장음표시 사용
361쪽
Tugenius I v. in coellio Florent. Cone ilium
ehMisticus ad vita sparitalem eonseruandam institutus.
33 o Quam pulchra es, ct c. cap. q. Vers. ri
matur Deo,magi q; naturae Diuinet eiusq; Αpulchritudinis particeps ericitur. Eadem veritas definitur ab Eugenio IU. in
decreto fidei, quod est in Concilio Florentino poli sessionem ultimam , S. s. de
effectu huius Sacramenti, ubi haec habentur. Huius Sacramenti essectus, quem in anima operatur digne fumentis, e I aduna ι ι o homicis ad Cbrisum. Et quia per gratiam homo Christo incorporatur, O membris eius unitur et consequens est, quod per hoc Sacrame utum, in fumentibus dignὸ gratia augeatur. In idem conspirat Conciulium Tri dentinum pluribus in locis,sess.
δῖ. cap. a. ubi haec traduntur. Sumi autem voluit scilicet Christus sacramen.
tum hoc tanquam spiritualem animarum
, ita iἰlius, qui dιxit: Qui manducat me,s ipse viveι propter me ; . tanquam antidorvm, quo liberemur a culpis quotidianis, O a peccatis mortalibus praeseruemur quibus verbis non solum praeter uadio a mortalibus , dc curatio a vemalibus , ut effectus huius Sacramenti allignantur ed etiam vitae sp ritualis nutritio , & augmentum . Et se A. 7. can. 6. de sacramentis, definitur Sacramenta continere gratia , quam significant, de ipsam conferre non ponentibus obicem : per hanc vero gratiam non intelliguntur auxilia actualia, aut sancta cogitatio excitans ad ferum Crem charitatis, se deuot ionis, quae etiam
dantur sumenti hoc Sacramentum, sed intelligitur gratia gratum faciens, quae est sanctitas animae. Et idem indicaturcat . . Sc can. 8. Porro cum anima per has
gratiae sanctificantis accessiones. semper magis Deo vniatur , magisq; illius perfecti ili nae pulchritudini conformetur . ad eam quandoq; spiritalem elegantiam peruenit, ut benὸ illi conueniat haec a dis miranda commendatio, Quam pulcbra
Ex dictis collige, ex eo quod Eucharistiae Sacramentum institutum sit ad co-
seruandam,& augendam vitam spiritu lem animae, non fecit .ac cibus mate- rialis conseruat vitam naturalem , hunc finem non competere ex propria institutione alteri Sacramento.
Dices, etiam Confirmationis Sacra mentum esse institutum ad augendam vitam spiritualem; per hoc enim videtur dii ferre a Baptismo, quod Baptismus sit ad generandam vitam, Confirmatio vero ad augendum, Se corroborandum hominem ad fidem Christianam libere, de audacter profitends; ergo nullum videtur esse discrimen inter fines Eucharistiet, de Confirmationis, etenim idem cibus qui nutrit,etiam auget, dc corroborat vittam: ergo Euchamita immediatE respicere vidiatur eundem finem, quem releicit etiam Confirmatio. Responψ eo potauimam d:sterentiam Responso inter hae e Sacramenta Eue cistiae, EcConfirmationis , attende iaciam eise ex materia, de fine eorum; unuc licet νς sistis Sietarum sit, quod puer genitus spirituatucs mentum,αPer Bapti linum iudigeat augmento vitet Confimat spiritualis, ec robore ad praelia, dum pio fide Christi, tamen non eodem , de pari modo hae e praestantur a Confirma tione, de Eucharasita; nam Eucharistia cum detur sub specie cibi corporei, causat cm tus proportionatos in anima illis, quos cibus naturalis in corpore operatur: Confirmatio vero, cum detur sub Chri semate, non autem sub alimento, conio
tat , dc corroborat per unctionem modo cor rei pondenti illi, quo veteres luctaritores per oleum ad luctam parabantur. Ex quo patet, quod vires diuerso modo
spiritales corroborentur per haec Sacrarimenta ; Eucharistia enim nutriendo roborat, Confirmat lo vero ungendo, vires confortat t de licet utraq; Sacramenta conferat gratiam cum orcine ad auxilia
ad bene operandum, di resiliendum tenotationibus, id tamen fit cum hoc discris mine, quod Eucharistia exigit illa auxilia in ordine ad eum finem, ut homo bene operando crescat ingratia, Be sanctitate interna, & augeatur eius vita spiria tua lis; Zc exigit hoc,quia cum per spiria tualem nutritionem acceperit substantiam hominis. ideo reddidit robustiore ad omnes operationes , siue necesse sit
puellati, siuὸ sine praelio mereri; Co
firmationis vero Sacramentum exigit ea auxilia ad eum finem peculiariter, ut possit tentationes superare, alacriter pugnare contra hostes visibiles, de inuisibi les, pro fide Christi.
Collige secundo. hoc augmentum gratiae, quod consertur per dignam sum ditionem Eucharistiae, habere peculiarem ordinem, de exigentiam proportionaliter ad uberiora auxilia actualia gra tis cois gruentia fini Sacra meti Eucharistici : est. n. comuni si Ze vera sententia gratia Sacramentalem super gratiam habitualem addere specialia auxilia diuina ad illos actus particulares, in ordine
ter tale Sacramentum; haec autem auxilia actualia dantur congruis temporibus.
362쪽
examenta ea tisate graiatiam ex opere Operato. Innocenistius s.cieno ac elusa. G alia, qua Eueharissia
conseri ex opere ope rato, proporticit in ha
Disquisitio II. de Eucharistia
Vtrum communicanti melius disposito maior gratia ex
opere operato conferatur in sacra Sy
otandum, sensum huius Theologicae phrasis, Sacramenta causare graistiam ex opere Operato, esse causare gratiam msuscipiente satis disposito, seu no habente obice, prout considerantur secundum entitate surm, seu quatenus operantur effectum Mum, iuxta normam naturalis agentis, abstrahendo ab omni dignitate cpntere iis,& merito suscipientis; & licEt phr sis haec, ex opere operato, non satis latinitati assona videatur, optimῆ tamen exprimit modum, & virtutem. quam hahent Sacramenta conserendi gratiam, ut nuper declarauimus r haeretici vero
more suo garriendo magnoperὰ damnathane sormulam loquendi, utpotE non satis grammaticalem , quia potiuS regu-
A Probatur primo ex Tridentino sess. 6. Trid cap. 7. ubi ait nos iustiti ari, iustitiam in
nobis recipientes , unusquisq; suam se cundum mensuram, quam Spiritus Sanctus partitur singulis prout vult, & se cundum propriam uniuscuiusq; dispositionem, de cooperationcm. N licet Concilium loquatur de iustificatione, quae fit per Bapti inuitis ex eodem tamen colli situr in uniuersum , gratiam dari inae qualem secundum mensuram proprii dispositionis ex opere operato in aliis omnibus sacramentis. Probatur secundo, quia Diuina sapientia maximὰ elucet in institutione omniuSacramentotum, Ze modo praecipuo in V Eucharisticae mensae instructione r unde clicitur, sapientia aedificaui sibi domum, posuit mensam, O miscuit sibi vinum . Pro- Prouerb., uerb. s. ergo gratia proportionata, Ecaccommodata dispositioni recipientis consertur in illa sacra mensa. Patet,quia potissimum prudentia , de sapientia di-ipensatoris elucet, si dona conferat iuxta dispositioilem recipientis. Confirmatur primo , quia sicut constat Diuinam sapientiam, quae omnia in pondere , n mero, bc mensura constituit, sic praescri- ipsisse, ut arens in passum melius dispo- situm, este m perfectiorem opere turrvnde melior dispositio ligni iacilitat in-Ias Grammaticae sectantur,quam verita- C troductionem Drmae ignis, ita conse iis declarationem: Porto predicta phra- taneum omnino videtur Diuinae Proni sis antiqua satis est, quatuor enim ante saecula eam usurpauit innocentius Tertius lib. 3. de Mysterio Missae, & ab eo tempore in scholis Theologorum usu recepta est; undῆ cum nomina sint signa ad placitum ad exprimendos mentis conceptus, etiam pro homi tum communi conspiratione variari, & noua inueniri, atq; approbari possunt, nec est quid Nouum etiam apud probatissimos humanioris litera studiosos, noua verba inue ni re & alia antiquare, Ze ipse Cicero in Tusculanis de se testatur, se multa verba Primo usurpasse , de prius quaedam, quae barbara videbantur, placidiora euasisse, qualia ait esse, beatitudinem, te beatit
Dico gratiam, quam ex Opere opera to consert Eucharisticum Sacramentum, proportionem habere cum dispositione communicantis, ita .r melius dispositus abundantiori gratia donetur. Est sententia haec communis Theologorum, qui de omnibus Sacramentis hoc asserunt , D. Th. s. p. q. 69. art. ι . Richardi in η. dist. q. cap. 32. num. 3. Suarez tom. I.
in 3. p. disp. 7. sect. s. Cardinalis de Lugo de Sacramentis , disp. s. sect. a. α
aliorum 8cc. Muati Eucharist. Amorei. Tum. I. dentiae, Sacramenta ea ratione instituisse, ut operarentur gratiam in recipientibus per modum entis naturalis, atq; adeo melitis dispositis perfectiorem. Confirmatur secundo , quia sic ut satis comprobatum est, Divinam sapientiam suauiter cuncta disponere: ita nulla ratione negari posse videtur, qui ii eo modo Sacra menta omnia , Ee praecipue Eucharistiae Sacramentum institii erit, ut ad illud maiori cum dc uotione , reuerentia, & dilectionis seruote reti piendum suauit et excitarentur , Ee allicerentur fideles,ma lora gratiae incrementa dare n. tur, apparatui maiori in re cipiente correspondentia.
363쪽
positici ea est,quae co stituitae exactibus vir tutum, qua
tuales , illae mestores , quae per aetus sunt , qui mari
Quam pulchra es, ct c. cap. q. Vers I. DIs QVIsITIO III.
Qua nam sit dispositio recipietis Eucharistiam, ratione
euius maior gratia ex opere operato conferatur ab eodeSacramento. I otandum plures consi derari polle dispositio.
Gratiam nimirum , N Blanctitatem habitualem,& actuale deuotIOnem, reuerentiam , dilectionem , aliosq; virtutum supernaturalium actus; Rursiis pluralitatem eorundem *ctuum, di intensi citiem cuiuscunq; eorum, vel Omniti, qui eliciuntur vel paulo ante, vel ipso tempore, quo Sacramentum sumitur. Dico primo meliorem dispositionem eam esse, quae constituitur ex actibus virtutum , quim illam , quae desumitur a sola habitu li gratia, is sanctitate. Probatur primo, quit inter s rationes,
ob quas congruum fuit, ut Sacramentum sic institueretur, ut conserret maiorem
gratiam melliis disposito; fuit ut fide- C.
les excitarentur, di allicerentur ad maiaiorem deuotionem, reuerentiam, & charitatis feruorem, ut diximus in praeceis
denti disquisitione i haec autem di possistio in actibus potissimum, non autetri in ipso habitu sanctitatis consistit ; ergo
haec conuenientior centenda est. Probatur secundo, illa est melior dispositio re. cipientis Eucharistiam . quae magis pro xim ε disponit ad recipiendam gratiam sed dispositio , quae consistit in actibus
charitatis, caeterarumq; virtutum, magis proximὰ disponit ad recipiendam gratiam , quim illa , quae consistit in ha-
Λ ad Deum. Demum actus intensiores eiusdem virtutis meliorem dispositionem operantur, qua remissiores , ut per se ra. t. Qua te omnim xu coiitendendu est. ut in receptione eiusmodi Sacramenti ingeminatos dilectionis actus eliciamus, nec non fidei, spei, deuotionis,obsequij.& veneratiopis tantu ergi Sacramentu , gratiarum actionis, criminum detestationis; & semper nouo conatu eniten
dum nobis est, ut hi actus semper intenissiores, & validiores producatur: quod si re non va lemus assev i,ad vota saltem confugiamus.
Sacra communio, quem exigit, unicum,&.fidelem in
sunt constantis, & sinceri amoris charactein res, semper enim columba in suum sponsoni oculos dirigit, illius o
lo amore detinetur, illius praesentia mirifice oblectatur I unde in columbis inuiolatam casti connubii fidem adumbrata celebrans PropertiuS, sic cecinit. Exemplum iancta tibi sinι in amore re tubae,
Masculus, εν rotum famina ι cantagium, Accinit Pontanus. certusqώ columbis
G amor, O thalami sunt νincula certa
quare dum sacer sponsus dilectae oculos oculis columbarum aequat, probe commendat illius sincerum animum , fidς bituali gratia, se lanctitate, seu li1bitu mendat illius sincerum animum , charitatis.& aliarum virtutum; nam h c D candorem, te astectum purum, quoad sata trium disponit remote , quatς nus inclinat ad ipsos actus .& sunt eorum principia , fle solum dignificat subiectum, ergo Ne. Dico secundo , Inter dispositiones actuales , meliores illa, esse , quae fiunt peractus, qui magis creaturam supremo Nu. mini uniunt, Se assim Ilant, quales sunt actus charitatis, & sic proportionaliter discurrendum est per alias virtutes, qua rum persectionis gradus attendendi sunt penesmaiorem sormalitatem . seu rati nem , quam habent remouendi i pecca
to, & diligendi, de pertrahendi homine
.eia 1 T cras Altaris nuptias accedit, ita ut ab illa instar columbae aspiciatur, respiciatur, sospiciatur. Oculi amantis, & amatae sponsae non columbae oculis, sed columbarum oculi assimilamur, columbarum nimirum vi. cissim se intuemiu, harii enim oculi sunt nitidi, iucundi, & in more duces; oculi vero unius columhar consorte viduatae
maesti, tristes, & gemebundi squalent, quo quid aptius cogitari poterat ad significanda fomenta, & incrementa xς-ciproci amoris inter diuinum sponsum, di animam in sacro conuiuio; dum enim
tum octin amoris imdices inter
364쪽
tui in Proiapitiatorium Cherubim
hete sineErae fidei oculo praesentem in AEueharistia, quem unice diligit, ChrIstu contemplatur, illum unicum amoris sui scopum agnoscit, illum solum in delicijs habet, in eam pariter infinitus amator vicissitudiaes mirificas , cumulatasqu8πmoris accensiones iaculatur, quibus nutuus ille amor alitur, magis, magi G
Stabant ex Dilaino indato duo Che-xubim vicissim se respicientes ver fis vultibus in Propitiatorium, Exodi. 23. Qegregium pro re nostra fimulacrum, sicut enim arca manna continens Propitiatorio operta augustissimum Altaris Sacramentum repraesentabat, ita perbel. IE mutui illi Cherubim intuitus in Pro- Bpitiatorium directi, praesignabant admirabiles sacri amoris reciprocationes,&adiectiones , quae fiunt inter Diuinum amatorem,& dilectas animas ant. Eu . charisticum Sacramentum; solet eniri amor foueri, de augeri inter amantes,duse ad inuicem aspiciunt, & respiciunt. Celebraturus cum dilaipulis Pascha Seruator noster, quod maxim8 in votis habebat, ut nimiru antequam pro nostra salute super Crucis aram aeterno Patri ipsemet Hostia litaretur, carnem suam in Sacratissimo Eucharistit pabulo nobis manducandam praeberet: Petrum,& IO. annem ad instruendam magnam illam c*nam praemisit. Et misit Petrum, o Ioan Cnem. Lucaeaa. Sed quamobrem hos po. tius . quam alios E discipulorum cael destinauit Θ Certὰ Sacramento uacare ne putes. Nonnὰ Petrus ille est, qui suuin Christum amorem tergemina assertio. ne comprobauit, & dixit illi tertio, Tuscis, quia amo te Ioannes vero ille erae
discipulus potissimum dilectus , ille est, inquam, quem diligebat Ioui Q aari, ambo hi discipuli mutui amoris inter
Redemptorem, & deuotam animam, si . mulacrum satis apertum delineant, nem-pὰ ut intelligamas praecipuum, quem exigit appar tum Altaris epulum, esse persectam, & mutuum Christi, & ani .mae amorem. Porro dum in Euchari. stica mensa reficiuntur fimul Petrus, fe& Ioannes, apposite monemar enutriri, foueri,& augeri reciprocas amoris vices
fidelix animae, Ac Christi in illo Saero. sancto edulio . Perbelle insinuauit hoρ Theophilus pud Diuum Thomam iucatena ad illad. Venit autem dira aoma, ram. Lacae. a i. Theophili haec sunt verisba . Et tem autem qui ta stria mityiis duos ex diseipulis suis, Petr m scilicet, O Ioannem; alterum scilicet ut diligentem: alterum νι dilectum: νηυsequitur a Et misit Petrum, O IO nem, dicem
Laudatur anima dilecta, qubdad imitationem Christi λipsum in Eucharistia sub speciebus panis, & vi
ni occultantis, praestantiores dotes di virtutes studiose ce te .
Ivvs Thomas inopu Lulo de S cramento Altaris cap. 8. Tertia ra. D. Thom tio, inquit, quare corpus suum dat velatum, en in .sr,ctio morum. Iob. 18.
Trahitur Iapientia de occultu. Tria ver in hoc Sacramento occuliantur , in quibus mores instruuntur, scilicet persona Saluatoris , pulchritudo magna claritatis , mirum epus omnipotentis. Se primo Isa. I. C Verὸ tu es itus abscon i us , Deo Israel Saluator . 'Te secundo dat. 7. Expectabo Tominum, qui abscondit faciem suam. De tertio, Ecclesiast. 3. Multa absconditalunt maiora his, pauca enim vidimus. ιn his diascimus in nobis quandoqui tria virtuose abis sicρηαι Nile, nostram personam, pulchritu-uinem corporalem, bonorum operum intentionem . Quard qui Christum hoc pers ctissimae submissionis genus in Sacrosa reto Altaris Sacramento docentem linia
tari cupit, quidquid egregii, quidquid
virtutis, quidquid caelestium donorum habet, peculiari industria ab oculis hominum subtrahere , & intra cordis sui D abdita in ludere pro viribus gehet ,
ab humana aura captetur , solum vero cum Dei gloria, & proximi utilitas postulat, opera bona nostra hominum obtutibus obiicere, ut illa videntes glorificent Patrem , qui in caelis est,&adsiis mili 3 peragenda prouocentur, qua in reducem , & magistrum sequemure undem Christum, qui licet delitescat sub Sacramen talibus speciebus, aliquando tame0, ut clarius Diuma gloria elucesceret, vel
vi aliquis imbecillis in fide corroboraretur , se in Eucharistia videndum ex hiabuit , vel in figura pueri, vel alterius rςi, H aliis diximus. Fari-
365쪽
334 Quam pulchra es, ct c. cap. q. Vers. I
Farina, quam vidua Sarephtana sese δε rexit in montem. Gen. aa. ut in tanto ceti. ,,:
tantum , &non ut vi deamur ab hommibus aecedendu . Drogantiν.uabat in arca ,3. Reg. II. Eucliuistiam adumbrabat, vi August. fer m. acie. de tempore, & alij Patres notant, consequenter vero oleam, quod in lecytho detinebat , 4pit tu ita cliarismatum dona, quae maximὰ is sucra Synaxi percipiuntur, indicabat ν tim igitur farinam, qui moleum absenadit prudens mulier, Ac non manifeltat niti Eliae prophetae: hinc ad . moiaemur fimili cautela nobis opus esse , ut scilieet ob solani Dei gloriam , de non ut videamur ab hominibus, ad sacram illam mensam accedamus,& ut celemus,
dc non propalemus dona , Se gratias, qui- saetificio peragendo omnem applausueuitaret, & nulla humanae I audis aura vel leuistima deliniretur. Adnotauit hoc Philo lib. de Abraham. At laudis, inquit, apud vulgus par.enda cupidine ad hoc facinus concitatus en p At qua laus captabatur in solitudine, ubi nemo erat αρα plausurus e data opera L Ea terra relictis etiam duobus famulis, ne fefotam tellibus ostentare rideretur. Sed unde, quaeso , in Abraham tantum inanis gloriet odium Vnde tantus celandi, quod adco elat
praecla tum facinus,anior λ Recolendum
lite eli, quod Patriarcha Abraham,ut ha- Philo
bas locupletamur in sacro copuluio, ne fi betur cap. 18. Genes. prandium prius Gen. ita a in para utrat tribus viris in quo Eucharisti in conuiuium praesignatum suis te e cent Isidorus Hispalensis comment. in iii ' Gen. cap i q. rvalli patres, quarὰ vir lutem illius p tarsensisse credendum est a vitium
quae inax me inducit ad ea, quae quo Π ex. biliora,& t xcelsiora sunt, eo cautius o lut odim, eti
Vidi Tominum inquit Isaias cap. 6. R. sedenti in f per solitim excetium, eleuaIueto ta qua sub is Dera ut, replebant templum. Seraph. m nabant super ilιud: sex ala se, O tex ala alteri: duabur velabant faciem eius, er duabus volabant. Sed cuius valiatum Z Dei ne, an ipsorum cooperieba- vento inanis gloriae dispergantur. Fauere nobis videtur Diogonitu, de Sacra. mento Dominicae passionis, cuius verba excipe. Non habeo, inquit, nisi quantum pugillus capere potest farina in hydria, O paululum olei i eoibo ; Durissus exigua est capaciιas . farina mandus, O futilis Dei cantir, hyrria hamilitas circum ρecta cu- nodia i ne ventus sverbia tantam loriam in pulu rem delucat, O d ergat. Qui modicum in se habet, intelligit quibus armis debea t illud custodire, ne oe hoc ipsum amittat. Perperide paululum olei. quo enim anima cumulatiori gratia replettur in Eucharistico Sacramento, eo se magis indi- χ' mai
struiui, gere agnostit Diuino auxilio , di semper C tur ρ Sane utraque expositio suos haber
parum illi videtur, quod habet ob ingens desidetium maioris sancti alis. Elias in deserto pane subetaericio ab Angelo sale resectus. Surge, oe comede,duxit ei Angelus. R id inde Respexit,
Nee ad ea ut Dufubet merieius panis, vadaqua: comedit, o, bibit, oe ambulavit in Iortitudine cibi illius quadraginta diebus,
edi quadraginta noctιbus, usque ad montem Des Horeb. Non vacat mysterio circu
stantia illa loci deserti , traditur panis subcineri eius typus panis Eucharistici in loco campestri , ubi nulla est hominum habitatio, nulli populorum congressus
patronos non vulgares, unusquisquὰ s ciem suam velabat, Pagninus , & Vat P Ininus. blus legunt; cui lectioni, cum pluri- .hus aliis adhaerens, sicut te aliis adhaesi, disquiro quam ob causam facies suas alaia S ci tum umbraculo obtegant seraphim; .n .mbiaeuioquia non satis elegantes non equidem, te ne Soquia ab amore feruentis Esi O , quo felia rapitura. cillime ardent beati lyimi illi spiritus, v nulte splendent, gratiam spirant. Quae igitur liuius occlusionis ratio λ hanc ta.
cile erediderim, ut soli Deo, quidquid . M
pulchri habent, innotescat. Verum si s ch tefi, Seraphim simulacrum excelso Domini
Iluminae audis asse ctua omnis ablegetur , ut Deci matis in sa rosereulo pla
ut hine instruimur, quo animi sensu sa- solio adstantium , adnotante Chryso- notcscat. eram Ritaris refectionem sumere debea- M stomo homil. de Christi miraculis praeia Cy y φ .mus, nam iri im , ut omni inanis gloriae, vel humanae laudis affectu ablegato inter hominum multitudinem sic vivamus, &in populorum concursu sic communice mus, ut cor nostrum in solum Deum dirigatur, illiqi soli placere . nobis curaest, ac si soli cum solo Deo essemus. Anima, quae huius occultationis est nudiosa, celebratur hic a sacro Sponso his verbis , absque eo quod intrinseeus latet ipotissimum autem a virtute Eucharisiici Sacramen i an una talis redditur. Abraham litaturus Isaac gnatum uni
e dilectum, derelictis famulis sol is peris
monstrauit, quales debeant e sie ad Eucharisti cum Sacramentum accedentes. Certe optime in si ruuntur,vi,quo ardentius instar Seraphim in Deum exaestitant, quo sublimiorem perfectionis apicem attinguntieo diligentius studeant, ne ab
hominibus eos noscantur, ne eorum en-eomiis celebrentur, ne populari auraeia
ferantur, diuini tant sim honoris rationε habeant, illumq: solum ab uniuersis
excoli, S praeconi Iari exoptent, ambiant,
366쪽
Ocul tui sicut columbae , legunt ' capisii tui sicut greges caprarum,
Septuaginta. qua ascenderunt de . Monte
Devota anima per Eucharisticu Sacramentum facillime diuersos virtutum actus elicit.
repercussas, dum collum inflectunt, caeruleo, vir
di, aureo, rubeo, alijsquὰ permixtis coloribus,quibus nomina assignare noest facile , nitere non sine oblectamen O conspicimus e quare dum oculi, scilicet interni affectus dilectae animae animitantur columbis latis iubare illustratis ,& varios colores vibrantibus, quid, amabo, ita excogitari potest acco . modum ad repraesentalidam miram facilitatem, qua anima pia admirandos diuersarum virtutum actus ed it. dum tota In contemplatione Euchar istici Sacramenti ab serpta, Divini illius latis sileo. re irradiatur Et sicut columbae ceruix
ctas cogitationes nutrit, & mira tenacitate anne istit.
rationes adumbrari sacrarum paginarum expositores passim docet; uam sicut illi a capite trahunt originem, ita hei capite, fiuὸ cerebro ibi enim re fident sensus interni, qui suntlastrumenta operationum intellectiis et Galaad vero Christi typum esse docet Richardus de S. Victore hic, de bene; nam Galaad acetuum tes imouij senat, quod, ut aduertit D. Thomas, de Beda, Christo quadrat, in quo omnia Diti inae legis te istimonia ,& symbola coaceruata
mirificos eicit virium tum acto .
omni exesula labore, leui istum laterue- C sent; quo posito, liquet quem apte ex ca-niente mcitia fideri a miranda cniorum prii Galaad multiplici, de longo vellere conspicuis i pingui gramine , N pascuorum persectione comparatio desumatur ad indiear dum, qua m abundet anima pia caelestibns cogitationibus sacra Altaris resectione impinguata. Non multum ab ho e scopo recedere videtur memora us Richardus , qui ctim per capillos, atqtre per capras , cogitationes sanctas ae pias haeditationes intelligat, per montem quoquὸ Galaad Christiani , ut monuimus . De monte Galaad caprasi stas dici ascendere, ait,quia qui vir boni cogitat anima, piaque eius as chiones omnes a risso sint, qui loquitur in anima cogita. D tioκer paeis, O cuius spiriths suggerit eas in
occultist atque ad eb is, in quo ba meditati nes coaeeruantur, testimonium bibet, quod in eo Chri Rus maneat, O ab illo ascensum harumeditationum habet. Porris crebro astrictu ad arbusta, & eortices aromate sudantes, caprarum pili viscola humore in monte Galaad delibuti, sicut facillime inter errandum frondibus. & ramusculis implicabantur, ita dimeti limὰ ab illis se extricabant: quo symbolo quim admirabiliter virtus Sacrosanctae Eucharistiae hic adumbratur, quae ita mentis cogitationes, Ze animae piae affectus ad se
trahit, adeo strictis vinculis sibi copulat, talibusniente motu fideo admiranda colorum varietate a Qtis splendore, cui est e xDrusis, at sit , picturatur, ita anima fidelis a Diui.
ii ibis, nos olet, quem tota mentis acie contem. dii, animi Platur in aligustissimo Altaris SI crame- reperetisse. to,tales gratiae radios excipit, ut multiplices , ac mirificos praestanti minarum virtutum actus facillime eliciat; haec modo caerulei venu statem per caelestes alie tus refert , modo hilari spe virescit, modo aurea charitate su lget, Divinita tisquὰ participatione quadam condecoratur , modo modestiae verecundia ruber,modo demium plurimarum virtutum conglomeratis actibus ita nobilitatur, ut vere
de ea cani possit, quod Mille trabat varios aduerso Sole talores, colores inquam, qui sunt eximiae perseetionis ornamenta splendentia , quorum ne vocabula quidem memorare fit in promptu. Huius Encharistici istis illu P. Aese Iin stratione expertus D. Anselmus in eaelestibus alloquiis gratus &gratulabundus sie satur. Vonit mundismus sol vssi admiserum precatorem, Oi aDa carne, o fortune cibavit. Capilliquid in is tris patInia adumbrant. Rithard.das. victore. D.Thomas Beda a
umus prae animae age.ctus ita ad se trahit, ut
367쪽
336 Dentes tui sicut grege S, ct c. Cap. 4. V. a.
ore: -' Iuentes tui sicut greges tonsarum
tu vincula sic feliciter alligata monti Calaad , scili- μed N ic cet Christo detinetur : vndὰ merito D. Diuiesciti. Hi pronymus hom2q.in e pili. i. ad C rinth. appellat Eucharistiam mentis vinculum ; de luculentius ad rem nostram Laurentius Iustinian. tract. de incendio Diuini amoris cap. s. O quam mirabilis est, inqui dilectio tua Domine Iesu, qui an requam ascentires in caelum, dimisisti homini potestum, ut te qui velit,babeat in Altari, tuo corpori talarer nos incorporare ν sanguiue ροtare pretioso, ut sic tua inebriati amore, tecum unum cor. σνnam animam haberemus inseparabiliter colligatam . Cohaeret Caesarius Arelatensis A utensi, hom. 7. cuius verba excipe. Advertimus in aquis figuram gentium demonstrari: in vino autem sanguinem Dominica passionis Ostiadit. Ac sic, tim in Sacramnis vino aqua miscetur. Christo fidelis populus incorporatur, et iungitur . et quada ei copula persecta ebaritatis unitur: νι post dicere cum Apostolo: uis nos separabit d.ebaritate chrιιιι λTrιbulatio , an fames 8 an persecutio λ σει Inter mysteria,quibas redundant ver- ba illa a sanct immo sena illo lacob, ex
qus ascenderunt de lauacro,omnes
gemelli oetibus , es' permiis non est inter eaS . Vers. 2.
Indicatur sensus ad corticem litterae.
Uni dentium albedo plurimum conferat ad venustatem, hac in dilecti
contine dat sponsus hic. aequando eius dentes ovibus tonsis, de amne , de lauacro subeuntibus . Porro duo ad munditiem spectantia in his ovibus considerare pollumus, alterum in depositione per tonsionem vetulit velleris, cui sordes adhaerere solen ; alterum in ablutione, per quam si quae sordium reliquue remanserant, detergantur. Uerum si candor dentium satis denotatur in ovibus a tonsione recentibus, de ablutis, cur additur gemina diuino spiritu prolata, dum filiis suis be- - eorum proles 3 Omnes gemellis fartibus, σ
ne dictionem impartiretur de fausta Iudet precaretur, illud unum pro scopo praeienti, Plicebum veluti inter sydera irradiare mihi videor coniicere, cum ait. Ligans ad vitem asinam suam. Gm. 9. Si enim velimus sacri arcani latebras perscrutari, recte quidem nouerimus, quod Xps Domi' Christus Dominus ea vitis est,quae vinum ''. f. Eucharisticum germinans Virgiis ei, istieum nos, nobis assiuenter propinat; cum ipse
nobis pro . met dixerit. Ego sum vitis vera. Ioan . unat. Iy. Huic viti per sacrae alimoniae gratia m. nectitur anima,quq appellari non incongrue potest asina; quia ς x contracta
steritis non est intereas. Opportuna adiunctio ad ordinatam dentium coaetuitactionem indicandam;cum enim es revcenter villis spoliatae , aqua madentes, i lauacro consertae, te constipatae gradiuntur comitantibus agniculis, ita se mutuo uent,ut unum earum omnium aspicientium o tulis corpus candidissimum appareat, non solum in extima superficie, sed etiam in parte inseriori repletis vacuis inter illorum crura ab interpositis agniculis. Dici etiam potest, quod his ovium gemellis seetibus candidiores quidam dentes significantur primores, Protoplasti lue, ad errandum per mundi D mimirum qui labijs conteguntur, de ad deuia maxim8 propensa est, ea ferme raiat lone qua stolida asina laxata, huc,illuc. que solet divagari. Huic inquam vitinexu adeo valido deuincitur, ut Deum solum amet, soli Deo mente adhaereat, Deum
solum desideret, Deum. solum in votis habeat , de in Deo, tota sit.
corum apertionem spectantur,minutioresque sunt, quam molares, eorumque
candor sicut praecipue oculis est obvius, ita principaliter gratus. Ad horum autem maiorem at dinem, de nitorem repre sentandum maxime congrua est lana, qua recentes ovium foetus vestiuntur, cum purior, minusquὸ obsoleta fit, quam in vetustis ovibus. Quare licet comparatio gregis tonsarum de amne, bc lava cro subeuntium, albedinem dentium in uniuersum exprimat, signatius tamen nitidiores aliquidentes demonstrantur per agniculos,
368쪽
.1 Notula I. de Eucharistia 33
A consulere,iiOcenim est verὸ sapere. Sed
V entes tui sicut greges to a ubi, quaeso, melius singularis sapientiaerum, quae ascenderunt de Luacro, omnes gemesiis fortibus, - γ' sterilis non est
Enucleatur sensus spiritalis Eucharistiam respi
dono ditati postumus, quam in Euchariastico conluvio p ibi enim cum Christus profula liberalitate nobis se iplum totuin cibum, de potum tradat, nemini dubiuesse poteli, quin etiam thesauris sapientiae,quibus ille abudat, animam nostram repleat, si modo haec ea, qua par est, niteat puritate. IElegantissime praelinea tum fili hoc in illis duobus Cherubim collocatis apud
Propitiatorium. Tuos quoqu8 Cherubim aureos, o produ&iles facιes ex utraque parte oracali. Gerub νnus seu ia latere νno , O alter in altero . Utrumq, Ivitis Propula
mento insignita commendatur hic.
N dentibus si pientiam denotari , admittere vi. dentur quotquot huius loci expositores dicunt per dentes intelligi Ecclesiet Doctores, pro qua expositione lunt, Rugustinus in Psalm. s. de lib ia de docilina Christiana, Gregorius Papa, Philo Car-
Exodi a s. etenim sicut Propitiatorio illo continente arcam, in qua erat manna , Altaris Sacramentum adumbraba
tur. iii illi Cherubim in Propitiatorium rejicientes, personas caelesti puritate insignes ab eodem Sacramento admirabili sapientia illustratas significabant, Cherub enim plenitudinem sapientiae sonat
ex Gregorio hom. s. super EZechielem . Non longe ab hoc scopo abire videtur Richardus Uictorinus lili f. de Beniam in malore cap. ro. Qιid itaqud aliud est Cherubim vultas tuos in Propitiatorium pathius, Iustus Orge litanus, Aponius de o vertere,quam in uinarum rerum specula- alij. Et sane quam apce dentisi munus trone. inuestigatione rationalem creatura attendere. O ex ιnspecta similita me ad ic
sapientiam reprςsentet, non elidii scis iudicare, sicut enim dentes cibum diuidunt, mandunt, ruminant, de ad optrumam nutritionem. illum disponunt, de siquid inutilis, uel nimis duri lentiunt, mordere renuunt; ita sapientia,quae sibi, de alijs pro Ipiritalis vitae alimento ei se possimi, inuestigat, aptat, atque inutilia propulsat. Recte ad rem noli ram locutus est Gregorius Nyssenus hom. T. Vt
corporeum alιmentum , inqui , dentibus commιnuendo paramus, ita ut visceribus no stris idoneum fiat, eo modo seculias quadam est in anima , qua doctrinas comminuit, Oper quam utilis sit illi doctrina. qui eam recipit . In eundem scopum collineantve iba illa D. Ambrosii set m. ias. in Psalm. II 8. Par est, ut diuidas primώm, si solida tibi videtur esca, qua fumitur , O distinguens eam . atqu8 emollitam sine noxa aliqua anima in omnia eius membra naturalι diuisone transfundas, ut vitalem eιωs succum omne eιus corpus epuletur. Porro haec s
pientia in dentibus adumbrata comparatur ovibus a tonsione, de lauacro munis dis, Zc gemino partu foecundis, ut indicetur,quod sapientia cordis munditiem postulat, de gemellos edit scelus, studendo nimirum aeque suae, ac alienae salutid uati Eucharιβ. Amores. Tom. I. Ainitatis intelligentium altιtis procere λingultato Adam fructu a Deo proh bito, sapientiae iacturam fecit, audita enim voce Dei ad auram post meridiem deambulantis in Paradiso latebras quaeritabat, qu bus se absconderet a facie Domini. Et quid insipentius, quani se velle subtrahere ab obtutibus Dei, intima quaequE cordis Duuentis p inod perue mille perpendit Chrysostomus hon r . in Genes. Nihil peccato peior, dilacte. Ipsum enim , ut introierit, non istiam consi- sione totos nos replet, sed o iη pientes facit D eos qui antea intellectu, O sapi extra multa
praediti erant. Anι maduerte obsecro. qnam ιν jiemer agit nunc , qui antea rarita pulleis bat septentia oee. audita Tei ν ce deambu lantis in horto ad merrorem, occultauit stram ipse, quam uxor ipsius a facie Tomini Tei in medio ligni Paradisi. Quantae Vi hoc
scondita stit, vi finxit sigillatim eorda hominum, nouit omnia opera eorum,qui scruis ratuν eorda, O renes, qui etiam ipsos cordis motus cognoscit, abscondere se tentant λVerum si cibus Eucharisticus est institutus, ut illata damna ab illo fructu, quem V u contra
munica ita di Exad. M. Gregorius. Riehardus. Victorinus prohibito fluctu de tu stato, sa pientiae laricturam steli Adam.
369쪽
33 8 Dentcstui sicut grege S, ct c. Cap. q. V. 2
con 'piaeceptum Diuinum com dit A Dentes tuisicut greges tonsarum , Aram repararet, & conir No φη,'mis is mderunt de lauacro, odi
phus in laeco Benia-mm politiss
effectuς operaretur, ut passim docent Pactes; sin) sicut per illius fluctus coni et Ilionem, primus parens Adam sapien tisin aust , ita per Euehatisticam refectione in , sapientiae donum anima deuotac seque ut . Audiendus est,hic Anastasius Sinaita lib. Io. anagogic. conat emplar. in Hexametron , ubi loquens de 'tra Altari, alimon a, haec habet. Ecce
habes istam, habes etiam visius recuperatio. n mi 'Dei agnitionem, quem per escam ignorauerant Protopla sit . An posite Vibanus Papa IV. in Cle imenti de reliq. &'vener. sanctorum:
de iis ch istas nobis in pabulum , ut quia Bper cibum homo corruerat .Per cibum relevaretnr ad vitam. Ceeidit homo per cibum: hi mortiferam, releuatur en homo pereibum ligui vitatis; in illo pependit esca reor tis, in tHo ρ pendit vita alimentum i uisti ut esus mer-it Lesionem , huius gureus in tu iit famiatem. gustus sauciauit, gustus fanauit. Wide, quia unde vulnus est ortum, produi ct medela, O Hi mora rubist exinde vita euenit. De uio siquidem gusta
dicitur, quacunqne die comederas, morte mo
rieris ; de isto vero legitur, si quis manduca
tierit ex hoe vivet ιn aternum.
Mylietici Eucharithicum agnouit Ambiosius lib. de Ioseph cap. 1r, quando memoratus Patriarcha in sacco Benia. cmin frumento plenoetiam scyphum suu- reponi iussit. Sed nonne scyphus ille, in quo Ioseph vaticinari solebar, sapientiae nn us typus erat Z optime ergo sapientie donum cum Eucharistico Sacra mento coniunctum elle diuinitus tunc indicatum habemus. Nato Iesu in Bethleem, stella admi. raudo iubare coruscans illuxit in plagis Orientalibus, Magosq; ita sua luce illustrauit , ut illa praeuia ad quaeritandum
verum Regem recens natum itineri statim se commiserint. Quid inde λ haec tande veniens stetit supra ubi erat puer. Matth. r. se ilicet vehiti in proprio centro supra Bethleem, quae est domus panis, ut nimirum palam fieret,admirandas diuinae sapientiae irradiationes conia
serti iis , qui accedunt ad domum panis Eucharistici. Non obscure quod ni sequimur argumentum innuit illud Ecclesiast. is. Cibabit illum pane mitie , O intellectus, O aqua sapientia Ialutaris potη- bis illum.
quae a se ederunt de lauacro, omisnes gemellis fartibus, oese
Eucharisti cum conuiuium pias cogitationes, & affectus iubueniendi pauperibus excitat.
Entes pro meditatione accipiuntur a tribus Pa. tribus apud Theodore tum , sicut enim dentiuuauqua est terere cibum, Si ad nutritionem disponere, ita meditationis partes sunt diligenter animaduertere, quae animae proficere possunt, eaquEad spiritualem resectionem aptare: qua-
id hie dum a sacro sponso dilectae suae
meditatio at similatur Duibus, quae vellera deposuerunt pro conficiendis vestibus, & alijs hominum commodis deseruientibus, atquE ita in illis eum non in. xongrue virtus, quae pauperibus, & eg 2 nis diuitias dispertit, adumbretur, bene innuitur hanc maximὰ cogitare de adiuuandis egestate oppressis ,&hoc plurimum affectare: huiusmodi autem animi sensus, & dc sideria potissimum anima inlaeta mensa concipit, dum enim attent Econsiderat, qua profusa libetalitate omis lentis limo Altaris conuiuio excipitur,
reficitur, saginatur, facile inducitur ad vices Domino adeo liberali repende das, quod se praestare posse nouit, si opes suas pauperibus petisnam ipsius Domini repraesemantibus, largissime commun cet . Praeterea dum animaduertit i Christo Domino tanti fieri quemlibet paupe-D rem, de infimae conditionis homunculu, I ut eum ad suam regalem Eucharistic mesam libenter admittat, summoperὸ stumulatur ad plurimi laciendos miseros, de egenos,& illos eleemo ni, subleua
Christum sub Eucharistia existentem
repraesentatum in Lazaro, de quo Lucae 76. adnotat August. lib. a. quaest. Euangelicarum, cuius haec sunt verba. Vlcera passiones sunt Domini, ex infirmitate carinis , quam pro nobis fuscipere dignatas enicanes verb, qui ea lingebant .genus fant, quas homines peccatores, O immundos dice
Pant Iudai; o tamen pus es Domini ἡ
praesertat sub Eutha ristia exi stentem.
370쪽
rota am orbem fuauitate labunt diuοι bin a. v j j Vc uin l.otine et t.im Lazarus ille ita esuriebat, ut cuperet saturari de micis, quae cadebant de mensa diuitis e & cons
quenter Pilium etiam sub Eucharistia
exilientem repraetentae famelicum, &alimoniam a nobis ex pollulantem, atqὲ
adeo nisi quis valde inmutas sit, facile alimoniam illi suppeditabit, pascendo nimirum pauperes esurientes , quos sui per sonam repraesentarites nobis alligi a
Post Iram satiauit multitudine Chri .stus in deserto, mandauit Apostolis, ut colligerent fragmenta. Colle e ratergo, Ioan. ει tDquit I atu G. O impicuerunt duodecim cophinos fragmentorum ci quinque panιb hordeactis, qua Iuper faexunt his qui manducaverant. Illo conuiuio praefi gnatum fuisse Altaris eorruiuium notat Chrys Chrysost. hom. 8. in Marcum: inter alia vero praeclarab, quae in ea fragmentorum collectione mystera praenotata Derun Sacrae me- hoc esse reor'. quod sacrae mensae conuui L.Muae, vae doceantu-, quali iludio ope, saltim fri, iis h. ili4S, quae statui ci :que proprio non sunt cestriae no necessariae, in iurentationem pauperum lutu, opta destinare,& erogare debeant. Perue Pauperibu3 nuste ad rem nostram loquitur Chryso. I re do stomus hom. st. in Matth. Vis corpus
quae ascendertini de Luacro iomnes gemellis fretibus , Grs erilis non es inter
Sacra Synaxis inducit ad meditanda ea, quae pacem , &concordiam cum proximis fouent.
Raecedenti notula ex Patrum sententia vidiamus perdentes significari meditatione, oues vero abiamne alae dentes comitant bus . iagniculis, cum ita se in
unum agmen colligere, α constipare so liιε- leant, ut unum corpus constituerervia men pacem deantur, ut in cortice litterae indicaui mutuam remus, aptissimo typo mutuam pacem, α ferum, α concordiam repraesentanet quo posito, ο ς di . dum dilectae meditatio ovibus sie simu hordinatim consertis comparatur, eam chrini hnnorure 3 nou dsietas inum nu C maxime de seruanda pace, & charitatis n
Deoidiae tydumi neque hie quidem in Ecclesia sericis annis induas, forιs autem fretore, ae nuditate confici negligas. Qui enim Lait, Hoeest corpus meum, o rem simul eum vel boco. scit, idem dixit: Esurientem me vidι iis, O non ciballis , O in quantum non fecistis uni eorum minimorum, nec mihι fecisis. Discipuli poli. Eucharaiticam re se. ctionem hymno dicto exierunt in mon. tem olivarum, Marci qui mons cum notissimus sit eximiae misericordiae typus , non obscurὰ tunc praemonstratum fuit, ab Eucliaristiae lumptione ad culmen.& fastigiumisericordiet, cuius est miseris subuenire,nos facile euehi.
unione cu proximis cogitare nobis innuitur; has vero pacis cogitationes potissimu suggerit, & mutuae charitatis affectus excitat sacrosinerit Altaris Saeramentu. Apud antiquos consuetudo inoleuit, ut prandium pararent ad eliminandas dissensiones, si quae excitatae elIent inter personas cognatione. vel affinitate coniunctas .,conuiuium solemne, inquit Valerius Maximus lib. a. cap. t. matores tu. stituerunt linciqia charistia appellauerunt, cui praeter c gnatos, o agnes nemo interis ponebatur et νι si qka iηter necessarias personas querela esici orta , apud farra mensa, inter bilari atem animoram, fautoribus Concordia adbibitis, tolleret O . Ad hunc morem alludit Ouidius a. de Fastis. Proxima cognati dixere Charissia chari, Et venit ad Deios turba pyinqua D M. Sed nonne Eucharisticum conuiuisi maximὰ institutum est, ut unanimes,& vni- ςpuluma cordes reddat , quos exstirip. N reficit unde mensa Eucharistic a. mensa pacis feddat, in appellaturi Chrysostomo hom. de pro- stitutum. ditione Iudae, Ze D. Augustinus tract. 26. Chrysost. in Ioan. panem Eucharisticum . panem AψῖRO concordiae nominat. Litigabant, inquit. Iudai, quia panem concordia non intelligobant, nequ/ sumere volebant. Eundem titulum eidem Sacrameto tribuit S. Tho-Vu a mas