptum politiuum non obligat aliquem cum scandalo, etiam si sit praeceptum Papae,& iusta causa dimittitur, si ex ea s ascandalum corporum,uel animarum uenturum credatur, ut
in. d. c. ossicii,& quod ius positiuum, etiam interpraetatur ius diuinum,ut hic,quia restituere alienum, est de iure diuino. τ De adulter , idem dicit Caie.ibi, quia similiter causam danni et dedi tenetur modo meliori, quo potest fatis facere, ut dimiest. si culpa, te initi.& da. dat. Hoc tamen intellige quado est cereus,quod ualde dissicile est scire, uia uel potest esse mari. ti,uel alterius. Mulier enim certior est, sed ipse adulter non tenetur credere ei.Tamen quando credit firmiter quod sit suus filius,uel habet probatioes ad hoc, tenetur & iple satis Uere. a Quid si mittunt secrete ad hospitale3dico quod possunt mittere ne adulterium manifestetur, quia propter hoc facta sunt hospitalia puerorum.Tainen si adulteri sunt diuites, tenetur hospitali secrete satis sacere in expensis, & dare operam bono modo,ut puer instruatur. Secus quando sunt pauperes,quia propter pauperes principaliter sunt instituta huiusmodi loca, secundum Cale. ibi,& Arch. fio. ubi supra. c. vii. Nullo tamen amodo debent quinere mortem pueri propter scandalum eui
s Spurius si credit matri dicenti ipsum esse spurium licet non
teneatur credere debet renutiare hqreditati bono modo ,sine tamen scandalo matris , aliter non esset tutus in conscientia, quia alienum teneret cum mala fide,secundum m. m. d. c. ossi 'cii. De his autem, quae consumpsit quadiu fuit in bona fide, credens non esse spurium, non tenetur restituendo satisfac
deici uin.LLa secundum Host. secus postquam habet r
63쪽
ADVOCATUS. consilientiam ictam,ut m.Clitteras,de rest.spol. Omne enim uod est contra conscientiam,aedificat ad gehennam, secuniim glo.ad RO.ix. tot Si uir lcgitimos habens films,uiuente uxore aliam ducat lcietem impedimentum flu ex ea generati,secundum Veriter. t nentur restituere totam haereditatem flijs primi matrimonii cum fructibus mala fide consumptis,quauis ex hoc oporteat
eos mendicare, niti bona fide,completa sit legitima praescriptio,inaxime etiam si post completam praescriptionem retinent bonam fidem,non tenentur,neque etiam si post prcscr ptionem,probetur eos non esse legitimos , & incoepit cureret
ps i iptio, qn coeperunt reputari legitimi ci P tuas , de proba. 3 Mulier filios susceptos de adulterio,potest sibi heredes instituere,quia non prohibetur, reseruata tamen legitima parte liberis suis,nisi repugnet huic regionis consuetudo fecundum Alberi & Sum.con eslib.u.tit.V. Ir Adulterium dicitur publicum secutam pa.in.c intelleximus, de adul. quando adultera stat in domo cum concubinario,& couincitur de adulterio notorie, quando habet eam in mesa,in domo,in lecto,de cohabita.cle.c. tua.Cf. Item quando uir,& mulier depraehenduntur in latebris se osculantes,& huiusnodi actus adulterio propinquos facientes. Facit.l siquis non dicam.C.de episcopis, & cle.Item quando passim admittit uiros pro adulterio. l.palam. st de ri.nup. Poena lapidationis imposita erat mulieribus adulteris, & non uiris, Levi xx. quia sectuadiim Augi mulier plura habet retrahentia a peccato,qua uir,uidelicet custodiam uiri,consulionem mundi, &prolis incenitudinem.
3 A Duocare prohibitus, non censemr prohibitus in camera 'consulere,uel allegationes in scriptis facere,fecundum Pa.
in rubrica de postul.quia aduocatus proprie dicitur,qui in iudicio apud eum,qui praeest iurisditioni sui, uel amici desit Tituri exponi uel alterius desiderio contradicit, secundu docila.l. Paulus,la.i Ude legatio. a Advocatus debet esse iurisperitus, & saltem per quinquenniumiduisse, doctorumque iuramento probatus.l. nemici.C. de addi. iudi.
3 Quassis multi sint,qui aduocare prohibetur, tamen quidam
64쪽
ADVOCAT V s. 23 sunt,qui sine peccato aduocare non possunt, & primo haeretici,propter suspitionem h resis, de hqre.c. excommunicamus,
ei. i. Secundo,excommunicati. d. qaii.c. excommunicatos. Et iudex eos admittes grauiter peccat in. d. c. excommunicamu .
Similiter nec infideles admittendi sunt. 4 Episcopi,& stiperiores non possunt aduocare coxam ecclesiain stico,uel ciuili iudice. c.te quid .Hq i. ratione irreuerentici& oc pationis.s Sacerdotes non possunt similiter aduocare,nis in quatuor casibus,uidelicet pro se pro sua ecclesia, pro personis colunctis usque ad quartum gna lum,quando scilicet aliunt,uel ita bonum,habere non possunt. Pro miserabilibus etiam perinis, quae,stilicet per se proprias causas ministrare no possunt, uel ecclesiastico auxilio indigent.α sacerdotibus, ne cle. uel ino.
Et in glo.Xnii.q.V.c denique. In criminali uero coram seculari iudice nullo modo possunt.C. sententiam, ne cle. uel mo.Non tamen propter hoc diuinum ossicium omittant: ata distin.
o Clerici qui sunt in sacris , Ela qui sunt in minoribus, si tamen
sunt beneficiati,coram iudice seculari non possunt aduocare, nisi in quatuor praedictis casibus .c.cum sacei dotes, de post coram uero ecclesias ico possitia ut satis uidetur:ar. in.c. clerici, te postul. quia uidetur tantum episcopis & sacerdotibus intercuctum coram utroque,nisi ut inmun est. Si uero in minoribus constituti,no sunt beneficiati,in causa ciuili possunt aduocare,om coram seculari,quam ecclesiastico iudice,in crinianali autem coram seculari iudice nullo modo possunt, ind.c.sententiam,ne cle.Uel mo .Et hoc tutius est, quavis quida
dicant,qudit pro rei possunt postulare , appellare, di appella,
tiones prosequi. γ Clericus potest esse procurator layci in soro seculari, secundu Abb. .c per uenerabilem,qui fi . sint legi in uua caula,ct iura prohibentia talem procurationem, debent intelligi de procuratore generali,& ita uoluit Inn in . unico, de obli.ad ratio. Ex hoc sequitur, quod clericus in soro seculari possit esse procurator clerici a soniori. It concludit Pa. in. d. α recuenerabilem.
3 Religiosus non potest procurare,nisi haec duo concurrant,ut idclicet.utilitas monasteri , impellum bbatis , de Post ex
65쪽
parte.Et extenditur ad canonicos seculares, ut ibi Et necesse est haec duo concurrere,fecundum Pan .dc tunc possimi etiam coram iudice seculari in causa ciuili tantum procurare. Non tamen licet pro lucro applicando monasterio,secundum Io. an.quauis aliqui dicant posse,Pa.tamen in.L ex parte, dicit' re magis aequum,& honestum abstinere. s Habens beneticium in duabus ecclesi)s, potest aduo re pro una cotra aliam. Primo,si in una est praefatus, potest ratione praelationis,secundum Inno.in.c.f. te postu. Secundo, si necessario sungatur officio instar tutorum,potest, ut dicit Inn. in. l. 6. Tertio, si pro priori agit contra secundam, de iuris
to Advocatum dare tenetur iudex illis, qui propter paupertate, uel potentiam aduersae Ditis habere non possunt. de ostic. con.l.nec quicquam. . si. Et si aduocatus iussus a iudice hoc sacere renua sine caula,potest per iudicem ab ossicio aduocationis perpetuo remoueri. C.eo.tU.prouidendum: intelli.
ge tamen si ei competens falarium constituatur. 13'Aduo tus,& procurator peccant assumentes causam iniusta defendendam sciente siue ad uincendum, siue non, siue ad concordandum,siue ad differendutis,seu alite etiam si caput aliquod iustum capiant,ut iustum impediant, uel distenant, aut peruertant. Si non uult,uel negligit scrutari merita cause, sed qualiscunque sit assumit tuenciam,& non curat,an quod assuiaut sit iustum,uel non, quod contra charitatem est. Si prosequitur causam iniustam, quam a principio iustam credebat Haec enim prosecutio,iniuriam infert,proximo. debet enim deserere causam,& monerepanem ut cedat. Si neglihil studere, & adhibere debita remedia causae, secundum quod potuit,& debuit. Si non manifestat suo clientulo causam esse iniustam,qua ipse iustam credit,sic enim iniuriam facit clientulo,& aduersario.Si docet clientulum dicere fallum, uel dolose incedere. Si exigit a clientulo plusquam debet. In omnibus his casibus peccatum mortale interuenit manifeste, quia
contra iustitiam,charitatemque agitur, nisi nocumentu adeo esset paruum,ut ratione actus imperfecti, ad ueniale reduceretur. Haec se dii Caie.ibi,in sinima.Et tenetur de danis etc. 1 Aduo ius nolens aduocare in causa pauperas in extrema ne, Ce sitate, & potens , mortaliter peccat, sicut in aliis operibus
66쪽
misericordiar est secundum Tho. secunda secundae.q.lxxj.αι& Cale. in sui na ibi. 3 3 Non potest aduocatus sine uitio ingratitudinis aduocare coistra et se quo beneficium recepit,ar.in.c.6.de postu. Excipe
nisi pro si uel sibi coniunms,uel miserabilibus agat, secun
s4 Advocato , seu procuratori non licet ficere pactum de quota
litis,neque etiam de certa quantitate, uel re, cum hac conditione si uincat.l.si qui. C. te postu Est enim eadem ratio sicut de quotae litis promissione, quae ideo prohibita est, ne persas,& netas,ad uictoriam Mulae intendat,ut pronusiiura con sequi possit.Licet tamen ei pro mercede promittere quid certum,sive quantitatem,uel rem,siue uincat siue non, etiam si Ultra hoc,aliquid parui munusculi promittatur , quia in hoc ratio prohibitionis cessat. s Advocatus,& procurator, in una cause non possimi accipere
salarium,quod excedat sex aureos.ff.de ua.& extraor. Eni.L, .nec possunt iacere contractum causa incepta , & non sinita in clientulo.iij.q. vii satem si quis. Si litigator promissi centum si unicat, si uero no uincat. so. secundum Spec. pacta seruantur. Et si lis per concordiam,vel alio modo terminetur,ita quod aduocatus, ct procurator no perficiant,debent habere de salario,vel de promisso,secundu Proportionem litis, te aequitate.
7 Salariatus de publico,non potest aliquid accipere a litigantibus,sicut nec medicus ab infirmis, quavis a senis possit acci- Per secundum Panor. Qj.de postinpost Inno.quia talia sit ria sunt constituta pro litigantibus,& infirmis. Advocatus deserens causam, causis,qua prius potuit Praeuidere,suae imperitiae imputatur. Si autem deserat ex causa noua,& repentina, ut quia clientulus aliquid consessus est contra s habebit silarium nihilominus. si .de ua.mu l.pe.s.f. 9 Advocatus habens iustam causim, licite potest decipere aduersarium. Glo.is.c.dominus noster.xiij.q.h.&.xij.q. h. utile intellige dummodo non apponat Disas allegationes, aut B-ciat aliquod de se malum,ut sunt mendacia, & huiusinodulicet enim caudationes, caudationibus retundere, secundum
o Advocatus ubi scit iustitiam, uel iniustitiam causae, non Po'
67쪽
test pro utraque parte aduocire, quia semper ex una parte tueretur iniustam causam scienter,quod no licet,ut supra clictum est. . . Si uero est in dubio sicut tueri singulas potest. Ita etiam utrasque partes,quia in casu dubio patrocinari potest,fecundum Rod. quod Sil. ibi β. xiij. limitat in diuersis alticulis,& diuersa instantia,ut si pro una parte aduocat in causa principal6pro alia in causa appellationis, cauendo tame a scandalo pusilorum. Spec. ti. te aduo. Sed in eadem instatia,
etiam in dubijs,hoc fieri non potest, tum quia rarissime potest fieri sine scandalo,detrimentoque sanas, tum quia uidetur impossibile, quod uisa materia, habeatur bona sides deia utraque causa,tum quia oportebit allegare contraria, & allegans contraria non est audiendus,ut m. l. . C. dAfur.& l. PH cum .C. de li. . de appel. Q licitudinem. ai Advocatus potest aduocare contra rempu. a qua salarium recipit,quia salarium non est beneficium gratuitum, sed me
ces,secundum Specula. tit. de aduo. quavis contrarium teneat Bar. l. ij.C. de aduo. diuer. iv.
a, Advocantcs scienter pro excommunicato nominatim in crimine pro quo suit excommunicatus, sunt excommunicati, quia participant in crimine criminoso, insta excommunicatio. . v. Similiter si haereticis praestent patrocinium, di possunt contra eos inquisitores procedere, & sunt suspensi ab ossicio. c. Si aduersiis, te haeretici. Quaedam personae prohibetur per canones aduocar infames, scilicet surdi, muti, coeci rgnitus,perpetuo furiosi, impuberes usque ad annum. xviij.1eruus,se ina, passus uoluntariς muliebria,& alij, te quibus in.l.3. Ude post.&. ii3. q. vi . insanies. tria.
AFFINITAS, infra,ubi impedimentum. AGRESTA. 3Grem non est uinum,ideo in ipsa non potest confici sanguis Christi. Est enim in uia generationis.ciun musto tamen potest confici,quia iam species uini completa est, qua-uis non sit decens cum musto confici, quia non est adhuc Purgatum. Ex S.Tho. ii J.sen. dist. si ij.ar.iij. .ui. ALCHIMIA. ,
3 AIchimiae ars,secundum se non est illicita, si sat sine saud nec est peccatum uendere per alchimiam factum, prore,quae est,sicut de alijs rebus artificialibus. Non tamen licet uendere
68쪽
ALIENATIO. 2 ς uendere illudi pro re,quam apparet, quae inueritate non est, quoniam hoc est decipere proximum,secundum Citie. ibi. a Si per alchimiam uerum aurum posset seri, non esset illicituuendere illud pro uero auro,secundum Thin secunda secundae. q.l Vh.a b.ad.j.An autem hoc sit possibile, lubitatione habet.Apud S.Tho. non habemus, quod uerum aurum erat tem possit fieri,licet smunda secudae,ubi supra, licat, ludit
si sat uerum aurum, potest uendi:sed potius indetur dicere in.ij. dist. vij. l,iij. v. j. quod uerum aurum per anem no possisit fieri,propter sumi persectionem, neque uerum argentu Hoc etiam tenet, te po.q.vj.a.j. ad.xviij.potest tamen ceri aliquod, triod est propinquum auro argento. Caie.tamen in secunda secundae,ubi supra,dicit quod S. Tho. non reputatim possibile,per alchimiam feri uerum aurum, & argentum.
Quado ergo dicit quod non potest seri, dicit quia nunqua, aut raro fit, potest tamen fieri ab habente ueram Artem, si
3 Oldradus in consilio. lxix.tenet etiam,quod hςc ars est licita, dummodo non fiat per artem magicam, uel aliam arton egibus odiosam.l.unica c. de thesau.unde Ange. ibi uidetur teiaere,quod haec ars fg simpliciter damnada propter rationes
1 A Lienatio est actus per quem trassentix dominium , si pro 'prie sumatur. C. de sundo do. l.j. sumpta uero communiter , includit emphitiosim, locationem ad longum tempus, uenditionem sub conditione, donationem, uenditionem,
permutationem, ac perpetuum contractum in c. nulli liceat, de reb.ec non alte.& in materia odiosa capiemus proprie , &stricte, in materia fauorabili huge, & communiter , secundum Pa. ibidem. Cui prob1betur alienatio, prohibetur etiam locatio, & stim
iuum uenditio ad logum tempus:Pa.in. l. c.nulli,& est teccum glo. in cle.j. de reb.eCnon alte.& Io.an. Modicum Uero empus qiud sit,secundum Glo. in. Dcle. relinquitur arbitrio iudicis,piopter uarias locorum consuetudines. Dicit tamen gl in. l. i. si de supersi. .quod autem, quod modicum tempus est in si a decennium,perpetuum autem est.xXX.annorum .
Lundum glo. xij. l. ij.m.c. hoc ius, uel quod durat quadiu ui,
69쪽
uit is,cui conceditur.c. praxarie.X.q.i . uel durat quadiu pen sto soluitur , Inst. de loca. si .adeo, uel quod durat usque ad quartam generationem,aucten. de non alie emphite. Verulamen Paulus in extra ua. quae incipi Ambitiose cupiditati, fulminauit excommunicationem contra alienantes uel locari
tes quomodolibet ulcia triennium, quo ad res ecclesiasticiis Vide in sine Sil. ibi est.totum decretum 3 Solus praelatus potest alienare bona mobilia, quae comm de seruari no pollunt,ut sunt uestes tritae Mucitis, & huius modi,secundum I. in . d. c. nulli, praeciosa uero, quae sertiari potiunt,& quae faciunt fiuctum, non alienantur sine solennitate. Res enim immobilis,& mobilis preciosa,in hoc aequiparantur,ut in. Uex. C. de udini.tuto.
Pecunia non est de his,quae seruando seruari possunt,secundum m. in . d. c. nulli,nisi ad emenda immobilia deputata es-1et,uel in magna quantitate consisteret. r Id quod habet fructum, & est in magna quantitate, & non consumitur insa trienniram, dicitur quod seruando seruari potest,& sic alienari non potest,insta locatio, uide aliquid.
5 In alienatione rei ecclesiasticς,secundu Pa.in. Ccu apostolica, de his quς fiunt a pla. ouinque requirutur. Primo tractare aneXpedra uel NO. Secusso capitulo cosensus.Tertio quod pro eccleuae utilitate fiat. Quarto supioris authoritas. Quinto culsubscriptione.c. tua, te nis quae fi .a pla.& in.d.c. nulli. Subscriptio nunci requiritur nisi in casibus in iure expressis: lecti duri.c-J.de nis quae s. a Na.allegante regula Inn.Et tantum hec Dra,videlicet,uenditio,permutatio,& donatio,requirut sub criptionem,in. d.c. tua. haec tamen subscriptio non oportet neri manu clericorum, uel religiosorum, sed sussicit manu notarii fieri,ut consuetudo declarat. 7 Vnus tractatus solennis sussicit,& non requiruntur nes,secudum m. ibi.in. d. c.tua, qui tractatus non requirit cosensunt, sed quandam discussionem circa rem disponendam,ut dicit gl. ibi. primo enim discutitur an magis expediat alienare hoc
uel illud,uel alio modo e elic subueniri possit,& post peruenitur ad consensum per alienationem.
a si tractatus praecessit,in quo deliberauerunt alienare, Valent consensus canonicorum non habiti in commi, ni,secus qua
70쪽
ALIENATIO.. 26do non praecesnt,quia requiritur consensus in communi,secundum glo.& sic concorda opiniones doc. quorum quida dicunt, quod no uale ut Bar. Host.& Inn.aliqui uero, quod sic. ut Goes Causta alienandi secundum Pa sunt quatuor, in. c. nulli. de re. .non alte. Prima est necessitas,si aebita urgeat,& de Ductibus ecclesiae non possit satisfieri,Secunda utilitas, ut scilicet rem meliorem habeat.x.q.ij.c.hos ius.Tertia pietas.c.sanctorum.Xh.q.ij. Quarta incommoditas, ut quia res magis damnosa quam utilis est ecclesiae, ut in. teri uias.XiJ.q.d.
sint alienari,requiritur quod sint res mobiles , ita quod non habeant locum determinatum,a quo non possunt transse visecundo quod non possint commode seruari, quod est, quando infra triennium consumuntur,ut dictum est, tertio quod non sint res preciosae,cultui diuino deputatae. Reliqua possunt alienari. Haec ex supradictis iuribus patent. & Alberi. in aucten.hoc ius.C. de fac. san. ec. An res sacrae possint uedi, infra emptio.ύ.xiiij. I Nomine mobilitiin,& immobilium,non ueniunt iura,acti nes,& nomina debitorum proprie,secundum Pa.in. d.cnulli,unde consuluit Oid. Si princeps relinquit bona mobilia distribuenda,non ueniunt poenae nondum exactae. Si quis tamen uolens compraehendere totum patrimonium suum, fa cit solum mentionem de mobilibus,& immobilibus intelli-zuntur etiam actiones ura,& nomina debitorum compraelicia. Idem dic de fructibus,sive annuis redditibus, qui tamealienari non possunt sine debita solennitate,cum sint, te his, uae sertrando seruari possunt,licet quidam dixerint consuleo,quod ex magna causa possunt.1 a In ecclesiis non cathedralibus sed inserioribus , ubi ecclesiae non habent capitulum,no requiritur praedicta sorma in alienatione rerum immobilium , sed sussicit superioris consensus ecundum Pau.ut refert Ge. in.Cj de re.ec. no alte.hb.Vj. ar in He.j. . ti. Causa tamen legitima semper requiritur,ut in .st clemen.
. i3 Si propter aliquod impedimentiun episcopus capitulum Ποhabere debet aduocare aliquos clericos honestos, sicula du