장음표시 사용
131쪽
et alios servare possemus, huic prosecto ipsi, quantum est 2 situm in nobis, et opem et salutem serre debemus. Ac ne quis a nobis hoc ita dici sorte miretur, quod alia quaedam in hoc facultas sit ingenii, neque haec dicendi ratio aut disci plina; ne nos quidem huic uni studio penitus unquam dediti fuimus. Etenim omnes artes , quae ad humanitatem pertinent, habent quoddam commune vinculum, et quasi cognatione quadam inter se continentur.3 Cap. II. Sed ne cui vestrsim mirum esse Videatur, me
in quacstiono Iegitima, et in judicio publico, eum vos agatur apud praetorem populi Romani, lectissimum Virum, et apud severissimos iudices, tanto conventu hominum ac frequentia, hoc uti genere dicendi, quod non modo a consuetudine judi-
Ciorum, Vorum etiam a forensi sermone abhorreat: qua so a vobis, ut in hac causa mihi dotis hanc veniam, accommodatam huic reo, vobis, quemadmodum SPero, non molestam, ut
me Pro Summo poeta atque eruditissimo homine dicentem, hoe consursu hominum litoratissimorum, hac vestra humanitate, hoc denique praetore exercente judicium, patiamini do studiis humanitatis ac litorarum Paullo loqui liberius; si in ejusmodi PorSona, quae, Propter otium ac studium, minimo in judiciis pcriculisque tractata 'γ est, uti prope novo quodam et inusi-
4 tato gonore dicondi. Quod si mihi a vobis tribui concedique
l. 2. ad humanitatem Pertinent. Dagu gebsiren poesis, eloquentia, Philosophia, historia, mathemati a. Dieso hi essen artes liberatis odor ingenuae, humanitas und eruditio. Vgl. l. 4. - quasi - quadam.
f. S. quaest. legitima - publico.
cium Publicum. - praetorem. S. Vat. I. f. 32. - judices. S. Cat. IU. 14. - tanto frequentia. Vgl. Pro Mil. 2. - hoc Praetore.
Vgl. 3. 9. - liberius. So pro Mur. o. 29. Et quoniam non ost nobis haec oratio habenda aut cum imperita multitustino, aut in aliquo Conventu a estium, audaeius paullo de studiis humanitatis, quae et mihi et vobis nota et iucunda sunt, disputabo.
132쪽
sentiam, Persiciam profecto, ut hunc A. Licinium non modo
non Segregandum, Cum sit Cisis, a numero civium, verum
etiam, si non essui, putetis adsciscendum suisso ).Cap. III. Nam ut primum ex pucris excessit Archias, atque ab iis artibus, quibus aetas puerilis ad humanitatem informari solet, so ad scribendi studium contulit: primum Antio
chlao nam ibi natus est Ioco nobili;) ceIebri quondam urbo
et copiosa, atque eruditissimis hominibus liberalissimisque studiis assivonii, coloriter antecellere omnibus ingenii gloria contigit. Post in ceteris Asias partibus cunctaquo Graecia') sic ejus adventus celebrabantur, ut famam ingenii exspectatio hominis, exspectatio nem ipsius adventus admiratioque superaret. Erat Italia tunc plena s
Euge hsirten, S. l. 2. - Antiochiae. war ein heredior, und in deeDie Hauptstadi Syriens, ain Flusse Griochi schen Literatur hewande Orontes. ter Mann, dor aucti einc Gesollichtol. 5. Plena artiunt. Unteritalien scinos Consulats seliriob. Cicero do
men Italiun. - tranquiuigalem. Murde von M. Terentius Varro
Dio. S. Cat. IV. 3. 21. - Catulo. Att. o. Io. Hoc quoque sit Attici Q. Lutatius Catulus schlug in Ver- bonitatis exemplum, quod cum eo, biud ung init seinein Couogen Ma- quem puerum iu ludo cognoverat, rius diu Cimbern hei Verona. Er aduo conjuncte vixit, ut ad extre- Dissiliroes by Gorale
133쪽
Graecarum artium ac disciplinarum, studiaque haec et in Latio vehementius tum colebantur. quam nunc iisdem in oppidis, et hic Romae, propter tranquillitatem rei publicae, non negligebantur. Itaque hunc et Tarentini, et Rhegini, et Neapolitani civitate ceterisque praemiis donarunt, et omnes, qui aliquid de ingeniis poterant judicare, cognitione atque hospitio dignum existimarunt. Hac tanta celebritate tamas cum esset iam absentibus notus, Romam venit, Mario consule et Catulo. Nactua est primum consules eos, quorum alter res ad seri-hendum maximas, alter Cum Tes gestas, tum etiam studium atque aures adhibere posset. Statim Luculli, cum praetextatus etiam tum Archias esset, eum in domum Ruam receperunt. Sed onim hoc non solum ingenii ac literaram, verum etiam naturae atque virtutis, ut domus, quae hujus adolescentiae prima fuerit, eadem esset familiarissima senectuti. Erat
temporibus illis jucundus Q. Motello, illi Numidico, et ejus Pio filio: audiebatur a M. Aemilio: vivebat cum Q. Catulo, et
patro, et filio: a L. Crasso colebatur: Lucullos vero, et Drusum, et Octavios, et Catonem, et totam Hortensiorum domum, devinctam consuetudino eum teneret, assciebatur summo honore, quod eum nim solum colebant, qui aliquid pereicere atque audire studebant, verum etiam, si qui forto simulabant.
und mit thm das Consulat im Jahro
vius. - M. Aemilius Scaurus War
ein herithmior Bedner, gnei mal Consul, Censor, erlangle einen Triumps liber Gallien, und war tu letat princeps senatus. - L. Licinius Crassus, Consul im Jahre 659, War der gro te Bedner seiner Zeit.
In der Schrist de Oratore hat ilim Cicero die Hauptrolle Eugethei lu
und alle Haron viri consulares.
134쪽
Cam IV. i Interim satis longo intervallo, cum esset cum L. Lucullo in Siciliam profectus , et cum ex ea provincia cum eodem Lueullo decederut , venit Heracleam, quae cum esset civitas aequissimo iure ac foedere, adscribi se i in eam civita. tem voluit:. idque, cum ipse per se dignus Putaretur, tum auctoritatu es gratia Luculli ab Heracleensibus impetravit.
D ta est civitas Silvani lege et Carbonis, si qui foederatia r
profo i, Lymi hic dominilium Romae multos iam annos habe, rex, pnoses us est apud praetorem, Q. Metellum , familiarissi-, murri suum. Si nihil taliud inisi de civitate ao lege dicimus 8 nihil diso amplius: causaidinia est. ; quid enim horum infirmori, Lx si, lΡqtqu H Θοlpaene esse tum, adscriptum negaλbi 2 Ad t vir summa. avut itate, et resigione, et fide, L. LuLullus, i iqui se rim opinavi, . sed hiise noni audivissem sed vidisset; mini ininxsuisse, sed egisse dieit: Adsunt Uexoc en- ι oti . . bilissimi hominst. et hujus judicii causa, cum ima u- tipi Gi m Pyblico ite umonis Venetrant, qui, hunc adseriditUMI Her Rensum AJ diuunt. Dic tu tabulus desidexaa Heracle- , 1
Plautius Silvanus im)Jahre 665
3. 8. de cisitate ac lege; ein δνδια δυοrri isto Caes. heil. GaII. I, 3r. Divitiacus Ariovistum ait in obsides omnia exempla eruciatus quo edere. Cic. de leg. III. . 16-auimo ac virtute. Es stetit fur ci-.vitate lege aceepta. Ugl. Pro Mil.
135쪽
ensium publicas, quas Italico bello, incenso tabulario, interiisso
scimus omnes. Est ridieulum, ad ea, quae habemus, nihil dicere; quaerere, quae habere non Possumus: et de hominum memoria tacere, literaruin memoriam flagitare: Di, eum habeas amplissimi
viri religionem, integerrimi municipii jusjurandum fidemque, ea, quae depravari nullo modo possunt , Pepudiare; tabulas, quas 9 idem dicis solere corrumpi, desiderare ,, At domicilium Boiamao non habuit. Is μγ, qui tot sinis ante civitatem datam
sedem omnium rerum ac fortunarum suarum Romae eolloea
viti At non est professus. Immo vero iis tabulis prose ins , quae solas ex illa Prosessione collegisque Praetorum obtinent publicarum tabularum auctoritatem. l . et . . .
Cnp. V. Nam cum Appii tabula negligentius asservatas dicerentur, Gabinis, i quamdiu incolumis suit, levitas, post damnationem calamitas, omnem ilibullirum fidem resignasset rMetellus, homo sanctissimus modestissimus que omnium, tanta diIigentia fuit, ut ad L. Lentulum praetorem oti ad iudiees venerit, et unius nominis situra se commotum esse'dixerit.
His igitur tabulis nullam Iitutam in nomen δ) Λ. Liuinii vide-10tis. Quae eum ita sint j quid ost, quod do ejus civitate dubitetis , praesertim cum aliis quoque ih civitatibus fuerit adscrip-
136쪽
tus 8 Etenim cum mediocribus multis, et aut nulla, aut humili aliqua arto praeditis gratuito civitatom in Graecia homi-ncs impertiebantur; Rhegi nos, Credo, aut LOCrenses, aut Neapolitanos , aut Tarentinos, quod scenicis artificibus largiri solebant, id huic, summa ingenii Ρraedito gloria, noluisse. Quid Z cum ceteri, non modo post civitatem datam, sed etiam post legem Papiam, aliquo modo in eorum municipiorum tabu
las irrepserint ): hic, qui ne utitur quidem illis, in quibus
est scriptus, quod semΡer se Heracleensem esse voluit, rejicietur 2 Census nostros roquiris scilicet ' . . Est enim obscu- II rum, Proximis Censoribus, hunc cum clarissimo imperatore, L. Lucullo, apud exercitum suisse: superioribus, cum eodem quaestore fuisse in Asia: primis, Iulio et Crasso, nullam populi partem esse censam. Sed, quoniam uenSus non jus civitatis confirmat, ac tantummodo indicat, eum, qui sit census,
itaJ se iam tum gessisse pro civet iis temporibus, quae δ) tu
criminavis, ne ipsius qui dein judicio eum in civium Romanorum iuro esse Versatum, et testamentum saepe fecit nostris legibus, et adiit hereditates civium nomanorum, et in beneficiis ad aerarium delatus est a L. Lucullo praetore et Consule.
f. II. Proximis. Im Jahro 684, da L. Gellius und Cn. Lentulus
Marcius Philippus und M. Perpennadas Censorami verisalteten. Uebor proximis und su er s. Cat. l. f. I. - quaestore. Lucul-
137쪽
Cap. VI. quaere argumenta, si qua potes. Nunquam enim hic neque suo, neque amicorum judicio revincetur. 12 Quaeres a nobis, Grati, cur tantopere hoc homine delectemur. quia suppeditat nobis, ubi et animus ex hoc so-rensi strepitu reficiatur, et aures convicio defessae conquies
An tu existimas, aut supΡetere nobis posse, quod quotidie dicamus, in tanta varietate Terum, nisi animos nostros doctrina excolamus, aut serve animos tantam Posse con-tontionem , nisi eos doctrina eadem relaxemus 3 Ego vero fateor, me his studiis osse deditum: ceteros pudeat, si qui ita se literis abdiderunt, ut nihil possint ex his neque ad communem afferre fructum, neque in adspectum lucemque proferre. Mo autem quid pudeat, qui tot annos ita vivo, judices, ut ab nullius unquam me tempore aut Commodo ) aut otium meum abstraxe 4t, aut Voluptas avocavit, aut denique 13 somnus retardaxit 2 Quare quis tandem me PDProhendat, aut quis milii jure succenseat, si, quantum ceteris ad suas vesobeundas, quantum ad sestos dies ludorum Celebrandos, quantum ad alias voluptates , et ad ipsam requiem animi et corporis conceditur temporum, quantum alii tribuunt tempestivis conviviis, quantum denique aleae, quantum pilae, tantum mihi
- su metere. Cis. Tusc. II. ut ager, quamvis sertilis , sius cultura fructuosus esse non Potost, sic sine
elelie Figur 7 - ad communem inucium. Cie. de Bep. I. 20. Eas artes, discendas esse censeo) quae essiciant, ut usui ei vitali simus, id
enim esso Praeclarissimum sapientiae munus maximuinque virtutis
vel doctamentum vel officium puto. - temPo E. SO κ ιρος. Vs. Pro leg. Man. f. I. Ge 5hnIieti stolit tempus in der Isod utung von per iculum forense iv ΡIur. Cic. Oir. II. I. Tan. tum erat philosophiae loci, quam tum superfuerat amicorum et rei publicae temporibus.
f. IS. quantum ceteris - temPO-
rum. Cic, pro Planc. c. 27. quas tu commemoras, Cassi, legere te solero orationes, cum otiosus sis: has ego seripsi ludis, et seriis, ne
138쪽
ogomet ad linco studia recolenda sumsero 3 Atque hoc adeo mihi concedendum ost magis , quod ex his studiis haec quoque crescit Oratio et iacultas.; quae, quantacunque ost inmo, nunquam amicorum periculis defuit. Quae si cui Ioviovvidetur, illa quidem certe, quae summa sunt, ex quo sonte hauriam, sentio. Nam, nisi multorum praeceptis, multisque I4 litoris mihi ab adolescentia suasissem η , nihil osse in vita magnopere expetendum, nisi laudem atquc honestatom, in
a autem Persequenda Omnes cruciatus corporis , omnia Ρericula mortis atque exsilii, parvi esse ducenda: nunquam moΡPo salute vestra in tot ac tantas dimicationes, atque in hos Ρrofligatorum hominum quotidianos impetus objecissem. Sed Ploni omnes sunt libri, plenae sapientium voces, Plena exem- Plorum vetustas; quae jacerent in tenebi is omnia, nisi litera- Num lumen accederet. Quam multas nobis imagines, non solum ad intuondum, verum etiam ad imitandum, fortissimorum virOTum expressas scriptores et Graeci et Latini reliquerunti quas ego mihi semper in administranda re publica Proponens, animum et mentem meam ipsa cogitatione hominum excellentium
- quantacunque est. Lumpi g. 521. 3. 14. suasissem. Cic. ad Fam. XIII. 4, suasi tibi multis argumenistis , sed persuadere non potui. laudem atque honestatem etc. Ehenso sprichi Cic. pro Sextio c. t O.
mo Piso das Vergnugen der Ehreund Boebiliet, heit vorgielit. Eos, inquit, qui dicerent dignitati esse
serviendum, rei publicae consulendum, octicii rationem in omni vita, non commodi esse ducendam, subeunda pro Patria pericula , vulnera excipienda, in Ortein oPPeten. dam, vaticinari atque insaniro dicebat. - Dbjecissem, mit Andeu-
Zumpi f. 672. Vgl. Pro leg. Man. l. I. - facerent. Vgl. Cat. II. f. 25. Tusc. I. philosophia iacuit usque ad hanc aetatem. ΙIOP. Od. IV. 8 et 9.
ep. II. I. v. 248 sae Neo magis exinpressi vultus Per alienea signa, Uuam per vatis opus mores , animique virorum Clarorum a PPR- Tent. - fortissimorum. Cic. Fin. III. 8. stabili et firmo et magno animo, quein sortem virum dicimus. IIor.
Sat. II. I. v. 16. Ugi. f. 16.
139쪽
15 Cap. VII. Quaeret quispiam: siquid Τ illi ipsi summi
viri, quorum virtutes literis proditae sunt, istane doetrina, quam tu laudibus effers, Eruditi fuerunt 2 Dissicito est, hoe
de omnibus confirmare; sed tamen est certum, quid respondeam. Ego multos homines excellenti animo ac virtute fuisse, et sine doctrina, naturae ipsius habitu prope divino, per se ipsos et moderatos et graves exstitisse lateor. Etiam illud ad iungo, saepius ad laudem atque virtutem naturam sine doctrina, quam sine natura valuisse doctrinam. Atque idem ego contendo, cum ad naturam eximiam atque illustrem necesserit ratio quaedam conformatioque doctrinae, tum illud, nescio quid, prae-
16 Clarum ae singulare solere exsisterer ex hoc osse hunc numero,
quem patres nostxi viderunt, dirinum hominem, Africanum: ex hoc C. Laelium, L. Furium, moderatissimos homines et continentissimos: ex hoc fortissimum virum, et illis temporibus Metissimum, M. Catonem illum senem: qui profecto, si nihil ad percipiendam colendamque virtutem literis adjuvarentur, nunquam se ad carum studium contulisset ' quodsi non hic tantus fructus ostendo tur, et si ex his studiis delectatio sola peteretur; tamen, ut opinor, hanc animi adversionem δὶ humanissimam ac liberalissimam judicaretis. Nam ceterae η)neque Iemporum sunt, neque RetBtum Omnium, nequo locorum; haec studia adolescentiam alunt δ), Senectutem oblectant,
140쪽
Recundas res ornant, adversis perfugium ac solatium praebent, delectant domi, non impediunt laris, pernoctant nobiscum,
Cap. VIII. Quodsi ipsi haec neque attingore, neque 17
Sensu nostro gustare PoSsemus; tamen ca mixari deberemus, otiam cum in aliis videremus. Quis nostrum tam animo agresti ac duro fuit, ut noscit morte nuper non commoveretur qui cum esset Se Ox mortuuS, tamen Propter excellentem artem ac venuStatem, videbatur omnino mori non debuisse. Ergo ille corporis Inotu tantum amorem sibi conciliarat a nOhis omnibus: nos animorum incredibiles motus Celeritatem quo ingen artiorum negligenius' quoties ego Ilunc Archiam vidi, judices, I 3 utar enim vestra benignitate, quoniam me in hoc novo geuere
civitas aut gIoria cIariores, aut auctoritato graviores, aut humanitate politiores P. Africano, C. Laelio, L. Furio, qui secum eruditissimos homines ex Graecia palam
semper habuerunt. - Cretonem, Maiorem sive Censorinum. Er Har
Consul im Jalire 55S, und κcich- noto sicli durch seine Strengo hei Verisaltvng dos Censoramtes im nitro 569 aus. Er war ein grosserHodner, Siaaismann, und Heth gor Lersi ung Carthago, Die Selirin Cicero's do senectute ist von ilim Cato maior heliteit. Cic. Brut. e. I7. Er tornte noeli im Alter die griechi sche Spraelio. Ugl. pro Mil. 3. 30. und 79. - alu Ventur. S. Lumpi f. 525. Vgl. pro Mil. l. So. u. 79. - quod si. S. ZumPt f. 342. alunt. Cic. Oss. I. 50. hominis autem mens discendo alitur et cogitando, semper aliquid aut anquirit aut agit, videndique et audiendi delectatione ducitur. l. 17. Roscin Diesen schr ge- schi csiten Schauspieler Ii obte Cicero febr , und er gestand , in Be-xug aus dio Action Violes voti thmgelerni gu haben. Cic. do orat. I. 28. Itaque hoc iam diu est consecutus, ut, in quo quisquo aridiacio excelleret, is in suo genero Roscius dicor tur. Cicero schri ob
moedo. - Ergo neglig. Ein Argumentum a minori. V gl. Cat. I. f. 16.3. 18. re ocatum. Hor. EP. II. 1. 223. Cum Ioca iam recitata revolvimus irrevocati. - Viritu λ-
Ilia L Cic. de Orat. II. c. 46. Saepe audivi, poetam honum nominem id quod a Democrito et Platona in scriptis relictum esse dicunt
sine inflammatione animorum exinsistere Posse, et sine quodam anflatu quasi suroris. - Ennius. Divin
Fragmente vortianden. - sanctos.
Hor. p. ad Pis. 391. Silvcstres hominus sacer, interpresquct deorum Caedibus et victu foedo dein terruit Orpheus, Dictus ab hoc lenire tigres, rabidosluo uou .