Expositio in Exodum a principio ad primogenitorum Aegipti necem vsque, aliquot homilijs partita, ac concionibus tempore Aduentus Saluatoris accommoda. In calce libri, habetur de immaculata Conceptione Sacratissimae Virginis breuis concio, iuxta vicis

221쪽

milia stipantur quae ita fidem & religionem negligat,& qua familia sibi seruiri curant no Deo.

tri si quia timore Dei destituuntur. Et hanc cura pret caeteris Episcopi habeat necessum est, maxume ubi proximae afflictionis habentur indicia ut tyrannidis vel haeresis ut unitate fidei adunati &intra Ecclesiam collecti secum Christum suae salutis protectorem habere mereantur. Amen.

xtenditque Mostes virgam in earum , o dominus dedit tonitrua G grandinem aediscurrentia fultura super terram. Non est Dς. peccatum graue quod resipiscentia dilui non possit, quae ut sit 1alutaris non modicum iuuant patrum decreta, & eorum praeceptiones qui pro saluandis hominibus praefecturam susceperunt, quibus obsistere nichil est scelestius. Nam ea de re antitistes ab improbis spernuntur, ne Deus regnet super eos ita ut talium a rogantia culpam Sodomitarum superet,& ςini- chorum atque publicanorii habeat impietate. Hi Verum, quemadmodum corporis infirmitas. sanitatis remedium habet: si non obsit aegroti ςontemptus. Nec peccatum remissione carebit, nisi contemnat qui in profundum peccatorum descendit nec percussus aut attritus dolet sed renuit accipere disciplinam , cui spectati desperatus morbus mortem afferat necessum est: quae perpetuo separat a Deo. David

adulterio, & homicidio conualuit in anima

222쪽

pro qua misericordiam Dei implorauit qui pro-1.ηε. ii pici tu is iniquitatibus suis & sanauit infirmitates suas, quod Natam arguentem se non contempsit, nec anima suam, cum infirmaretur

despexit. Simile salutis obtinuisse potuit Pha- ipi rao, si Moysem non contempsisset, sensissetque plagas domini, sensisset inquam causa disciplina accipiendi, sed reuerti noluit, & indurauit facie suam .i. conscientiam supra petram. Super quo igitur potuisset illi Deus esse propitius , qui indignus erat medico ut sanaretur, Propheta ut corriperetur, Doctore ut moneretur Et qui virgae. i. auctoritati Moysi erubuit deferre: gra- uiori virgae factus est obnoxius, ut nolens legato Dei parere: incideret in manus Dei viventis. Ob id iussit dominus Moysi ut extenderet manum suam in coelum. Et extendit Moses virgam in caelum, dominus dedit tonitrua ae orandinem.

Sed quid est quod cum iussu Dei Moyses virga

extenderet in coelum, dominus dedit tonitrua,& grandine, nisi indignatione Dei dignissimus

esit, qui ob cordis duriciam directoribus caret. Nain virgam in coelum extendere,est suam functionem exuere, & eos diuino iudicio accusares pro quibus patrocinari debuerat si se patrocinio indignos non exhibuissent. Nam postea cadiceret dominus Moysi. Dimitte me ut irascatur furor meus contra eos & deleam eos, quid aliud erat quam iubere ut extenderet virgam in coelum. i. vi impunitos relinquens, solum Deuhaberent iudicem & vltorem. Sed propitiatione obtenta a Deo, virgam suam non extendit

223쪽

in coelum contra populum. i. non cessit ossicio, sed iudicem agens: tria hominum milia inters cit ut iram Dei evaderent: qui non punit bis in idipsum. At aduersus Core Datam & Abiton quos punire non poterat) virgam in coelum extendit. i. Deo puniendos reliquit,& statim dem. 6.coelo furore domini senserunt. Caeterum, cum is Samuel prohiberetur lugere Saulem, & Ier

mias pro populo orare . Nonne ut contra eos virgam in coelum ex te derent iubebantur' Co-tra malos itaque virga in coelum extendere, est eis praefectos subducere, qui caream virga dire- , ctionis , ut suae obstinarionis poenam luentes, th .ii tanquam oves relinquantur sine pastore errantes,& palabunde. Quemadmodum Israel tem tm . upore Regis Achab sicut Micheas Propheta loquebatur. Et similiter post Sansonis mortem. Non erat Rex in Israel sed unusquisque quodsbi rectum videbatur: hoc faciebat. Non quod . deesset qui Principis locum habereti Sed cutanta essent peccata populi, recte Sc opportune F p t

comminiscit scriptura & dicit quia in diebus il- φlis non erat Rex in Israel. Sicut qui non obedit Deo Deum non habere dicitur. Sic praelatis dicitur destitui qui illos auersatur. Et quid populo contingere potest inscelicius Vide quid sequatur extensa virga in coelum. Dominus άedit' tonitrua in grandinem ac Iulgura discurrentia super terram.Terret igitur dominus per tonitrua. SNquidem scriptum est dominus tonabit, & quis non pavebit' Quia plerumque ut experientia docetὶ Tonitrua mors subitanea sequitur, a

224쪽

qua liberemur non temere praecatur Ecclesia. Nec existimo mentis compotes r qui tonitrua non reformidant. Deditque grandinem ut percuteret, nec temere. Si quidem, grando aquet naturam habet si dissis luatur. Aquar autem nomi-ων. Α, ne beneficia censentur. Qui enim biberit ex hac aqua quam ego dedero ei non sti et in qternum. Grandine ergo percutere peccatorem, est illum assigere mediis : quibus poterat iuuari. Nam auxilium Dei,inspiratio ses, diuitiae, scientia, fi-μης.*4 des, quibus salutem consequi possumus pleruque sunt nobis detrimento, quae nobis debent esse auxilio,quod ea constringimus nostra ini- nebris quitate, quae in euangelio frigori assimulatur.

Nam aqua a Deo habet ut fluat super iustos &iniustos ut arua irrigare possit, & terram bibes super se imbrem germinet herbam opportunam illis a quibus colitur benedictionem accipiens a domino. Si vero aere frigido constrin. gitur non potest fructibus non nocere si quos offenderit cadens, & quandoque hominibus.& iumentis, si solito contingat crassiorem con-γγ.u. 1s stringi. Itaque Dei longanimitas , patientia, eius,regni adeptio, signorum ostensio , plagarum cessatio , diuinae voluntatis declaratio , unius Dei noticia promulgata per Moysem .

γώ i si Via prat Regi nisi aqua ' Scriptum est

lenim. Aqua frigida bonus nuncius de longinquo , secus quam aquam beneficiorum Dei plantatus, potuit Pharao hunc fructum poeni-' tentiae dedisse in tempore suo. Sed hanc aquam

225쪽

gelu eonstrinxit, dum tantis ac talibus auxiliis praemonitus, ingrauauit cor suum & quo maiori indignationi factus est obnoxius. Nec ulla plaga assii tus est quae propriae culpae similitudine caruerit. Nam exprobrandi gratia, discurrebant fulgura quandoquidem Satanas fulguris similitudinem habet .videbat enim Christus Satanam: sicut fulgur de coelo cadentem. Fulgur admodicum patet, & fulget & nichil eo clarius est,cum vero ceciderit fel et supra modum. Ob id nomine cuiusdem Regis exprobratur Sat nq,quomodo cecidisti lucifer qui mane oriebaris Ouid autem clatius Rege, maxime si iusticiam fecerit, sine qua nullum est regnum. Si vero iusticiam tyrannide commutauerit iam

de fastigio Regni, vitiis stetidus & obscurus cecidit. Rogemus dominum ut cum iustis velut sol fulgeamus, non ut fulgur quod claritate momentanea nitet. Pharisaei ut fulgur claruerunt qui ad lucem Ioannis exultare voluerunt. Ad horam ergo tantummodo dantur Pharaoni fulgura in plagam, qui toties claruit in momento, dum plagis territus: ad preces

Moysi prouocauit, & populi pollicitus est liberationem. Sed cecidit foetidus , quando cessante plaga e promissis fidem non seruauit. Eigrando.-ignis mixta pariter ferebantur. Tanquam aeternorum tormentorum specimina.

quae reprobis debentur qui in inferno transibunt ab aquis niuium ad calorem nimium. Nam grando frigidar ignis vero calidus est. Quid autem sit transire ab aquis niuium ad c

226쪽

lorem nimium, diuitis epulonis hystoria luc lenter demonstrabit. Repulsam enim passus ab Abraham audiuit ab eo fili recordare quia rec tib 1 pisti bona in vita tua. Transibunt itaque reprobi ab aquis niuium ad calorem nimium cu r cordati bonorum quibus opipare fruiti sunt, Luc. I 6- maiorem inde cruciatione suscipient. Ab aquis ad ignem transibunt dum aquam refrigerij desiderantes qua linguas refrigerent, eo desiderio quod consequi non poterunt grauius in igne torquentur Et merito contrarijs & repugnantibus,& confusis torquentur, quod honeste & - ΤΑ secundum ordinem in domo Dei non ambulauerunt cum consensu. Contra quidcm naturari ura,aqua & ignis coeunt pariter in tormentum malorum quod contra naturae iura Deum. OD . ' fenderunt. Nam infernus terra miseriae,& tene brarum est, ubi umbra mortis viget & nullus

psa. 1 . QVdo. in plagam ergo, ignis, & grando contra

naturam mixta ferebantur . Quid enim magis

contra naturam quam innocentes occidere,populum affigere , sacrificio soli Deo debito detrahere,& agnitae veritati repugnare, Deumque negare8 Sed si de litera requiretur mysterium. Iob lo. Apte quidem in coetu extensa Movsi virga quae serpens facta fuerat in Pharaonis ignominiam data sunt tonitrua , grando, ignis, & fulgura, quando Christus quem Moyses typo praecessit, sic crucem corpore suo per pastionem , & obedientiam insigni vir , ut quae tanquam serpens hominibus ellet opprobrio fieret mundo amabilis, ut canit Ecclesia, cunctis astris splendidiors

227쪽

dior, cuius memoriam non erubescunt celicolae qui Christum alloquentes in haec verba prorum put Dignus es domine accipere diuinitate , & benedictionem quoniam occisus es, & rede- voe. smisti nos Deo. Vides virgam Dei,id est, crucem

ad coelum usque extendi, virga ergo crucis extensa est in coelum quando clauis paradisi fa- , cta est r& aperuit paradisum. Tunc dedit domi- 1 . nus tonitrua, & fulgura discurrctia grandinem, , ' is& ignem , cum verbum praedicationis euange- ' plicae, ubique terrarum insonuit: quod terrore 'V

non caret. Quid per tonitruum nisi pr.edica mi Prio superni terroris accipitur' Vis audire Chri ι diat stum tonantem Z Audi illum dicentem. Nis quis

natus fuerit ex aqua, & spiritu sancto: non po' atest introire in regnum Dei. Et iterum Qui vero non crediderit condemnabitur. Et rursus Dan. 3. Nisi abundauerit iusticia vestra plusquam Scribarum & Pharisaeoru non intrabitis in regnum Marci coelorum. Et quod omnibus terribilius est. lae vilio. maledicti in ignem aeternum. Audito Aposto-Luc. I 3. lus Chtisti tonitruo . Quid me persequeris Mat. s. statim expauit & tremens dixit domine quid Mat a se

me vis facere ' O stelix pauor , qui talem s. rum acquisiuit ecclesiae & utinam ad Christi

verba expauescamus , ut beatis sociemur. Au- di Christum per beatum Petrum ita tonantem 'ut Petro loquente Anania & eius uxor pro pter fraudem expirauerunt . Eo terriri tonitruo , eos quos possidebant demonia e liberos dimiserunt. Nec temere tonitruo euangelica

praedicatio assimilatur. Siquidem. Tonitruum

228쪽

Dtis. I. Mara.

Theoph.

eonflictus est nubium pugnantium &dissimialium, quo calida frigidae & frigida' calidae aduersatur. Et quid est euangelica praecii alio nisi

conflictus veritatis contra mendacium G fidei contra errores, & virtutum contra vitia P vi

non solum muneris Episcopi sit docere, quin potius debet & eos qui contradicunt arguere. Ob id Chlistus Iacobum & Ioannem fratrem eius Apostolos instituens vocavit filios tonitrui. Vt praecipuos praedicatores & maxim εthaeologos. At sicut rarb contingit tonitruum fieri quod periculo careat maximὸ si pluuia non sequatur sic nec cuipiam feliciter succedit quem praedicatio seu cominatio animaduersionis terret: qui imbrem compunctionis non suscepit. Fulgura discurrerunt super terram,quq exierunt ex nubibus quando post praedicationem, miracula in veritatis cofirmationem patuerunt. Fulgura enim tonitrui signa sunt & testimonia , quemadmodum prodigia promulgati euang iij. grando & ignis permixta feruntur: dum ex euangelii praeconio indiscriminatim mors , &vita, virtus, & vicium bonum & malum poenare gloria proponuntur. Nec ad alterum quis quam cogitur. Unicuique liberae voluntatis arbitrio manente. Nam Apposuit tibi dominus iagnem,& aquam,ad quod volueris: porrige m

num tuam ante hominem vita, & mors, num& malum : quod placuerit ei dabitur illi, Et percussitgravδε in omni terra . oxipti euncta quae iis runt in agris ab homine vive adiumentu. Nulli pasecit indignatio Dei, quem obedientiae domo in-

229쪽

clusum non reperierit nec cu caeteris congregatum. Necti uispia initatur propriae prudeliae aut ignora a obtendat qm homines & iumenta. i.

docti, , indocti stametsi impari sorte poena luent rebelltu, si non fuerint astipulati numero fi- P v. a.deliu . Nec minus percussit ignis qua grando, nominus parit tormetum abiectio charitatis quam electio iniquitatis, aut priuatio gloriae e cqRi obe Lstio miseriar. Tunc ideo igne percutimur,quado ob relicta prima charitate auet igne figuratur,reprehedimur. Grado vero nos amcit, quado ipsa charitate destituti, obdurescimus malicia aut deserta fide in omne opus prauu prorupimus. Ideo M t. M. venit Christus ut dispersos filios Dei co gregaret in viiii.& relictis agris carnalis libertatis iugum eius portemus, quod suave est, & consideremus

in uice in luocatione charitatis,& bonoru Operu no deserentes collectione nostra sicut cosuetudinis est quibusda. Quia sicut in agris agipti

nulla fuit tunc tuitio, sic nec extra ecclesia, quae domus nostra est , nulla salus venit expectanda. Cuctamuherba agripercusiurado. Iam diximuβ ς' sapa.1. uagelica praedicatione, miracula, Deiq; cominationes, tonitruo,fulgoribus, igne atque gradine celeri, quibus, Pharaonis. i. Satan et magno Jbro,

herba agri percutitur & lignu fragitur,quado eo deuicto o1s humana carnalis venustas deiicit' &lublimitas superba humiliatur. Na gloria Satanet erat in herbis agri, & pratorum gloria i. in ca nis voluptate, ut non esset pratu per quod impii

rosis coronati: non traseat luxuria. periretq; qua

plurimi propter specie mulier u quaru illecebris 'Pα -

230쪽

sapientcs illecti ad apostasiam deficet et Ligno- , noe y rum vero confractio superboru est humiliatio, qui suo iudicio caedris libani excessi res sunt. δ' Sed vox dni confregit caedros libani .i: in piosonu: 18. quibus impius maximὸ stipabat , & armabatur rad ecclesiae ignominia Haec erant arma Satanae quae Christus abstulit quado omne haerba percussit, & omne lignum regionis illius .i quando clamore verbi Ois caro, quae foenum est, & eius Esa. o pulchritudo tanqua flos agri excidit Quomodo excidit Z Quomodo agri herba percussa est8 Audi Mat. s. Christu dicentem. Q ut viderit muliele ad con-Mat. l8 cupiscendum, iam mechatus est in corde suo, de Mat. Io iter ii Melius est ad vita ingredi debile vel claudum qua duas manus vel duos pedes habentem mitti in ignem aeternu , & rursus. Nolite rimerei Cρr S eos occidui corpus aiam autem non possunt

occidere. Quid faciebat Paulus trades corintiu fornicariu potestati Satanae crucia tu, nisi herbat. Cor. 9. percuterest Si qui de illia tantu tradidit Satanae in interitu carnis: ut spiritus saluus fieret. Idq; faciebat cu corpus suu castigarer ne cu alios doceret tande reprobus essceretur. Hoc ex eplo nos eru-Du. 11. di cs ne perficerem'carnis cura in desiderijs. Itaq; herba agri nostri percutitur verbo Dei, du aiam nostra hic odio prosequimur, ut in vita aeternaea custodiamus, corporia quae torrores minime

pertimescamus, sed Deu qui utrumque mittere potest in gehenna. Veru, si libere ratione disqui- 'ramus. Merito herba agri AEgiptior u grandine percutitur, qui paleas subtraxerat ppso ut inlotito & grauiore affligeret laborer in coficiedis la-