장음표시 사용
101쪽
huc in terra defixos , sic terrestribus rebus erigi ficilius, adduci posse qui enim , cedo, plerique eorum, utri' i id hi l. tardoque admodum sunt ingenio, tam in minimis, quam in maXimis rebus audacter per Deum iurant, ac peierant, in capite uero liberorum ne iurare quidem audent Θ quidem multo maius illud periurium, multo etiam maior periurii poena sed tamen hoc iureiurando magis , quam illo, commouentur ut uero inopi subueniant homines, non tam caelastis regni pollicitationibus quamquam illis uocibus eorum aures assidue personant adducuntur, quam si aliqua uel liberorum , uel eorum ipsorum ustae utilitatis spes proponitur tunc itaque eiusmodi misericordiam large impertiunt homines, cum ex diuturno aliquo morbo conualuerint, an periculum effugerint, cum potentiam, ac principatum aliquem consecuti fuerint: de omnino maximam hominum partem iis, quae ante pede sunt, magis moueri reperias: in secundis enim rebus magis haec mouent in aduersis uero plus terroris es , quo propiora sunt sensui. iccirco&ad Corinthios ita locutus est,&Romanos c5memoratione praesentium rerum ad tolerantiam crudiuit nam qui imbecillo est animo, si in iuriam acceperit, non tam facile iracundia dolorem deponit , cum de regno audierit, aut cum in magi morum
spem bonorum inciderit, quam eius spe supplicii, qui iniuriam fecerit itaque cum uellet fibras memoriae in iuriarum CXtirpare, Momnino libidine puniendi eius, qui laesisset, exhaurire, illud elegit , quod adhibitum ad consolandum eum , qui accepisset iniuriam , magis accommodatum est . non adimit illi spem mercedis in caelo costitutae sed tamen ipsum interei, quoquo modo
102쪽
do potest, in sapientia uiam deducere, Mei gratiae sores patefacere studet. nam uirtutis principia difficillima illa quidem, progressio uero ad uirtutem non ita laboriosa est . At non id secit Dominus noster Iesus Christus , neque cum de uirginitate, neque cum de tolerantia disseruit sed in illis quidem Hestis regni meminit Sunt enim, inquit, eunuchi , qui se ipsos castrauerunt propter regnum cytorum cum uero ad preces pro inimicis faciendas cohortatur, neque de incommodo eorum, qui zeserunt, mentionem facit, neque candentium carbonu, sed , illis omissis omnibus , quae in eam orationem conueniunt, quae adparui, angusti animi , calamitososque homines habeatur, maioribus eos
ipse praemiis inuitat quibusnam Vt sitis, inquit, similes patris uestri , qui in cUis est. Vide, quantum praemium proponatur horum enim auditores fuerunt P trus, Iacobus Ioannes, heliquorum Apostolorum chorus . quamobrem caelestibus eos praemiis inuitati quod Paulus etiam ipse fecisset, si ei cum huiusmodi hominibus fuisset negotium . quod autem ad Corinthios rudiores loqueretur, ipsis fructus laborum iam nunc repraesentat, quo ad colendam uirtute alacriores ueniant. Iccirco Iudaeos etiam, promissis regni caelestis omissis, terrenis bonis alliciebat Deusci pro malis uero adtio nibus non aeternum ignem, sed praesentes eis calamita tes minabatur, famem, pestilentiam, morbos, seruitutem , bella, alia eius generis his enim homines, iii magis liment in corpore , magis commouentur: quae uero neque uidentur, neque adsunt , illis mouentur minus . quamobrem Paulus etiam diutius in iis moratur , quae maxime eorum tarditatem mouere possunt.
103쪽
DE VIRGINITATE. IAdde 'iiod illi id ostendere uoluit ex aliis bonis, quae
dam ut assequamur, multis nos in uita laboribus Xe ceri fructum autem omnem in futurum tempus reseruari uirginitatem uero, dum colitur, non leuia nobis praemia tribuere, quae tot tantisque nos laboribus, ac
molestiis liberet. Accedit eis, quod tertium quoddam comprobari uult quidnam id ei se uirginitatem non ex earum rerum haberi numero , quas adipisci non possi musted ex illis esse, quae maximam habent facultatem. id autem facit, cum multis partibus plures inesse docet in coniugio difficultates, tanquam si diceret Grauis tibi uidetur huius rei cultus, laboriosus; ego uero uirginitatem propterea colendam censeo,quod tantam ea facultatem habet, ut multo minus, quam coniugium, negotium nobis exhibeat quod uero uestri misereor, inquit, molestia liberos esse uol, iccirco , uti coniugio abstineatis, uobis auditor sum. At quee est ista molestia, dixerit fortasse quispia negamus uero nos, qui summam quietem, Heliciarum uim in coniugio reperiemus. Ac priarum omnium, habere omne libertate explendae libidinis , nullamq; naturalis impetus uim
perferre non parum momenti habet ad uitae tanquillitatem deinde maerore, squalore t remoto a reliqua ui tae consuetudine , cst etiam alacritatis connubium, ri susq; laetitiae refertum etennia iumptuosis mensis,& molli uestitu edto molliori, perpetua lauatione,&unguentis &uino nihilo deterius, quam sint iunguenta, concinnato δε aliis multis, uariisq; sumpti resue est ebus coniuges corporibus indulgentes , in magna luXu nouo testameria in uoluptate uersantur. Primum uero ne ista ut in
ciem connubio permilla iunt nobI enim concubitu uere
104쪽
omnem illam tolli lioluptatem.
modo facultatem dare solet, luxuriae licentiam non ite: quod aisce uerbis Paulus testatur: Qua luYuriatur uiuens , mortua est quod si de uiduis haec dicta sunt pati di, quae de nuptis praeterea dicantur : Similiter mulieres in habitu ornato cum uerecundia, sobrietate
Ornantes se, non intortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut ueste pretiosa, sed, quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. At non hic modo Pauhim , sed alibi etiam mulium de eo sermonem habere uideas, in lais rebus tantum studii omnino ponendum non esse : Habentes, inquit, alimenta , quibus tegamur iis contenti simus iam qui uo limi diuites fieri, incidunt in desideria inutilia . no Xia , quae mergunt homines in interitum, perditionem. Sed quid dico PauIunis qui, cum iam per se uiuendi rationis maturitas uenisset .summa spiritus gratia diffusa esset, ista dicebat. Amos enim propheta cum ad rudes Iudaeos loqueretur de iis, quibus Heliciae, duxuria, Momnia fere superuacanea
permissa essent, audi, ut in eos , qui delicate uiuunt, in uelitatur: Vae uobis, qui properatis ad diem malam, falsa abbata colitis, qui dormitis in lectis eburneis,&lasciuitis instratis uestris, qui comeditis haedos de
gregibus . lactentes uitulos de medio armentorum, qui plauditis ad cantum organorum, uinum purum bibentes, optimis unguentis delibuti quae ut stabilia, non ut fugacia, existimarunt Quemadmodum autem diximus , prunum luxuriose uiuere minime permissum fuit quod etsi nihil horum uetitum esset, uerum nobis concederentur omnia tamen est alia quaedam tristitiae, dolorisq; ratio, quae aeque ualeat, uel potius maior,
105쪽
&grauior sit, quod ne minimam quidem uoluptatis partem ex illis capere patitur, sed omnem inde iucun- LII. ditatis sensum excludit. Cedo enim, si quis natura pro my/ntum sit pensior sit ad eam aegritudinem, quod alterum quo otiaque uxore sua potiri suspicetur, etiam si iis aliqua tio malum specie eo morbo correptus sit: quid eiusmodi homine miserabit rus esse possis quod praelium, quam tempestatem cum huiusmodi suspitione, uel furore comparantes , eius imaginem perfecte consequi poterimus Ἀ-mnia doloris, omnia suspitionis , omnia seditionis, ac
perturbationis referta sunt cum uero eo furore corripitur, nihilomelius afficitur, quam qui aut agitantura daemonibus, aut mente capiuntur: adeo continenter
effertur, insultat, stomachaturq; omnibus in obvium omnino, innocentissimum quenque semper Xercet iracundiam , siue is seruus sit, siue filius, sue qui cunque alitisci uoluptas autem omnis excluditur angorum , moles iarum , lacrymarumq; plena sunt omnia: etiam si domi se contineat, si in publicum prodeat, si peregrinetur, ubique malis tentatur; quae quouis aculeo grauius eius animum mordent,ac stimulant, neque ipsum ullam quietis partem capere patiuntur neque uero morbus is tristitiam solum, sed etiam iram intolerabilem in generare solet. Atque haec uel per se singula
captum perdere queunt cum uero concurrunt omnia
ad hominem assidue opprimendum, affligendum neque ei minimum dant respirandi locum quo non id est mortis genere calamitosus nam uel si summam quis egestatem commemorarit, si morbum insanabilem , si ignem, si ferrum nihil illi par attulerit atque id tantum ii, qui sunt experti, bene nouerunt. nemo I ii autem
106쪽
autem oratione complecti possit mali huius incredibi lem magnitudinem tum eam uir, quam Omnium ma Xime caram habet , pro qua libenter etiam animam profunderet suspectam semper habere cogatur, ecquid illi sollatio esse potest siue enim somnum, siue cibum capere, siue ei bibere necesse sit, non tam cibi mensam, quam pestiferi ueneni refertam putabit in lectio uerone punctum quidem temporis tremore uacuus est, sed, tanquam candentibus subiectis carbonibus , sic tumultuatur ieq; uersat in omne partes, quem neque amicorum consuetudo, neque negotiorum cura, neque timor periculorum, neque exuperantia uoluptatiS, ne que aliud quidqua ab eiusmodi tempestate potest abducere, sed omni uel commodorum cura , vel incona modorum solicitudine uiolentior ea procella hominis animum opprimit. Quae cum animaduertisset Salo mora , Dura, inquit, sicut insernus aemulatio et idem: Aemulationis enim plenus eius uiri animus non parcet in iudicii die, nec ullo pretio inimicitias deponet, neque multis muneribus placabitur. Ea enim morbi huius insania est, ut neque sumpto de eo supplicio, a quo laesus sit, dolorem aeger abiiciat itaque multi, adultero ope sublato, neque iram , neque angorem tollere potuerunt. Sunt qui etiam, uXore iugulata, iidem manserint, uel maiori etiam rogo consumpti sint. Ac uir, ctiamsi nihil eorum uerum repererit, in his tamen ut uit miseriis Multo autem grauiora, quam ea sin qualui sustinet, perfert misera, MinfeliwuXor. Cum enim cum , qui se in omnibus molestiis consolari deberet, a quo defensionem repectare oportebat, immaniorem
in se, atque omnium sibi inimicissimum esse uideat, quid
107쪽
quid reliquii in spectare possit fauet ad quem confugiata ubi, praecluso portu, innumerabilibus molibus oppositis referto, malorum finem reperiat tum etiam iniquioribus utitur Tuis, Mancillis, quam uiro cum enim suspectum per se,&ingratum est hoc hominum genus tum uero, si ad maiorem licentiam peruenerint,&dominos inter se dissentire intelleXctant, magnam ad insolentiam causim sumunt illorum discordiam e
enim illis per summam licentiam addere, afferre de suo,&comminiscilicet, quaecunque uoluerint tum quoque suis criminationibus maiorem dant materiam suspitioni nam ut semel animus graui hoc morbo occupatus es , ficile credit omnia, aeque se praebet atte tum omnibus, ut qui calumniatorem a ueraci diiudicare ne queat . quin etiam eiusmodi homines eos certiores auctores habent, qui suspitionem maxime augent, quam qui eam imminuere student sic illi reliquum est, ut
contubernales omnes non secus , ac fugitiuos seruos, eorum uxores necessario timeat, torreat quibus suo cedit loco, contraq; ipsi eorum suscipit conditio nem quod illi tandem alacrymis tempus uacuum fuerit 'quae noc quae hic qui dies festus; quando libera
gemitu , fletu, alam Catationibus esse poterit usa dique minae, contumeliae, conuiciaque iactantur tum uiro sine causa timenti, tum uero ab impuris seruis. custodes, primi, alteri ponuntur omnia denique i moris, tremoris referta non enim aditus solum, aut exitus curiosius obseruantur, sed in uerba etiam , in a
spectum , in suspiria studiosissime inquiritur. Atque 1llam oportet uel sago immobiliorem cuncta ferre silentio grauiorem in modum , qualia qui uinculis constricti
108쪽
constricti sunt,in thalamo haerere perpetuo, uel,si loqui,& ingemiscere, aut exire uelit, omnium rationem reddere , causamq; apud corruptos illos iudices dicere, ancillas , inquam , multitudinemq; seruorum . Inter haec mala si infinitam uim diuitiarum, si mensas conquisitissimis cibis extructas, si seruorum greges, si splendorem nominis, si magnam potentiam, summamq; gloriam , si maiorum claritatem. amplitudinem ponere uelisci si nihil omnino relinquas eorum , quae Xpetendam uitam uidentur efficere sed, omnibus unum
in locum diligenter collatis cum hac molestia comparatis ne apparebit quidem ulla earum rerum species uoluptatis; sed quemadmodum in ingens aliquod pelagus paruam incidentem scintillam, sic illam interire par est. Haec autem ita sunt, cum eam uir habet suspitionem. Si quando uero inciderit uxor in eiusmodi perturbationem , neque enim id raro solet accidere uir quidem facilius eam perferet, quam uXor plus autem dolor 1s rursus ad illam misera redundabit neque enim iisdem armis in eum, qui sibi suspectus sit, uti poterit. nam quis id tulerit, ut suae uxoris iussu domi perpetuo
commoretur aut quis e seruorum numero in domino curiosior esse audeat, ut continuo in uoraginem non demergatur non igitur his machinationibus se ipsa consolari, neque iram querimoniis euomere queat. nam ut illam uir semel forte, aut iterum conquerentem
ferat sic, si nullum fecerit querendi finem, cito eam doceat praestare , id ferre silenti, ac dolore tabescere. Et haec quidem de suspitionibus. Sin autem fueris causis sorte ea perturbatio proficiscatur, uxorem e uiri laesi manibus eripiet nemo quin etiam is , legibus sustragantibus
109쪽
gantibus adductam in iudicium omnium sibi carissima coniugem iugulabit ac uir quidem legum poenam effugit , at e superiore loco Dei iudicio condemnabitur. At non satis id est ad 1llam miseram consolandam quin
diuturnam aliquam, ac miserandam mortem subire ne cesse habeat nempe ut cantionibus tollatur, aut ueneficiis, quae a meretricibus comparantur. Sunt qui ad eas perdendas, quibus iniuriam imposuerant, ne insidiis quidem indiguerint id enim illae occupantes doloris grauitate perierunt. Qiuamobrem, etiamsi uiri omnes alacriores sint ad expetenda connubia, muliere tamen ea sequi non oporteret non enim id dixerint, in se tantam inesse uim libidinis, ut necessario cogantur. maioren inde partem incommodorum, quemadmodum demonstratum est, trahunt mulieres Num igitur, inquit, haec in omnibus insunt nuptiis At ne ab omnibus quidem absunt ab omni certe uirginitate uel longissime remota sunt.Ac nupta quidem, ut in hoc malum non incidat, tamen in mali metum incurret non enim ea, cui cum uiro uiuendum est, in illa consuetudine non potest reputare, ac timere mala omnia uirgo autem non solum a rei molestia libera est, sed etiam a suspitione. At ista non sunt in omni connubio Ne id quidem ipse dico uerum ut haec illi non in sint, alia multae inerunt molestiae ac,si quis illas effugerit, haud tamen omnia omnino poterit euitare ac, quemadmodum cum in dumeti transitu si in alicuius uestibus adhaeserunt, si is, ut unam uellas, in aliquam se partem conuerterit, multis aliis compungitur sic in
re uxoria, qui hoc effugerit, illo laeditur qui uero illud evaserit, ad aliud offencit nullu denique omnino molestiae
110쪽
LIII molestiae expers coniugi tun reperias Verum, si uide-ustum tur, iis aliquando omissis, quae molesta sunt, quod in cum non e sh, hoc ipso selicissimum iudicatur, quodq; plerique tape, im0Vςx p u uel potius omnes precibus eXpetunt, id ipsum in me mola dium proferentes in praesentia perpendamus . Quid eritius. go est ut pauper aliquis, humilis, Mabiectus, ex ampla in potenti familia, pecuniaq; affluentii Xorem ducat . at hoc ipsum contempti illius hominis optatum non minus calamitatum habere reperias est enim alioqui superbia elatu, impotentius mulierum genus, ob eamq; causam magis etiam perturbationibus propositum cum uero multas superbiae occasiones habent;
nihil est , quod praeterea illas in officio contineat. sed quemadmodum, ubi silva aliqua concepit ignem flamma in sublime fertur sic ipsae elata incredibiliter
ordinem peruertunt, summa infima faciunt neque enim uirum principatum tenere patitur uXOr; , qua est contumacia, cirrogantia, illo de suo gradu dei et o , detruso a in locum sibi congruentem , cum subiectum esse uult ipsaq; dominatum, imperium occupat. QEid ergo hac peruersitate peius si potest Acmitto conuicia taceo contumelias praetereo molesti
1 iiii as nihil CX Omnibus rebus est illa intolerabilius. Sin Vel si qui diu autem di Xerit quispiam id enim de multis audiuitem uxorem tuna, cum sta de re sermo haberetur sit modo copiis, est ',6 ' atque opibus affluens, nihil erit negotii eam contine maiorem a re aut ipsi superbiam excutere. Si quis igitur ista disemen eum a radi prunum ignorat id emeorum esse numero , quae mapςkς ψὶςix J ginain assent diis cultatem deinde, ut ita sit, non parum id detrimenti habet quod enim illa timore, ac ui in potestate uiri esse cogitur, id uiro grauius est, ac molestius,