Expositio in Exodum a principio ad primogenitorum Aegipti necem vsque, aliquot homilijs partita, ac concionibus tempore Aduentus Saluatoris accommoda. In calce libri, habetur de immaculata Conceptione Sacratissimae Virginis breuis concio, iuxta vicis

231쪽

tetibus. Qui enim paru denegat pauperi, multu ei denegetur equu est quemadmodu gutta aquς in refrigerium diues epulo habere non potuit, qui ubi euandae famis gratia micas la Zaro recusauit. Et interdum contingit diuitum messem ieiunam esset quod pauperes in necessariis ne-

stus lignum iEgipti. i. supcibiam eorum qui in errorum tenebris erant, sua humilitate confre

git. Reges & eorum fastum fidei iugo subiecit. Et eos quorum superbia ascendit semper humiliavit. Hic est de quo Ezechielis vaticinita praedixit. Qui humiliavit lignum sublimὸ. i. superborum arrogantiam,& id quidem in typo praecessit, quando Nabuchodonosor ingenti arboriassimilatus tanqua arbor securi diuinae ultionis Γήη- Α- corruit, mensam comunem cum feris septennij

spatio sumens. Et iuste quidem superbi ligno

confracto comparantur, quod aedificio construendo minime aptum est, de quo nec ullum in. Psal. 2.strumentum potest fieri,sed igni nutriendo du- taxat utile est. Apte igitur omne lignum AEgipti confractum est, ut eo typo Pharao monstraretur ad omne opus bonum inutile sed igni aeterno. quo dignus erat, reseruandus. Vbi erant si, Israel grando mn cecidit. Non poterant enim filii perire de via iusta qu i Dei apprehenderut disciplinam. ιμμ*I Et quorum in proximo erat liberatio. Docemur hic no pertimescere cum super superbos venerit interitus & calamitas, quia tunc nos iubet Christus levarae capita nostra: quia appropinquat redemptio nostra. Peccaui etiam n ne Dominud iu-

232쪽

ILω, σαο CV populisa meus impj. Verbu Dei ortuὸ s tum habuit in Pharaone sed natu aruit quia non habuit humore charitatis, quia cecidit iupra Petram. Confessus quide est peccatum suum , pro

peccati tamen remissione orari non curauit, sed ut cessaret tonitrua, de grandines. Timebat ergo καI H RQR pςccatum, aquo tame tanqua a faciae colubri fugiendum erat. No enim perfectorum est iusticia Dei tantu agnoscere: detegereq; pec Mat. 27 catum. Nam Iudas Christi languine cora emulis iustu proclamauit, nec proditionis culpa subticuit, finis tamen eius dissidentia codem mnatur.

.d i. Timor quide initium sapientiae est: non salutiscopi emetum. Obstetrices quς timuisse Deu perhibetur, innocetum nece teperantis: teporalem susceperunt mercede. Pharao times tonitrua &grandine, a Moy se & Aarone impetrat orationis auxiliu,quod ad lepus dumtaxat obtinuit,qui ad lepus potestate Dei nouerat reuereri Nam que- ad modii iusticiae diuinae est, ut qui peccato nun-Mο- io quarn teperare decreuerunt, miseria aeterna to queatur. Ita mercede teporali gaudeat qui quandoque virtuti operam dedit , etiam si calliacem aquae frigidς pauperi in nomine Christi dederit. No enim Deus iniustus, ut obliviscatur o-For peris boni Interim Discam' hic Reges sacerdotum ministerio indigere. Nec miru si Moyses se pro Pharaone pollicetur oraturu, que ex diuino oraculo nouerat in duricia permansuru , ut doceantur Pastores pro eis preces fundere : quora

vita maximἡ deploranda est. Nam Apostoli pro sui teporis Regibus deprecabantur, quos adhuc

233쪽

cernebat: fide Christia uetiari. Hoc aute faciεtes Christo parebant dicenti. Diligite inimicos ve-ibri .stros Cil egressus fuera de υrba extenda palmo ad L.

minum. Typu hic Christi gessit Moyses qui vidiuinam ira placaret ex tedit extra urbe palmas ad Mat. s. dnm . i. vi sanctificaret populu suum extra porta passus est crucis ignominiam & morte non sine palmarii extensione. ui aute quoil tu C servi tui nee tam timeatu iam. Perinde ac dicat. Poena quidem times, non dia n,quem si timeres, in desiderio peccata delenda habuisses priusqua cessarent tonitrua. Nam interdu tonitrua non nichil emo--i lumenti afferunt. Peccatu vero non solum inu- tile est, verum non potest non nocere. Diues pulo nunqua exaudietur, qui de peccati remissione tacet: sed solum cruciatu causiatur. siuiase rotina erant. Hic docemur quod periculo non carent qui immaturo tepore cocupiscunt exaltari. Hereditas enim ad quam festinatur in principio benedictione carebit. Absalon paternet vitae im-- ο patiens. regnum aucupatus est, sed immatura Mignominiosae mortae interij t. Seratina n. Aut ia- se . Quia qui humiles sunt diuinam coseruatio pes,u 1onem tanquam suae patientiae fructum recipient. iofuerunt tonitrua. Moyse extendente palmas rcessauerunt tonitrua. Et hoc quidem maximἡ

completu est quando Christus in diebus carnis mbr. . suae, id est, passionis, preces, supplicationesque ad eu qui possit illum saluu facere a morte cum clamore valido, & lachrimis offeres exaudit' est pro sua reueretia. Vis discere quomodo Christo P

234쪽

orante cessauerunt tonitruat Audi orantem, de dicentem. Pater dimitte illis quia nesciunt quid Mat. 1 iaciunt pro inimicis orans qui tonitruum seditionis excitauerant dicetes. & clamantes. Tolle, tolle.crucifige eum. Sed Christo palmas extrivi bem extendente, & orante cessauerunt tonitrua . quando successit lachimarum pluuia, &gaudium inimicorum in Iuctum versum est. Multi enim qui venerant reuertebantur percutientes pectora sua Rogemus dominum vi cen δ sent seditionum tonitrua . & commixtionem ignis & grandinis. i. congressionem haeresum aduersus veritatem colit beat, ut sacrificiu Christi pacifice frequentare valeamus. Amen.

Viredere ad Pharaonem. Ego enim induraui re/m, in se orum i lim , ut faciamsi namea haec in eo, in narres in auribus si tui,

neyotum tuorum quaties contrauerim . Legiptios,

signa mea fecerim meis. Posset forsam quispiam irari cur dominus Moysi iusserit ad Pharaon εingredi ut faciat signa sua, quandoquidem videtur rationem adducere, quae tali praecepto mini-mE conueniat cum dicat . Ego enim induraui cor eius . cum vanum videatur & inutile eius aures verbis obtundere. cuius cor adeo obtusum est, ut effusum sermonem intelligere non possit quin potius sui prouerbium currit, erit quasi a unus ad liram. At vero si rem adamussim dispiceamus, Moyses ad Pharaonem maxime debuit mitti,quod ia eius cor Deus indurasset, si

235쪽

quomodo Deus indurat: consideremus. Itaque cum Deum indurare audis, nullam in eo actionem excogites velim, quasi ad cordis duriciam impellat: aut illam essiciat. Absit. Deus enim intentator malorum est. Sic ergo indurare venit intelligendum ut non agere putes: sed gratiam subtrahere, sine quia nichil boni fieri potest. Apte ergo. d. Ingredere ad Pharaonem,ut faciam silana mea ιυ eo τε enim ιnduraui ear e . Q. D. Ob id volo ad Pharaonem ingrediaris quod cor eius induratam sit: ut si fieri possit cor lapideum corde carneo commutet . i. contumaciam obedie-tia: quod non omnino impossibile est. Cum etiareprobus agere possit:vt praedestinetur, ne interim quispiam Ecclesiastes animo concidat, si ob populi tarditatem, fructum suet doctrinae: a limine non conspexerit. Quis dubitat probos,& reprobos vasorii contumelit aut honoris nomine censeri quae in magna domo sunt' Si quis tamen a vasis contumeliae se emudauerit fiet vas in honore sanctificatu, & utile dito,& ad omne opus bonum paratum. Noueris ergo tu quisquis espraedicator , quo fine ad tuum munus euectus x. Ti. αἰlis , non ut eos solos conuenias: quos benigniores cognoueris facilioresque & maiore piet te nitentes, functio enim tua periculis abundat, etiam ut morti occumbas: si temporis opportunitas id poposcat. Ad quos misit dominus ProphetasM Apostolos' Apud eos sane,apud quos

persecutione non caruerunt. Ad eos ceri E quos

uritas lupis similes reddebat. Nam cum de Apostolo Ananiae loqueretur Christus D. vas

236쪽

electionis est michi iste,ut portet nomen coram

gentibus,& Regibus & filiis Israel. Ego enim

ostendam illi quanta eum pro nomine meo pa-Mat. y ti. Recordemur verborum domini Iesu dicentis. non veni vocare iustos,sed peccatores ad poenia tentiam. Et iterum non necesse habent sani medico sed qui male habent. Ob id non miremur M. . quod iussu Dei ingressus fuerit Moyses ad Pharaonem tametsi induratum , fuerit eius duritia

grandis resistentiae sed verbi Dei maior est efficatia: quanto Deus fortior est Dyabolo. Ingredere ergo ut faciam signa mea. Q. D. Si timeas ne Pharaonis duricia laborem doctrinae tuae imdat, signorum meoru solatio erigeris. Ingred re. l. non pudeat 5 Moyses virum induratum alloqui,cui & si tuum pretconium non proderit.

non erit tamen omnino inutile. Quandoquidenon illius gratia tantum te mitto , aut facturus sum signa, sed multorum, quos cautiores red-

εἴ o. I. det aliena miseria . Nam unius Caym perditio plerosque parricidio temperare fecit. Unius ae-pulonis acerbitas, ad pietatis, & compassionis r. c. to opera multos incitauit. Quamobre Moysi proripitur quatenus narret auribus fit h. & nepota quoties contriuerit AEgiptios. Non quod diuina clementia delectet punitio, cui propriu est misereri, qui non delectatur in hominu perditione. qui per Propheta quasi eiulans dicit. Heu coso- labor de hostibus meis. Sed quemadmodu multi Iudaeoru perierunt ab exterminatore,& serpe tibus,quod c5tigit in figura ad correptione nOstra, pariter ω Iudaei beneficia Dei obliuiona

237쪽

sepelirent iussit dns posteris notu fieri quotie

contriuerit agi pilos,atque ab eorum seruitute eos eripuerit. Quonia duo potissimu ad virtutumores nos coponunt nepe benehcii tu Dei recordatio, & eorum perditio qui auxiliu Dei, quo saluari poterant comε plerunt Nec nartare haec

signa Moyses tatu iubetur, veru addit aurib' filii& nepotu tuoru . i. filioru filij tui. Ne solis faciet

scripturae limitibus veritas contineri iudicerur. ιμ- Cum maxim E pateat vivς vocis oraculo quead

modu Christus docuisse fertur scilicet siue scriptura. N5 quod in suae doctrinae testim ornu sacra scriptura no produxerit, sed quia nichil fui doceret J scripsit. Ideo quadoq; dicebat Qui h bet aures audiendi audiat. Perinde ac si dixit let, M. aurib' magis qua oculis opus est ei qui doctri-nς meς fructu desiderat. Itaq; S. M athaeus e si os

aperuisse testatur: cu doceret. Na manibus eius clauis perforatis os ad morte usq; liberia perarasit. Haec dixerim, quod nostri teporis haeresiim fere basis praecipua est , ut praeter doctrina quae de scripturis sumitur, nichil est quod nostrae fidei subiaceat. Quod id qua sit periculo tum, i psa experientia demo strat: multoru a fide defectio. Dogmata aut quae in Ecclesia praedicatur quaeda V sy' habemus E doctrina scripto id ita. Rursus apo- ς γ'

stoloru traditioe in mysterio. i.in occulto tradiata recipim'. Quoru utram parε vim habet ad pietate nec hi js quis si co tradicit, quisquis sane vel tenuiter expert' est: quet sui iura Ecclesiastica, nasco suetudines quς scripto P itς no sunt tau ahaud multu habetes momeri conemur Ieheere

238쪽

imprudeles & ea damnabimus quae in Euagelio necessaria ad salute habentur. imo potius ipsam fidei praedicatione ad nudu nomen cotrahemus. Quod genus est, ut eius quod primum & vulgatissimum primo loco commemorem, ut fgno crucis eos qui spem collocarunt in Christum s-gnemus, qais scripto docuit 'ut ad oriente versi precemur quae nos docuit scriptura Inuocationis verba cum ostenditur panis Eucharistiae. &poculum benedictionis, quis sanctorum in scripto reliquit' Nec enim hi js cotenti sumus quae commemorat Apostolus aut Euangelium. Uerum alia quoque & ante & post dicimus tanquam ultum habentia momenti ad mysterium quae

ex traditione citra scriptum accepimus. Consecramus autem aquam baptissimatis,& oleum vnctionis, praeterea ipsum qui baptismum accepit,

ex quibus scriptis,nonne a secreta tacitaque tra.

ditioneὶ Reliqua autem quae fiunt in baptismo, velut renunciare Satanae, di Angelis eius ex qua scriptura habemus' Nonne ex priuata,& arcana hac traditione' Nonne ex doctrina quam patres nostri in silentio. quod curiosos,& ociosos submouet seruarunti Sicut ergo signa,& mirabilia, quae dominus aduersus AEgiptios fecit, non sinet opuli sui solatio patuissent ludibrio & ridicuo, & caetera beneficiorum Dei genera, quae sola narratione auribus subiecta filioru & nepotum Moysi si contempsissens credere Quid expectare debemus ex Christianismo nisi merum lusum, falsam fidem,& inanem praedicationemr si ad hoc ventu sit ut praeter ea quae scripto pLO

239쪽

HOMILIA Xxi. II sduntur, nichil eximetur, nisi ludicrum, & futile Imo Apostolus quem tanti faciunt extorres fidei sua auctoritate seminudus iaceret qui iubet traditiones tenere quas didiscimus siue per sermonem sue per epistolam. Nec minor cm debemus adhibere fidem piaefectis Ecclesiae quam olim Iudaei suae sinagogae proceribus. EUGatis 1 ror

uia ego dns Deus. Tota praedicationum vis huc 'tendere debet, ut quanili patitur auditorum infirmitas, Deus dominus esse declaretur. Vt non solum misericors, clemens,longanimis,propensus ad veniam.saluator in promissis fidelis. ope-

rum bonorum retributor an nuncietur , sed iustus,etiam ut ociosum vel bum puniat. Vindex malorum,& ultionum Deus,ut honoretur quia Pater,ii meaturque quia dominus. Narrabis igi- tur o Moyses in auribus filii tui, & nepotu tuorum quoties pro vestra ereptione contrIuerim 1

AEgiptios,ut cognita in pios clementia,& in reprobis ira, sciant quia ego dominus Deus, non Deus inualidus velut Baal qui Prophetas suos in . I falsos defendere non potuit vel sicut Dagon qui ante archam corruit. Aut serpens quem Daniel interficit. Sed dominus Deus qui nouit, &potest iustos conseruare, & impios punire. Sic m.ii Apostolus an nunciabat dominum Deum dices. Vide bonitate, & seueritatem Dei, in eos quidsi qui ceciderunt seueritatem,in te autem bonitatem Dei si permanseris in bonitate. Alioquin &tu excideris. Itaq;. Tunc Deu vere cognoscimus cum eum unicuique reddere quod suum est crodimus & credentes cum Propheta exultamus

240쪽

dicentes. Memor fui iudiciorum tuorum a sic lo dne,& consolatus sum, quod iudiciorum eius cris aequitas: nullum peccatum impunitate sepelit,/τ' ' nec ulla virtutem mercede destituit In hoc ergo glorietur qui gloriatur inquit dominus in scite,& nosse me. Quia ego sum dominus qui facio misericordiam,& iudicium & iusticiam in terra Et haec erat praecipua Apostoli gloria Iesum scire. Haec igitur narranda erant in auribus filii

mere. 9 & nepotum, quibus non minor credendi neces.sitas, qua patribus narrandi, ne cuipiam poster rum tutum videatur monitis ac decretis refragari,quibus antiquitas Ecclesiae atque uniuersi-ras: consensum prςbuerunt. Nec se putet ab Angelo Satanae alienos,qui propter fidei simpliciatatem, obedientiamque integram & Dei timorem, parentes & eos qui longὸ praecesserunt iudicare deliros & ineptos extitisse. Istorum ergor,b. 3 o. arrogantia apud Iob depingitur qui nomine Ecclesiae spiritu prophetico aduersus huiusmodi in haec verba prorumpit. Ecce iuniores rempore nunc derident me, quorum non dignabat patres ponere cum canibus gregis mei. Saneis aptissime dictum. ' Quoniam omnes haeretici S ' uniuersali, Ecclesiae aetati comparati iuniores

- tempore congrue vocantur quia i pu ab ea, non' autem ipsa egressa est ab ipsis, unde per Ioanem M' I dieitur. Exierunt a nobis,sed non erant ex nobis. Iuniores ergo tempore sanctam Ecclesiam,cum hij qui ab ea egressi sunt:doctrinae eius verba despiciunt. Indigni itaque horum iuniorum id est haereticorum patres quos vocat hae-