장음표시 사용
121쪽
1udicium uenire non sinit, sed adiuncto illo manu, opere facto, eximiaeq; pulchritudinis ornamento . quae re grauior calamitas accipitur, quod in comparatione maior eius deformitas apparet . nam uestimenta distincta auro, quae artificio eius generis fiunt, operum magna uarietas,&reliquus omni ornatu , tanquam si generosus ualens, robustus athleta scabiosum , infamem, eneetum fame aliquem prostrauerit aduersarium,sic oris decus obruens ornatae mulieris, ad intuendum spectatores allicit, ut mulierer magis ride Exinant, ornatum incredibiliter mirentur. At nullum eius in sit uirgi- modi est uirginitatis ornamentum . non enim ornatae it ti Orna-
uirgini nocet, quippe qui non est corporis ornatus, sed Milud totus ad animam pertinet quamobrem etiam, siue deformis sit, sormae dignitas undique adhibita deformitatem facile tollit: siue liberali, egregia forma, pulchriorem reddit non enim gemmae, aut aurum , non uestium sumptus, non colorum illic varietas, ac differentia, non omnino aliud eius generis, quod fiagile, aut caducum sit, est animarum ornamentum sed eorum loco ieiunia, nocturnae sacrorum peruigilationes, modestia, comitas, paupertas, fortitudo, summissio animi, temperantia, omnino omnium humanarum rerum despicientia etenim eius oculus ita pulcher est, ita uenustus, ut pro hominibus beatas mentes, ea rum Dominum habeat amatorem sic autem purus, acutus , ut pro corporeis rebus species corporis expertes intueri queat adeo mitis in placidus, ut ne in eos quidem , qui assidue iniuriam . molestiam afferant, conturbetur, aut efferatur quin etianiiucunde in eos, ac suauiter intuetur tanta autem uirgo haec grauitate
122쪽
circumfluit, ut uel intemperantes, cum ipsam diligenter aspexerint, pudore erubescant proprium furorem remittant. ac, quemadmodum honesta mulieris ministram, Eamulam uel in uitam domina mores , uitam imitari oportet sic animae, quae tali sapientia praedita sit, sensus inseruire necesse habet, omnes suas appetitiones regere illius ratione motionum. Etenim Oculus , lingua, habitus , ingressus, omnino omnia ad intimum animae ordinem consorinantur . , ut unguentum pretiosum , etiam si in uas infundatur, aera tamen suavi odore permulcet, neque eos solum, qui intra eum locum sunt,aut eius loci uicinos, sed omnes, qui foris commorantur, uoluptate perfundit: sic uirginitas animae, quasi iucundus odor sensibus circumsu-sus , interiorem uirtutem ostendit appetitus uero regit
sic , ut illis singulis , quasi equis quibusdam iniiciens
aurea fraena modestiae , eos in summa moderatione retineat nihil enim neque linguam absonum, aut absurdum effutire, neque oculum impudenter, aut suspicio se intueri patitur, neque omnino auribus quidquam, quod minus deceat, percipi sinit. De membris autem,
pedibus cunae est illi , ne dissolutus, aut mollis sit in cessus, sed ut simpliciter quodam modo, in curanaoueantur. atque, omni uestium ornatu circumciso,
os assidue moderatur, ne solutior risus erumpat immo uero me leniter arrideat quin graue semper, auste-UX IIII. rum ostendit supercilium Datque ita comparata est, ut Qxiae propter lacrumas semper effundere, risum nunquam edere Dosntimur, etiam iit uim uero de lacrymis acceperis, nihil triste suspita si molesta sint cerisci tantum Pim illae lacrymae uoluptatis habent,
hi ieci hib. 'V ax in a uadi huiu risus non habet quod si non
123쪽
eredis, accipe apud Lucam quae dicantur. Cum flagellis caesi fuissent, ibant Apostoli gaudentes a conspectu
concilii quanquam non ea uis inest in uerberibus noenim uoluptatem , aut laetitiam, sed dolorem, molestiam efficere solent. Fides autem in Christum eam uim habet, ut ipsam etiam rerum naturam superet quod si uerbera, Christi causa suscepta, pariunt iucunditatem
quid mirum sit, si propter illum ipsum idem est effectus
lacrymarum' ob hanc igitur causam, quam arctam in Matth. ii. angustam uiam uocauit, eam deinde suave iugum, leue onus appellat natura enim res est, ut ante dixi, sed proposito, speq; bona eorum, qui in illa perfecte uersantur, leuior efficitur itaque illos, qui non latas,&las uias, sed arctam, cingustam semitam sibi delegerunt, alacrius multo properare uideas non quia non habeat molestiam sed quod fortiores sunt, quam ut quidquam eiusmodi detrimenti accipiant, cuiusmodi alios perferre credibile est. Sunt uero etiam angores in hoc uitae genere sed si cum coniugio conferantur O omnia, non erit, quod illos angores appellemus sed iniae ex uirgi-
quaeso , quid tale patitur uirgo toto uitae tempore,qua nitate laboriole insin ulos ferme annos nupta partus doloribus is in VUM Q
fet1bus exercita perferre cogitur tanta uero est Iu bii conferen doloris uis, ut in diuinis litteris seruitus, fames , e da non esse.
stis, atque alia huius generis intolerabilia mala hoc ipso doloris nomine significentur Deus quidem id mulieri ad poenam, ad execrationem dedit, non iam ut pareret , sed ut cum labore, ac dolore pareret. In dolore, inquit, paries filios a quibus uirgo tum doloribus, tum execrationibus libera est. Nam qui eam a connubii detestatione liberauit, eorum etiam, quae conubium
124쪽
Iistuli u . E consequuntur, expertem esse uoluit. Sed mulis in so-
pedibus re, O circumvehi iucundum est inanis tantum superbiaequ/m mulis est , nihil praeterea uoluptatis habet ea circumvectio. ς;yςRNWςhk quemadmodum neque tenebrae sunt luce potiores neque constrictum, quam solutum esse praestat neque multis est melius, quam nulla omnino re indigere sic neque haec mulis uecta meliori loco fuerit, quam quae pedibus iter facit . Sed omitto nunc molestias, qua eX iis rebus perferre est necesse neque enim, quotiens uult , totiens ei domo egredi licet quin etiam saepenumero , cum, ut inde exeat, magna aliqua flagitat utilitas , tanquam mendici, qui pedibus abscissis, quom hantur,non habent: sic illa domi manere cogitur quod si uir forte mulos occuparit deiectio animi, contentio 4 magnum silentium consequitur. Sin uero ipsa nihil in posterum prospiciens, id ipsum effecerit helicto uiro , in se conuertit iram eiusce rei, eandem se assiduo dolore conficiens. quanto igitur praestat, pedum ossicio fungentem ad id enim nobis illos Deus affixit nullam eiusmodi molestiam subire, quam per eas delicias necessario totiens angi, frangiq; animo Neque uero solum eas, quas dixi, causas habent domesticae
commorationis, sed tum etiam,cum ambo muli, alterue sorte laborat ex pedibus, idem illis accidit Chi uero fit, ut agantur in pascua, fit aute id quotanis multosq; dies ibi pascantur rursum uel si necessaria aliqua, ut inde eXeat, causa postulat, tanquam si constricta sit, ita domi se tenere necesse habet. Quod si dixerit quispia, sic a multitudine occurrentium esse liberam , nullumq; a notis hominibus fieri conspectum , in quo erubescat: is mihi sane uidetur ignorare, quae mulieri natura&adimant,
125쪽
adimant,4 afferant infamiam. na sue in aperto, siue in 'perto sit, neutrum horu efficitur sed alterum facit inteperantis animi petulantia, alteru continentia, Muerecundia quamobrem multae illo carcere liberae uel in media multitudine, Foro euntes, non modo non accersunt uituperatores, sed suae continentiae multos tum corporis habitu , tum incessu, tum uestitus simplicitate amatores habent quas ob res in illis intimae pulchritudinis splendor elucet. At non pauca sunt, quae se domesticis parietibus continentes, infamiam contraXerunt . nam ei, quae clausa sit, si modo id cupit, maior, quam illis , quae in publicum prodeunt, petulantius, impudentiusq; iis, qui intueri uolunt, ostentandi sui fuit
facultas est. Verum ancillarum multitudo forte iucun famularii mulda est nihil igitur est hac uoluptate deterius.nam quo titudinζmina illae sunt , totidem curis afficitur singulis enuti tum ς ς ψὶςi'U- aegrotantibus, tum morientibus perturbari, atque angi necesse est. Sed hoc fortasse, lis etiam grauiora tolerabilia sunt, ut quotidianae illae, & uehementeS contentiones, dum in ancillarum pigritiam inuehitur, dum fraudem perfingit, dum ingrati animi uitia tollit, dum
reliquam omnino uitiositatem coercet at id omnium
grauissimum est, quod in huiusmodi ancillarum turba maxime solet usu uenire cum una aliqua forte in illo grege famularum forma liberali, id enim omnino in multitudine accidere necesse est nam copiosi homines non id modo student, ut multas habeant ancillas, sed ut aeque sormosas cum igitur contingit unam aliquam in illis forma reliquis antecellere, siue ea dominum specie, uenustate ad sui amore attraxerit, siue nihil aliud
potuerit , nisi quod in sui admiratione adduxerit uicta
126쪽
domina pari in dolore uersatur, si minus ob ea causam, quod uir ancillae cupiditate teneatur, certe ob eiusdecorporis pulchritudinem, Madmirationem . Cum igitur , quae per se praeclara uidentur . eXpetenda, tan-Εx, si habeant solicitudines quid de iis dicas, quae mole
De quiete ac sta,& acerba sunt)At nihil tale patitur uirgo.nam ipsus tranquillitate, domus ab omni perturbatione libera est . et omnisti hes --'' inde remotus clamor, ac uelut in pleno tranquillitatis portu apud eam cuncta silentio continentur ac silentio maior requies altera, qua praeditus animus, tanquam nullam agens humani muneris partem, assidue cu Deo colloquitur δε illum intentius intuetur. Quare quis ea uoluptatem , quanti est, queat aestimares aut cuius oratio eius animae, quae sic affecta sit, oblectationem possit exprimeres nullius utique at eius uim uoluptatis tantum illi nouerunt, qui se oblectant cum Domino; tantoq; ipsam praestare intelligunt, ut cum nulla alia iucunditate comparari possit. At multi undique aspectus argenti valde delectat oculos at quanto melius est in caelum suspicere,&multo maiorem inde uoluptatis fiuctum perciperes quanto enim aurum stanno, atque plumbo, tanto citum est auro, argento, omnique materie splendidius, atque fulgentius. Et quidem haec caeli contemplatio a curis libera est illud uero spectaculum cum summa solicitudine coniunctum, quod ex omni parte cupiditates maxime corrumpit.At tibi non libet intueri caelum licet uero argentum spectare in Q-ro collocatum quae ex diui Pauli sententia dico, ut uos
pudeat, quando sic inhiatis pecunia cupiditati. At, quid dicam, nescio magna enim hic mihi accidit dubitatio neque dispicio , quamobre omne fere hominu
127쪽
genus , cum illis facilem, ducundam uitam ducere luceat, uel solicita, cinxia magi me capiatur. Quid autem causis est, lubd non tam eos in foro positum, quam quod domi habent, argentum delectati atqui splendidius illud est,&ab omni cura uacuum animum relinquit quod , inquit, forense illud meum non est, domesticum uero hoc propriis meum. Cupiditas ergo est, non argenti natura, quae uoluptatem habet: nam si id
ita sit , forensi etiam illo aeque delectari oportuit. Quod si usus causa ista dicisci uitrum est multo melius; idq; e
diuitum sententia, qui sibi maiorem partem enea in teri e pocula comparant. Sin uero elati superbia, illa ipsa ex argento facere cogantur: prinium tu uitro conflato , sic illud argento circundant poculum, ut uitrum interius positum ad potionis suauitatem commoditatem, circundatum uero argentum ad ostentationem tantum, ac superbiam esse ostendant. Sed quaenam est rei summi meum ion meum : quae cum diligentius considero, uerba tantu inania esse uideo sunt enim
multi , qui uel in uita deserente se possessionem retinere non possunt quod si qui usque ad morte illa seruarint,
ipsis tamen, velint, nolint, morte cXturbabuntur neque
modo m argeto, auro, sed in balneis,4 in hortis, aedibusq; meum illud, non meu uerba solum esse omnes intelligant nam eorum usus est comunis omnium qui uero rerum illarum domini uidentur, plus inde, quam qui non sunt, habent molestiarum bonis enim modo fruuntur alii; hi uero cum summa earum rerum cura Vi Vtantundem inde capiunt, quantum ceteri sine ulla soli sumptuos, citudine. Quod si quispiam magnam luXuriem admi mensas magna
retur, ueluti dissecta carnis uim superuacaneum uini
128쪽
sumptum, exquisitas ciborum delicias,eorum qui conuiuia instruunt, pistorum, coquorum artificia, parasitorum conuiuarum turbam sciat is, copiosos homines in iis rebus non esse meliore conditione, quam coquos ipsos nam ut illi dominos, sic hi uerentur eos, quos inuitarunt, ne quid uidelicet eorum improbent, quae magno labore, ac sumptu ipsorum causa apparauerunt. lac quidem re cum seruis pares sunt reliquis uero superant illi non enim accusatores modo , sed invidos etiam extimescunt nam sispe ab huiusmodi conuiuiis multae ortae inuidendi causae, non prius sublatae sunt,quam illos homines in extremum discrimen adduxerint. At multum cibi capere saepenumero iucundum
est minime uero etenim tum, cum ebrietates, uentris intentiones , spiritus angustiae, tenebrae, iertigines, Loculorum caligo, cilia his etiam grauiora mala ab huiusmodi luxuria progignuntur, quam inde
capiemus uoluptatem 'Atque utinam hic in singulos dies finis sit molestiarum, turpitudinis, incommodorum nunc uero maxime ab istis mensis morbi insatanabiles ortum habent. nam 'edum dolores,d tabes,& sacer morbus, dissolutiones neruorum, conuulso corpus obses um tenent , dum eκtremum spiritumhx, reddas quis igitur haec mala ulla harum rerum uolupta Et utilius 4 te compensari posse dixerit ZAt non est frugalitas eius
itis P μ' ,es nodi quin ea longe abest ab his incommodis, sanita
iiiiii 6se'ub iis, lonae ualetudinis effectrii, quam potiorem esse uere reperies, quam luxuriam . Ac primum quidem ipsa tenuitas uidius ualetudinem tuetur, neque ullis ex illis malis perturbatur quorum per se singula omnem extinguere uoluptatem, ac tollere landitus possunt deinde
129쪽
cibis ipsis comprobatur quo modo Θ quia cibi auiditas
est efiiciens uoluptatis auiditatem uero non expletio aut satietas gignit, sed inopia, et indigentia. at haec in illis copiosorum conuiuiis non sunt, inopum uero cibis semper adsunt quae plus illis suauitatis instillant, quam mensarum conditores, aut coci propositis cpulis aspergere soleant diuites enim neque exurientes cubum capiunt, nec bibunt sitientes ac, priusquam si mni uis illis dormiendi necessitatem afferat, cubitum eunt hi uero prius horum omnium indigentes, sic illis utuntur quod quidem est ad uoluptatem maximum. quid enim, quaeso, Salomon hisce uerbis serui somnu iucundum appellas Dulcis est somnus seruo, siue is p aeeliarum , siue multum comedet num propter lectum molliter stratum ratqui sternuntur humi, uel super paleas maiorem partem an propter libertatem diat ne temporis quide punctum illis liberum est an propter otium Θat laboribus, Meterumnis conficiuntur assidue. Quid tandem igitur illud est, quod somnum suavem ericiat labores,in quod coacti prius necessitate, sic illi somnose dedunt. diuites uero, nisi eos uino pleno no oppresserit, noctem peruigilare,d in mollibus lectis uer L x x I. sare se in omnes partes,&iactari coguntur. Possum Animam etiaalia ratione delicatorum conuiuiorum molestiam, in ' 'δμ -- commoda, ac turpitudinem commemorare persequendis iis malis, quae longe plura, grauiora, quam sint corporis morbi, animis inurunt. Etenim molles, effeminatos, audaces, tentosos, intemperan tes, contumeliosos in procaces, iracundos,&crudeles, ignavos, lauaros, sordidos, omnino tales homines reddunt, ut neque utilibus, neque ne-
130쪽
cessariis reb iis gerendis sint accommodati . quibus contraria omnia frugalitas efficit. Verum ad alia nostra sesimat oratio Rhiamobrem, illo tantum addito, Apostoli uerba rursus attingemus. Nam si quae uidentur CXpetenda, tantorum malorum referta sunt, tantamq; quasi niuium, sic morborum uim important Manimo, corpori, quo loco, quae sunt molesta, dominorum terr res, populorum impetus, calumniatorum, cinui dorum insidias reponemus Θ Haec enim diuites maxime circumstant; in quibus mulieres , quod eiusmodi comyx xi mutationes sortiter ferre non possunt, plus etiam mali Luxitriam prae habere necesse sit. Quid dico mulieres istenim hu-
ata: iusmodi rebus uiri ipsi misere capiuntur . nam qui so-
pnaeterea uitae rie uiuit, nullum casum Xtimescit qui uero mollis
.. V ἡόj' illius o prosus, uitae sumptibus exali ustus est, si quan λς-- - - - ab casu, uel ui aliqua ad inopiam compulsus fuerit,
quod nihil antea tale cogitarat, eYpertus,efuerat, moi.Cor.ν rietur potius, quam eam mutationem perferat itaque diuus Paulus, Tribulationem, inquit, carnis habebunt LXXIII. huiusmodi: ego autem uobis parco . Atque illud idem Praesens hoc adiungit, Tempus breue reliquum est. Sed dicet ortas esse coniugii 3 qui pia, id ita ad coniugii Θ Immo uero ad ipsummaXime pertinet si enim huius uitae finibus terminatur matrimoniu, ubi e uita migrarint,neque nubent, neque uXorem ducent, loc tempus ad fine properat, dies resurrectionis in limine adest, non est nuptiarum tempus , aut copiarum , sed inopiae, totius eius cogitationis, ac rationis , quae nobis 1llic profutura sit nam quemadmodum uirgo, quam diu domi est apud matrem, uersatur in magna cura rerum omnium pueriliti,