장음표시 사용
921쪽
Dc RepvBLic A, LIB. V. 'O7cipe mortuo tres quatuorve annos societati cum succes litore locus sit; C in foederibus Flanco una cum Holucibis. Ex Quibus peripicitur legatos Romanorum ad Antiochum Ma inum foedera non satis accurate distribuis
bello violis dicerenturiges; alterum cum pares bel 'sqv'sin H in pacem c civescitia revirent tertis retina Ire L UDI MEI hostes fuerunt, da inicitiam faedere comit 'vi neque duc ης ne iaccipiunt leget.
His ita explicatis, de cautionibus foederum flicra
cum hostibus agatus oblida a caumablet. Sunt etia in . . qui alces oppidave tibi dedi aut omnino dirui velint In .
terdum quoque victi exarmantur, quo minus: demiat, ' lere si velint posivat. Omnium aestem cautionum maXI Mina puta cur si adera astini rate ac scipi nisil IIral Ci II ..traci ai gantur Sedit hostes a sociis, victores a victis, ipotentes a tenuibus, principes a subditis disterunt uae,
quam quod a Plancio Consule Romano in senatu dica ueli Neminem; pulu=n diutius ea conditielle se posea Gesus e μ/nparata .rt. diaerebatur a Legato Privernatu, qua poena suos ciues digitos arbitraretur Ea inquit,quet qui liberit is se debeant tum Consili Quid vobis ignoscatur Wcem κρον pilam habiturisum sibi ic Legatus, Si bonam dederitis, ita perpetuam; malam Mud diuturnam. Haec legati vox iu- , .nioribus nimis arro ians videbatur, senioribus noni te quippe Vic Ulci Ulaip UHic is qui pro libi, i rar an ramin,
922쪽
Romanos coniti rauerant, ac victi deditionem fecerant, ii Mos autem, inqtiit Liuius, ' Romanis vetustas erat, cum quo. necfaedere nec aequis legibus iungeretur amicitia, non pridis im-- perio in s sat si ' pacatlim ii, qllam omnia diuina huma, naidedidisset, obsides accepti, arma ademta, pi titia urbibiuri impogita forent.
Non enim urciam Da stici ci sequi γε a oriri posse
.ciccepimus Genuenses a Francorum fiduciae lientela. Iebellantes fregisle, ac urbe capta ducentis aureoru mi-
' libus praesidio arci imposito mulctauisse; eos tamen su 'us legib.ac magistratib. vivere permisisse:praeterquam lnumismata regali figura signati iustit. Commodius fuis ' se libertatem illis integram restituere ac sidos sectos
habere aut si perita metuenda erat,inprouinciae for- mam redigere: cum antea Ludovicus XI. oblatam sibi a Genuensibus cum annua pensione clientelam aegre accepit Iet quod iam pridem a clientela quam Carolo LFrancorum rege su Dierant, belli Venetici metu sit blato
defecissent. Ita Bernates olim cum a Burdorgorum nobili gente premerentur,petierunt a Comite Allobrogu, ut se in clientelam reciperet hie patrocinium non recusauit; sed metu sublato, nihil prius habuerunt quam ut lege clientelari solueretur: quam conditionem Comes accipere maluit,ac fidos socios quam infidos clientes habere. Quamobrem Franciscus maior rex rancorum, male ut Opinor, consultus, clientela Genuenses liberare noluit, tametsi ducenta aureorum millia, ut praesidium ab arce serissensi amoueret, obtulissent, cum di graui bello, dc inops a pecunia undique premeretur. Ex quo satis intelligi poterat Genuenses ninariquam in obsequio permansuro , quaecumque rebelland1 Occasio daretur. Alteiutrum enim oportuit, fidos inquam ac liberos habere sectos quoq; foedere coniunctos,aut penitus ere
923쪽
DaRΕΡVBLICA, LIB. V. 'o' pia Reipublicae administrandae potestate uti subditos iii
Hic dicet aliquis non licere patrono specie patrocinii clienti b.eripere libertatem. Ego vero tuc licere putem si cliens figem fefellit. uinetia Augustus' populos ve igales recit qui libertate abutebantur. Quamobrem Carolus IX. rex inProuinciae formam Virodunos, Tullos,ac detenses quiustam modo redegit, cum allatum es set clandestinis coniurationi b id agi ut Hisbanos in urbes admitterent. Omnibus n. foederibus quς ob cliente-Dla sancitin tur, caueri solet clientes h his legibus, moribus, magistratibus, consiliis integra libertate usuros: sed . haec cautio inanis est, si princeps qui patrocinium susce λpit, clientum urbes arcesve praesidio teneat; si quidem ex . liberis populis vectigales, quoties volet,eificere possit. . . Quis est n. qui nesciat Constantia, Traiectu ad Mosam, Cameracum, Viennam Austriae , quae gentis Austriacae patrocinium adamaverant, receptri Residiolibertatem amisit JIisdem casib. conflictari coepit Ioannes Panno nia rex, qui Austriacorum insidias metuens,Turcarum: liei uelam tibiit; a quibus tamen postea seruilem in modum Dorellus est. Ferdinandus Austrius regnum Pannonia tu pactis conuentas linter maiores utriusq; gentis contracta hierant, ad se pertinere contendebat.Sed ea
pacta line populi co sentione exorta nulli stabili fund mento niti videbantur, cum regis creatio populi suffragiis fieri deberet. Quod si gens Austria propinquitati
bus, imperiis , rerumque gestarum gloria florens rogationem ad Popilitum Pannoniarum tulisset, vellentiu-iberent unum aliquem sui generis regem inaugurari, regia uillud nulla vi adepturos fuisse constans opinio est. sed ne populus tute suffragiorum in rege creando excideret, Matthiam Coruinum Huniadis filium Regem sponte maluit quam Sigismundi imperatoris liberos habere. Cosequentia vero pacta cum rege Corvino: Austriacis principib.inita,ordines rata quidem habuerunt; ea tamen ereptis suffragiis armorum metu potius ex
924쪽
roria quam legitimo consensu facta querebatur. Itaque cum ad vim prolapsa res esset, populus Turcarum ones eblanditus est coi: tra Ferdinandum Nun prouui'cias aliquot fruendas Turca reliquit, ea lege vicisco ve, M ctigal annuum dependeret quae ex re Turcarum prin, cepSlmperatorem Germanorum se tributarium habere, Iba ' gloriatur Imperator vero pelion , non trablitum appel-
t lat. Differt autem hoc ab illo; quod tributum a subditis,
aut ab iis qui potentiorum vi coacti, ut libertate ac pace fruerentur, pecuniam victoribus si daturos spoponde runt . pensio libera est seu a cliente, seu abhis di IIoluatur 'qui aequo foedere soc1etatem lamicitiam cum iis inie runt qui sese cum hostibus coniunxerint seu abiis au- xiliares copias urgente populo accipiant; ut quidem no- stri reges cum I clueriis societatem aequis foederibus Venerunt ea lege a me ut reges arbitrio tuo exerci ruin Helvetiorum ad huius imperii tutelam conscriberent;
ac vicisti Helvetiis aduersus hostiles incursiones ope ferrent. sed quoniam ad huius imperii tutela frequentes exercitus ab H Pluetiis acciri neceste erat, ne hostes hui' imperii Helvetios d Francorum societate diuellerent, reges nostri libenter pensione mille auremi ilua in singulas ciuisate spupudertint: tametsi Francis maior rexF1acorum praelio ad blarianum paulo antei cedus comistbelatissimam omnium victoriam de Helvetiis retulisse . Ac tametsi sirperius diximus patrocinium ver1llime asi-υ pellari cum tenues liberam δέ gratuitam potentiorumat. I. AEa dati clientelam subeunt quia mercesssificio non debetur; potentiores autem tenuium patrocinium aduersus ho-
ostium iniurias sitscipere debent: nihilominus tame nutut lasere patrocinia gratis suscipiunturiatqRe interdum te nues inuitis ac recusantibus patronis pensionem pro mittunt, ut obligatione necessaria quasi mercedes luta adopen serendam teneantur. Id quidem veterIbusc tradecus contraque dignitatem imperii factum iudicaretur sed posteaquam utilium honestorum confusa ratio est, patrocinia potentioruni mercede conduci
925쪽
portuit, ne imbecilles iniuria tyi annorum opprimeren tur. Hinc Salviani Maililiensis graues querelae resciti cet tenuiu patroc mggat, Uit salis cis epos in est enim qui nesciat Lucenses, Patmenses,Genuenses, Flo'. rentinos patrocinium regis Hispaniarum genti me ,
cede pacisci ZIllud etiam indignius minimeq; sere dum .pa;rocinii
calamitatem Papiensem Francis illatam omnes italis ciuitates patrocinia regis Hispani magna vi pecuniarum inercari coeperunt Lucentes quidem decem aureorum
millibus; Senenses quindecun millibus; Dux Feirariensis quinquaginta millibus: sed hic quidem specie mutui,
cum citet in clientela Francorum. Hoc vero turpius sitans celeratius, non facile dici potest: eum qui patronum se iei Gai, mei cedem accipere, ac nihilominus in ipsis periculis clientem deserere. Quid Sigistia undus Augustus rex Poloniae, patrocinium Lis andorum contra rego Moschouitarum susceperat foedere tamen cum rege Molcho uita percusso clientes turpiter non tam descr
isse quana hos i prodidisse dicitur. Quod si quis subditus regnum alienum adeptus sit. seq; in uis principis cui subditus est, fide&clientelaim quasi ex dederit, duplici ne u patronus adclientis S rubditi tutelam obligatur eoq; magis de clientis existimatione ac dignitate uratur: 't non ita pride Titis Por. in max RiginaNauarre citari iusterat, quidem edicto p- emtolio, ut pro tribunali Pontificisse stato dic sisteret, poena publicationis bonorum indicta Carolus IX. rex aduersus Pontificis iniurias reginae patrocinit Mn se itiscepisse declaraui tum quia sibi propinquitate coniunctissima esset, tum etiam quod in eius fide, obsequio, ac patrocinio semper illisset periniquum autem videri: co-tra morem maiorum, contraq; regu& pontificu in paci aco uenta, huius imperii subditos capitis arcesici fameq; ac fortuitarum causam apud Pontificem maximii dicere
926쪽
9ir IOANNI: Bo Dir rcum tamen Clemens VII. Pont max. Quos Cardinales ad regem Anglorum Legatos misisset, ut quas repudiandae reginae causas haberet ipsi salua principum maiesta tedii quirerent: dc quoniam Pontificis aduersus reginam Nauarrae interdicta regis quoq; Caroli dignitatem violare videbantur, Ponti neemper legatum admonuit, se quaesti nem de subditis quorum fraude ac dolo id fa-ectum esset, habiturum petiit tamen ut sua illa interdicta ad decreta reuocaret; alioqui reginae sibiq; illatam iniuriam pro iure suae maiestatis more maiorum e viturum declarauit. Certe Ludovicus iunior Theobaldum Campaniae Comitem olim acerrime castigauit, quod eius ope consiliove Pontifex Romanus Vero manduoruComitem diris exsecrationibus deuouisset... Saepe fit tamen ut clientes periculi metu liberati ad-
ν' uersus patronos arma capiant:ac ne Vetera quaerantur,
domesticis abundamus exemplis. Cum n. Saxoniae Dux Ioannes, Philippus Hesibrum princeps, Mauricius item Philippi gener,& Albertus iunior Marchio Brande burgicus, Imperatoris Caroli V seruitute premerentur,adopes Henrici II. Francorum regis aspexerunt. Rex ipse Henricus II summa Voluntate patrocinium principum imperiiq; Germanici tutelam suscepit: aduersius Im
peratorem , qui cum antea concordissime sese gesserat, ingentem exercitum conscripsit ac tantum abfuit ut eo nomine pecunias acciperet, ut etiam ducenta aureorum
millia Germanis principibus belli aduersus Carolum gerendi causa magnifice largiretur. Ac tametsi capite
a radi XXXIIII. y foederis, quod ab illis cum rege Henrico ictu Ο hq ei a L. tres urbes imperii Germanici Gallis finitimas de Gallica imgua tentes regi occupare liceret, non prius tamen Imperator Germaniae finibus excessit,principi b. urbibus Germanorum seruitute liberatis,quam clientes patrocinium regis Henrici eiurarunt: neque id tantum verrumetiam Henrico Germaniae liberatori ac pa-b Mors , trono nefarium bellum indixerunt. Post etiam homnia' 'SU imperii Germanici ordinum cosensu aperte decretii est
927쪽
D E Rr v BLIC A LIB. V. 'ii bellum aduersus tegena, ni urbes illas Imperii, qtias ex le- sib. desum luit imperi subieceiat, restituet evellet. tametii Viro donunt iam inde a Carolo I rege in esie telaFranco tu fuisset.Sed imperialis decreti vim abstersit
copiarum , aut consilii, aur animi, aut pecuniaru inopia, autu, verius est, Urbium CXDugnandarum despeiatio no voluntas Antei re admoni rus erat OrdmibuS, Imperii
gratum sole, si urbes ill.is quas dixi, Metim inquam,Tullum ac Virodunum, sub imperum ducia retineret. Et quoniam patroni a clientibus non magis invadi possunt quam potentes ab intimis ira maiorem his qua illis cautionem adllibere oportet, ne patrocinii specie libertatem amittant. Hic occurret aliquis absurdum videri clientem a patrono cautionem exigere,cum se suaque eius fidei ac potestati credere non dubitet. Id quideindignum aliquando Curice Parisiorum visu inest, quae
tere sapientibus' videatur. quato igitur aequius est in eo μ' ' VI genere clientibus opem fetaei LGalli q. Prima istitii cautio est, re qui imis conditionibus vias ux P0ς terque utraque teneatur deinde , Pr patrocinti tabula quas
nostri protectionis literas .epellant, clientibus a patrono Δη-tur; quibus testatum sit iura maiestatis salua integra clientibus futurara quas tabulas a nouis principibus ratas haberi oportet. alioquin patrocinium morte clientis aeque ac patroni di issoluitur. Quamobrem Metenses mortuo Henrico II rege Francorum, clientelares tabulas a Carolo Henrici filio confirmari petierunt; non quidem ut ab hostibus tutiores essent, sed ut iure maiestatis ac libertate sua vi frui liceret. Atque haec non modo patrociniorum , sed etiam foederum ac societatum cum populis aut ciuitatibus contraci arum rati habitio a consequentibus principibus exigi des et, quae alioqui morte dirimeretur. Nam Perseus rex Macedonia mortuoPhilippo patre, legatos ad S. P. t. misit i,ut ea quq si o-
928쪽
rat, se imperium ineunte continuaretur. At cum Romani leges easdem foederum, quae prius cum Philippo fuerant, renovari vellent,recusauit Perseus: cum diceret nihil bicis ut atoriussae eribu commune essest Rojuam amicia L Wμ si ψὴ i avi ucsocietatem colere pellent, prius depaitis conuentis 'agi oportere. Ita quoque Henricus VI l .rex Anglorum cum a
Philippo Caroli V. Imperatoris patre Sufolcium Duce iuratus recepisset, ea lege ne in eum saeuiret,neve illi vitam eriperet, fidem seruauit sed mortuo Henrico VI I. idenricus VIII. filius Ducem securi percuti mandauit cudiceret si nec pactis, nec iureiurando patris obligari. Oportet igitur ita cauere ut qui stipulatrir, pro se haeredibusq; suis ac successoribus imperii stipuletur:& qui promittit, pro se haeredibusque his ac succesibrib promi
i. ue Sed φ antea dixi, dice dum saepius est,clientelare sor-
Eam num .i dus omniu periculo sillimum esse, nisi bene accurateque
i, 'clientum libertati caueatur: quoniam s piissime fit ut patroni in dominos vel etia in tyrannos, clientes in subditos,saepius etia in seruos evadant: quib. Vt caueatur, terminanda sunt patrocinia breuiore temporum interuallo rsi clientibus grauiora videantur,mutari; si honesta, continuari possint; idque potissimum in popularidus&optimatum imperiis, quoquod amodo sempiterna sunt. Quamobrem Gene uates cum Bernatibus Iducia clien- n Isai telari contracta' patrociniis annis triginta detinferunt; quibus elapsis disturbata ciuitas est paucorum ciuium occulta coniuratione,Vt Bernatum imperio ac potestati Genetia dederetur captis tamen ac caelis aliquot coniu-d nnoras . ratis, societaS aequos oedere cum Bernatibus iunci aest l. Fallunt enim qui antea patrocinii foedus cum Bernatibus fuisse negant, proptet rerum ac verborum ignorationem. Quod enim Latini patrociniam dc clientelam iuniores A uocatiam appellarunt, nostri homines re oleton. Ego Helvetiorum omnia foedera quae multa sunt,a Crucaeo Gallorum apud Helvetios legato accepta accuratissime
929쪽
DE RE PUBLICA, LIB. V. 'rer tissime legi: ut quo quae lite irritas. tribus legibus alteri
iungeretur plane ii telligerem Varda ostae cadem qua Genetiates diis cilli .lte laborarunt, cum illos Valesii patrocinia pecte luis impelli sublIcer conarentur R, nisi
regis Francorum ope erepti fuissent. Sunt etiam Rotuit-hini ac Muthulii in Helvetior una omnitim; Abbas vero S. Galli, in Tigurinorum, Lil cernarum,S uitiorum , δίGlarentium ingulari clientcla. Quod igitur de vasallis dici conlueuit, eos a fiducia dominorum eripiendos si durius macerbius quam pro dignitate habeantur,ut pridem Curia Parisiorum decreuit Raduersus Britanniae by s. Ducem idcm de clientibus iudicium est, ut si patronus leges foede iis perrumpere velle, cliens ipse patrocinulegibus solutuSlit. Omnium aute cautionum maxima est, ne patroni clientum arcos vel oppida praetidio militari teneant. Nihil enim verius quam quod a Bruto Tribunoplebis velut ab oraculo in populi Romani concione dicit umiit, Una
esset tenatum detur ius potentiores securitatis cautioimn,νtβι- licet potentes ocere Peltui, non poseunt, cum vocendi voluntas ambitiosis hominibus 9 miperandi cuprdis numquam sit defu
prudenter puliam cstit eu Oblides Scotis daretur, quos renou.Ue caeso quoq; mense nec arcem ullam Anglis in Scotia habere liceret. In quo quidem ab Athenientibus peccatum est quod cum Antipatri, deinde Callandri. post etiam Ptolem ei ac Demetrii clientelam optas-1ent, arcem illis praesidio militari munire permiserunt: ab iis enim a quibus seruitute liberari debui sient, opprelli fuerunt. Id quod a Demosthene prouisun erat, cum plerique Antipatri humanitatem ac facilitatem laudarenis Dominum, inquit quantumcunque facilem repudiamus. Hunc igitur Antipater in Italiam usque per secutus mori coegit.Sed Athenienses eadem fraude qua sectos olim fefellerant, circumuenti fuere. Cum enitri Persae Graeciam deseruissent,Gr coria ciuitateS,exceptis
oppido paucis, societatem per legatos aequis foederibus
930쪽
coterimi,ut sua quaeque ciuitas libertate ac imperii maiestate frueretur omnium autem commune aerarium
esset ad Apollinis quo pecunias omnes bciorum in annos singulos cogi placuit,ut eommuni consensu accepti&expensi rationes exigerentur. His conditionibus ac legibus iurati omnes, sacrificioque solemni foederibus percussis, Aristides Atheniensium legatus ardetem ferri massam in mare deiiciens, deos omnes deasque testartus , Sic, inquit, repente pereatri eiu datamsidemse Elerint,vt igneam vim ab aqua exstinctam videmin Acheniensςsta-soctetas vio men pecunias commune.sociorum, Ut classem pararet, lata Atheni marcem Palladis coegerunt; deindesbciorum opibus 6μφ'- ς' loeupletioles iacti cuin tributis ac vectigalib. illos prae grauarent, sibi ipsi non modo immunitatem, Verum etiam imperium Graeciae pepererunt: cum ociale foedus in patrocinium mutassent, ac tandem etiam dominatum arripuissent. Erat enim ab omnibus sociorumma' gistratibus ad iudices Athenarum libe Ia protrocatio,via lib. Gepubi est apud Xenophontem'. Dominandi vero cupiditas ex
' ''v' eo profecta est quod Athenienses communiblis sociorii
pecuniis arma, clastes, exercitus compararent: ac militarem disciplinam socialibus impensis tuerentur. Eadesere Lacedaemoniorum sociis contigerunt; quos subce- qui foederis specie imperiose sibi parere compulerunt: cum scilicet soli pene ex omnibus sectis artem Imperatoriam colerent: neque enim Lycurgi institutis licuit Spartiatis opificia tractare. Nihilo aequius Romani aduersus sectos Latini nominis sese gesseriit. inde Setinus Latinorum imperator hac oratione de Romanis questus est, Sub umbrasaederis aeq: iseruitutem patimur. Itaque concilia populorum Latinornu; . siue L habἱta, inqtiit Liuius responsumque non ambiguum imperiistibvi nilites Romanis datum, absisterent imperare iis quorum auxilio egerenta. Latinosprosua libertatepotius quam pro alieno imperio arma laturos. lisdem prope querelis adtier iam si, 3ὸ sus Romanos Lycortas Achaeorum imperator usus est cum diceret, Fardiu Romanorum cum Achaeis flecteriri leni