장음표시 사용
61쪽
lutato. Si enim Israel furtim fugam parasset qua ansam calumniandi praebuisset Quandoquide Gm. 31. ob simile factum, Laba furti Iacob insimulauit. Quales igitur Pharao expostulationes in populum Dei fecisset, si eo inscio migrassetὶ Cum non tum permissos egredi, imo iussos, illorum liabertatis poenitens,ad regressum niteretur. Iubetur igitur Moyses cum senioribus ingredi ad Pharaone, ut vocationem Dei intimet & dicat. Domιnus Dem hebraeomm voravit nos. Q. D. Iustu est: o Rex ut tibi moereamus, pensumque & censum prςbeam nEpe maioris Regis ordinatione obstricti,cuius gratia hactenus in luto, & latere& non sine laborib' perstitimus, & verberib s. Sed qui nos tuo adegit iugo, id ab humeris nostris nunc excutere dignatur, quod patienter tulisse quandiu voluit, debuimus: Vbi vero aliud decretum accesserit, non tibi videatur grauis discessio nostra, quet maioris te interuenit imperio. Nec cum dicitur Deus hebraeorum, caeterorum Deus esse praecluditur e cum Deus sit omnium . Sed eorum Deus maxime dicitur a qui bus colitur & obeditur iuxta Prophaeta. Beatus 3 populus, cuius dris Deus eius. Qui autem H braei . i. transitores non sunt,& diligunt m udum& ea quae in mundo sunt, quemadmodum Pharao,& eius populus Deum non habet dominu, m. I. quia nouit seruire creaturq: potius quam cre tori. Qui verb non habent hic ciuitatem permanentem sed futuram inquirunt. Hebraei sunt, 'de a Deo vocantur. Erat idcirco Pharaoni gra- de reprobationis specimen, quod Deus non dis
62쪽
eeretur Deus Pharaonis: quem terra,& resnum temporarium delectabat. Conspice igitur euangelium tunc temporis modo quodam depictu. Populus laboribus & erumnis alluetus .vocatur I. Or. I. a Deo relicto Rege. Videte, inquit Apostoluς, Vocationem vestra fratres. Quia non multi sa- ipientes secundia carne non multi potentes, non
multi nobiles, sed quae stulta sunt mundi elegit
Deus, ut confundat sapientes,& infirma mundi elegit Deus t confundat fortia'& ignobiliam udi & contemptibilia elegit Deus: ut non glorietur omnis caro in cospectu eius. Interim exordium miseriae erat ipsi Regi discessi otiis praenunciatio, perinde ac si ei diceretur. Iamdudum permisit Deus populum suum in regno tuo degere ut illius exemplo cultum mutares,& vitam
qui sacrilegus es ) quemadmodum olim fa- Ps. issctu est, dum Abraham inter Chaldaeos, & Loth
inter Sodomitas, ad tempus manserunt. Et sicut illis cum hijs diutius manere non licuit. Nec nobis quidem licet,non quia populo Dei labores & conuicia non congruant nec quia afflictionis impatiens, sed quia non possumus cantare canticum Domini in terra aliena , Ut potecum ob idolatriam non sit praesto dominus. Nec ob aliud uxor fidelis potest marito infideli subduci, quam propter fornicationem, quae no solum carnis corrupione: sed iniuria fidei formatur. Deus ergo hebraeorum vocavit . nos, non ea ratione dumtaxat, quod nos diris
deuouisti, nec afflictionis solius causa: discedere
63쪽
videamur. Sed ut sine timore de tua tirannideliberatio serviamus domino Deo nostro. QuamobremZIbimus viam trium dierum in plitudinem ut immolemm Deo nostro. Ia terra regni tui poli ta est,quia sanguis sanguinem tetigit, dc inunda-osse. 6. uerunt maledictum, & mendacium: & adult rium. Ideo lugebit terra tua, quia nullo sacrificio celebrato: non erit in regno tuo qui veniat ad solemnitatem. Quod si cotingat immolationem fieri sicut contigit in epressu in ingen-. rem plagam,& extremam: regnum tuum experietur. Nam quid Dei beneficia pariunt si fides non assit in nisi indignationis diuinae cumulum' Immolauit & Cayn, sed peiori coditioni factus est & obnoxius, quod sincerὸ non crederet, in-' uideretque fratri Nunquid etiam & Pharao, α Egiptij inuidebant populo Dei' Indigni ergo
erate ut in terra sua Deo immolaretur, nichilomiti'. Quod in agi pio non immolaretur: misericorditer cum AEgiptijs actum est,& Rege eoru. Si enim una imo latione in una nocte facta, mnes primogeniti mortui sunt. Quid putas factu fuisset,si populus Dei quotidie immolassese Nec ab exitu erat immolandu post unam & alteram Diem. Sed i inquiunt J Ibimus viam trium dierum insolitudine is immolemus Deo nostro. Quonia qui AEgiptum relinquunt .i. haereses, quae sunt opera tenebrarum, non debent statim ad sacrificium eo. is admitti, sed prilis probari an eoru sincera fides, an vere reliquerint AEgiptu. i. & corruptos mores,an admota manu aratro: respiciat retro,ne
64쪽
ne. Siquidem uxor Loth extra sodomam petiit post tergum respiciens,& quam locus non-lcserat, loci tamen memoria condemnauit. Quo
docemur non satis esse egredi domum patris nostri Satanae cuius desiderijs interdum assicimur r nisi eam obliviscamur . Et tam procul ab eius illecebris sumus,ut ad eius regnum quod Aegiptus spiritualis est; nulla sit in nobis retrospiciendi cupido. Ille autem viam trium dierum incedit ut immolet Deo suo,qui pro cofessione fidei, plusquam semel. atque lierum facta occubere decreuit. Nam Christus priusquam Petro
significaret qua morte clarificaturus esset Deu, iam ter percontatus fuerat an se diligeret. Costero. Solitudinis nomine, monemur pro virili tumultum mundi declinare, cum orandi accedit ratio . Nam hac in re Christus nobis exemplo est, qui etiam in medio foro turbationis e pers, solitaria tamen loca orandi causa saepius frequentauit. Vnde monachatus ortum habuit, ut seruata fidelium unitate: disquirerentur solitudines, quibus diuinus fauor feruentior accederet , spreta hominum frequentia & seculi pompa: quae Dei amicitiam plerumque diluit. sed ego scis quail no dimittet ver Rex eripti ut eatis i. σικα nisi per manum validam. Vult Deus inquit Apo stolus in omnes homines saluos fieri: & ad agnitionem veritatis peruenire. Cum audis omnes neminem noueris excipi, tametsi non omnes
saluandi sint, vult inquam omnes saluari, qui nemini media falutis adimit, ne perditio ex Deo prodite videatur , qui non laetatur in
65쪽
perditione uiuorum : quin potius per Prophetam quasi eiulans ipse exclamat. Heus consol f - y bor de hostibus meis, qui inuito Deo pereunt, & manibus. & verbis mortem sibi asciscunt rquam ipse non fecit. Noverat Deus Pharaonem
non emendatum iri: etiam patente veritatis via.
Nihilominus misit Moysem , qui non tam populi liberandi causa, quam Pharaonis saluandiloqueretur , non segniter uec perfunctori E, sed verbo fidei adhibendae: indito prodigio. Nichil igitur praetermissum est: quatenus cor lapideum
carneo com utaret. Quo docentur omnes euangelici praeconii Ecclesiastes, ne cuipiam vel ba salutis subducant, etiam si nullum indicium conuersionis comperiatur. Nam Cayn, & ludas, ad quos non spectat diuina electio,quoad fieri potuit : affatibus diuinis potiti sunt. Apud eos igitur non desistamus quod rectum est consulerer qui post nostram admonitionem in viiijs perseuerauerint. Quandoquidem & aquarum venς, etiam si nullus properet ad aquas manant, &scatebras emittunt. & amnes: etiam si nemo
bibat. nihilominus fluunt. Sic sanὸ & illum qui
concio natur nemo auscultet , Oportet tamen
praestare: quicquid illi dominus suggesserit. Siquidem haec lex, nobis qui sacri iermonis administrationem suscepimus, a benigno praescripta est Deo, ne unquam quod quidem in nobis fuerit : facere defatigemur, ut pote. Ne ullo tempore sileamus siue sit qui auscultet , sue quir praetercurrat negligens Nam l heremias qui ta-- ' 'cere decreuerat, quod sermo Domini daretur
66쪽
in opprobrium : igne exestuante in corde, & in ossibus incluso quem ferre non poterat,impuli sus est , ne veritatis praedicatione temperaret. Iubetur idcirco Moyses Pnaraonem monere, quem tamen sciebat Deus minime obtemperaturum , nisi per manum validam, in quam horrendum est incidere, in quam maxime incident qui agnitam auersantur veritatem: cui minim Ecrediderunt, sed consenserunt iniqui rati. Extendam enim manum meam σ' percutiam Megiptum in Onctis meis mirabilibus quoacturus sium : in medio earum. PoΗ haec dimittet vos. Manus extensionem ,
ultionem acerrimam Dei intelligas velim. Et extendi manus diuina dicitur e dum Rege percusso , a percussione ramen plebs AEgiptia nequaquam eximitur, quemadmodum dicitur. Et percutiam Orgiptum in cunctis mirabilibus. Quandoque diuina manus extenditur ad veniam. qua
indigni sunt, qui non aspexerunt. Et ibi venia locum non habet, ubi manuum extensioni persecutio iungitur. Nec aliquando ad poenam manum extenderet, si ad culpam non accederet: tantum est volutatis conamen. At ubi tanta est praeuaricatior inde diuinς ultionis maior erumpit ignis. Percutit interdum Deus, sed non semper extendit manum, quando ceptae plagae criminis accusatio medetur, Vbi vero interuenit excusatio aut defenso in peccatis,tunc Deus effusa indignatione reo manum admouet. In cunctis mirabilibus meis. Deplorandς vitae tesscra conspicitur quando in improbos vindicta praeter solitum dilabitur. Nam pueri mores in melius
67쪽
expectantur commutandi , cuius correctioni solo flagro opus est. Si vero ultimo supplicio rcensetur vltra modum deliquisie. Ob id chore. Datan& Abiron, peccatorum mensuram implesse perhibentur, quod inconsueta morte interierunt. Illi ergo in Dei mirabilibus plectuntur: qui in suis mirabilibus Deum auersati simi. Mirabile autem dicitur: quod naturς & consuetudinis pretergreditur metas. Nemo dixerit peccatum mirabile, sine quo vix haec vita transigi potest, ut plus iusto aut solito bibere, furati
victus causa fornicari oblata occasone, occidere in uasorem, Atqui detenta mercede , cogere ad labores,necare innocentes paruulos,quis nodixerit mirabile t Et quia id fecerunt Aegi piij. Ideo percussit Deus eos in suis mirabilibus qui in facinora insolita, animaduertit insolitis plagis. Si igitur bellum oriatur . grassetut hostis ,
grauet febris , annona manca contingat, quis mirum dixerit ' Aquam vero cruore comutari,
ranis loca impleri domestica , & demum inter tot hominum milia, solos enecari primogenitos: nemo sine admiratione videbit. Quis ergo ad tam insolitum ficiscendi genus non obstupescet' Hoc loco docemur rugatis frontibus ad insolita Dei flagella expauestere. Post haec dimittet eos. Dimittet quia plagis superabitur , quia non relinquet Dominus virgam peccatorum, V I A super sortem iustorum, ut non extendant iusti ad iniquitatem manus sitias: perciti scilicet impatientia.Nam quonia nouit dominus hominu figmentum,qui nisi ab eo roborentur, non ha-
68쪽
bent ex sua conditione: ut in tentatione diutius stabiles perseuerent. Et ideo cum ea facit prouentum ut sustinere valeant. Certum est Apostolum a Deo confortatum fuisse , ut nil tam Mat. argraue potuerit eum separare a charitate Christi:
Veruntamen,atrocitas persecutionis in Asia, viuendi tedium ei peperit. Siquidem seviente Amtichristo,non fieret salua omnis caro e nis eius dies breuiarentur. Sic prouidente Dei misericordia, qui Ecclesiam Dei per trecentos annos vexaverunt, missos quandoque fecerunt Chrisianos. Quo docemur, seviendi potestatem a J musolo Deo esse, tametsi voluntatem persequendi 'HA nemo nisi a peccatoribus esse dixerit. Ad haec. am Non est quo animum despondeamus, si aduer-δε travesarius grassetur,cum dominus eius possit ludere molpotestatem , quam ad electorum probationem per ad tempus permisisse perhibetur. Daboque gra tram populo huic coram . Ggiptys. Plerumque co-tigit ut qui spreto Deo, mundi gratiam re fauorem venantur,utrique tandem,& Deo, & mundo habeantur exosi. Id enim in Abimelech co. Dd. pletum nouimus,qui regnandi cupidine, fauore
hominum fretus septuaginta fratres suos uno dempto J occidit, quem tamen inde ad ebsunt detestati ut ab hijs, armis lacessitus , tandem ignominiose interiit,Iudas relicto Christo blanditur Pharisaeis demum laqueo sibi mortem co-Mat.a sciuit, ut pote a Christo separatus, & a Pharis is contemptus:quod suae proditionis poeniteret. Qui vero in Dei gratiam . mundum auersatur
Deo interdum ita disponente J apud homines
69쪽
bene audit: etiam a quibus impari cultu separatur. Nam Hethei principes, addicti idololatriae, ius sepulchri Abraham concesserunt: quasi in-ria i uiti praecium suscipientes. Tobias Dei cultor :impium Salmanasarem se muneribus honorantem,expertus est. Ob id, quoniam odium AEgiptiorum populus Dei patienter sustinuit: vertit dominus odium illud in amicitiam. Quo docemur, dilectionem Dei super omnia desideranda. Et βοliabitu . cegiptum. Nemo furtum dixerit quod Deo conferente possidetur. Nec furti insimulandi sunt qui mutuo accepta, perpetuo
detinent et quando cassos labores exhibuerunt, communi mutuantium commodo. Nam honestum est censendum: quod Deo factum est prae- ' cipiente. 8 Et ideo pulchra fuit admodum He-Basium braeorum astutia agiptios decipientium, ac pro
in Prin- opere aedficatarum urbium : praemium suscipie-cipii pr. tium. Id quidem lucri, ex afflictionibus repor--r tu tarunt. Et qui agiptum relinquunt id est paganismum aut herae sim dediscunt, eo tantum studeant onusti prodire,ut praeter aurum veritatis.& argentum eloquentiae: nichil impuritatis se desiderasse commonstrent. Nec vera dogmata, dicendi venustatem ab infidelibus mutuare indecorum est. si pietati non obsint. Quandoquidem vasa sunt literae paganoru quibus diuin' liquor hauritur Et vestes Aegiptioru asportatur, quando exemptu continetiae ab infidelibus sumitur. Siquide vestibus, humanus operitur pudor. Quid enim nocet fideli, si infidelis exeplo caste vixerit: qui ab eius impietate no polluitur'
70쪽
Imponendaque haec sunt super filios, & filias a
patribus ut morum , & operum honestate mutuata, ad nutum patrum gaudeant filii, & filiae, nec sine illorum ausu quicquam praesumant. Sed age ut tandem finiatur. Tunc aurum, & a gentum ab AEgiptijs petimus unde tabernaculuDeo fabricemus, cum prophanos & philosophos legimus: ut diuinam scripturam sapienti us,& facundius, rimemur. Nullum tamen dubitare reor in tabernaculi diuini gratiam,populum Dei de Aegipto attulisse aurum,& argentia. Sed diuinis beneficijs obliuione sepultis, prius ea conflando,vitulo exhibuerunt, malo quidem suo , non quia expenderunt: siquidem ociosum eue non debet, sed quia impulo cultui dedica
runt. Quo docemur non nocere aurum, nec a
gentum, sed usus indebitus: quo fornicator, &immundus, aut avarus, idolorum seruituti douincti sunt.
tW Ondens Moyses ait. Non cresset michi, netuet audient vocem meam. Sed dicent. Non appa
fuit tibi dominus. Omnis verbi diuini administrator pro virili adniti debet, ne cum alijs praedicauerit:operam ludat. Id quidem timebat ibe Apostolus qui dicebat Galatis. Timeo vobis,ne 'sine causa laborauerim in vobis. Nec ob aliud Ionam fugisse existimo, nisi praedicandi timore,& ne peteret Ninivem r atque timens quod sibi non crederetur. Quis agricola sponte cineres sulcaret,ut in illis triticum spargereturὶ Non est