장음표시 사용
241쪽
Melesiae Patrem Methoda . 2I Ineubuerint Theologiam, de illis tantum, non vero de aliis rebus, non secus ac caeteri ejus. dem primae aetatis Scriptores consulendi sunt. Enimvero quarto duntaxat Ecelesiae laeculo aperiri coeperunt uberrimi Theologiae sontes,
e quibus quidquid luminis habent, & eruditionis , haulere posteriorum temporum Do
Divus Athanasius omnium facile princeps. de altissima Theologia apposite, eruditissimeque disserens, exemplum caeteris dedit , qui post eum ineffabilis Trinitatis mysterium pro viribus explicare studuerunt. Eodem 1aeculo Sancti Basilius , Gregorius Nyssenus , Gregorius Nazianzenus caeteris omnibus praestitere. Basilii doctrina recondita est, ac prorius divina . Gregorius Nyssenus una simul Oratoris, Philosopni, atque Theo logi munere uingitur . Gregorius Nazianzenus, quum lummo polleat, praestantissimoque ingenio in exponendis Fidei mysteriis, dicendi
Veneres, atque lepores unacum argumenti fi mitate, & excellentia aptissime conjungit.
Eodem labente laeculo in Μorum diiciplina excelluit Divus Chrysostomus, ac licet altiores Theologiae quaestiones pertractare aggressiis non sit, ubi tamen se praebet occatio, erudi torum more dissicultatem expedit , acuteque Exius praeterit, quam persequatur molestius. odem aevo Cyrillus Alexandrinus Μetaph , sicam scientiam adprime doctus, cum 'iis, qui subtilitatem amant, subtilius dilputat . The
242쪽
xi 3 De optima legendarum doretus multa scripsi utilius ; cum enim I cupletiori instructus erat eruditione, tum eIiam majori in scribendo peripicuitate , aptiorique ordine, & methodo utebatur. Quod ad Patres Latinos attinet, si uberio ves sulummodo fontes recensere velimus, prae stat in omnibus Divus HieronymuS , si Ve Traditionem Ecclesiae quaeras , sive Scriptura Sanctae explanationem, quae duo habentur maxima totius Christianae Religionis iundamenta. Ejuidem saeculi Doctor Ambrosius pressis, acutisque lententiis redundat. Prophetartim more subobscure disserit, ac fere omnia lumisma rerum Capita stabilit, quae ab Augustino suse tractata reperies. Divus Augustinus Ambrosium proxime coniecutus, amplissimo est, ac mirum in modum acuto ingenio. Ejus feracitas finem non habet; rationibus, & argumensis plurimum valet, in disputando accerrimus, in Christia nae Religionis dogmatis versatissimus, ac mi rabili in omnibus, quae tractat, gratia orna tissimus: uno verbo, Augustinus Theologorum in Occidente parens est, atque magister, cun Horumque , qui eum sequuntur , columen,
Sexto se prodit saeculo Divus Gregorius Papa, sapientis instar Pastoris, qui doctrinam Decessorum, ex qua optimos fructus percepit, ovibus suis probe digestam apponit . Eius scientia summam pietatem continet, absque nimia 1 ublininate ; atque , quod ad mores
243쪽
spectat , dignus profecto censeri debet , qui
caeteris plerisque Ecclesiae Doctoribus ante.
Ubi maximos hosce Theologos inspexeris, expenderisque, quaenam tibi cum praestantissimis illis Viris esse possit comparatio in eruo ditionis, ac ingenii facultate, unius, duorum, vel plurium, pro modulo tuae ad studium, atque laborem propensionis, delectum facere
Neminem latet, eos, qui Ecclesiae utiliter inservire conati sunt, Chrysostomum inter Graecos, Augustinum inter Latinos unice delegisse. Habent enim inter se maximam, si non in omnibus doctrinae capitibus, in vulgi saltem existima. tione similitudinem, quum Chrysostomus Graecorum Augustinus, & Augustinus Latinorum Chrysostomus semper habitus fuerit. si Deus Optimus Μaximus ut recens ait se Historicus ) duo maxima luminaria , quae ab Apostolorum temporibus Occidentem , ,, atque Orientem illustrarunt, Chrysostomum, si & Augustinum eodem sere tempore excita si vit. Illuxerant jam in Oriente Athanasius , si Basilius, Gregorius Nazianzenus; in occi- dente autem Cyprianus, Hilarius, & A se brosius, sed aratoribus terminis , sive no ,, minis sui fama, sive librorum copia, siveis sectatorum numero circumscripti erant. Con m tra vero voluisse videtur totum Theologiae Τhesaurum, atque clariorem, persectioremis que Sacrarum Scripturarum intelligentiam
244쪽
sau De Ut a legendorum unacum moralibus cohortationibus , iisque is disertissimis, vehementibus, aptissimisque is ad perstringendos animos ad puritatem diis seiplinae, ac morum reformationem in amisse piissimis Divi Chrysostomi voluminibus ris Latinae vero, Apostolicaeque Theologiae di-M Vitias omnes, unaque Romanam, & Eccleis si asti eam eloquentiam in multis , sublimi, o busque Divi Augustini operibus contineri,
o mirumque prorsus in modum exponi. Atque, ,, ut manifestum fieret, divino magis consito. is altioribusque multo de causis, quam ob iliso lorum operum multitudinem, atque praestan. ,, tiam haec contigisse , tantam duobus hisceis p stantissimis Ecclesiae Doctoribus existiis mationem comparavit , ut inter Graecos ,
is qui post Chrysostomum floruerunt, Isidorus,, Pelusiota , Divus Nilus, Theodoretus, I se hannes Damaicenus illius discipuli fuerint, se & sectatores ; quemadmodum inter Latiis
is nos , PatreS omnes, Μaximique Romani ,, Pontifices summae semper laudi duxeruntis Augustinum ducem habere, atque mainis gistrum. Fatendum tamen cum istius comparationis Auchore plura esse apud Augustinum principia, magi sque connexa argumenta, Quam apud Divum Chrysostomum; Divum autem Chrysostomum in exponenda Μorum doctrina ,
atque Christianis veritatibus Augustino prae
245쪽
Eme e Patrum Methodo. 2 arsi duobus hisce Graecae, & Latinae Ecclesiae Patribus addatur Hieronymus, satis erit so lasse, quo ex Veterum mente idoneus in dimetur Theologus .
Omnes Patrum Tractatus ad quatuor smprema Capita referri possunt, nempe Scripturam Sacram, Dogmata Fidei, Chrisianam morum Doctrinam, atque Di riplinam Ecclesiae. LAudatur summopere illorum AbrIetas. qui
paucis Ecclesiae Patribus se se addicunt ;non enim fastidio quodam, sed recta ratione sobrii esse putantur, atque, ut ingenio eo plus valeant, quo arctioribus, sua que mentis R. cultati magis accommodatis limitibus conci
ns, ut alunt, libri Vis magnam semper habuit existimationem, auctoritatemque . Et sane, quum humanum ingenium non valde late pateat, multo aptius erit ad inspiciendas res, easque comprehendendas, si certos intra fines contineatur, quam si per immensa spatia licenter vagetur. Utcunque vero juvet uni haerere Auctori, nunquam tamen, si ea ratione
9ripserit, qua e. g. Augustinus , omni sui parta
246쪽
etia De optima tegendorum parte probe intelligi poterit , nisi absolutam Sanctorum Patrum, qui praecessere, & consecuti sunt, notitiam habeamus; sola quippe Augustini collatione cum aliorum doctrina per maxima Τheologiae Capita, singularis ejus facultas in altissimis argumentis funditus pertractandis dignoscetur. Quae de Augustino, eadem potiori jure de tota generatim Ecclesiastica scientia intelligenda veniunt ; quum enim in plurimos Scriptores ramos diffundat, plerique saltem consulantur oportet a paucissima quippe ab uno dicta
sunt, quae non alii dixerint, alio saltem modo, quaeve illustrandis aliorum operibus non prosint . Immo vero quorundam Patrum intelligenistia ab iis , qui praecesserunt , quodammodo pendet. Tertullianum antea legerit oportet ,
qui Cypriani sensa perquirit; nic enim Teris tullianus emendatus quodammodo dici potest;
eademque tenenda methodus ad illos , quos Decessorum suorum doctrina usos fuisse comis
Divus Chrysostomus , 3c Divus Hieron mus Origeni perinde ac Sanctus Isidorus , Sanctus Nilus , & Theodoretus Divo Chrysostomo plurimum debent. Augustinus a Territulliano, a Sanctis Cypriano , Hieronymo , Ambrosio; quemadmodum Sancti Gregorius Papa , Prosper, Fulgentius, Anselmus , at que Bernardus a Divo Augustino plurima
247쪽
Ecelesiae Patrum Methodo. 223 Verum ne ulla in tanta Patrum multitudine, qui tam variis modis scripserunt, oriatur confusio, illorum opera ad quandam unitatis speciem referenda sunt, cunEtaque simul aequo habenda, ac si unum corpus varias in partes tributum componerent : Vel potius aeque ac unum opus, cujus diversi tractatus ad quatuot Capita reduci possitnt, nempe Interpretationem
Scripturarum, Dogmata Fidei, Christianam Μο-rum Doctrinam, ac Disciplinam Ecclesiae. Eo caeteris praestat ordo istiusmodi , quod
non in unius tantum Patris , verum etiam
in multorum lectione servari potest: quum nullus serme sibi saltem inter praestantiores , qui de omnibus sere numeratis Capitibus non disseruerit. Difficillimum fortasse quispiam crediderit
res, quae apud I Patres tantopere confusae videntur, ex ordine collocare. Verum non illud
proponimus, ut singula scrupulosissime examinentur, minimaque etiam Patrum de quaquere testimonia expendantur; sed solum, ut ad insigniores de rebus majoris momenti tracta. tus ex ordine recurratur , ita ut lectori incumbat cura notandi ea, quae animadversone
digna deprehendit, dum praecipuos studiorum suorum Auctores pervolvit. Sic enim quotidie usu venit, ut, qui libros Physiologiae. Μorum,& Historiae legit, aliarum saepe disciplinarum quaestiones ex industria non quaesitas ostendat, quibus obiter uti potest ; qua sere ratione studiosus viator in perficiendo itinere, quae ι ' hinc,
248쪽
a 24 De optima legendorum hinc inde in campis notatu digna sunt, obser
vat, quin a recto unquam tramite deflectat. Parum accommoda fortasse videbitur ha emethodus, quod certo non figat unum ex quatuor hisce Capitibus, unde Patrum lactio ininchoari debeat. Uerum hac in re videat quiseque quanta si ingenii sui vis , & cujus rei
opus habeat; ac demum inutile non erit , eundem, quem hic tenemus, ordinem sequi , quin tamen illo, tanquam communi lege quispiam adstrictus censeatur. Rectae rationi consentaneum est ab interpretatione Scripturae ordiri ; in ea quippe vertanatur studia Ecclesiastica: inde ad Dogmata pro gredi, quae Scripturae , ac Traditionibus Patrum auctoritate frmatis nituntur. Ad doctrisnam Μorum quod attinet, certo collocari odidine nequit, nullo enim non tempore ad eam incumbendum. Non abs re tamen fuerit , si Dogmatum studia consequatur , quorum pars
quaedam merito, & iure diei potest. Disciplinae autem Ecclesiasticae studium caeteris omni bus postponendum est ; quum nempe eam in telligentiam jam sibi Leetor paraverit, qua se solo innumeras dissicultates , quibus istud eruditionis genus plusquam satis abundat, s
249쪽
CAPUT IV. De lectione Patrum Ecclesiae in Saeram
Scripturam. UNanimis Patrum sententia est , errorem ab eo vitari non posse , qui propriam rationem ducem sequitur, in Sacrae prae/ertim Scripturae interpretatione. - Μemini inquitis Abbas Iolepnus apud Cassianum quum me se adhuc adhaerere consortio fratrum aetas ju- nior hortaretur , huiusmodi nobis intelli- gentiam vel in moralibus disciplinis , velis in Scripturis Sacris frequenter interiam, ut si nihil ea verius, nihilque rationabilius creis is deremus. Sed quum in unum convenientes se sententias nostras promere ccepissemus , qua ,, dam communi examinatione diicussa , pri- ,, rnum ab altero falla, ac noxia notabantur,
se mox deinde ut perniciosa communi pronum ,, ciata judicio damnabantur. Quamobrem nefas est ita sibi fidere , ut aliorum deseratur , vel negligatur consilium. Ecquis enimvero hanc .sibi licentiam impune usurpare queaz, quum Divus Paulus, qui &vas electionis , A magnus ille Apostolus, in quo Servator iplemet loquebatur , Ierusalem se venisse fateatur hac sollim mente, ut cum aliis seorsim Apostolis conferret Evangelium,
quod praedicabat in gentibus, quodque a Deo
250쪽
ipso per revelationem Iesu Christi acceperat 'Divus Clemens Romanus Pontifex in exisponendis Scripturis , Patrum mentem sequenciam esse docet . Divus Irenaeus inquit, Sacras Literas ab Episcopis, atque Presbyteris, quos erudierunt Apostoli, perdiscendas . Tertullianus in Scorpiaco aperte pronuntiat,in Ecclesia solum Christi , atque ab illius Discipulis genuinum Scripturae Sacrae senium hauriri
. posse . Denique Augustinus eadem ratione ν , R qua. ab Ecclesiae Patribus, explanandas a nobis Scripturas Sanctas assirmav. Basilius , & Gregorius NazianZenus , teste Rufino , Sanctarum Scripturarum intelligentiam non ex propriae mentis penu, sed ex Veterum Traditione promebant . Damaius Papa, quum nodis quibusdam in explanandis Scripturis detineretur , Divum Hieronymum consulere non erubescebat ; Divus autem Hieronymus , quum nec ipse sibi fideret, eum saepe mittebat ad veterum Doctorum Commentaria . Neminem latet, Divum PauIinum ad S. Augustinum confugere solitum , ac Diu uir Bernardum Scripturae textui addictum, Patres tamen Ecclesiae consulere nunquam destitisse. Μanifestum hac in re turpissimae hallucinationis exemplum dederunt Haeretici, se i pios praedicantes Verbi Dei Interpretes contra probatum ,& constantem totius Ecclesiae sensum:'uum Patribus omni aetate spectatissimis mulierculas lassiciant , infantes , ac homines detrivio , & compitis , quorum facultas , S in