장음표시 사용
91쪽
ut non ita piidem insula ad occasum posita sentitiorum multitudine redundabant, cum Hispani regiones illas sitis imperiis subiecerunt. Libertate autem tme Vimaximam ec nisi pruptis naturae' lcgibus eripi potuisseverisimile est Argumento sit illudq, superiori aetate
Gaogarum populi nec principatum, nec tyrannorum imperium audi Crant, quoad Vnus eorum peregre pro
secuis regis Tombuti maiestatem cospicatus esset. lnde illi oborta apud suos imperandi libido , S quoniam ab inopia premebatur, mercatores quos' di issimos
bonis spoliare, ac latrocinari; tandem conquilita Sopibus, S AEO: illo cum ainicis communicato, rogionis domina cum inuad recoepit ac deinceps eius filius reges serens, impetium latrocinio partum necesse habuit risu , aequitate ac iustitia tueri.Inde Ga garum regum initiῖ, quemaxima incres rata breui cepetunt. Ex quo in celliguntur veram esse ciuis,il posuimus, definitioncm, id est, lilarii homine, qσulumnsae potestatis Ucrio teneatur. Liberum dixi: Quia tametsi seruus multo magis quam liber homo iummae potestatis imperio subiiciatur, nihilominus tamen omnium populorum cosensit obtinuit, seruos ex albo ciuili eximi' Oportere: quod bes qua f/Π de uxorib' ac filiis familias dicino potest quia tametsi 'U' domestreis imperiis obligantur, ac liberta corUm p Ο- testate domestica dc minuat ciuesta me sunt itaquΟ-que ciuibus omnibus aliquid de libertate naturali detrahitur,ut summae alterius potestati subiiciantur.
At peregrinus homo, si ab originis domicilio auulsus aut sed cachisti in aliena ciuitate comearit, nec ciuis habetur, nec ciuitatis praerogatiua aut immunitate ciuib' tributa fruic; nec item in lociorum, non plane sunt peregrini nec in hostium aut amicorum nume et ηο ubito,derum censetur licet Grecis veteribus i aeque ac Latinis rip i. hos peregrini appellarentur , ut M. Tullius Q inter-Them. M u. pydratur,ex legib.XII. lenitate verbi rei tristitiam mi ' π 'tigante: δ quidem nos adhuc populari verbo petegrinos hostes appellamus qui veteribus Latinis perdueiles
92쪽
IOANNIS BODINI nunc vero in Rempublicam colurati dicuntur. Sed mutatis verbis Graeci πολεμίους hostes vocant; quia bellum
aduersus eos geratur ξ νους ero peregrinos, QUOS Accur MI his , o Hu 'pro S surpauit qui voto Ocepto religionis ergo ubi finxit anti Deregre proficiscuntur. Inter eos aute, quos publicis
. , imperiis ac summae potestati subditos esse diximus,al-
ωθ. Institu.d. teri quidem naturales, alteri assumti dicuntur; natura-ε- V- les item liberi sunt aut serui; atq; hi quide manumissiisis 1 Iu momento' ciues fiunt: peregrini serui non item. Qua-nicipa. istitui quam Graeci veteresseruis quoq; ciuium manumisiisnc 'aias cillitatem negebant . Nam Demosthenis oratoris an- incolis C. tiquata rogatio est,quam post cladem Chaeroneam ad Τ populum tulerat ut omnes incolae ac liberti in albo
crurum censerentur; ne liberti, quoria in ens erat mUl
titudo, ciuitatis dominatum inuaderent, ciuesque ab honorib.& imperiis sussi agiorum numero summouem ret.Quod initio Romani no aduertetes,pene in libe tinorum potestatem venerunt, nisi Fabius Maximus mature prouidisset, ac libertinorum gentes pomneStrib.difisas in quatuor coegisset ut trigmta& Vna trimbus ingenuorum ac veterum ciuiti, suffragia numero Vincerent:neque n. per capita,ut ollan Athenis,&nunc quoque Venetiis, sed per tribus, in comitiis tributis, aut per classes in centuriatis comitiis , sui agia legebantur.Et quoniam id unius Fabi1Censoris prudentiad Liuiuili o sine seditione gestum est i,Maximi cognomentum ac τ' ' - ' cepit qua quidem re Appii Censoris errores emenda' vitas enim libertinos assiuntos ciues per omne tri bus disperserat:postea libertis datum est , t e Corum sitis unus in patroni tribu centeretur At cum tribus illaequatuor libertinorium potentiores videretur Pla-
cuit forte duci tribum unam, ut qua liberim 'Omnes
suffragium ferrent.atque hic status fuit libertinorum, quousq; populus rogatione tribunitia, quae a P.Sulpi-frarinvium lio tribuno plebis lata est,iussit,ut liberti deinceps in 77 omnes tribus diuiderentur: quae prima pratcipuaquς exstitit euertendar Reipublicae causa S Quemadimo
93쪽
D RU V LIC A, LIB. I. Idum igitur serui quide aut nati sunt,aut Disti; sic quoque ciues aut hunt, aut nascunt.Naturalis ciuis est homo liber eius ciuitatis in qua natus est, siue altero latusue tron parente citae nascatur. Olim quidem Athe
labatur, si nec optimo iure ciui esse poterat, nec maximos in Repubfica magistratUs, quos archontes Vocabat adipisci' , tametsi pleriq; ad c Os magistriatus latcn b Demestris eter irrepsiissent, sed Periclis aetate quinq; millia libero rum hominum qui ieipsos pro ciuib ferebant, sub iugum s eruile ista sunt; ac Spterea Pericles apte orbat' liberis qui utroq; parente me erant,rogationem ad Plisti . -υν populum itali z,Vt intercit esccierCturis, quem Atlic teritae. ni ab uxore peregrina susceperat eoq; pertinet illud ULiuius' scribit Romanos coloniam conscripsisse eae βι si V iis quatuor millibus hominum quos Romani ex Hispanis mulieribus uice perant: quia ciues non erat sed postea obtinuit ut illis esset, qui patre ille nascere e ii ad nn tura de plerisque in locis latis eli ad ciuem costituendicis Mism. matrem habet e ciuem. Qui vero in Africa utroq; ciue Romano natu esset, no minus crat ciuis, quam si Romae originem accepisset . Cusis autem ascriptus est, quis, E p ' '
scriptiui s. Na ciuis honorarius tantia, qui ius suffragio- ,
rum ac ciuitatis pidis erga Rempublicam aeritis a na. de τμ, ε deptus est, re vera ciuis dici non potes: quia non sese 'sub aliena potestatis imperium subiungi passus est. Ex pluribus ergo ciuibus; sive nati , huc creati sint, vel adoptione peregrinorum , vel scruorum manumissione, conflatur Respublica, quando ciues omnes una continet, S eadem est imperii maiestis tametsi moribus,legibus, institutis, ac infinita gentium vari tate inter se differant.Si vero ciues omnes iisdem e cribus utantur,non solum eadem Respublica, sed etiam ciuitas eadem est; tametsi ciues huc illuc per vicos, r-bes,ac municipia dispersi a seipsis sedib. seiungantur.
94쪽
ω. . se . risin tectis aedium continetur cotra quam pleraq; putant . elai. Da e b. namVt familia locorum ac regionum varietate diuisa. ' familiae nonae retinet, cum omnes serui ac liberi eius fit ra, o con dem patrisfamilias imperio cotineantur: ita quoq; ci-8 Uita plial tutari Vicorum ac urbium ciues itide legib. ac
consiI. abi, et moribuScoplexa moderatur Rena publicam vero ex plutib. ciuitatib ac puinciis, i variis legib.ac morib' in Looeliat Vruntur, Cottitui Viciemus, quae tamen summa quada L. φ 0i inperii potestate coercentur. Quin etiam urbium beneficiari iam sunt: cum suburbus 135 comunicant &suburbia ipsa praerogatiuam quandam habent, qui sicorum nolit communis; qui tamenin subditi Reipublicae, X ciues sunt urbani. Nam proprie civis urbamu is 6t, qui urbis maenibus ac aedificiis continetur. ted optimo iure est, non qui creatur,sed qui nascitur ciuis,quiq; singulari quodam urbanorum ciuium priuilegio utitur fruitur. Argumento 1t,q, Praefectus mercatorum Lutetiae nemo fit, nisi qui in ipsi urbe natus est; nec apud Geneuates Syndicus aut secretioris co filii senator, nisii Genetiae domicilium originis habuerit. quod etiam*pud Helvetios Germanos usu receptum est.
: ὸ ' .r, , Atque haec breuiter de subditis, ciuibus ac peregri
ungitemst. C. mis deque Reipublicae,Vrbis,ac ciuitatis appellatione.
0 Sed quia nemo aes enus,quantum intelligere pos
t Isiautem alciam , hiS delinitionibus usus est , rem ipsam per se munici δ' obscuram exemplis illustrare placet. Nam lape graues
iuri in L controuersiae, tum principIbus, tum etiam ciuibus in-3 denat ratisi ter ipsos intercedunt propter harum rerum ignorati'
ait. C.cti l vr a quib' ciuilis scientia petenda nobis erat, sepe ciuium o ac peregrinorum iura, si pi' etiam urbis ac ciuitati S 2p- diu consi I si pellationem cos aderunt.Qui vero de Republica sine aes iar Is scientia scribunt, consimiliter faciunt, Vt ni Diea eo qui nulliSomnino laetis fundamentis aedes a illimas moliuntue Nam Aristoteles 'ciuitaten definiit, ciuis
viis alti adinam , cui omnia stuppetunt ad beate vivendum:
95쪽
DE RE VBLIAE A. LIB. I. 77 nec differre putat Rempublicam a ciuitate; nec ciuitatem clici, nisi ciues Omnes uno eodem loco contineantur: absurde illud quidem,&abii ac scientia pent is alienti, ut satis aperte docuit Caesar, his vel bis : Omnis 'ciuitas Belliniae quatuor pagos babet. ex quo satis intclligitur ciuitatis verbo ius ipsum, non locum acrCgioncm contineri non urbem, quae ab Prbo, id est , aratro; C icta est: qtion Lim, incit Vario ' ν um a1nbitus aratro de Lgnabatur. Q tua Iet qui extra Vrbem quid, quod legib. vclitum erit, expor auerit, ut in aliam eiusdem p uinciae urbem transuehat neque rem CXtra cit itatem eae portasse', neque in legem commis; sic dicetur. At Patalus bl asar, ρω
Castrensis thac definitionem latitis patere scribit, nec se si
urbanos, sed sensu aeterior . Ac ne qua Sputet ea te hasti M. mere o fundi, aut verborum esse non rerum contro- Cicer ad tuerita, fieri potest , ut fortissimis a pugnaculis ac mor ''
nit, construdi a sit urbs, ac hominum multitudine re g Sueton. Orumq; ad vita necessariarum copia locuples, nec tame I,. 'r'
ciuitas sit niti logibus ac magistratuum impcriis ciues
contineatur; sed Verius αναρ hici est j ciuitas appellada. Contra vero ui urbs ipsa legib., c armis, rerumq; gest a rum gloria floreat, ii se cito hac ciuium multitudine iure bciata, recte ciuitatem appellabimus, cytamen Respublica non erit uti sunt urbes ac municipia Reipublicae Venetorum. No enim municipia Vrbis Romanorum, nec vectigales urbes in Fuinciis Respublicae dicebantur, nec Reipublica iure ac priuilegio fruebantur: id sit inq; proprium erat Romanet ciuitatis, Ut Reipubli-
96쪽
a IOANNIs BoDINI publica diceretur, dolis priuilegiis ac beneficiis Reipublicae aduersus priuatos ac municipia copetunt, sola uteretur tametsi Respublicae quoq; dicuntur ipsa municipia, sed id minus,pprie.Na Traianus Augustiis sue .ue, ad Plinium 'Iuniorem Asue proconsulem rescribens,
tui. Garmim negat ciuitatem Bichyniorum ius habere Reipublicae,
ὸ j. Vt prauatis creditoribus iure pignoris potior ellet, δρb si mis ad recites quidem id enim proprium erat Romanae clusenti tatis; iis quib. singulari iure tributum erat,vt Antior buseausis cliensium ciuicati, tota in uniuerso imperio priuatis εμ 't V cre litoribus iure pionoris potior erat. Ex quibUs pla-
'Πsil. Iῆψ ι - dici posse. Quin etiam potest ipsa ciuitas sibi cons aresium,depriui moenio u VrOIumuolo aequati S, Vel oppictis ac magis
Q i reo si ciuibus vacuis ut Athenienses bello Perlico urbe penitus deseruerunt,& nauibus salutem sibi qsierunt sic n.oraculumThemistocles interpretatus eis, ciuitatemia Th. eti dia 5 aliter quam ligneis moenibus seruari posse; idcst, ciuium coetum, ac multitudinem legibus sociatam,acluersus hostium copias no aliter e nauib. tutam fore. Idem contigit Megalopolitanis, qui Cleomenis exer- citu territi,urbem omnino desertam esse pali1 sunt: nominus tamen urbs erat, si anteas sed neque ciuitas, neque respublica dici poterat, cum ciuitas quodammo-ezi bH i cito ex urbe cxiisset. Sic enim Pompeius cuin ducen itos senatores ac meliorem ciuium partem ab Vrbe, e Caesari reliquerat, sed urisset: θη el', inquat, inparistib. restablisa Sed quoniam duces partium ciues a se inuicem seiunxerant, ex una RepublIca duas c6s ituisse videbantur. I itur ciuicatis,ui bis collegit,curiae,familiae denique verbo ius significatur. Et caleadmodii sepe iudicatu est,t de sacra extra urbis Cenia oosita, παροίκους ala te ipsos in urbe priu1legiis urbanis uti debere pierea quod παροικία d veteres Lacini curiam,Vulgusparochiam vocat moeniam ambitu contineatur; lic quoq; de ciuitate lucticandum est.
Neq; v. cute mirum videbitur,l diutius aliquantum
97쪽
DE RE pvBLIAE A LIB. q. 'tum in hac disputatione hqreo,si meminerit quati sui tolim Carthaginensibus harum rerum ignoratio momenti. Nam cum in enatu Romanorum de Caiet hagine exscinde da decerneretur, peruulgata fama Carthaginenses legatosRomam miserui, ne urbem rerum
ante gestarum gloria claristima, ac urbis ipsius Romae decus monimentumque vi istoriarum illustii tam delerent. Nihilominus re diu multumq; in senatu agitata, decretum est ad imperii Romani salutem deleri Carthaginem oportere, tum iupter loci opportunitatem, tum etiam propte insitam Poenis perfidiam, qui iam Romanorum socios bello lacelli uerant, ct sanitimos populos latentcr ad defectionem inuitabant. Posteaquam ita decretum esset, legati Carthaginentium in senatum venire iubentur; qui b. responsum est a Cosule, ut in fide senat 'populiq; Romani permanci et, Obsidibus trecentis ac nauib. populo Romano datis, ciuitatem Carthagines tum saluam Sre,iura,priuilegia, immunitates easdem habituros quib. antea semper si filii sciat Legati accepto respontb, laeti domu redeunt. Interea Scipio African'Iunior accepta claste Carthaginem mature plicisci iubetur, & Vrbem ferro fam-maq; delere, aluis ciuibus ac rebus omnibus quas ex urbe exportare possent. Scipio Censerinum legatum mittit; qui posteaquam obsides una cum nauib. Carthaginensium receptilet, ulli populum uniuersum
Carthaginensem ex urbe excedere: sic tamen ut quaecunque vellet exportare,Vrbemque a portu remotiorem condere liceret Carthaginenses imperio ducis perterrefacti, iidem senatus populiq; Rom. appellant. I qui b. responsum est , populum Romanum semper fi νώ ὰρ , a
dein coluisse, δέ quaecunq; legatis eorum ramissa su CkGog GIGillent praestitille .ciuitatem Vero moenibus Iolymini Aeol bione me contineri. ita Carthaginenses verborum ambigui Vt- η fra-tate decept urbem totius Atrica pulcerrimam arde se, se/,Matii,
re, solo aequari vidersit . Ita saepillime legati iuris se OM Gi--
Liali ac legum imperiti, in pacis actionib.foederibusq; '
98쪽
so IOANNIS BODIN rferiendis grauissime peccant. Quanquam Modestinus, scribit Carthaginem, cu deleta fuit, ciuitatis nomen
m. υἱ-ν. amitisse,acvlumtructum ciuitati Ielictum etiam ante
centesimum annum extinctoum uille sed in eodemeriore fuit quo legati Carthaginensium, quib omnia ciuitatis iura ac beneficia relicta tuere. b ''qM P Eode errore peccatum est in foedere percuss hinter Bernates de Friburgenses,quo ibcietas cotrahitur,tadiuvim habitura, quadiu muti urbis utriusq; stabui. Abutuntur ecia pleriq; qui urbe, ciuitate, iniuersi tale Lutetia ippellant;partib urbi in tres regiones diuitis: ac ciuitate dem intula definiunt, urbem vero χοι uniuersitatem cis de ultra funaen cus urbs ipsa moeniti
S sub tuo1Orum ambitu cotineatur Aberram etiacuurbem a suburbiis 3 45tinentib aedificiis seiungimus: Ppter urbis Parisiorum ac suburbiorum diuersa beneficia a regibus iudulta. At Universitas est omniu ciuiu corpus coactum Civitas vero urbis ipsius ac municipiorum, tam etia virorum iisdem linibu .u moribus utentiu comtInctio; id est praefecturae comitatus Parisiorum GrauiuStamen peccatur ab iis, qui ciuem esse negant, qui non sit imperii, suffragiorum, consiliique publici particeps. ει ,..ὰλ Haec est Aristotelis' disciplina quam in statu popu-ε -- ρ- lari tantum locum habere conlatetur. At definitio inae lib. . pu mi est, quae non sit uniuersorum ex ipsius ς Aristotelis decretis, quorum constantiam seruare oportuit nec
minus alienum est, Ualibi patricios ac urbanos ciues magis ciues esse putat, quam rusticos aut plebeios;impuberes vero ciuitate primum initiari. At vero definitio nec disiunctiones , nec plus minusve capit quam res ipsa, lin definitionem cadit. Quanquam illa ciuis ab Aristotele allata descriptio, ne ad popularem quidem statum accommodata potest; cum matheniensium statu omnium maxime populari quarta clallis,qciuium multitudine caeteris triplo maior erat, ab im- PT periis ac itidiciis arcere tuis. Quare Atlienienses ipsissin sua Reipublica,claudem populati,peregrinos fuisse
99쪽
r et EpvBLICA, LIB. . . si fiteatur necesse est, usque ad Periclis aetatem,quisi quis Aristotelis definitione in probare volet. Quod vero tradit,patricios magis ciues este quam plebeios, id absurdu est, non modo in populari Atheniensiu statu, sed etiam Helvetiorti,& Argentinensin, ubi nobiles fere ab omni b imperiis summouetur. Verius est a Plutarcho traditu ciues dici si legibus ac immunitatib. ciuitatis fruuntur. q, ex aetate, sexu, statu de conditione cuiusq; metiendum venit; ut patritii quidem iure patritiorum plebeii iure plebeioru An corporis iumani membra de sua conditione querentui dicetne pes oculo, cur no in .ublimi corporis loco positus sumtan wpterea pes inter membra non censebitur At si Aristotelis delinitioni locus sit quam multae seditiones, quot bella ciuilia, quantς ciuium strages in
mediis ciuitatibus exorientur. Certe plebs Romanano alia ob causam a patrib. secessit, quam lmyiisdeni imperiis ac immuni ratibus qui b nobilita , , frueretur: nec aliter sedari potuit, quam proposita corporis humani fabula,qua sapientii simus senator' Agrippa ple bl -η .m
em cupa trib. conciliauit. Non RomulUS ille crea e Idom
tor Vrbis plebem ab imperiis, sacerdotiis, omniq; auspiciorum tute summouit Patritios ea capellere iussit, qui scilicet generis sui tirpem ducerent ab iis, quos in senatum legerat, quosque iis conscripserat. Ac populus a dena Romanus cu ianitimos armis stibimperi u lubieciliet, Sabino sede in societate imperii.&in eandem ciuitatem vocavit ad honores autem,
suffragia 5 magistratus ad mili Volscos, Hernicos,
Tusculanos, Arpinates; non tamen in eandem ciuita tem , cu hi bais legib.uteretur quies, eadem munera in eadem urbe cu Romanis caperent niunmpta sunt ap
pellati.Romanoru igitur ciuiu coditio melior exstitit. Cum enim Catilina Romanus,a Patribus, de quide ab antiquissima Sergiorum gente originem duceret, 1. Tullium Arpinatem ac nouum homine columeliose
appellauit AtSpterea pleraq; Italia municipia Ro- manis
100쪽
i, IOANNis ponis rmanis legibus quam suis uti maluerunt, usq; ad Tises
rium Imperatorem qui popularis status umbra,e Aio J - gustus populo Romano reliquerat, penitus ademit :cum scilicet popularia comitia a plebe ad senatuni transtulisset , tunc Italiae niunicipia Romanae ciuitatis leges repudiarunt.id', Adriano Imperatori mirum visum est, inquit Agellius sed mirari no debuit. cum n. populares honores ac magistratus ad unius arbitrium delatos intelligerent, suis legibus e alienis uti praest bilius esse ducebant. Differt igitur ciuis urbanus adsue rustico hic rursiis a municipali:vt mirum videri nodebeat, si Caesar legata pop.Romano seorsum a tribuubus dederit na rusticae trib.partem populi Romani faciebant,& cum urbanis aequa sitffragia ferebant.
Tertium genus erat Latinorum, quorum urbes sexaginta fuere si post diuturna bella foed cium Romanis ea lege percusserunt, ut suis quidem morib. acinstitutis viveret ciues tamen Romanis ei et quicunq;. Ummu .i legitima ple domi reli sta in urbem domicilium, tril-stulissent. Cum tamen foederib .fraudem facerent,suo' liberos Romanis ciuib. adoptionis aut seruitutis specie maciparent, vi momento manumissi iura ciuitatis adipiscerentur lege Claudia ex senatus aue otitate ad populum lata, d consularib. edictis,Latini qui fiaude ciuitate obtinuerat, in urbes Latinas redire co-achi sunt; idq; factum est Latinarum urbium rogatione. Eo pertinet lBocthius scribi Romanos ciuitate
amittere, cum in colonias Latinas mitterentur;&co- lonias et oimanoruini 1 Puteolos ac Salernum deductae fuerant, ciuitatem amisisse: q, quidem pertinet ad
iura suffragiorum.Sic enim Rhemenses Lingones, Bituriges, Melodunenses,Santones, Meduos liberos Gallorum populos iura ciuium Romanorum sine sus Istagiis habuisse Tacitus scribit Hedui quide societatis
foedere cum Romanis coniunci iores qua illi, ac propterea fratres Romanorum appellati sunt,& Romani senatores fieri poterant. Quanquam Arverni se quoq;