Ioan. Bodini Andegavensis Galli, De republica libri sex, latine ab auctore redditi, multo quam antea locupletiores ..

801쪽

latronum Ducis, qui cum multiactat delice ac scelerate in Hung.iria gellisset, tandem aptus aciem iust iis, vives ad litici pnans, socii Striduo maceratis ad epulas apiro situs est; deinde vis, ora detraci .a, semico haad vel celadum sociis ac nul trib. data. Omiri s Dracta e Transii si-

Diae prsncipis inaudita crudelitatum genera; S Othonis Truc se iii et rati C. aris publicam vindictam delicario, qui Praefecti in urbis cuiusdam bello rusticorum occiderat. Hunc enim lentis igni b. torreri iustit itam crudeli

spectaculo ut Omnem lata mani ratem penitus exuisse videretur. Nec ira pridemGi Ο bacho, quem Augustus Saxoni Dux Gothanorum arce repugnata, cum Ioan ne Federi coccoeperat, viscera vluenci detraci astuat; deinde ora corde palpitani diverberata ac sanguine foedata. Rotarum autem supplicia a Germanis, vivat ri traici fio a Tartaris inuecta Nec minor Lituanorum crudelitas,

qui supplicio addictos sibi ipsis gulam: angere cogunt,

aut histibus ac loris diu caelos in crucem agunt. Quae me ratio cogit eam de crii det litatibus regis Molcho uitaruna prodita sunt, vera elie conlite; i. Nam quo longius homines a ratione discedunt, Vt tu minus genio valent,co propius absunt a feritate bestiaruna, quae vim iracundi: colaibere ne ille .liar. Au stralium cro crudelitas non minor est; non qui dema menci Sinopia, qua vale sit plurimi na, sed ab arrae

bilis copia, qui illiciti me inflammatur,itate inclini amata dilli cilius restringui potest. Nam Polybius co bello, quod Carthagiit enses aduersus Spendios gesserunt,ncgat ulli crudelitatis genus praetermissum fuiste quae tamen cui videri pollini, ficum iis quae a Leone Atro

prodita sunt, conferantur. Quinctiam superioribus annis Tungianum regem Maleas Iemliberatum mairnpietate usi tantum regno expulerunt, verum et a crudeli: Ii ine excaecauerunt Q. At Iolephus Mauritaniae rex custos legatos a rege Tene imo occisos elle intelleX1lset, ingenti cum exercitu in Tene imi regna expeditione suscepta

802쪽

decies centena hominum millia trucidasse, pecus omneati. H. . abegisIeri arce diruisse; omnia oppida ferro ac flamma

solo aequauisse, arbores omnes excidisse memoratur . Item Homerus Esluinus concio nator, cum in Marochi regnum inuadere conaretur,arce Vngiasena expugnata, non tantum praetidiat quicquid hominum erat occidit,verum etiam infantes utero exsectos pectoribus ma-I trum stiperpositos dilaniari iussit h.Rex autem Tombuti Captum regem Gagaonis crudeliter interfici, ac liberos eius castrari mandauit, erpetuaq; seruitute oppres sit. Non minores apud Indiae Occidentalis populos, in quibus nullus est humanitatis aut religionis sensus,cru delitates exstitisse fertitur; ubi & caesorum hostium carnibus vesci, infantes sanguine mergi usitatissimu erat. Sed crudelitas in eo maxime cernitur, cum supplicia iudicio constituto irrogantur: quoniam publica poena

nihil habet cum vitione ac iniuria priuata commune;vte T. a Z A qua apud Persas olim, i , nunc apud Egyptios latroni- laxae Her claus infligitur, ac laniatus hona: num horrendo specta-

culo publice exhibentur: incc Graeci, nec Romani sine gemitu vel spectare vel audire potuissent. Na viriq; damnatos,vel inedialvel cicut Poculo necabant. Qui ne tia Chii cicutam aqua, Athenicses vino sic enim Theophrastui temperabant, ut lenius ac citius mortem accirent. Differt igitur Scytharum crudelitas ab Austrahuhominum Quitia: quoniam Scythae impetu ac belluaruin morem ad vindictam feruntur; Australes vero vulpina calliditate ac suscepto consilio ultionem meditatur.

Et quemadmodum atra bilis disiicilime curatur; sic

etiam animi perturbationes aegritudines quae a meta-cholia abradente ingenerantur,no facile sedati possut: Quo fit, ut qui a me te sic affccti tint,si appetitus explere non possint, furore corripiantur.Inde tanta furioibruhominum in Africa&ea Hispania regione quae Africae propior est multitudo i publica loca in omnibus ciuitatibus furiosis constituta. Genus autem furoris hominum naturam dc ingenium arguit Tametsi enim frequens

803쪽

D REpva LICA, LIB. V. 789quens est ubique stilliorum nutu erus, Australes tamen ' tenues ac macilentiri spectra vident,& vaticinantur; ac saepe quoque a daemonibus aguntur, Caque quam nunquam didicerunt, lingua saepius utuntur: quemfuror diuinum incolae vocant: quasi insanus ea videat: quae sapiens non videt: δc is qui humanos sensius a milit, diuinos assecutus sit. Quos vero ad Se ptemtrionem furor invadit, hi assidue aut rident, aut saltant, qui morbus D. iis appellatur i Germanis. Curatur autem fidibus d cantu primum incitato,deinde sedato; sine abalienatos sensus musica reuocat siue morbos corporis cocentus sedata mente curata, siue mali genii, qui ilitiosos septili me cruciant diuina harmonia iugantur. Sic enim Saulem furentem aliis genius pulsata lyra desseruisse dicitur.

Quamobrem Elisaeus coram Iudaeae ac Samariae regibus S, su 2

oraculum editurus, citharisten acciri iussit. limul enim rem urei. cum suauitate concentus numen hausit. Et cum Saul a Samuele initiatus esset, non prius prophetarum chorus ei cum citharis occurrit quam numine afflati ac Vaticinari coepit. At mali genii ad hominum furorem sese accommodare constieuerunt. Nam qui luia bilis hirore capiuntur, in caedem ac vulnera prorumpunt. quod his qui sanguine abundant non accidit, ac multo minuet quia pituita lethargiae furore afficiuntur; quos rerum omnimum obliuio ac stupor mentis invadit.

At quo plus est in melancholicis ingenii accipientiae,

eo dim citius correpti furor curantur conis aquam accidit iis qui sanguine abundant, qui rarius a tirrore, is pius ab insania vexantur. Insanos appelloqui tuis cupiditatibus 1 inperare, ac immoderatos appetialis colaibere non possunt Furor autem, inquit Tu rus,ins Oentem caderepotest, insuma non potes: c. furiosis curator legibus datur, non insanis tametsi non minus hi quam illi curatoribus indigent. Sed quotus quisq; domitas habet libidinest quotus quisq; cupiditates coercet Z nemo corte praeter sapientc.Insania vero interdu in furorem abit: quod

furoris genus verberibus mitescit.Nam Londini furio-

804쪽

9 IOANNIS IODINI sortim hominum multitudo eodem coaeta domicilio,

verberib .acerrime calligatur quartadecima Luna, qua maior vis est furoris tu me te cerebro. Cuius rei me com miserati cum coepisset,a curatorib. intellexi salutaremelle furoris medicinam. Quod autem dixinuis, Australes ingenio praestare cς-teris,nion modo id perspicitur inter Germanos Hispala os, qui maximo interuallo a se inuicem se iligunt ui; verum etiann in una eadem rectione. Ac ne longius eXe-pla petantur nostr liomines satis litelligunt, quantum Pictavi, Arverni, Lemovices,' ormani, Cenomani, Belgas ingeni superent. Itaq; no his ocibus iudicantur illi anno ix vel ad summum XX.111aiotes, Belgae non nisi xxv. Ingrati animi labem et Lagei laon pollina, si patris ac meorum popularium videar Oblitus de uuib.iudicrucam, ti X stat Inariti quo diplomate 'Caroli V. Francorum regnS eius qui Sapiens usurpatur , Quo ni Cm beneficia qua plurima Andium Academiae indulta sunt. hac potissmucausa subieeta; avo DQUE INTER REGioNES ALIAS REGNI NOS TR CIVITAS AN DEGA VENSIS VELUTI FONS SCIENTIARUM IRRIGUUS, VIROS ALTI CONsILI SOLE AB A NTI Q UO PROPAGATIONE QUASI UM V AMPROVIDERE.

Hoc etiam ab Australib. Scythae differunt,q, tametsi Australes naturam habeant ad cotrahendos sedandosq; appetitus praestantiorem, difficili me tamen domitas libidines continere possunt. Causas enim libidinis ab aliabile peredas esse duco. Inde monstra promiscui sexus ab Astica; Lia propterea astrologi sic n. op mor scorpioni

ac Veneti subiecerunt Ptolemaeus certe AsrOSVeteres summo cultu Venerem ubiq; Plecutos fuissic tradit. Liuius item duo b. locis qui b. Num id num meminit, irite omlies barbaros,in liuit, Nuriridiem Venerem 6 si si . Est autem c. Numida omnium Africae a uinciarum, tuae Romanoru

tribui

805쪽

DE RE DUBLICA, LIB. V. 79 It bui non potest, cum apud India occidentalis populos, regem AlcaZarem quadringetas; Gnacam vero Peruanorum regem ducentas uxores de quinquaginta liberos: item Gillo Orientalis India regem sexcentos Gaabu-isib proditi sit . totidem liberos Hiero tirnus res Parilaorum dicitur di sui tali iste. Ab his moribus logillime absunt g Scythae Sic enim Tacitus de Germanis, Settera ad eos,

prope lioli barbaror: hi uti uxori . conte sti Mat. At etia Scyth. plerique indigne ferentes quod ad encrem inepti sint seipsos cassian parocidos cna quae sub aures latet, sedctioneri ut quidem scribit Hippocrates; qui cum illius ad Venerom imbecillitaris causas inuestigaret putabat

equit. tioncm in causa esse. caloris inopia: sed Vtroq; cist itio modo fallit: namgellatio ad Uenerem CXCItar, Ut quid Se .l arum

Aristoteles, experientia ipsa docet Scythas caloris '

copia abundare, tum corporum procoritas, tum robur rique ulu earum nationum, tum ipsa Cptemtrionis uniuerlin. χ- - 'tura cogit conliteri Ata: tiales vero caloris inopia laborate luperius docuimus. Est igitur in Australibus atre bili; ic popilliaraum abradentis copia; qu Equod spumosa est libidine proritat, ut etiamnum Aristotcl CStradit,Vbi . - ,

caulas inquirit, cur qui atra bile abundant, caeteris salaciores sint qRod ipsum videre est in lepore, qui ex omni animantium genere melancholico succo maxime ab udat: est enim lio 1 lino illi niti animal;&vnum omiam quod supri Cetat: imo tres partus in utero simul ac semel re-

at V e quidem mas aeque ac roemina, Vt M. Varro ac

plerique id riptorem tradunt, ipsi compertum habe-e'IM M ' mus, non quidem in omnibus, sed inplerisque sexum duplicem sic. Quibus rebus intelligitur os falli plurimum , qui

cytharum ac Germanorum pudicitiam&continentiam tantopere laudant it stiperius ex Tacito docuim'. conradui Caesar quoq; de Germanis S, Intra annu, inquit, VI csm In isti. o. Commiti saevi in notitiam habu e in IV imis habent rebas, cuius

806쪽

T v eta posset,noluit tamen'.Et vero quilaus est Henrici I. Imperatoris,quod perpetuam cum uxore coluit pudicitiam Θ melius Casimirus I. Poloniae,&Ladis laus Bohemiae reges qui quod ad Venerem inepti essent, a nuptiis semper abstinuerunt. At Ioannes II.Moschouiae Duueo

usq; mulieres exhorruit, ut ad earum conspectu animo Sigismuηι, deficere, caeteriMoschouitae quas duci uri fiant uxores, , Ss,hia, non prius tuentur, quam nuptiae saetae sint. porum. Quare nec mirusi Zelotypiae morbo minime omnisi anguntur Germani, ut Muns erus Irenicus gloriatur; o Mu/s ηιι inqui etiam pr clarus putant omnes foeminas cum omni-: ' bus maribus in publicis balneis simul perlu1. Australes

populi ne sacra quidem publica feri patiutur, nisi uterque sexus pariete medio diuidatur. At cum in Angliam legationis causa profectus essem, audiui MendoZam legatum Hispanorum, cum turpe esse diceret viros simul cum foeminis in concionibus sacris permistos videri: cui Dalus Magister libellorum urbane repositit; Turpe id quidem apud Hi stanos,qui etiam insacras locis cogitarent de expista libidine, a quaprocul aberant Anglorum mentes.Certe Australes et elotypi morbo tantopere conflictantur,ut plerique angore animi pereat. Puna quidem rex Indorum, vi ea suspicione sese liberaret, eunuchis sitis non pudenda modo, sed etiam nares & brachia amputari iubebat. Hic aliquis occurret, si tanta est Scytharum ad cnerem imbecillitas,unde tanta hominum&quidem robustiis morum quanta est ad Septemtriones multitudoZego illud continentiae tribuo: inopiam vero liberorum ac dissimilitudines a frequenti a promiscuo concubitu proficisci opinor. Ac propterea Lycurgi institutis non

licuit cum uxoribus pernoctare. Satis quidem compertum est,ed quemque 'plures ac robustiores procreaturum liberos,quis temperatiores ac rariores habebit cum uxore congressiis; ac saepissime quae a maritis secubant,vno congressu geminos pariunt. Quo fit etiam ut homines, tametsi cum bellula similitudine quadam coniun

807쪽

DE RE PUBLICA, LIB. V. γ' guntur:qtii tame . a bestiarum natiira propius absint,ver, cythae, eo magis voluptatib. naturae congruentib.frua tur, parcntib. similes pariant,ut Germanos omnes sui similes Tacitus fuisse scribit: quia peregrinos abhor rentes a natura complexus minime appetunt: non quia sit eadem coeli temperies,ut Hippocrates scribit: cum v-biq; terrarum suasit acris ac coeli temperatio. Est igitur populorum multitudo ab illa temperata naturaeq; con gruenti voluptate. Inde Iornandes Inferiorem Germaniam hominum ossicinam appellauit. Hinc enim gentium examina pene infinita prodierunt.Quinctiam in Selandiae S molladiae agris, quos veteres Cimbris ac Batavis

tribuunt,oues ter quaterq; singulos annos non ine admiratione foetare vidi naus,&interdum tergeminos Scquater geminos parere: cum ad Austium semel aut bis ad summum, nec plus Uno parere comperiantur. Illud etiam incredibit civerum tamen siit,ad Septemtriones aut parem aut maiorem esse mari umquam foeminarum ubique copiam: ad Austrum multo plures cs se in omni genere animantium foemina quam mares. Namn Caesar Britannos duodecim una uxore 1 pe contentos scribit, indos vero singulos greges uxorum habere compertum sit, hic copiam,illic inopiam foeminarum arguit. Qui medias sedes Polum inter&AEquatore occupant, omnia mediocriter consecuti videntur:&m gnam partem unius uxoris legitim e coniugia tuentur.

Ac tametit Iulius Caria Dictator Helvidium Cinnam

impulit,ut lege πολιγαμία ferret ad populum,ut Caesarionem , quem de Cleopatratusceperat, legitimum hae . . . . redem habet ci lex tamen repudiata est ' Eadem lex acii. M. Ioanne Leidano sartore promulgata,cum Munsterae Dbis principatum inuasillet, statum suae ciuitatis pluri b μή 'mum' coturbauit. At Imperatores perpetua lege πολυγαμ 1 α infamippoena subiecta vetuerut :nostris vero te et misiem.

gib.poena capitalis Henrici II.principatu irrogari coepit 'Sed Arabicae leges ac religiones ab Australib. profeci ae, legib.Romanorum derogaucrunt. Ita fit ut plerique cli

808쪽

Omiles omni b. popillis leges accommodare velint, rempublicas de imperia pius elleriant. At iis quae diximus discrepat e videtur Cardanidi ci plina: is enim hominem militi animantium sapientis itimum esse tradit, quod calorem ac humorem habeat Copiosiorem quam caetera animantia sed nihil ab eo dici potuit absurdius; cum bestiae minus habent caloris,' sapieritia caeteris praestent; virect in me Aristoteles tu ita di cauit. Ac poenarum quidem militarium una fuit fan-

'' guinis missio λ quod qui languine abundarct, animoru PCtum cupiditate rationi minus ob leo uentes ha- νο i te fi CICnt. Bestiarum autem omnium sapientissimus cle--b t '' a toti as ob desic, scriptorum omnium summa cc sensione τε ἰχ-ta, CreditUr, quod1anguine litti igidiore, ut Plinius scribit: ζψων φρονι atrae bilis copia abundet plurimum: unde Eleph Stia sis μωπε --- in enerari putatur: S ab eadem atra bile adusta cancerae j iiii , d lepra derivatur: qui morbi ab Austra lib. Africa popu- lis per Asia Europa late persuaserunt: negat n. Plutaria 'i '' γ' chus, i leprosos ante suam aetatem in Graecia ullos exstitisse Plini is etiam ante Pompeium Magnum Italia le-

prosis vacua fuiste sci ibit. Sed in eo fallitur, quod lepra AEgypti propriam fuisse iudicat cum Africa tota leprosorum ab Vltimis AEthiopum finib. usq; in oram maritie Leo str. naa adeo plena sit, te morb' popularis esse videatur 'H si nec a caeteris ciuib. leprosis educantur. Hic tame admor

nendi sumus, lepram cum Elephatiast magno errore no-- - , tantum ab indoetis, sed etia ab iis qui summa eruditio-

tibiarii tumor sic inges , lepra vero totiuS corpori S acer. Eiror manavit ab interpretib Galeni, qui λε προ ν μελε - φαν notini diuersos morbos,l ra interpretatur. At Gai gl b G nius g scribit,duos elephanti alii morbo laborantes, existud, in . VIperaru in lepra inclitille: quotam Ciborum generet a b μμε η Australes tum medicorum familie leni a curari coni an-I., fidis, et2 amrmant ' . At criam Atl1cenna cum librum de Ele-

809쪽

opinor; ironianguinis c caloris copi. am Argumento sit quo scit De animantia plus laabent atra bilis, eo sunt vivaciorari elephantesia quam , quibus nihil diuturnius elli Arillo teles confitetur idem cornices antiquorum iudicio, in litibus tamen uillittere langum is est, sed exiguum quiddam atrae bilis. In hominum genere Auitiale, caeteri, longiorem vitam viuere conitis; ut mirunt videri non debeat is Memnona regem Et hic triim, quem auroraestiam appellat Homerus, anno quingentos itur se prodi ζum ut cum in iisdem regionibus quosdam . ii .uil , t iacis sexcentos excellille auctor sit Xenoption- nec ira priden Franciscus Alesia relius Lulitanus, i arcum Abuna Pontificem Ethiopum se vidiste tellatur anno cqntUindi cluin, uigintana cum nec tamenientur Apraeseseientem. Idem quoque Leo Ater in Numidia pleroicis sic vidi sic tradit qui centesiae Um annum uperata erat, inqtrab. nulla senectitiis specie Sappareret nihil tam cui Iccius heri potu ille. Quod ipsum de Mali milia Numidiae rege scribit M. Tullius annos XC natum cum pedib. iter ingre lius citet, in equum no ascendet C, cum equo, CX C quo non descendere nec ullo imbre aut trigore adduci potu ille, vi capite ellet operto deinde subiicit una naani in eo corpori siccitatem diuite. Morbi t.1men grauit limis tum animi tum corpo tis obitii et os teneri Auitiales homines perspicuti est; tur O- rella quam animi, lepra, trio ibo comitiali, ac dysenteria: litibus ni orbis qui vacant, logillimam vitam ducere, SI

I n. lximis virtutibu Spllare constat. Itaq; cum Liuius ma-x sinas Annibalis Atii virtutes numertasset; H.is, inquit, ta l. is Piri Istes Iugetiar Ilia aequabant, inhumana crudelitas,perfidiapi' qua Punica de caetera vitia lab eo maxima Comena orantur Nain maximis ingeniis ac praestanti b. naturis, ut in agris fertililii misi incultis, ingente Suirtutes ac

itia pullulare consueuertint, Ergo literis abutuntur qui cytharu mores ac limplicitate laudant; vitia Ausii alium tantopere vituperant. Nec minus fallit Machia uallu , qui unitatu hominu iceleratissimos cis putari talos,

810쪽

naturam ac varietatem nosset.

Ac si quis propius Aquilonios, Australes, ac mediae

regionis nomines intueri velit, is non inepte profecto cum iuuenibus, senibus, ac maturae aetatis nomini b.co- parare possit. Nam qua quisque re populus plurimum vale et eadem ad Reipublicae gubernaclita saepius uti c6sueuit.qui ad Septemtrionem, vi 8 armis subditos in D sicio fere continent: qui ad Austrum, religioni b. ac numinis metu, caeteri aequitate ac imperio rationis.Tacitus de Germalais, Nihil, inquit,nequepublica nequepriuata rein cymati agunt, dia Campanus in oratione de Germanis, Nec maiores vestri templum,in quit, nisiarmati ingrediebantur, Caesar vero de Germanis. Neque Druidre, inquit;habent qui rebus diuinis praesivi:neque acrisciis udent, Deorum

numero eos solum ducunt quos cernunt, ct quorum aperte vib. νtuntur,Solem, Vulcanum, Itinain cliquos ne fama quidem acceperunt. Ex quo intelligitur, eos qui mentis inopia laboranti solo sensu ferri bestiarum in morem ad id quod adest, quodq; sensib percipi potest, ut mirum videri nodebeat, si pleriq; Germanorum qui Romanos ritus deseruerunt, statuas tamen mordicus retineanr ut oblata diuorum specie ad rerum diuinarum cogitat1onem ferantur: nam stupidiores homines ealce Iniunt,J numine habent. At etiam Solinus veteres Scythassi a chium in terram defixum pro deo coluisse scribit quippe ab asemifac gladiis leges, religiones, iudicia, Momnia Reipublicae momenta pendere arbitrabantur. Ab his etiam monomachia isecta, quasi solemni iudiciorum ritu, iratione debuerat, armis transigeretur.Hinc a Frontone rege Danorum Gothorum profecta lex,ut omnes c5trouersiae armis definiantui. Neu ius illud quod Gesemani Riterorum proprium vocant,adhuc exoleuit.Est autem victorib obi equi, de Brennus Sulpitio Quaestori urbano aurii ex foedere,pmissum appedeat fertur dixisse. Quamobrem qui penitus Aquilonios homines Australium in morem exarmare velit, non inspecto, quid cuil