장음표시 사용
371쪽
34o Dentes tui sicut greges, ct c. cap. q. V. a.
ατhis est, 'a 1 in Catena in C p. 6. IDan. I ij A Dentes tui sicut stre es tonsarum,
bant ergo, Mi, Iudat, quia panem concordιa Cyprim. nom intelligebant, ad inuicem litigabant equι autem moducant talem panem, non I rigauι ad invicem, sed per hune meus facit unanimes in domo. Hue etiam respexit Cypri λnus de coena Domini illis verbis. Quibus unus est panis , unum est codi
vni Christo adhaerem . Et hinc est, quod Ecclafia in oratione secreta Missae, quae dicitur in festo Corporis Christi, pacem, di inritatem in hoc Sacramento designati affirmat. Peraenultum symbolum mutuae eoncordiae , de charitatis , quam fouet sacra Synaxis , nobis delineatum suit in illis MCherubim duobus Cherubim mutuo se respicienti-ritate: bus νcriis vulcibus in propitiatorium,
versis vul- qtio operiebatur arca, Exod. 2 s. sicut tibus ins enim arca, in qua manna seruadatur, pitiatorium Eucharistiam significabat, ita reciproci Pὸς sy- amoris , di mutuae concordiae clara alte sint,a' ' tio elt mutuus i. tuitus. Pta. ii, Illud Pi al. D .FKν tui sicut nonella Oli uarum,in circuitu mensa tua, Quod Chrysolionius hom. 6 I. ad popul . de sacrae mensae conuiuis intelligit, de ira etiam applicat Ecclesia in solemnitate Corporis Domini, non obscurὰ indicat,a vir tute Eucharistiae germina pacis pullul re, & adolescere; in oliva enim pacem C denotari satis compertum est iunde viris gilius Aeneid. 8.Pac feraq; manu ramum pratendit OIisa. Ec oleaginas coronas dari solitas iis, qui triumphum solum procurant. neque in Ru-Gril. praelio fuerunt, scribit Aulus Gellius. Quid miY- Mixtio aquae in vino, quod consecratio aquae in tur, plura innuit mysteria, inter quae novino, quod minimum hoc existimo, scilicet in linu secratur. ri summam unionem, quae fit tum inter Christium, fit communicates, tum etiam inter ipsos communicantes: aqua enim multitudinem populorum adumbrat. Huie existimationi fauet Beda citatus a S. Thoma in Catena ad cap. 1 a Iucae. Quia , innuit , in nos in Chrysost. vitail.
quae ascenderunt de Luacro omnes gemellis j artibus, oeperini non es inter
Persecta rerum terrenarum abdicatio. assiduum studium
cooperandi saluti animarum, acuit appetitum
cbrino, o in nobis christum ma nere oportet, vinum vominici calicis aqua misetur. Teste enim
U E S, quae deposito to-sura vellere ab amne gradiuntur, quo magis ob
nuditatem, de aquam, qua madent , exteri
stigescunt, eo magis interius calent, atquὰ ita in eis calore efficacius operante alimentum ci ius absumitur, esuriesq; vehemetior prouocatur, quae eo etiam acuitur,si gemelliparae sint, quo ex subministrati ne alimenti eoium substantia imminuta nouo cibo est reparanda: quate hae solent summa contentione ad pascua pr gredi, auiditate magna mandere , man sitare, cibumq; ad stomachia demittere. Dens vero, qui ab edendo nomen habet, aliquando pro appetitu edendi sumitur, unde apud vulgum satiare dentem idem est, ac famem explere, Ze qui ciba inhiat, dicimus habere dentes rotatos: quocirca eum dentes dilectae Dei ovibus avide pascentibus comparantur, line denota- tur vehemens appetitus , quo illa sertur in cibum spiritualem, scilicet Eucharisti- .cum, qui vere est cibus animae iuxta illud : caro mea ver8es cibus. Porro sicut D oues reciso vellere,& ablutae ab omni puluere, si quid illius post tonsionem remanserat, & a frigore extrinseco aquae, aucto interiori calore famescunt, ita diuitiarum, & terrenarum rerum contemptor, te vere spiritu pauper, eo magis Qusmatis intus seruescente amoris diuini affectu mundi pa tri esurit Altatis dapem, quo exterius ad bula nobis mundi obiecta frigescit, Se sicut caetera
mundi pabula illi desipiunt, ita solum ei; u, p. Eucharisticum illi sapit; H pervenuste eris isticus.
Cyprianus serm. in eoena Domini ad- S.Cyprian. notat. Vident hae sacramenta pauperes spiritu, est hoc uno eontenti ferculo, omnes
modi huius delicias agemantur, o ροβ-
372쪽
Notula IV. de Eucharistia 34 i
dentes cbrinam, aliquam huius mundi possidere supellectuem dedignantur. Et opibGabr. lliel. me Gabriel Biel serm. r. in testo Corporis Christi exponens illud. Esurientes imopum abis pleuit bonis, perpendit, quantum opum, dicatis Bu- 8e eae terarum rerum, quae in mundo ma
seleutiis. θ' - abdicatio acuatine aeuit . famem Eucharistice alimoniae. Esuriemus impleuit bonis. Vec breuius, nec σω- eius ealesiis eduli' utilitatem, o fructum edicere pMuit, dum non quoslibeι, non utiq; diuites quibus moxi iunxerat. Et diuites dimisu inanes in sed curientes bonis praedixerat adimpleri. Esurientessunι pa
peras , quorum animus rouit eo olarι in hoc mundo,quorum stomachus iuriittam Mnem , a noxys humoribus facularium delectationum euacuatus es, qui extinctis manitas desiderari sitiunι ad Deum, quatenus νeniami, O avareant ante Iaciem eius, de quiabus Propbeta pradixerat , paraIli in dulcedine tua pauperι 'MM. Praete i ea, sicut oves tomae, N aqua ablutae esuriunt, dii eo magis, si geminos partus sim euis ita qui mundanis omnibus rebus i se ablegatis, Oritalis prolis generationi, de educationi sedulo vacat, maxime Eucharisticum cibum appetit, quia maiori semper diuinae gratiae alimonio, quod abunde suppeditat sacra Synaxis, indl-pet ad vires spiritales roborandas, deis cun dandas , quibus Deo nouam pro lem progignat, & progenitam nutriat, de foueat. Omnes sitientes venite ad aquas, ct quillat. Π non habetis argentum,properate. llatae IS. Da Altaris Sacramento sermonem hic esse supra ad versicul. Reuertere i simias
ecto, o c. p. a. ex Patrum interpretatione diximus. Porro si per sitientes ii, qui vehementi appetitu ad Dominicam mensam anhelant, intelliguntur, ut ibidem declaratum est , huius ard ntissimi desiderii qualem arbitramur Hule cau-Quὶ mundi lam 8 Sane cuctis vale dixtile mundi diaerii xijs uitiis, non aurum, non argentum,nullas
in ii . Dii id e gazas; quia non habetis argentum,m isti .d c inquit secer textus. O selix inopia,quae crim menia ad veras pertrahit opes, ad supercaelelim a se stes videlicet, & inexhaustos Euchari- sinit. stiae thesauros. Ru . it. Edent pa peres, O faturabuηtur. P La I. Sed cur potius pauperes , quamdiu
uites edendo saturantur An quia solis illis, quia quibuslibet saeculi emolumenis
eis animos suos abdicarunt, qui nec pretiosa indumenta, nec monilia, nec gem-Qui tenui mas,nec aulaea curant; nec opipare gau raudent τι- dent epulari , sed qui tenui victu vitam
cta , ij vix sustentant; ii fame illius diuini cibi, ira, dipi, qui ψm'em humanum explet appetitum,fime iuei. mirum in modum incitantur. Concin
nam Augustini accipe infinitationem o Auia:
ς positione a. in praememoratum Psal- mum. Beati, inquit, pauρeres, quia biidebedunt, HIMurenitir, edunt enim pauperer, qui autem vivites funi, non Imansur, quia non esuriunt. Instruxit aciem numeratis in praelium tercentum, & decem octo vernaculis, ve
quinque Reges e manibus hostium vi dicaret inclytus Patriarcha Abraham, sub dubio Marte mimicas phalages ad oritur, prostigat, triumphum agit. Utinctori occurrit Rex Sodomorum , qui vegrati animi vices suo liberatori repenueret, eum flagitat, ut uniuellas opes Ingenti cum vitae discrimitie sub ancipiti ptatio recupet alas .sibi reseruare ne gra uetur, sola personarum,quas ab hostibus eripuerat, restitutione contentus. Sed detrectat omnino generosus Abraham,
nec minimam illius amplae supellectilis portionem, licet iure belli ad ipium , de ad commilitones suos isectaret,suscipit, nempe quia pugnarat solo charitatis itimulo incitatus, atquὰ adeo terrenarum diuitiarum praemia reiectat. 'Da nubianimas, catera tolle tibi, dixit Sodomorti Rex: cui Patriarcha. Leuo ait manum meam ad Dominum Deum excelsum, possc rem cali, o terra, quod a filo subtegminis
Wqia ad corrigiam caliga, non acciplam ex omnibus, qua tua sunt. Solam vero panis.& viai re tectionem a Sacerdote Melchi. sedech oblatam admittit. At vero Menchisedech R x Salem proferens panem,cir ν nam , eras enim Sacerdos Dei alti mi, benedixit ei, ct ait: Benedιctus Abraham Deo excessio, qui creauis calum, o terram os benedictus Deus excelsus, quo proιegente, hostes in manibus tuιssint. Gen. Iq. Non Geo. r
vulgare quidem latitat hac in re Iac mentum. Quis enim mystico in sensu est Abraham , qui debita tibi spolia ab- inegauit, & pro tot ex antlatis laboribus,& periculis toleratis in subleuando proximo, sola refocillatione panis, di vini, a Melchisedech suppeditata recreatur ceti E fidelis anima, quae pretiosa quaecunq; tellus producit, ablegat,quidquid enim purioris auri dant Ganges , Tagus, di Pactolus, quascunq; margaritas, α gemmas edunt Erythraeum, & dyda pes, nocci facit, vita in saluti animarum cooperatione cuicunque exponit discrumini, prouinciam qualemcunquὰ difficilem aggreditur, ardui nihiI recusat Iunii . . . . . hine affectans stipendium, Eucharistic/m ea Miminia scilicet alimoniam, quia sicut satis illi lati, meleemercedis est pro Christi amore in pro- da est proximorum beneficium desudasse, pericu- pl ruri
Iaquὰ subiisse, ita de solo Christo , quem in ficta mensa fuscipit, sibi texit cor libotibiunam, erant latis . Di iligoo liv
373쪽
34r Sicut vitta coccinea, ct c. cap. q. Vers. 3.
Sicut vitta coccinea labia tua: e eloquium tuum dulce. Sicut
nam , & nihil ultra desiderat. AHaec omnia ad felicissimam praximi edacia sit D. Philippo Nerio contuerificisumus i hic non modo paternis bonis, di opulentae haereditati renunciauit, sed & c ard malitiam dignitatem pluries iecusauit, totus vero erat in propa
ganda ipiritali prole; hine adeo inhiabat
Euchartifico conuiuio, Ut etiam cum infirmus decumbebat, nulla die a tali re sectione posset abstinere , illius sola ie. tardatioire geli iebat; quoties prae manibus calicem vacuum habebat, mirificε ex iturabatur. Vertim quibus verbis palam fi r quam suauiter illi sbsieret co .poras, si sanguinis Christi sumptio 3 talla
enim erat , Ee tantum oblectimentum ,
quo assiciebatur , ut Deild innotescere: omnibus eam ab eo degustari dulcedinem , cimini paucis delibare concessum est calicem ab ore; cui pluries in viro
sacro admohere consueuerar, auellere
non poste videbatur. Mos illi erat Ia hia altεhiis q inqu8 momentis fugere: tanto cum animi affectu Christi sanguinem hauriebat, vim illius parte , quam ore apprehendebat . dentium ipsius impressa vestigi apparerent. Mon licebat cuiquam vinum ad abluendum calicem illi offerre, nisi ipse nutu peteret; studio se aleircumstantibus facie subtracta,
va tua , a qs eo , quod intrinsecus latet. Vers. 3
cem litterae. Iaose iuri labiorum colore
elegantis vultus maximmam partem commen datut res sponsus cora uis aequare potuit set, sed nomines laus vitta, leutaἀsciola coccinea exprimiatur: etenim coccum purpura Ecutius,&viuidius tubescen 'rutilat, v t inter alios adnotat Ioannes Ferdinandus in the/sauro, Verbo cortum, mim. I. N conso
nat D. Ambrosius serm i 8. in Pial. M8ivbi ait in eoeco esse specit m ignis. Poris ronon solum venustas labiorum ruben tium celebratur hie, sed etiam gratia quaedam in conclusis labiis, quae N eo gruo tempore filentium seruant, & sua- nulli ad eam visendam locus relinque- O uia verba, ubi opus est, effindunt. Circabatur . Sumpta sacra hostia praegrande, Et delieatam buceellam in ore habere idebatur; lingua digitos, & labia lambebat; prae sua uitare non statim deglutiebat, sed in ore, quantum poterat, retinens more eorum, qui bene conditum cibum paulatim mansitant , paulatim collabi in stomachum sinebat; idem in haustu sanguinis. Haec omnia r seruntur in vita eiusdem Sancti descripta ab Rntonio Gallonio. Taliam partem huius versicut i, Sicut fragmen oe. Interpretum aliqui existimant gen s sponsae comparari hic dissecto infrulla malo punico,euius rubicunda grana purpurascentes genas repraesententra iij vero pluriores corticem mali granati adduci in comparationem genarum sponsae existimant'. eo quod non solum rubetibus granis intus locupletetur malum punicum, sed etiam exteriori cortice roseo perisso colore condecoratur, atq; iti aptum esse symbolum ad rubore genarum denotandu . Non desunt plura, quae hanc posteriorem expositionem . probabiliorem reddant ι in primis e liv verso septuaginta.quae habet, sicut cor rex mali punicι genae tua. Plaeterest non solum'in Palaestina mala granata cortice rubentia suilla eruditia colligit Gaspar satiet iis hic sed etiam in alijs Orbis par-ribdis suauiter rubete externum malorupuni odium eo licem'non raro cor spicimus ex piaeeipuὸ parte, qua solis a pe- dies obuia est. Adde, ou.d in extimo eortice mali punici expolita quaeda ni lenitas. 3: non indecorus tumor est, quo commodids elegantia genarum significatur . Demum verba.illa , quae subne- etiantur , absqu/ eo quod intrem'ili latet,
indicare videntur, externo quidem mali
374쪽
punici eortice purpureo colore elegan- Λ charitas autem re vera in calene nutrimen ter suffuso roseas genas reprassentari,ali quid vero dulchritudinis in sponsa intus latentis innui eadem mali puniet similia rudine, quatenus nimirum hoc vivida iliata rubenti a grana sub cortice . di me M. branatum inuolucris contegit.
Sicut vitta coccinea labia tua eloquium tuum dulce.
Enucleatur sensus spiritalis Eu charistiam respiciens.
Commendatur pia anima, quae sicut in Eucharistica mensacharitate repleta est, ita de ea frequenter loquitur.
Har itatem in roseo color adumbrari ut notu est, uncte commode esiaritatem , di de ea iucundum
eloquium in labiis dilectae Dei coccines vittet ii,
tum, rationale epulum, omnia sininet smis Derat, omnia Iusseri, charitas nunquam exincidit. Vere enim manducatur car
Christi. & sanguis eius bibitur, qui in tione Diuinitatis charitas est. Deus enim charitas est: qui vero charitatis dapibus abundὰ est refectus, & charitatis vino large potatus . facillime charitatis vel ba eructat. Eleganti ilime accinit B silius dilucidans illud p sal. 4. Eructavit
cor meum verbum bonum . cum eructatio,
inquit, siM ructus status sit areanus ille, croccultus. qui erumpentibus bubulis suisum versus efflatu .ein expirat praesumpti alimonti feruorem, isqu/ nutratus νιuo illo pane, B qui de cala descendit, o dat vitam mundo, O plan8 exsatiatus omni verba, quod proce dit de ore Dei, fetandum consuetat aser tu inrα tropologiam, a ima sane sacris educatae,
disicipi vis conueatentem. Gr accommodatam
sumptis eiu*s emittit eructatione. Et sub dens verba Matthaei ii Ex abundantia cordis ot loquitur, haec subnectit. Bonus homo de bono thesauro profert bona. Quoniam erris spiritualis erat, optι magia nutriistio verbum bonum Propbeta eructauit. Bois nus namque homo de bono eordis sui thesauro bonum profert. Quaramus igitur nos ex ver bo cibum ad exsatiandas noIιras animas. Iu .stus enim, inquit, comedens explet animam ciae Dei coccine vitti si suam, ut quibus nutrimur . non quodcunquia millimis designari nulluI L ,rebum, sed bonum remittamus. Cohaeret pere. Dam. inficiabitur. Αnpositὸ Petrus Damianus opusculo so. de institutione monialis
ea . 3. Terretur,ait, aduersarius,cum Chri- Sponsae la.
Iliavi labia, christi videt rabentia eruore. Sed i quo melius hoc charitatis minio illiniuntur labia sponsae, quam a Christi sanguine, qui in Eucharistico con tuto propinatur Fuit olim, & modΛ viget consuetudo
coeliam, εἰ conuiuia paraudi ad beneu lentiae foedera inter homines socianda,&eharitatis vincula magis adstringenda, in Alo νndE Clemens Alexandrinus a. paedago si cap. t. Fit quidem coena, inquit, propterebaritatem, sed nou coena charitas, verum beneuolentia, quasva Meuter impendit . in . dieium. Verum si ad charitatem foueniadam plurimum habent momenti apparatae mensae , in quibus demortuorum animalium , & terrae fructuum epulae a p. potilitatur, quanto ei fieacior esse debet ad chiritatem non modo exeitandam, Ad inflammandam in humano corde, Eueharistica mesa que & ad immensa Christi ei, aritatem erga nos demonstrandam institi ita est a Christo , qui cum dilexisset Dis, in Onem dilexit eos, de in ea quidquid cibi. de potus sumitur, charitas est. Clemens Alexandrinus 2. Pleagogi cap. I.
D. Auguilinus serm. . de diuersis. Vos d. August de illis sitis, de quibus dicitur, manducabunt pauperes, O murabuntur, at faturati saluisbriter eius panem, gloriam; ruuate.
Sicut mitta coccinea labia tua : in eloquium tuum dulce .
Laudatur gratia sermonum, quae diffusa est in labi js cae testis sponsae per virtutem Sacramenti Eucharistici
quos pr.estat Euchari uinis a ta.
stia, est linguam .de labia re eloquiis. dirigere , dc aptare Dia e si timet
Theodoretus quaest. 24. in Exodum, explicans
375쪽
3μ' Sicut vitta coccinea, ct c. cap. q. Vers. 3.
'm, O in sine liminaribus domoram, in Λ diffusa erat enim gratia in labi's eius
s. victore. quibus . o me ut illum, ita loquitur ..HM utem uniue fa myseriorum nostrorum Iuni irata: num eo nos ungimus agni nostri
sanguine non solum limen, ted utrumqu8po. Rem purgantes , o Ianctificantes exterius linguam, O labia r interius autem Ofecun- dAm intellectam pro limine rationalem par rem, pro νιν oque pone facultatem iras εύι . inconcupiscendi. occurrunt hic pia,& florida vel ba Richardi de S. Uictore pari. a. in Cantica Canticorum cap. I9. Labia, inquit, sponsa, vitta comparantur, quia sicut vitta eonstringit erines, ne disso- tute defluaui, ita deuota anima labia sua ligat, er cob bet, ne mala, vel inutilia loqua
feratur, quod vel Deum o endat, vel proximo tisceat, vilectio hae Dei lectio . vel Dei electio dici potes. Legit enim Deum ιn cordis febola, ι discit Deum noscere, Deum fgpere . Eligil etιam Deus in amore , o elegit eam Deu . . praelegit, unde Opra alys in eo ιigit, θ' discit qua cogitat, loquιέur,at.
allecta,atq; recreata, ieiuna illum comitabatur Quod cum cognouissent turba, secura sent ιι lum: edi, excepit eos, ct loquebatur illis de regno Deι. Luc. s. Porro cum
Christus mores suos communicati instillet iuxta ea, quae diximus ad vers. Sicathlitim inter spinas quis inficiabitur hanc etiam sermonis gratiam in bele dispositum derivare ρ Ut hac praetogatiua donentur m sacra Synaxi,omnes quidem fideles diligentem apparatum praemit tere debent, sed maxime qui alijs praesunt; plurimum enim ad conciliandum
sibi subditorum amorem,& ad eorumo vii cera, ut ita dicam rapienda, valet i cutio mitis , de cum venustate blandat quod optime adnotauit Annaeus Seneca lib. I. de ira cap. s. Legum, inquit, pr sirem, ι iuitatisqu8 rectorem decet, quandiu poteri verbis. liis mollioribus ingenia Grai e, νι fac enda uadeat. ρι ditateq Mnesti, O squι conciliet animis, faciatquὸ vitiorum odium pret tu virtutum. I deni stolide do. . cuit Ambros lib. a. de ossiciis, cap. 7. - Γλλα ιpularis enim ai grata est omnιbus bonitas, ni bi', quod tam facilὸ illabatur b mavis sensibus. Ea si mansuetudine morum,
ac ficilitate auimi, moderatione praeceptι, cffabilitate fermonis, vereborumque honore, pastenti quoque fermonum Pice, modestist . eneca
sequitur. Qui bonitari sociaιur, ab ea ter C adiuuetur graua , incredibιle quantam pro
nox ιa non disiungitur. Qui adbaret vera tari, a vanitate auertitur. quia veritas est' Vanstas in uno domo cιlio non commorantur, erqui aeuotus Derit, per inutilia verba non defluit. Labia era. Donsae, quia Terba comprimunt,nἐdissolutἐstuant, vitta comparau- r. mia veris per diremunem Dei lingiltur, coccino assimilιantur. Inter praecipuas dotes, quibus Seruator noster admirabilis fuit inter mortales, ea etat, qua luauitate sermonis caelestem doctrinam effundebat in audientiua rimos, quos it verborum dulcedine delini bat. & capiebat. ut eius mellita oratione detenti homines, & illo qloquii nect ire pene dicam e nutriri, Id satia. rati iplam corporis qua o loque non cu. rarent resectronem. Facellat mihi nescio cuius Herculis fabula. quem, ut eius in dicendo copiam , Ac vim magno cum lepore commixtam, qua auditores alliciebat, & quadam vi ad se attrahebat, significarent Prisci scriptores; estingebat leonis spolio indutum, & claua instruis et una, a cuius perforato linguae cuspide, catenulae aureae nonnullae exiliebant,quae auribus hominum innexae in sentem eorum trahebant cateruam. Verissima proferamus, nonne numerosa virorum
multitudo ab eius tam dulci oratione D
eedit ad cumulum dilectioris . Legimus enim non solum in priuatis, sed etiam in i is Regibus, quantum facilitas blanda allabilitatis profuerit, aut luperbia, verborumq. obfuerit Iumor . vi Rigna ipsa labefactaret, O potestatem solueret.
Sicut mitta coccinea labia tua: in eloquium tuum dulce.
NOTVLA III. Laudat sponsus sacer labia dilecta sua quae, ut Eucharistiana deceter recipiant, a scurrilibus, S pro sanis eloqui js se continent, diuinis vero laudibus serui de occu
pantur. Et ustissimus ritus suit te
plorum aditus, di limi na floribus . caelaturis , emblematibus . alijsquEpraeclaris ornamentis codccorare, unde Uir
376쪽
benestium stiles alli. Et ad disi. ma laudes.
Notula IV. de Eucharistia 3que
gilius 3. G orgie. A fuaue i his verbis innuens laudes Deo
Et viridi incapole me marmore pona. esse eoneinendas, quia suauitatem diis Et sucidit. In foribus pugna ex auroJolidoqaelephato
Gangaridum iacia, victor qprrma Quirini:
Et in primo Aeneidos. Talis erat Dido i talem se lata ferebat Per medios, instans operi, regniis futuris. Tum foribus Dιua, media testudine templi repta armis, solioq, alt/f mxa , resedit. Ex quibus colligitur, quod plurimu Op ris Dido collocabat in init ruendis , pc poliendis ,& adornandis soribus Diuae. De hac consuetudine meminit S. Paulunus in hymnis.
spargite flore ista, prat exite limina sertis. uinam in sacra Synaxi, ut in suo lante nobἰs degustandam dedit,quod egregie
perpendit D. Augustinus in citatum lo- Auor cum .'Quidsuauius pane Angelata λ au modo ergo non est fuauis Domnus, quando panem Angelorumanducauit bomολ Hane dulcedinem spiritu praelibans Reatissima Uirgo, itatim atq; contensit Incarn tioni Uerbi, di taurae institutioni huius Sacramenti, ut diximus tom. I. de Emi nentia Deiparae cap. 7. quaest. I. proru pit in laudes, iniun magnificando pro tanto sacramento, quod venulle Gabriel Biel ser. t. in ses o Corporis Chria
Ee Tertullianus in Apolog. cap. . 'uam 3 sti, his verbis elucidauit. Esurientes imis Gabr.sies. recentismis, s ramosissimis laureis ponespras ruebant, quam elatissimis, . clarisismis lueernis vestibula enubilabant , ct alia qui tanta Religione, templorum limina excolebant,vi ad illius sanctitatem illibatam com seruaudam, sanguinem ejundere, mstrtem etiam acerbisma ubire paraιι e sient. Huc Tibullus alludens cecinit. Pon ego, si merui, dubitestrocubere totis, Et dare Laeratis osculatiminibus. Non ego telluνδ dubit E perrepere fumox, Et miserum sancto tundere poste caput.
Sed si tantum laboris, di diligentiae adhibebatur in concinnandis templorum ribas . se liminibus . vi debitus honor nummi, quod illis inesse falso existima batur, pertatueretur; qua tu in quaeso stu. dii, sedul itatis .& solertiae adhibendum erit, ut ea labia, quae Christum in Eucharistia exceptura sunt, impolluta teruentur, atq; in laudes diu mas seruenti deuotione et ala supremo Numini aditum non indecorum praebeant ρSicut communicans templum Dei enficitur, ita & eius labia, templi limina fiunt. Appositὰ Hugo Carensis super
illud Ioan. 6. Ovi manducat meam carur,er bibit meum sanguinem , in me manet, cireto in illo, ait. In me manet tanquam membrum in eorpore, O ego in illo . sicut Dominus in hospitio, Sacerdos in templo. sicut Donsas in ibalamo. sit ua ergo dilecta Dei summa diligentia nitebatur labia cohibere, ne di viverent in verba inutilia . 3t diuinis vacarent laudibus , ut coingruenti ornatu tanquam mystiei templi decorata limina Christum Sacerdotem summum exciperent in sacra communione , hoc illi eneomium tribuitur his verbis ,Sicut vitta taeeinea labia tua, σeloquium tuum dulce. Porro inter innuis mera, quae nos ad diuinas laudes celebrandas alliciunt, maxim8 impellit Eucharistiae beneficium i vadὰ Dauid Psal. allite, inquit, nomini eius i quoniam Nemati EucharM.Amores. Dm.I, pleuit bonis. Virgo Beatig ma ab aterno a Patre in matrem suo flio eiecta , postquam Saucti Spiritus operatione tria fata farina purissima in eisu visceribus eastismis, eviro
scilicet, anima, O 'Deitas commixta in una Uerti persona umebantur. Sicq; panis virae, panis Angelorum, panis, qui de eato deis scendit . in Uiuinis matris eo ara utero. eodem viritu Sancto docente, tuteluxit eu
dem filium faum iam cibum hominum factu, si eneibus Angelorum , sub Sat νamentali panis, o vini*ecie, homines fructu multia pliei refectur m. Ideo in laudibus, quibus anima sua pro accepto bene cis maguife e bat Dominum exultante spiritu eius in Deo falutari suo, Me ipsum grande mysserium prophetando cecinit, ev expressi dicens. Esurientes impleuit bonis.
Sicut vitta coccinea labia tuas doe eloquium tuum dulce.
miastici est, venerabundo silentio incomprehensibin lem excellentiam Eucharistici Sacrameti indicare.
non solum purpureum Iabiorum colorem, secl& decorem, quem labia prae se ferunt, dum conis gruenter conclusa seris uantur, celebrari, atqu adeo silentium labiorum opportunu tau
dari, satis liquet ι undὰ Psellus hic. EsuIus: Per funiculum, ait ,silent3 dotem accipe. Xx Verum
377쪽
6 Sicut vitta coccinea, ctc. cap. q. Vers. 3.
Uetiamsi diuinorum mysteriorum lubli- Α stpe ingressi, infantulum poplite nexo
mita tiara rubmissa taciturnitate aliquando magis celebramus, quim audaci sermone, hoc maxime contingit in hoc tu umisii ino Eucharistiae mysterio, quod B. Thomas de Villandua pulchre perpendens concione a. de corpore Christi. Quamdtu namqu/, inquit, de diuinis intellectra aliquid pronunciat, licet sublιmtur,er diserte , cum rei excellentia quodammodo sequendo certar, o propria intelligentia viribus fretus , eum rei potentia, o tudine lactari videtur. cum vero in stoloquendi certamine, a rei excellentia victus tacendo succumbit, cumsuperatus silet, tuncine it de insubilibus dign8 loqui. Et hac adorant , eique auri, thuris . de myrrhae dona largiuntur; ut Matth. 2.sacra enarrat historia. Optime prorsus, etenim
diuinu illum pupulum lupetito illustrati lumine sub mortali carne Dei filium esse
probὰ nouerant, ad quem venerandum creaturam omnem prosterni maximEdecet, de illi subiectionem , atq; famularum muneribus cotestari valce congruuest. Sed cur non etiam magni pusionis excelsa encomta celebrant, panegyricunon texunt,aut laudes non ingeminant nam labia omnino compressiste , dum de eorum collocutionibus nullam facit metionem Euangelista indicare videtur;
Dei supra intellectum victoriasuprema eius, ' Natthaeus enim hoc solum reseri, Et pro
cidenIes adoraverant eum, o aperiis th Duris suis , obtulerunt ei munera, aurum,
Gus, O m rrham. Quamobrem igitur tacuerunt ρ num idcirco, quia dicendi artem non callebant λ vertim in omni scientia apprimὰ versati erant, utpotὰ Chaldaeorum sapientes, quorum doctriana, se eruditio summa eminebat: docti sissimos itaq; fuisse, de non vulgariter et quentes fateamur, atq: adeo benὰ indicasse infinitam Dei magnitudinem, de diis uina arcana potius deuota taciturnitate venerari posse, quam finitis hominum eia fatis plenὰ enunciari. Qnod apud priseoporteat eum laqui. Inaccessurale est enim, O si eum aeuum non latitasse coniicio ab illo CP νltima laus est; de re enim ineffabili iune pro notira virilι dign/ loquimur, dum ad
hoc loquendoperuenimus , ut Iuperati l ceamus . Pνopter quod Psalmographus Deo ca-m ι . Tibι silentium laus. Et post plura pro eodem argumento allata, subnectit. Qua omnia etsi in omnibus aliis moleriis vera sint, in boc tamen Tomimcι corporis ad mirabilι Sacramento, longὸ aper ius, evidentiusq; menstratών. Quid enim de tam insubiιi rexieriis, omnis lingua etiam AI-
gelica personare potest, nisi Munbu idest , quid est boc si qais de illo audacter aliquid
loquitur, nondum intelligit, quemadmodum Pul. 2
Communieantes de uoto silentio Deum maxime laudare possiit S. Nilus.
quod nequ/ Angelicus penetrare possit OM
Ex ore insantium, Iactentiam perfectasti laudem, inquit David Plat. 8. Non leuis vigetur dubitatio, quomodo enim insantes sugentes ubera matris, qui voces articulis sormatas exprimer n sciunt, praeconia Deo absoluere queunt Sed noui ξ pluriss diximus 'acra metum Eucharisticum lacte designari, atq; adeo communicantes lactentes nominari posse quis negab:t hi vero dum humili ea-citurnitate instar infantium hoc ineffabile mysterium Eucharisti cum fatentur, summa in illius laudein attingunt. S. Nilus enarrans reuelationem quadam magistri sui S. lo. Chrysostomi, quidum mime sacrificium celebraret, Angelos circumstantes conspexit, sic ait. Plurimae statim ex beatis illis virtutibus ἡeaelo descendentes stolis indu ae splendidissimis, nudis pedibus, intentis oculis pronae, Altare cum silentio magno, de reuerentia , quoad venerandum illud mysterium expletum fuit, circumsteterunt. Ita ille epistola ad Anastasium tom. 3. Biblioth. Patrum. Novae fulgentis stellae ductu peruenerunt ad Christi reeens nati ineunabula
otientales Magi, Bethleemiticum prae-
Harpocratis simulacro, qui digito ori apposito in Serapidis Aegyptiacum t plum ingredientibus, incircumscripta, atq; inestabilem illius superstitiosi Numinis excellentiam, silentio colendam, non verbis exprimendam significabat. Sed pro nostro scopo, dum Magi in sch lis ad amussim eruditi, & supercalesti l
ce irradiati, ante Uerbum Incarnatum
silent in Bethleem, quae cum secundum nominis et hvmon panis domum sonet, symbolice nos edocent, sublime Eucharistici panis mylterium melius submisso silentio, fle fide animosa comprehendi, - quim sanientum posse eloquio explicari. V Aduet te, quamuis eximiam sacrosanctae Eucharistiae eminentiam, laudabiliquandoq: silentio, di admirahundo a Dfectu a nobis exeoli liceat, non propte. rei tamen ab eius pro virili nostra concinendis laudibus abstinendum esse ;quin immo, & sermones saepius de ea immiscendos ad excitandum,& inflammandum nostrum in Christum amorem. Concionatores quoque partes suas esse agnoscant, ut omnibus ingenii viribus, augustissimi Altaris Saeramenti praec nia populis enuncient 8t ad illius mal rem semper venerationem audientium animos in dies alliciant: memores ta-
litis , quam sapiemueloquio com ple heditur, atq; et sis
378쪽
men sublimem tanti Sacramenti excel-Ientiam ab vita dicendi copia posse nunquam satis commendari , nec illam humanae modo, sed de Angelicae facundiae Iimites transcendere. Huc respicit se-stiuum illud quod in solemnitate Dominici corporis inuitamentum decantari solet. Quantum potes, tantum auder quia maior omni laude, nec laudare fuscu.
Sicutfragmen mali punici, ita genae tuae, absque eo, quod intrinsecus latet.
Devote communicans ita diuina luce irradiatur, ut semper
Ortex mali punici eap tillimum parte rubeo colore tingitur, quae s lares radios excipit. Quid, quaeso, i a aptum ad repraesentanda mani. mam solis Eucharistici iubare percussam,& ita irradiatam, ut cognita peccatorum sce ditate, atqr im- Perfectionum turpitudine in sacra me la coram Deo rubore perfundatur p ruinheus enim color pudoris certissimum argumentum est unde Richardus de S. Victore verecundiam , qua sitffunditur anima ob culpas, laudari hic exiliis
mat. Malo granato agimilantur, inquit, gena deuota animae, qua rubet foris, idenerubescit de mecatorum praeteritorum me moria. O reeordatione , de cogitatione turis pium, sue tentationum quoticana, O vere cunda cεUiseratione, de infirmitate quoqu/,
atque imperfectione. Sed cur genae po. tuis rubenti mali granati cortici, quam rosis aequantur hic λ nonne rosae aptissimae sunt ad nitidum ruborem genarum designandum e unde Nonnus de Cadmo lib. q. Dionys Tanquam rosa rubent gens. Et Uenantius Fortunatus lib. 6.carm. a sic cecinit. Lactea eui facies incocta rubore coruscat, Lilia mixta rosis, auia si intermieet onrowecertata tuis nunqua se vultibus aequat.
No est incosiderata,& sine my sterio haec
comparatio: Rosae etsi purpurea venu state sint conspicuae, illam tamen facile depςrdunt ob foliorum tenuitatem,&Duati Eucharist. Amores. Tom. I. teneritudinem mutationi valdὰ obnoxiam; cortex vero mali punici ob duritiem,& soliditatem, ruborem diu serinuat . atq; ad-O noc melius, quam rosis adumbratur firmus, de constans virtutis habitus, quo anima de culpis, deque sua
vilitate ad praesentiam diuini sponsi iasacra mensa mole ite verecundatur. Praeterea cortex mali punici amarorem,
tum in se, tum in pelliculis,quas intrins cus contegit, hadet; quo apposite designatur cordis amaritudo, quam de suis peccatis, & de sua ingratitudine, aliisq; imperfectionibus sentit anima, dum in. finitam Dei bonitatem, & dilectionem ostensam in Eucharistia attente considerat, Be hoc indicatur illis verbis, absq; eo, qaod intrinsecus latet. Dices, nonne etiam cortex mali punici dulcia grana suo sinu claudit 3 ita sand. Sed nonne etiam dum cor per poenitudinis virtutem, amatulentum est, simul diuina consolatione dulcescit ρ Demum non solum de propriis criminibus, sed etiam de alienis diicit anima erubescere in Eucharistico conuiuio, in quo quia maxima charitate proximo unitur,illius personam sultinet , di vice illius pudore de admissis culpis sustunditur , amares cit,& tristatur , quod Deo acceptissimilest.& plurimum habet momenti ad illum flectendum, ut peccata proximo
Cum Romani capitis poenam Philippo Macedoniae Regi, ob grauissima ab
eo patrata facinora, molirentur, Demetrius hoc animaduertens, filium adole scentem ingenuum Romam mittit,ut patrocinii munere pro parente fungatur. Uerum enimuero probus adolescens nefaria patris scelera reserri audiens in Senatu, de plene, ae planὰ probata cognoscens, pudore suffusus erubescit . voceq; verecundo filentio comprimit. Quid S natus p sola illa verecundia, fle rubore permotus, parenti ignoscit, filioq; patris delicta libenter condonat; &, Vade, inquit, adolescens , die parenti, rubore tuo sua scelera diluta manere , parcimus ei fanguini, quem rubore tuo compresili. Verum si honesti iuuenis verecundia ta-
tum indulgentiae facinoroso Philippo a Romano Senatu potuit obtinere, I tato facilius proximo peccanti i genuus deuotae animae pudor veniam a Deo in Eucharistico conuiuio maxime ad eleis mentiam procliui impetrabit e Xx a Sicut
Ia anima infinita Dei bonitatε in Eucharistia
considerarisaeila nego tio de sua intratitudiis
redditur,divina statimeonsolatio.
Ingenuus deuotae animae pudor veniam uis
Euchariai cci eouiuio impetrata
379쪽
348 Sicut Vi ita coccinea, Sc cap. q. Vers. 3.
Sacra Synaxis desiderium e LAndendi sanguinem ad Chiisti imitatione
bibimus, qtiem iii nolixam salutem em1-dit, ita de nos, ut vices referamus, debe- ut priamus cultrum ualuere in gutture noli ro, Cluilio rei de si maxime appetere vitam pro Chri- f 4m 3 ssto, di pro proximo Christum repraesen- 'tante profundere . Placet subuectere te ei
rcι playarare . Quid es, talia te oportet pr parare, nisi corpus, O sanguinem quod accipis nam ct illi Apostolide tuo calice inebriari erant, de qώ:liis dicebaινr. Hi tum est tubeus color, v n. B tbri' sunt 1 fio, cum esset bora diei tertia.
dE illo vexilla galeae, paludamenia, chlamydes, caeteraq; militatia instrume a tingebatur. Pellae Plutarcho teste in Artaxerse, ubi ii deserebant in bello indum tum. quam Purpurcus in maxillis sponsae color uic celcbratus animae ei lectae ardens votum quaecunq; perpessu difficilia Perserendi, sanguinem emittendi , εἰ tnortem ipsam pro Christo oportendi accommodatὸ exprimit. sed ubi hanc cupiditatem concipit anima λ certe in charistico conuiuio. Sat notum est cibum , Se potum suas sed quam ρ aclartis en iste calix Videte quanta Ut crurιιαs ea possionibua ApoIl
quae iuculem ius scripsit pro hoc arsumento Augustitius citato loco. Vι quDadHodum christus pro nobis animam tuam posuit ,sc G nos debeamui pro Iratrιbus animad Aoncre. Nimirμm hoc es quod Iegitur in prouti hiri Salomoxis. Sι sederis
qualitates manducanti di bibenti comu- C sia eam fidere, nisi humiliter accedere λ Et nicare. Verum, cum Christus Seruator quid est considerare, o intelligere. qua U- ponuntur Dbι, nisi dignὰ tantum gratιam coinritare λ ει quid en sc mittere manum, Ni scias quia talia te oportet praeparare, nisquod iam dixi quia sicut pro nobis christus
animam suam posuit, sie o nes debemus an mam Pro stratribus pouere. Hoc beati Mamr Irer ardenti dilectione feceνant, quorum si
non inaniter memoriam eelebramus, atq iuc taruio, quo ipsi faturati sunt, ad mensam Domino accedimus, oportet, νι quemadmo 4n ipsi , Er nos talia piaparemus. Ad praelium excitabantur elephantes viis mae, δέ mori sanguine. I. Machab. Ch isus . iis noster augustissimu hoc Altaris S.ierame- cct. b. , tu tu instituit , timc maximξ affectabat tor- Euel aristi meta. sanguinis sui etasionem, se morte cum pabu acerbisti nam pro nostra salute, ut con tu institu statis illo pauli i. ad Corinth. II. Hoc e l corpus meum, quod pνo vobis tradetur, hoc facite in meam commimarationem ἰ Sc Lucae vet. Hic.est calix noutim testamenta
in fanguine meo, quι pro vobis fundetur. Quocirca,cium totum se ipsum nobis tra diderit in cibum . de potum, san E talem cibum, & potum nobis parauit, qui pro. reia sirinem ad lubenter cruciatus quos
cunq; subeundos . de vitam ipsam pone- 6. Et elephantis Ofunderunt sanguinemdam pro Christo, & proximo in nos V m . - , Iitim transmittere posset. cuando sederis, ut comedas eum Princiam, diligenter attende, qua appositasunt ante faciem tuam, o statue cultrum in gutture tuo. Prouerb. 23. Hunc locum de Tuis charistico conuiuio exponunt plures Pa-ttes . Chrysostomus hom. in psal. Ii 6.
Augustinus tract.8 in Ioan. Richardus victorinus in declamata ad Bernard. Perpendenda sunt illa verba , diligenter attende, qua προ ita sint, O statue cultrum in gutture tuo; his enim satis clare significatur, quod sicut carnem Christi in Eu-
sane maioris etficacitatis ei se de is an .ui in Eu. puis Christi in E ichai illico cibo propo- hi istico istus ad animos fidelium prouocandos, cibo propoad dimicandum pro Christo,ec proximo sixo a dii us p ad sanguinis etsi fionem, S: mortem. . t tui. s. Vidi Deisintim sedentem opersollam excelsem, o eleuatum , Oe. Hunc Ch sto.
locum de Eucharistia accipit Chrysosto Isa εmus hom. de Christi miraculis , cuius Chrsori verba atrii limus aliis; sed peculiari ani. maduersione dignum est, quod illi Sertaphim , dum duabus alis caput obnubilabant, duabus pedes obtegebant, de dua-hus
380쪽
bus ad latera extensis volabant, crucia Λ gnat. Porro clypei ,& caetera vietori simulacrum quoddam estormare vide bantur ; quo quid magis accommodum excogitari poterat ad repraesentandum, Deo prati se quantum ipsi Domino sit accepta deuota Ula anima , q aae ad Altaris Sacramentu Eu h, i a s ccςdit seraphico amore ardens, & cra- ,eisdem de Vio figuram estigians, ut de nulla re maia Christi et u gis cogitet, quam de Christi cruce , de ce cultat. pa stione, nil magis in voto habeat, qua crucem, di mortem quanium uis aceris hissimam subire, & aspera quaecunq perpeti, ut qua meliori potest ratione, vices dilecto suo rependat λQuis est ille, quι venit de Edom tinctis venibus de Bosra ine formosus in stolana, in gradiens in multitudixe νιrttitis sua. Ilai. V63. loquitur propheta de Christo iis .est tmentor si ornamentis decorato, in quibus maxime gloriolus apparet. Hecu stimenta Christi sectatores sunt, ut ex res M. Ponit FO Iretalis . di sic etiam D. Hiero. D. Hieton. nymus in illud pul. I 32. quod descendit in oram vestimenιι eius. fideles per vestimentum illud designari putat. Nos, inquit , si veltimentum Christi sumus, nuditatem eius nostra vestimas fide. Uerum tuemaxime appalemus nos esse erecta troisphaea, Ze decora insignia Christi trium. phantis, cum ita sanguine illius conspergimur in sacra communione, ut de meis rami moriam sanguinis, quem in passione ipse Ceffudit, recolamus, de simul desiderium
.m s sanguinem pro sanguine dandi il
Sicut turris Ῥaui collum tuum , ae aedificata e si cum propugη -
- culis e mIlle chpei pendent exca, omnis armatura for
Indicatur sensus ad corticem litterae.
AE C turris in summo montis Sion fastigio
erecta erat ab ipso Davide Iebusaeis profligatis, & e xpulsis ; de quare plura habent Interis pretes hoc loco,& p rq Sol mior ei pue Solomaior,Gaspar Sanctius,Ghis-S Ist με. letius .& alii: illam vero rotundam, Se Gisi . mi emoribus candidis affabrὰ con- structam annotat etiam grauissimi Seti-ptores; qu rὰ perbeli Elae eum , erectu, procerum sponsae collum rotunditate, de
congruenti proportione elegans desi.
lia arma ex turre dependentia, aureum,& gemmatum monile vario artifice elais
ratum,pluribus figuris orbicularibusι variisq; emblematibus distinctu, collum sponsae exornans satis congrue repraese
Sicut turris Dauid talium tuum,
quae aedificata es cum propugnaculis , cdic. Enucleatur sensus spiritalis Eucharistiam respicien S.
Οtem sortitudinis lauda ri hie existimat Gille-bertus serm. 26. Iam θν- Gillebrati lita, inquit, ad sponsam, σde Jonsa loquitur , Liam delιcata in superioribus,
ubi sie ait. Collum tuum sevi moniliai virtus fortitudinis tanto in Donsa preιiosior, quanto rarior I rara pla.nἡ . mulierem enim fortem quis inuemet 'Iti etiam sentit Solomaior hoc loco ubeis Solomaiorriori commento, cuius haee sunt verba. Atq; ita videri potes sm us hac comparatione laudare, atq; commendare non Iolum statum, seu habitam eorporis 'Onis,sed etiaegregium eius fortitudinem, seu virtutem, i Cr inuictam animi constantiam, quasi vir ginis. Pro qua expolitione faciunt, quae memoratus Soto subnecti it , scilicet. Idem Iuxta sensum dramaticum, seu historicum intelligendus eu θο us hae comparationersicut turris Dauid collum tuum, e c. praefertim laudare, atq; commendare statum, stahabitum corporis sponsa erectum, O celsarqua laus maxim8 in ensio apparet, Gr cerni tur. Vndὸ rectitudo, seu praestantia colli, pro rectitudine, ac praeflantia loraus corpo ris, per synecdochem usu atur hoc loco.
Iti ille. Verum, ut Aristoteles docet in Aristoti physiognomica, figura corporis erecta vires robustas i adicat,& huius rei rationem subdit Camillus Baldus in suo clamillus commentario super citatum locum his verbis. cui enim robur multum iness, illi necem