Expositio in Exodum a principio ad primogenitorum Aegipti necem vsque, aliquot homilijs partita, ac concionibus tempore Aduentus Saluatoris accommoda. In calce libri, habetur de immaculata Conceptione Sacratissimae Virginis breuis concio, iuxta vicis

211쪽

tur : ut in ceteris non ent inualidus. Nam Deacunina cuius praefectura paruulorum, non per-

mittebatur excedere e utiq; armoru expers erat.

Ita Deus forculus fores curabat, ut limen cardi- p nemque seruandi: nullam haberet potestatem. Quandoquidem. Cardini Dea cardea& limini Deus limentinus praeficiebantur. Sed audi quid Deo dicat Propheta. Non est similis tui in Dijs Psal. 7 i. Domine, & non est secundum opera tua. Non est similis tui in quam , qui vitae, & mortis clauem habeat, qui percutiat', & medelam adhibeat qui vulneret, & non sit qui eripiat. Nunc

enim extendens manum percutiam te , CV populum

tuum pes L. Manus extensione intelligito liberam percutiendi potestatem cui nemo resistere potest. Et percutiam te pestae, ut quem Deum misericordiae mea longanimitate, connivantia, patientia, noluisti cognouisse, Deum ultionis r& seueritatis cognoscas. Et qui eloquia mea se . serit. per mel dulcia. frequenter faucibus tuis oblata: gustasse renuisti, irae meae sentiens aculeos gra di probro tuo , me agnoscas saltem inuinas &sero , ut cuius oculi prosperitate ex cecati sunt seueritate clarescant. Epulo diues inter delicias Lazarum egentem ignorauit ad Ianuam iacentem: quem cum esset in tormentis a longe prospexit. Ouia sepae per poenam aperitur,quod per culpam clausum est. Et populum tuum. Cuius adulatione, & fauore tua in me impudentia hucusque perseuerat, vi eo tecum percusso no possit tibi in pestae auxiliari,qui in peccatis tuis tibi nouit adulari. Vide in diuina iusticia grad.' Da- , O

212쪽

uidis causa, plectitur populus peste sed ipsemet corpore incolumis reseruatur cuius precibus plaga cessaret, quam non minus in spiritu sustinuit: quam populus in corpore. Sed Pharaoni& eius populo integra fit cominatio, quod populus Regi suo in culpa consentiret, & quod Pharao non copateretur: si solus populus plaga

Dei sentiret. Sed nolim te lateat hanc cominationem habere misericordia comite. Non enim dicebat. Nuc extendo manu meam, & percutio peste, sed extendam manu & percutiam ut temporis dilatio: animum poenitendi praeberet. Nec ratione caret quod pestem comminatur, siqui- dein petierunt Moyses, & Aaron, ut confecto trium dierum itinere sacrificarent Deo ne fortEpestis aut gladius accideret eis. Quid ergo facis bat Pharao populum detinens ne Deo sacrificaret, nisi populum Dei periculo exponere, ut peste, aut gladio interiret aliquandoqIustum Num ergo erat ut hanc poenam lueret, per quem non stetit ut eandem subiret populus Dei: cui remedia praecludebat. Ob id Balaam interhi quod

eius consilio mulierum venustas populum Dei reuocauit a Deo,ut maledicto factus obnoxius: I Rege Moabitarum deleretur. Dic oro. Qua

flagi digni sunt nostri temporis haeretici, qui

aptismum . quem Christus instituit ne regno coelorum destituantur, quandoque impediunt rne ea paruuli tinguantur quod fui delirant i absoluta necessitate non venit suscipiendum i uis non dixerit eos paruulorum tortores, & Ph raone peiores qui corpora dumtaxat mortis p

213쪽

riculo exponebat. Isti vero animas salutis auxialio destituunt quibus non satis est in pueros se uire. Detrahunt enim Christi sacrincio quod iuge est & ad finem usque seculi durabit, erucis tormento finiti non minus impudenter, quam impiἡ autumant. Id in eis Satana fallaciter operante, ut eo suppresso i quod fieri non potest . christianismus pereat & Christus ecclesiae regno deturbetur & populus in AEgipto,id est, tenebris perfidiae detentus luto huius mundi haeis rens nunquam promissionis terram, id est,cete nam gloriamconsequi valeat. Itaque plaga,quae peste longe grauior est, plectendi sunt, qui humanae salutis remedia auersantur, baptismum maxime, & Eucharistiam, quae inter sacra me ta computantur praecipua. Peribi ue de terra. In qua non in me. vitae securioris fundamentum

collocasti populi mei damno quem ad lateres & lutum cogis r edificandi gratia thesaurorum ciuitates. Ea de re, unde speras tibi auxialium : suscipies ruinam. Et terra quam tibi fomentum gloriae putabas et erit & contumeliae. Sic contingit hijs qui non posuerunt Deum ad- - ώiutorem suum. Nam Cayn quem primam ciuitatem edificasse legim', ne,verbis Dei dissidens, in poster u occideretur, sic de terra perijt, ut sua posteritatis nec capillus qui de recuperari possit. Docemur hoc loco quod de terra merito perire digni habetur qui structuris edificadis diuini honoris probro,& aduersus proximu violeter intastunt, quibus per Propheta exprobratur. Ve qui

214쪽

Rebatur Phatao gravamine , & labore populi, regnum coseruaturum sed tandem ignominiolae moriens perdidit regnum & populum, qui ad regni fastigium: suo malo fuerat sublimatus. ut patet in sequetibus, idcirco autem posui te via ostendam in te fortitudinem meam. Qui artem militarem callent, & potestate donantur sublimi: dimicare ducunt in glorium aduersus eum qui viribus caret nec claret nomine. Apud He-I. e. II. ster. Aman secudus a Rege pro nichilo ducebat in solum Mardocharum manum mittere, Goliath a cunabulis armis addictus verebatur cum

Davide congredi , quod puer esset baculoque niteretur. Sic Dominus qui terribilis est, & cui nemo resistere potest. Iram habet ira leonis , multo nobiliorem ut pote qui nouit parcere prostratis sed debellare superbos . ct cos qui dixerunt in corde suo , non est Deus , exiguo Sapi. 6. quidem & hijs qui se cinerem & puluerem

non erubescunt: concedit misericordiam. Sed δ' potentes potenter affigit, potentes inquam, qui resistunt veritati, adhaerent autem iniquitati, ira indignatione inspergit. Audiant ergo potestate sublimes, & diademate clari, se in coelo Dominum habere apud quem est fortitudo . , qui adducit iudices in stuporem , & Regum Di Balteum dissoluit , & praecingie fune Rege ιη ' ' eorum & potentes de sede deponit , & exaltat humiles Non ergo Reges se Deos existiment quos interdum Dominus nouit in eorum ordinem redigere . qui virorum sunt

nouissimi i imo miserrimi . Quid miseri-

215쪽

iis quam obiectum furoris Dei fieri, quem admodum Pharao quem idcirco Deus posuit

seu ut ait Apostolus, excitauit, non tamen fecit ne culpa de creatore venisse putetur. i. permisit ad regale fastigium evehi, qui vas irae fuit,& ia- dudum aptus erat in interitum, ut ostendat in eo fortitudinem suam. i. vi vincendo eum qui sua potestate videbatur hominibus imperare, imo Deo rebellare, caeteros superare non existimetur dissicile, ut non glorietur omnis caro nec

expectandum est ut pauperi iniquo misereatur, qui vultum potentis peccatoris non erubescit. Si enim peccantibus angelis non pepercit, nec 2. Pet. a originali mundo,parcet nobis peccantibus, qui luteas inhabitamus domo Vt ostendam fortitudinem meam in te. Non tui gratia, te permisi Rogem fieri cum indignus ess es, sed populi mei

quem tua tyrannide in hoc mundo humiliare, punireque volui,te utens tanquam flagro sterili. 4- ut corripiendis misericordiae filiis: virga & b culus furoris esses in manu mea super illos,quos per tribulationem in gloriam transferre praeparaui,ut inter flagella & verbera, fide,& religione populus meus permaneret incolumis ut sic fortitudo mea id est constantia demonstretur. Ostensa quidem est Dei fortitudo in Israelitis duaffligerent ut & afflicti multiplicarentur. Ostendit etiam fortitudinem suam in Pharaone i sicut quibusdam placet J cum illum regnare permisit ut suam ostenderet benignitatem quae interdum potest sua fortitudo apposith dici. Nam solemus illum fortem appellarer qui aduersarium patie-

216쪽

ter tollerat. Quemadmodu Deus patienter tulit Pharaonis superbia & contumacia, no Phara nis gratia simpliciter, sed ut nome Dei narretur in omni terra nome Dei inqua. i. eius parietia &bonitas,& misericordia, quibus sine cuctationer P. a. vlla Deus ad clemetia qua ad indignatione pronior est, qui tanta patietia vas irri sustinuit. Quo meditandu telinquitur, quantum iustis suauis sit m; ibi piritus eius , qui iniquis & improbis ita se co- me,& blandu pigbet. Ob id Christ' venit, ut nobis i quos fratres vocare no erubescit nome Dei patris narraret. i misericordia, qui venerat ut Sa-D M. in tanas Princeps huius m udi scuius typus Pharao fuitJ eiiceretur foras.& genus humanu quod i diu simulachroru cultu delusum tenuit, yd Olatriae vinculis solueretur,& excusso agipti. i. t nebrarii erroris & maliciae iugor vero sacrificio,rsi. i 8. quo & ipse Christ' psonaliter offertur,no segn, ter incuberet. Tuc ergo coepit in uniuersa terra 'nome Dei narrari,quado deuicto Satana, sonus apostolicet prςdicatio is exivit in oem terra & fides annuciata est in uniuerso mundo. Nec putem' aduersus Satana legitim E decertasse aut illuvicisse. si victoria laude.& en comio nois Dei nosuerit illustrata quod bonis sactur reprobi vel o terribile est. Bonuinqua Israelitis qui in assiictionib' positi clamauerur ad dnm nome ei' inuo-MAEL.I. cates. Et clamor venit ad eu: qui spe eoru nolust. Terribile vero Pharaoni qui dixit se diim nescire.O utina sic hqreses expungeretur ut ubique oblatio m uda no mini Dei in uniuersa terra fierer, cuius bona parie ne dica maiore, nsic turcismus& diuersarum haeresum virus occupat. Mahoc

217쪽

detines quia meis, non vis dimittere eis. Hςc veroba miseratis potius qua indignantis Dei sunt,&quasi dicetis. Adhuc diuitias bonitatis. & patie 'tiae,& i5gani mitatis c5tenis P Adhuc secudu duricia tua & impe nites cor: thesaurizas tibi iram ρΑdhuc foliu quod veto rapitur, tenitit potestati v meq'Adhuc figul'resistit factori suo 3 Adhuc ta. tis lacessit' plagis:grauiores no metuis ' Popueque retines me' est no tuus. Esto ergo iure Regio coletus,& quae Dei sunt redde Deo, Regnuquide habes sed limitib'coclus v. Regnas, sed per me ut iusta decernas. Ergo quod iustu est iuste,p Mat. 11seqre. Tolle quod tuu est,quod vero meu est redde. valeat popul' tu' cu luto, & latere, nolo hiis p pM meu iplicari, que sacrificiu michi soli debitu delectat. Adhuc ergo detines p pLn meu Patas regia potestate quae tibi data est in qdificatio ie..ionε & no in destructioneJ tibi ora cocedere, ut ad nutu tuu oia fiat, ut volutas rua P lege habeatur l. cnue detines populis meis3 i. Nuc tes est ut rebellione temperes, prius qua ardentius feruescat ira mea Et no vis dimittere eu3 NO simpliciter cau statur dns quod Pharao no dimittat sed ga no vult dimittere. Siquide potestas retinedi ex Deo erat retinedi tam e volutas: ex Pharaone. Cu ergo D. das. Et no vis dimittere, voluntate accusat: quia dimittere poterat. Si em volutat ε retinedi habereno potuissere nulli' culpae veniret insimular. Sola quide volutas, sine qua opera externa Differentia sunt: corona meretur aut pcena. Erub

scant igitur si volutati humanae adimiit libertatesne qua no video delectu:inter holem & brutu.

218쪽

en pluam cro hac ipsa hora grandinem multam nimis. Cum cras dicit, dilationem puniendi significat,& spatium poenitendi. quo doceat se quasi inuitum,& coactum punire. siualis non fuit in e -pta a die qua fundata est v με in praesens tempu4.

Grauitas culpe, acerbitate poene debet compensari. Ob id praedicitur in AEgipto plaga solito

acerbior,quae Regem nullum habuerat, qui ob- Gen. 29 stinatius diuinam bonitatem exacerbasset. Aliuenim Pharaonem plagis maximis flagellauerat dominus, quod tulisset Sarram uxore Abraham sed ignoranter. Si quidem uxorem non rebatur eius sed sororem, quam marito restituit veritate comperta. Iniusta fuit Ioseph innocentis incar si ' iλ ceratio, sed discussa eius causa, hoc solatio erectus est Regis imperio, ut ad principatum eue haeretur secundus post Regem in tota AEgipto: cuius prouidentia famis iniuriam per septenniupropulsauit. Sed nullum Regem habuit Agi-ptus, qui grauius isto Deum offenderet & proximum crudelius laederet. Ob id insolita plaga

a fili ista est. Mitte ereo iam nunc, Cr congre a iumeta tua, in omnia quae habes in agro . Homines enim Criumenta , CV νmuerti qua inuonta fuerint foris, nec congregata de agris, cecideratrue super ea grando :morientur Et si diuinae comminationes fiant, ut peccatoribus terroribus sint, solatia tamen habent, quando sic comminatur dominus ut ne contingat,quod comminatur: consulendo misericorditer praeuenit. O bone Deus,comminaris laetatem pluviam nichilominus ne quispiam compluatur suades remedia, comminaris mor-

219쪽

HOMI LIA XI x. Iostem, & tamen vitam aeternam doces,comminaris summam miseriam & interim nullum non moues lapidem e vi nos excipiat paradisus, &qui prouides iumentis hanc spem nobis relinquis : ut tuae memoriae non excidamus. Eo argumenti genere Christus ad patris coelestis amorem pellicebat, dicens. Respicite volatilia coeli quoniam non serunt, neque metunt ne--σquς congregant in horrea. Et pater vester coe lestis pascit illa'. Nonne vos magis pluris estis illisῆ Si tamen intellectum subtiliorem desideres. Iumentorum nomine intelligas velim non semper bruta, sed homines qui tanta simplicitate ambulant ut dicant domino cum propheta, ID. Lut iumentum factus sum apud te, & ego semper tecum. Vult ergo Deus declinandae irae causa, non minus iumenta quam homines congregari de agro , qui non vult scandaliZari unum ex . . . o

nus pusillis qui in eum credunt, nec contemni.

Interim vide emphasim verbi Dei Mitte ergo. i. cum ergo ira mea immineat, non solum tibi, vorum & Regno tuo, non prouideas tibi soli velim sed Regno tuo etiam ad iumenta usque, ut tua ope.& tollicitudine habeatur remedium,ob cuius contumaciam imminet periculum . Nam propter populum ad Regnum euectus es. C5sidera Regem Niniue sine expressis Dei Verbonis, . hoc mandatum implesse, qui Ione oraculo credens & timens in breui destructum iri ciuitate, hominibus & iumentis simile indidit ieiunium& sic mortis iudicium declinauit. Homines ergo & iumenta congregari de agro in domum,

220쪽

est republicam ita curare ut sine delectu omnes ad hunc ordinem redigantur quatenus relicto campo proprii arbitrii, domo Ecclesiae concludantur : obedientiar& fidei virtute, ne quispiasui instituti moetas praetergrediatur , etiam si purpura, & diadematae fulgeat. Nec satis est ut iumenta congregentur. i. simpliciores, veluti simpliciores sacerdotes, & pauperes monachi reformentur sed homines id est caeteris potentiores, ut pote Reges, p6tifices, Cardinales, nobilesque qui sibi videntur ad hoc nati, ut pro-Ikieri s. priae voluntati faciant satis . Nam hij primum adorauerunt Christum qui Regia ac sacerdota li dignitate praestabant. Nec video cur toties ira

Dei compluimur, nisi quod Regum & pastoru

, . desidia homines & iumenta non congregantur de agro in domum. Et tantum abest ut in domum Ecclesiae & unitatem per obedientiami Ihi. s congregantur . qui viam domini ignoraus runt, sed magis ipsi confregerunt iugum reso

mationis , & ruperunt vincula concordiae.

qui timuit verbum domini deseruis Pharaanis fecis n. 3 s.cqvgrg risierH.ssusti m iumenta in domos: Noue-' rint se omnes qui dominatum habent in terris nedum filijs suis debitores, quibus debent thesaurizare, verum & seruis quorum qui cura nohabet fidem negauit,& est infideli deteriot. Sic Iacob salutem filioru curauit, ut interim seruorum salute non negligeret quibus iussit abiicere Deos alienos, ut ad altare quod in Bethel construxerat adduceret.Nee video cur hodie hi j qui, dominantur,saltem eorum bona pars,ta rudi s