Expositio in Exodum a principio ad primogenitorum Aegipti necem vsque, aliquot homilijs partita, ac concionibus tempore Aduentus Saluatoris accommoda. In calce libri, habetur de immaculata Conceptione Sacratissimae Virginis breuis concio, iuxta vicis

121쪽

nostrum ingenue fatetur. Nos quidem fideliter omnia loquimul verba Christi simpliciter cum eorum virtutem manifestamus, & sine fuco talia verba suscipientes: dicimus Chi istum tunc corpus suum dedi sse, illi vero similia verba suscipientes perinde atque nos , sed non virtutem , panem dumtaxat si substantiam spectes ) dedisse autumantes. Nos ergo omnia : illi vero tantum verborum partem populo pronunciant. Nec dicitur Aaron dixi L. se quecunque dixerat illi Moyses, sed que-cunque dixerat dominus ad Moysem : quoniam non in gratiam fratris rantum, sed Dei, retulisse credendum est. Non enim quia Esa-ya aut Hieremias aut quiuis Apostolorum Iocuti sunt. Ideo eorum verba credimus depopulo proponimus , sed quia per eos spiritussantius et tanquam per organa locutus cst. Cur igitur non ita saltem credemus Ecclesiae uniuersae , quae pluribus suppostis constat . maximE quae errare nescit, ut pote veritatis columna . & firmamentum , quam

paulo qui unica persona est Cum paulo si inibi dς non acti beatur nec ei sit nilibus , quod homines sint. Alioquin esset credendum L .Pet. 1 Omnibus. sed ob id Prophetis. & Apostolis creditur: quia spiritu sancto afflati locuti senti Psal. is. Et fecit g coram populo. Quoniam omnis homo mendax id est instabilitati obnoxius est: decipere utique & decipi potest. Ne igitur nouo dogmatis genere populus a vero abduceretur, diuinis praeconibus edendi signa

122쪽

HOM ILI A XI. s potestas data est, ut ex supra naturam factis per homines . hominibus crederetur rem futuram praedicentibus supra cursum naturae fiendam .

Vbi autem adoleuit doctrina & ex signis r tro actis multisque seculis fides cursum coepit, iam non sunt requirenda signa , nec prodigia. Alioquin magnum fieret & ipse prodigium :qui mundo credente non crederet. Merito ergo ab hijs signa requirenda, qui de corde suo di non ex Deo excogitatam doctrinam pro se runt, etiam si nullae sacrae scripturae passus in- ' culcarem, ad quam non est prouocandum . aduersus haereticos. Sic tamen ab hijs requi- '. renda sunt signa , non credendi gratia . sed exprobrandi quod suam doctrinam signis con- et firmare non possint. Siquidem falsorum signorum Deus non est approbator. Quod si contingat, ut haeretici signa edant, quemadmodum in Antichristo futurum credimus, nec sciamen censendi veniunt fide digni, qui si fecerint: non tamen in nomine domini. At dices. Mat i

Quid est facere signa in nomine dominiἰ Disce a Christo, & Apostolis. Nam Christus sanans paraliticum in signum potestatis remittendi peccata dicit. Ut autem sciatis quia filius hominis habet potestate in terra, dimittendi peccatartibi dico surge. Quandoquide, si quispiam haereticorum talibus uteretur verbis. ut ostendam corpus Christi no verE & corporaliter cotineri, tibi defuncto preteipio ut surgas & ambules,ei laris's Antichristus esset opera luderet: quia impossibile est Deum mentiri. Et eriaidit ροhu . Non

123쪽

solum quia locutus est omnia verba quae locutus fuerat dominus ad Moysem . sed quia si-mb. s. gua fecit. Satis iam ostendimus non esse opus signis, & miraculis si temporalia spectes . AtDoctori cuius , est verba legis diuinae populo proponere , opus est quidem signis , & non solum loquatur ut populus credat , signis in- quam quibus vita sancta demonstretur, vitali

exemplo , tanquam miraculo confirmetur.

Grande si quidem est signum continentia libidinem propulsare , ebrietatem sobrietate, eleemosna auariciam, patientia iracundiam. Nam recte miraculum dici potest, quod vires admiarantis exuperat. Onis ergo non dixerit miraculum inter mulierum consortia castὸ vivere, inter honores humiliter, inter exquisitos cibos sobriet & ut tandem finiam, inter conuicia patienter Nam qui diuinum ministrat magist rium, talia consortia omnino vitare non potesta cuius vita lucerna exemplaris est. Sic lucebat corpus suum castigando Apostolus,& in seruitutem redigendo , ne fortἡ caeteris praedicando reprobus efficeretur. Quis tunc dubitat illum magnum fecisse signum 3 ille igitur populo omnia domini verba refert, si sincere& verὶ nunt Or. ciet nichil operado: quod auditores a sua re u cet doctrina. Et signum ingens facit. si in moribus reprehensione careat . udieruntque quad

simanem, istorum in proni adorauerunt. Nondum viderant qnod visitasset, sed audierunt, quia fides ex auditu,auditus autem per verbum Chri-

124쪽

sti. Qua igitur venia digni sumus, qui quotidie

experimur dominum visitantem& facientem plebis suae redemptionem , & nos tamdiu ad poenitentiam expectantem , chi tamen nullam gratitudinem rependimus Illi quorum pleri-Rem que prostrandi erant in deserto ob incredulitatem: proni adorauerunt. Nunquid non conde-nabunt nos in iudicio Caueamus igitur ne illi, qui fuerunt nobis exemplo virtutis , sint aliquando condemnationis. Sequamur eos bene incipientes, separemur abhijs qui insceliciter finierunt,quorum exordia fuerunt fides audite

doctrinae, honor Dei, & feruor spiritus, fides

namque quia crediderunt, honor quia ador uerunt , & feruor , quia proni adorauerunt quod minime fecisset: nis fides praecessisset,quae in se occulta est, adoratione tamen & pronitates quae humilitatis indicia sunt i prodire cognoscitur. Nam signa fidei quae sunt. nisi signa e

terna 'utpote genuflexio,extensio brachiorum, pectoris tunsio, eleuatio oculorum, depressio capitis,ae exemplo Christi totius corporis prostratio. Ubi vero nichil huiusmodi apparet in homine, non potest solidat fidei testimonium colligi:quod suspicione careat, multo minus in quo sacramentorum Ecclesiae deprehenditur contemptus. Nouerimus proculdubio Ecclesiam pro defunctis dumtaxat exorare qui nos prςcesserunt: non solum cum fide, versim & cutigno fidei. Nec videmus verecundiores ad feruoris signa demonstranda: quam iiij qui vanam iactant nobilitatem . Cum tamen Abr

125쪽

ham ex quo Reges & Prophetae orti sunt,& qui pater fidei nuncupatur, per externa humilitatis opera fidem suam demonstrarit. Imo quod dia

inius est J ipsemet Christus filius Dei non eru

uit talibus , & pluribus signis religionem iquam nobis reliquit adornare. Et nunc prota pudor, plerique pro indecoro ducunt si quid viderint fieri in gratiam Christi quod literis non fuerit demandatum. quasi quod impendtitur: aduersatur verbo Dei. Dicant ego. Quae mi, C scriptura docuit Abraham, ut pronus adoraretivel populus iste ' quonam interueniente praecepto Nullo certE. Nichil enim potest perperam excogitari quod Deum non auersatur, ta- e. a. metsi non fuerit ex literis depromptum, cum fides& probi mores ἐν longὶ praecesserint scri- . pturam. Non simus ergo minores imo nec pe- Mox iores Iudetis,quia nisi abundauerit, iusticia nostra plusquam scribarum , & Phariseorum non intrabimus in regnum coelorum. Sed benedicamus nos domino lsrael quia visitauit plebem suam per humanitatem assumptam & sscit redemptionem nostram ut nos eriperet de seculo nequam, ut in terram si uentem lacte& melle , transferret, id est in regnum dilecti filij sui. ut cum eo tandem et inaeternum regnemus : Amen.

126쪽

H o M IL I A XII.

Homilia duodecima.

ost hae ingressi sunt Moyses, cr . caron. σ

dixerunt Pharaoni. Haec dicit dominus Deus.

Dimitte populum meum ut sacrificet michi in

deserto. Rogale inquit Christus J dominum

messis ut mittat operarios in messem suam . - ψ'

Messis quidem populus, operarii ver b doctores sunt qui falce diuini verbi separant animos populi a terra id est a desiderijs terrenis , ut inhorreis coelestibus collocentur . Quia non ob aliud Doctores instituti noscuntur, nisi ut fide praediti conuersationem habeant in copiis, ta- uri cmetsi versentur ad huc in terris. Quia quandiu sumus in hoc seculo, vix locum quietum habemus ad seruiendum Deo. In cuius rei typum. Nolebat Moyses ut in AEgi pro populus seruiret domino, sed ut exiret in desertum Deo sacrificaturus. Siquidem donec in secularibus manemus negoti js quae signantur AEgipto)se uire Deo libere non possumus. Ncmo enim potest duobus dominis seruite. Exenndum igi- νtus nobis est de AEgipto , relinquendus est 'πι ρ δ' mundus si voluerimus Deo seruire, relinquendus, inquam, non loco sed animo, non itinere proficiscendo : sed fide proficiendo. Audi haec eadem Ioannem dicentem. Filioli n'lite diligere nundum : neque ea quae in mondo sunt . Quia omne quod est in mundo, aut est concupiscentia carnis, aut concupiscentia oculorum, aut superbia vitae si spectes reprobos, no ipsam machina qua recreauit Deus.

127쪽

Et quemadmodum AEgiptus non potuit relinqui, nisi Pharaone victo & multis plagis afflicto, nec pariter mundus deseritur,nisi contempto Satana & deuicto,non telo externo et quin-

potius verbo Dei quod Moysem erga Pharaonem: in typo fecisse legimus. Poterat quidem populu ad pretium animare, & classicum can re : si voluntas accessisset diuina. Quia autem figura erat quod fiebat, magis mi sterio congruit ut veritas manifestatione compleretur victoriar quam armorum prςsidio. Nam plerumque contingit ut armis stipati in bello succumbant, D o qui autem decertarunt veritate , nunquam vi Aoria caruerunt. Existimabat Petrus Christum gladio defendendum: quem tamen ab eodem in vaginam iussus est recondere. Nec erat congruum ut AEgiptus quae patres populi hospicio receperat, bellico tumultu premeretur. Nec iustum erat populo Dei AEgiptios armis impe rere , a quibus olim panem tempore famis susceperat. Et tamen in peius mutata, mutandum - veniebat solum: non desolenda patria. Et ne liceatsubdi is maxime extraneis in Reges , de magistratum sevire: etiam si mali sint,qui summam rei tenent, licuit tamen armis aggredi R ges qui terram promissionis occupabant, imo necessarium. Siquidem ita praeceperat dominus , diuersaque erat occasio. Nam hij Reges nichil iuris & potestatis habebant super populuqui Regi Pharaoni paruerat, id sub cuius nutavix erat.Dimittepvulis meum me. Non equidem

nomine suo sed nomine domini praecipiebat de

128쪽

tanquam legatus Dei loquebatur, perinde ac si dixtiset. Rex quide es, sed dy scolus. Interim t men tibi parendum est, obediendum a populo non propter te sed propter Deum, qui inter-, dum permittit hypocritam regnare e propter peccata populi. Sed dominus absoluit populusuum s qui non est amplius tuus J a iugo tuo. Cum igitur decreuerit ita. Dimitte inquit) p. 1 miam meum. Considera rem non segniter, labe te cursu temporis populus epulabatur, & gaudebat, & tunc populus Moysi dicebatur non DL Dei. Descende linquiebat dominus ) peccauit populus tuus. Nunc vero oppressus oneribus, assuetus flagellis, & macie confectus dicitur populus Dei. Dimitte, inquit, populum meum. Quasi dicat. Hactenus afflixisti populum meum ut tuus fiat, & nunquam a tua senareturditione, huc usque tamen remansit populus meus. Nec praecipio ut dimittas populum meum

ob id quod affigitur, sed ut sacrificet michi in

deserto. Vnde quaeso in monachathi tantus abusus 3 Ex effectibus perspici potest. Plerique enim relinquunt parentes pauperes, cum quibus vix pane cibario satiari poterant, tametsi laboribus grauati, monasterium ingrediuntur, non quidevi sacrificent Deo in deserto. i. non utae exhibeant seipsos holocaustum domino, sed ut pane otioso vescantur,& antiquoru sancita & decreta non solum infringant verum, irrideant. Quo fit ut plerumque labantur in libidine quod non intrauerunt per ostiu, neque monastica vestem acceperunt, ut sacrificarent se Deo. Non potest

129쪽

ergo fieri ut quod male coeptum est : bono fine claudatur. Parum fuisset Apostolis omnia reliquisse: nisi Christum sequuti fui sient. Nec idcirco populus Israel iubetur dimitti ob id simpliciter quod assiigeretur, ted iubetur desertum

petere non ut lautius vivat: verum ut i molet

Deo, ne putetur ille populus beatus qui pec nijs aut rebus siecundis abundat sed qui pietate& vera religione pollet. Et iam si innumera patiatur mala. Nam qui tribulationem patiuntur. ex illa fiunt spectabiliores, ex qua oriens pro- . batio affert futurorum bonorum spem et quae sperantem non confundit, & qui in tentationibus manet, habet unde speret de diuino auxilio. Nec tamen ob id tantum populus Dei erat

quod assi igeretur. Si quidem impij interdum in

hac vita aeterni suplici j pignus in amictionibus suscipiunt. Nam Herodes insigne specimen impietatis tot infirmitates patiebatur: quot mebra habebat in corpore, Antiochus huic non absimilis, diuina indignus misericordia , foetore vulnerum suorum , Dei vhionem coepit in hoc mundo sentire. Ob id igitur Israel , populus domini censebatur , quod in amictionibus positus non desponderat animum , sed crediderat Moys & Aaron, & pronus adorauerat. Iob laude indignus veniret, si in corpore reque familiari sentiens iacturam , nomen domini non laudasser. Nouerint ea de re nostri temporis haeretici gratis loqui , aruflictionem obtendentes. Tessera inquiunt .

est veritatis nostrae Ecclesiae: amictio quam

130쪽

patimur. Sed non potest foelix dici amictior 'quae fidei ieiuna est , & hypocrisis fuco lita.

Igne quidem resolui auro& plumbo commune est, peculiare vero auro, quod purias per m neat, plumbo vero quod in fumum evanescat. Et ut tandem dicam. Populas beatus est siue patiatur , siue cxultet: quando Deus domi dat tignus eius est. Dominus quidem populi Deus est , si abscondat eloquia Dei in corde suo: ut illi non peccet. Dimitte pepulum ut sacrificet milhi in deserti. Et si inuicem praeuenire honore possimus , soli tamen Deo sacrificare tenemur, cuius filius solum & unicum est sacrificium, quod expiationis vocanr. Non e- nim martyribus sanctis templa sicut dijs sed Chri memoria sicut hominibus mortuis . quorumscrbie apud Deum vivunt spiritus fabricamus. Necum sta ibi erigimus altaria in quibus sacrificemus il- expiatistis, sed uni Deo nostro & Martyrum e sacri-nu. ficium immolamus ad quod sacrificium sicut homines Dei, qui mundum in Christi confessione vicerunt suo loco & ordine nominan-rur. Non tamen a lacerdote qui sacrificat in

nocaturi Deo quippei non ipus sacrincat, qua- - - -

uirin illorum memoriam ministret quia Dei sacerdos est non illorum. Ipsum vero sacrificium non offertur ipsis, quia hoc sacrificium

sunt & ipsi. Illi ergo immortales & beati qui

creatoris sui participatione congaudent, cuius aeternitate firmi , cuius veritate certi, cuius munere sancti sunt, quoniam nos mortales & miseros nouerunt , ut immortales