장음표시 사용
181쪽
qui putabatur fortis, Moy sem solo baculo niaxum s si externa spectes J sed Deo suffultum.
Quia qui Deum comitem habet . toto mundo fortior est , & nichilominus in tanta fortitudine non spernit Pharaonem , in cuius salutis gratiam haec signa faciebat: magis quam amictionis. Et qui mitissimus erat, sine fraude& dolo in posterum nichil doli in Rege suspicatur, sed expectat respiscentiam , ut doceamur facile amplexari eos, quos externis indicijs ad resipiscentiam speramus, eos maximε quos regale fastigium, aut magistratus, & principatus contingit sublimitas , cum talium conuersio sine multorum salute fieri non possit. Ob id Moyses annuit. OnLlitue michi quando de
precer pro te. In Regis potestate diem consitutum posuit, quo commonstret nullum tempus praefixum diuinae potestati, siquidem omni tempore: omnia voluntati Dei parent. Interim constitutus dies petitur, quia orationem deber praecedere mentis praeparatio. Quoniam & si Deus seniper sit parat' exaudire. Non est tamen a Deo sanctus,qui tamen semper paratus sit orare.Mose tuaesiunt ranae. Scilicet quae ad flumen non redierunt,quia haeretici qui ad gremium ecclesiae non redierint: pereat necessum est, ut queadmodum extra archam Noe , saluari a diluuio nemo potuit. Neq; extra ecesesia cum dias ad iudicandum
Venerit, qui palmite in Christo per ecclesastica ' 'unitate non manente: in igne ςternu conij ciet. Discamus Deu obseruare non a Pharaone costitutos dies sed ab ecclesia ut Bhs diuina semetia
182쪽
Ex Pos ITIO IN EXODv Mdeprecemur, quatenus auferat a nobis ranas ,
id est, loquacitatem haereticam, detque nobis sermone in bene sonantem in auribus nostris , ut audientes , & credentes, tandem cum be tis salvemur. Amen. t
Idens autem Pharao, quεέ data esset reruies , ingrauauit rar suum Exigua est orationis virius ad qua maxime sola impellit nocesIitas no charitas. Qui enim sola necessitate adorandum impellitur, subtracta necessitate orare Iuci 8- dedignatur, cui uxta euangelicuoraculu : Oporteat semper orat e,& nunqua deficere. Siquidem semper egemus'. aut a malis liberari aut ne in malum incidamus, faciem domini orationibus praeuenire , quae fundi non debent, sine obediendi affectu. Nam in oratione dominica docemur petere ut voluntas domini fiat in terra si- ' cui in coelo. Sive igitur quiescamus, siue laboremus, semper est orandum. Ouia non solum in agonia passionis legitur Christus orasse,verum- Luc. az. etiam & in gloria transfigurationis demisia stratus. Imitemur ergo Christum. non Pharaonem,
qui non nisi necessitate compulsus, pio se orari Moysem 6c Aaron est deprecatus . videbatur quidem charitate motus, quod non solum pro I. t. II. se orari postulauit, verum & pro populo suo. Sed non populi gratia, s ne quo Rex esse non poterat. In quo nescio quid potissimum admirari debeam , aut Dei clementiam qui in Mo-
183쪽
y si & Aaronis gratiam, eum a ranarum ignominia liberauit tametsi pretuideret Pharaone obstinatum iri. Sed apud Deu plus valuit seruorum
probitas e quam Regis perfidia , qui pro se
supplicantes auersatus est, per quos requiem apud Deum impetrauit, nec audiuit eos: sicut praeceperat dominus. Aut eiusdem Pharaonis instabilitas quae Regibus non congruit , qui non nisi solida & fixa debent proferto verba. Sed fix' in verbis esse non poterat, cuius cor infidelitas occuparat. Nec ille fidelis csse potest: qui Deum omnipotentem ignorat. N cc omnipotentem credere potest, cuius potestatem temporis limitibus cocludit, quemadmodum Pharao qui promissis reclamauit videns datam requiem. Si enim semper Deum posse ultionem extendere, & ranis vitam dare credidisset, nacta pace & requie a morte ranarum , timuisset iterum similem penam subire, & in tot vel plures incidere ranas . Sed ingrauauit cor suum v non solum cordis duriciam retineret veru quiadem & illam auxili dignam maioris indignationis facies. Vide quantu noceat suscepta Dei beneficia si ingratitudo accesserit, quamobxem ' cis cnemur ab Apostolo ne in vacuum gratiam Dei ' recipiamus, alioquine grauius nobis continget. Nam Achab ob idolatriam morte dignus, cotra . s. 2o Benadab apud Deum victoriam obtinuit, qui in Dei contumelia abutens. dignus interitu a Propheta nunciatur . Seruus euangelicus traditur hi t id tortoribus,quod dece milium taletorum debito solutus , similem gratitudinem conseruo pro
184쪽
minore debito non fecerit. Nunc simile videbis in Pharaone, quj ob id quod rogasset liberatus aranis suffocabat conseruum. i. populu Dei,quem in angustijs clamantem audire noluit, ob id traditur tortoribus no hominib', non angelis, non demonibus nec ursis, sed pediculis, veluti si Rex quispiam perduellionem de rebellem puniri iuberet famulatu hominis omnium vilissimi. E tende virgam tuam, percutepuluere terrae, in tyniphes in uniuersa terra Gogst, perinde acsi iscat. Discat impudens & perfidus Pharao eos quos Deus miserit reuerti, & eorum timere potestatem quoru despexit clemetia: qua indignus est. Ex te di virga non potest: sine manu,cui iungitur. O uid est ergo quod iubetur Aaron virga extendere, nisi quia sacerdotes,& Doctores, quorum munus est docere, debent docere maiestate Dei quae virga censetur J & diuinitate, ad nos usque Extendi. no tame sine manu. i sine incarnationet Quia ob id filius Dei incarnat' est, ut nomen Dei an nunciaret, videlicet mysteri u fidei, misericordiam, veritate, fuisse extensam .i. inclinante, qua terra percussa est, & puluis. Quid enim faciebat Christus, cum in tanta paupertate nasceretur,ieiunaret, & paupertatem eligeret, lauaretque discipulorum pedes, nisi extendere virgam, id est,
docere equitate, de percutere terra.i. confundere
superbia hominu qui no temerὰ terret & pulueria stimilantur quoru cuilibet dicitur. Quid superbis terra & cinis 2 Paulus namque extendebat virgam re percutiebat puluerem terrae quando confundebat Iudaeos &iaffirmabat quoniam
185쪽
hie est Christus, & quidem hoc tantarum miseriarum tempore, quo videmus homines non infime sortis ad verbum domini obsurdescere,& iudicia tremenda non reformidare. Christincrificium negligi, tunc potissimum Ecclesia stum munus est virgam extendere percutereque puluerem terrae id est annunciare diuinam
aequitatem, inflexibilem iusticiam Dei, & eius maiestatem. E regione,hominum qui plus ςquo
eriguntur,pro palare vilitatem, inutilitatem, vanitatem,& eorum instabilitatem. Quandoquidem impij tanquam puluis sunt instabiles que
proijest ventus a facie terrae. Nomine venti velim intelligas mendacium,quia qui nititur mendacijs hic pascit ventos. Ventus ergo prohcit 62I. r. impium a facie terrae, quando mendacium, hae-Prin. io resis fomentu, separat ab Ecclesia eum qui Deuauersatur. Vis videre puluerem proiectum a facie terrae. Vide Pharaonem promittentem se liberaturum populum Dei modo auferantui r nae,sed habita requie,promissa non impleuit, &mentitus est domino tanquam implus, ob id ta- qua puluis proiectus est a facie terrae. Et in typusuae humiliationis percussus est puluis terrae, ex quo cyniphes prodierunt, quo sua contunderetur arrogantia,& eius cordis duricies manifestaretur. Quod magis molestum erat populo Dei. Sicut puluis tunc virga percussus nil aliud quam pediculos produxit . qui molestarent homines , & bestias. Nec aliud egit Phara0 exiguus puluis , quando sensit virgam Dei quam magis ac magis populum Dei infestare.
186쪽
Sicut feta cum laesam se senserit, quemcunque obuium sine delectu invadere nititur. Nec te- e. t. mere pediculis Pharaonis feritas censetur. quia facilius animaduersio diuina molimina Regia superabit, quam homo pediculu occidere pote- rit. Etsem siunt oniphes in hominibin in iumentis. ut populus Israel disceret, in posterum non solii non gloriari in hominibus veru nec in equis eorum & quadragis quae hiis vehuntur, videns eos tam exiguis animalibus amigi, quemadmodum exprobratum est hijs qui eis successeruntve, inquit Propheta , qui descendunt in AEgiptum, ad auxiliu in equis sperantes,& habentes fiducia super quadrigis quia multE sunt,& super ' equitib' quia praeualidi nimis ,& non sunt com l fili super sanctum Israel & dominu non requirusi erunt, cum tamen validior hi js omnibus sit, qui ad nutum superbos, & potentes humiliat. Considera namqon hominibus sapientiam , de in equis potestatem quantum libuerit, interim vide cyniphes de puluere excitari. i. si mysteriurequiras, pauperes & humiles qui etiam quandoque nomine vermium censentur. Imo neque Christus nomen vermis erubuit . d. Ego sum
vermis & non homo, si humilitatem spectes ,& iudicium hominum qui eum humano sed psel. 1i. licio indignum rebantur. Humiles ergo de puluirere per virgam domini suscitanturi, quando eligit Deus infirma vi confundat sortia. i. ho-
. - . minum sapientiam &potestatem iumentorum. . eorum qui ob feritatem nomine iumentorucensentur. Vis videre cyniphes de pulnera fa-
187쪽
ctos in iumentis,& hominibus 3 Considera Apostolos quos de puluere terrae elegerat donati vis, quorum ori & sapientiae non poterant resistere aduersarij eorum. Tunc sane fiebat cuniphes in
hominibus. Cum aute minas principii contem neret,iunc fiebant cyniphes eoru in iumentis. i. cu eoru potestate contenerent, ut non gloriaretur Ois caro.Non ergo glorietiar sapiens in sapientia sua, nec fortis in fortitudine sua, sed glorietur qui gloriatur nosse Deum. Non enim rarum est: vi potentes exigua manu superentur. Feceruntque simili er malefici is educerent oniphes rQ non potiserant. Tentantur interdum pii malorum praestigijs,sed n5 effusa mensura. Alioquin non fieret salua omnis caro. Ob id breviabuntur Antichristi dies in electorum solatium. Nec fuit aliquando tam astuta haeresis , quae tandem decipiendi finem non acceperiti, ne quis animudespondeat. Atque haec est vere dementia nocogitare, nec scire quod mendacia non diu fallunt. Symon magus in Samaria populum decipiens post Philippi aduentum, vim suarum p stigiarum perdidit. Bis atque iterum malefici Egiptiorum: signa edere a domino permittuntur, sed terrae puluerem pediculis commutare non potuerunt, ne trine incantationes solidum haberent testimoniu veritatis, sed quaterna esse'ctum habere non potuit, ut priores incantationes proderet lusorias. Arbitror etiam maleficos hac vice operam lusisse in gratiam Regis , Deo ita cohibente, ne eontinua maleficorum incantatione illectus, maiorem suae rebellionis excu-
188쪽
sationem obtenderet. Tanta est enim Dei miserieordia,ut etiam improbis non nisi sero a meis dia salutis adimat. Nam hoc signo territi mal fici, non temetὸ dixerim eos postea temperasse incantationibus: qui prius vocante Rege, pari tate signorum Moysi contradicere nitebantur. Siquidem non leguntur plagis extremis noua confinxisse signa, ut iiijs deterior credatur haereticus qui confundi non autem vinci potest . Non enim hij tunc impugnarunt, sed dixerunt.
i.I hi.i. Digitus Dei his est. Hoc solatio erigatur fides no- stra, ut habeat aliquando defensores: quos habuit impugnatores. Inter Iudaeos non habuit Ecclesia acerbiorem hostem quam Paulum. Fui inquirin persecutor, blasphemus, & contumeliosus . Nam eius consensu Diuus Stephanus, lapidibus obrutus, occubuit: iniecit etiam violentas manus in D. Iacobum minorem, narrante Sancto Clemente , & praecipitem &claudum simul effecit. Veruntamen ad fidem conuersus pro fidei sinceritate: plus omnibus Apostolis laborauit. In nostrae fidei mysterijs, non est inter Doctores latinos profundior
Augustino quem tamen constat annos suos priores haeresi conspurcasse, Cyprianus sua exo . dia maculauit magia , quo tamen vehementio
rem Ecclesia illius aetate non habuit: pro qua& sanguinem fudit. Transeo ad eos qui in sua
permanserunt perfidia ut ostendam tantum es.se virtutis robur in fide ut etiam eius aduers
rij r eidem suffragantur. Qui Iosephi hystorias Iegerunt, sciunt illum de christo verum
189쪽
de incolume dedisse testimonium,&de eius resurrectione. Et ipse tamen inquit Egesippus
non credidit propter duri clam cordis & perfidiae intentionem. Non tamen veritati praeiudicabat quod non credidit sed plus addidit
testimonio, quod nec incredulus nec inuitus negauit. In quo Christi Iesu claruit potentia aeterna, quod etiam Principes sinagogae quem Luc. ad mortem comprehenderunt Deum fatebantur. Quinimo Christus non distulit ad emulos prouocare pro suae doctrinae testimonio. Ecquis magis auersatus est Ecclesiam Catholicam & Romanam quam Luterus & Caluinus e Multa tamen in suis scriptis reliquerunt, quae clarissime ad eius conferunt defensionem, tametsi id non consulto fecerint nec animo recto . Sicut nec eorum didascalus Satanas qui non minus Christi diuinitatem quam Petrus declamauit quem ne loqueretur cohibuit Christus , cuius testimonio sicuti nec haereticorum arget Ecclesia. Sic tamen aliquando
permissi sunt quaedam vera depromere,Vt m Onstretur veritas omnia superuincere. O, utinam
nostri temporis haeretici digitum Dei cogno. scerent quatenus credant potestatem sine sapientia nec sine bonitate non esse. Nam in digito potestas, in articulis id est in flectione bonitas notantur, quod agit Deus sine resistentiar potestatis est , nichil sine discretione sapientiae. Quod vero flectatur nostrae condescendens fragilitati:non nisi bonitati imputandum venit,
190쪽
interim vide quomodo signum istud, digitus
Dei erat. Quandoquidem virgae extenso potestas est, percussio pulueris,quae sapientiae humanae euacuatio est: vera sapientia censetur. Quod autem malefici simile facere non potuerint ne diutius Rex deciperetur,ex diuina prodijt bonitate, itaque ad exiguum signum malefici confessi sunt veritatem. Nec video medium quo facilius hςtetici conuertantur quam per signum humile, ut extendatur virga super puluere te
rae, id est ut pastores relicto fastu, Christi humilitatem sequantur. Et sic vivant, non ut domia nates in clero sed fiant forma gregis, ut cu mansueti fuerint ad omnes, docibiles. patientes, cum odestia corripiant eos qui resistunt verit ii, ut det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, & resipiscant a diaboli laqueis
a quo captiui tenentur ad ipsius voluntatem.-- duratumq- est cor Pharaonu. ut non solum Moy-s, & Aaron non crederet, verum nec maleficis quoru arti,& fuco magis qua Deo credere occasione sumeret. Nec alio gerito sibi haeretici maxime qui dominatione tumentὶ magistros coacervarunt prurientes auribus , nisi ad sua de- . sideria auditum auertant a veritate, & ad fabulas conuertantur. Siquidem non religionis
causa sed populationis, ut miseru popellum deglutiant, & bona Ecclesiae diripiant, mactent,&occidant ut postquam vale fecerint Christianismo. valefaciant & Caluinii mo. Et tandem apud eos nec de vera, nec de falsa religione fiat comemoratio,ut sine Deo,sine lege, sine religione,