Ab urbe condita libri. Erklärt von W. Weissenborn. 8. Aufl., besorgt von H.J. Müller

발행: 1885년

분량: 493페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

a. h. 202.

dum militari aetate ni perio accepto omnia audacissime incipientem nusquam sesellit ortuna. patris et patrui persecutus mortem 13 ab calamitate vestrae domus decus insigne virtutis pietatisque eximiae cepisti amissas I Iispanias reciperasti quattuor inde Punicis exercitibus pulsis consul creatus, cum celeris ad tutandam 14 Italiam parum animi esset, transgressu in Africam, duobus hic exercitibus caesis, binis eadem hora captis simul incensisque castris. Sphace p0tentissimo rege capto, tot urbibus regni eius, tot nostri imperii ereptis, me Sextum decimum iam annum haerentem in possessione Italiae detraxisti potest victoriam malle 15 quam pacem animus novi Spiritu magno magis quam utiles: et mihi alis aliquando fortuna adsul sil quod si in secundis rebus 16

bonam qu0que mentem darent dei, non ea Solum, quae BVeni SSent, Sed etiam ea quae evenire possent, reputarem US. Ut omnium obliviscaris aliorum, salis ego documenti in Omnis 3 Su Sum. quem modo castris inter Anienem atque urbem vestram positi 17Signa inserentem ac iam prope candentem moenia B0mana vide-

das Ungluck a die erant assura g; dochiat te die Sp. Ηd s. alii Schein lich ex cal. - quati. etc. 28, 3, 14. - amissas, dureli denaod der Scipionen, S. 28, 3, 3 ib. 18, 9. celeris n. die bis alitia et Con

zu traue sei, ann mein eispi elvor allem elire n. - Satis docum., 8, 35 P hic tibi dies satis documenti dederit, ut etc. ge Wolin licher is documento de documentum esse Wie darnach bis ei lendera ecli angegeben ird, S. 8,

sin Dunsi cher, de Put halte ahrscheinlicii nur signa infer moenia, die Spey. Dur ac iam r. Scand. moenia; et de Lesarten in un- Vol istandi g, ergangen sicli aberae-

rent. ei chi aus dem Oig. ergangi Werden ann ac iam aber Sichbesse an inferentem at 3 Post-tis an schii esSt, gl. 3, 67, 11 scandentem in aggerem Volscum 22,

432쪽

a. u. 552.

ras, hic cernas duobus ratribus sortissimis viris, clarissimis imperatoribus orbatum, ante uenia prope obSessae patriae, quibus 18 terrui vestram urbem, ea pro mea deprecantem maximae cuique sortunae minime credendum est in bonis tuis rebus, nostris dubiis, tibi ampla ac speci0sa danti est pax, nobis petentibus magisl necessaria quam honesta melior tutiorque est certa pax quam sperata victoria haec in tua illa in deorum manu est ne tot 2 annorum elicitatem in unius horae dederis discrimen cum tuas vires, tum vim fortunae Martemque belli communem propone animo. utrimque serrum, utrimque corpora humana erunt; nuS-2 quam minus quam in bell0 eventus respondent non tantum ad id, quod data pace iam habere potes, si proelio vincas, gloriae adieceris, quantum ademeris, si quid adversi eveniat. simul parta 22 ac Sperata decora uni uch0rae sortiana evertere potest omnia in

kennen, docti a re die rotangiangaus dem sol g. cernas nichi line Harte. - cernas, di magSt, ann Stsehen indes is de Conjuncti an

vor ei ne maintreten gelio ister, ast adjectiviscit, . , 9 7 28, 27, 9, wir de gehosst,ird - haec, illa,29 33, 10. - re dederis, S. 1, 44 6, gl. 27, 27, 11. - cum tuas etc. Wennaleieli dein Mittet gross

433쪽

a. h. 202.

LIBER XXX CAP. 30.

pace iungenda tuae potestatis sunt, P. Corneli tunc ea habenda sortuna erit, quam di dederint. inter pauca felicitatis virtutisque 3 exempla M. Atilius quondam in hac eadem terra suisset, si victor pacem petentibus dedisset patribus nostris; non statuendo felici tali modum nec cohibendo esserentem se fortunam, quanto hius elatus erat, eo foedius conruit. is quidem eius qui dat, n0n qui 24 petit, condiciones dicere pacis; sed forsitan non indigni simus qui nobismet ipsi multam irrogemus non recusamus quin omnia, 25 propter quae ad bellum itum est, Vestra sint, Sicilia Sardinia Hispania, quidquid insularum toto inter Africam Italiamque continetur mari. Carthaginienses inclusi Asricae litoribus vos, quando ita redis placuit, externa etiam terra marique videamus regentis imperio. haud negaverim, propter non nimis sincere petitam aut Texpectatam nuper pacem Su Spectam esse vobis Punicam fidem. multum, per quos petita sit, ad sidem tuendae pacis pertinet,

nius Ann. 9, 9 mortalem Summum fortuna repente reddidit, e Summo regno ut famul insimus esset. inter pauca: in an beson dersmerkwurdiges, S. 22, 7 1 SonStfindet sicli inter exemPla Ss ex mylum ess metir ei pateren s. Tacit. An n. 1l, 24 u. a. - Alilius, 28, 2 l. in hac e. t. ehor nichi sowol Zu intem fuisset, ais es in Dahere Bestim mura Zu

Atilius enthali: et ei nem Austreten in diesem Laiade, O er So

- non Statuendo das Asyndeton

beeteichne das nerwariete char- se ais die ruliere Lesar sed .st. Ob das an Sich passen de statuendo tandem d sch. hegla ubi glist, lassi sicli nichi erit ei men. esser. s. f. die te in uni, an diges Pser sicli baumen de Fortuna u-get n. S. e. 14 frena Dit, in ei nemandere Bilde 45, 8, T is demum

vir erit, cuius animum neque Pro S

sit dei Fri edens bruch und en im

s. g 3, die ac siste erant assul gdes et gigen rieges. - quidquid iris. Blles Was Inset si die Gesanam thei de In se in , S. c. 16, 10;

hie nichi passendi annibal in denMund gelegi, gl. 23, 13, 3 Punico

bello. - multum P. S. 3, 11, :

434쪽

a. u. 52.

28 Scipio vestri qu0que, ut audi0, patres non nihil etiam ob hoc, quia parum dignitatis in legatione erat, negaverunt pacem: - 29 Hannibal pet pacem qui neque peterem, niSi utilem crederem, et propter eandem utilitatem tuebor eam, propter quam petii. 30 et quem ad modum, quia a me bellum coeptum est, ne quem eius paeniteret, quoad ipsi invidere dei, praestiti, ita adnitar, ne quem paci per me partae paeniteat. 31 dversus haec imperator Romanus in hanc sere sententiam respondit , .n0 me fallebat, Hannibal adventus tui spe a thaginienses et praesentem indutiarum idem et spem paci tu 2 basse; neque tu id sane dissimulas, qui de condicionibus super i 0ribus pacis omnia Subtrahas praeter ea, quae iam pridem

3 in nostra poteState sunt ceterum ut tibi curae est sentire cives tuos, quanto per temnere leventur, sic mihi lab0randum St, ne,

mullum se abstinebant; 39. 13. 4 mullum incusabat Caes. B. G. 3 9, 3 multum confidebant;

Ἀννίβας κεῖνος etc. - eandem reben So eget . - et quia etc., ie

si cher, da die alteren Ss habere avere adv. t. spem haben. - Prae-xens. i. f., en si damais, at si et hii brachen, gewissentias et hal ten verpnichtet waren: PraeSent. schein aus idem stat aus indutiarum S. 28, 43, 1, eZOgen, Umjenes dem sol g. ρem charser ent-

neque, dias. Scipio eginiit mitdem, omit Hannibal eschlossen

tribution S . S. c. 16; Olyb. c. 8.- curae e. hier mi acc. c. in s.,

8 4, 21, 5. - sentire, nichi cives tuos, is deriauptbegi iis, unddeshal voran gestetit, chiastisch

435쪽

a. h. 202.

quae tit m pepigerunt, hodie subtracta ex condicionibus pacis praemia persidiae habeant. indigni, quibus eadem pateat condicio, etiam, ut prosit vobis ratis, petitis. neque patres noStriliri 0res de Sicilia, neque nos de Hispania secimus bellum et tunc Mamertinorum sociorum periculaim, et nunc Sagunti excidium nobis pia ac iusta induerunt arma: Vos lacessere et tu ipse sate bris et dei testes sunt, qui et illius belli exitum secundum ius sag-que dederunt et huius dant et dabunt quod ad me attinet, et Ghumanae infirmitatis memini et vim sol lunae reputo et omnia, quaecumque agimus, subiecta esse mille casibus Scio ceterum quem ad modum superbe et violenter me satere sacere, si priuS- quam in Asricam traiecissem, te tua voluntate cedentem Italia et imposit in naves exercitu ipsum venientem ad pacem petendam aspernarer Sic nunc, cum prope manu con Sertum reStitantem

Wor si sicli durch dei Vertragverpsichtet, in deni si es heim lichinent 20gen haben ais Betolinungeneri, alten. - condicio is condicionib. egenuber, de die in Zetnen Bed inguia gen una lassen de Vertr3g.

tum auso Isterioribus u erklare n.

21, 10 9 eventus belli sicut aequus rideae, unde itis stabat, ei victoriam dedit, gl. 3, 44 b. 6-8. iit ori aut 30 11s., 19L- ceterum eici, ungea clitet challes essen inge den bin, gla ubeicli unte de vorti egenden Verhalt-nisset doch nichi ubermuthi guhan dein, en icti aus en si ii here Forderungen est elle, es lieberaus inen amps an homine lasse, at voti denset ben abgehe. - m-

Supinum de Ausdruch ist,ie gi secundum de geri chilichen Sprachein dei Legi factionen eriti elint, in denen die strei tenderi Parteie uinden egens tand der lage einen Schein Lamps eganneia, S. Gell. 20,

10 9 institutum est ut litigantes non in iure apud Praetorem manum conserent, sed eae iure maritim conSerium vocarent, id est alter alterum eae iure ad manum conserendam in rem, de qua ageretur aut en Acher US . - O- caret eici Varro L. L. 6, 4: sic conserer manum dicimur cum hoste, sic in iure manum coHSertum vocare Gell. l. l. non eae iure manu consertum sed magis ferrorem reyelunt. De Zum amps Aussordernde bediente sicli de For- mel inde ibi ego te eae iure manu conSertum voco. Der Strei darii ber, ob annibal das Rech habe, tali en is seinligent hum utetrach-ten, S. 22, 44 6, Son in Africa,

436쪽

a. u. 552.

10 ac tergiversantem in Africam attraxerim, nulla sum tibi verecundia obstrictus proinde si quid ad ea, quae tum pax conventura videbatur, quasi multa navium cum commeatu per indutias expugnatarum legat0rumque violatorum, adicitur, esl, quod reseram ad consilium; sin illa quoque gravia videntur, bellum parate, quoniam pacem pati non potuistis . Ita insecta pace ex conloquio ad Suo cum Se recepisSent, frustra verba iactata renuntiant armis decernendum esse habendamque eam fortunam, quam dei dedissent.

lassi, und nichi line Begu aut die manus iniectio in dem altesten ProceSSVersaliren es3gi. De Aus-druci manu confert is Wol ge-wahit in Begie hun aus manum conserere in militari scheriinsicht, die Entscheid uti kan nur in dem

aber fons nicht so eget clinet, ird; ebens findet sicli manu conserta, Wie geWolinlicii elesen ird, schwerlich - manu iniecta, olaber in andere Bede utun g, S. 1,

2b, b Flor. 1, 34 2 18), 14 Plaut. Mil. 1, 1, 3. restit. s. 10, 19, 5;

in lentus, assuetus, incen Sus laceS-

--tilla navium etc., steter genit.

is de genit. ei multa expeXegetisch, ibi das an, ori die multa bestetit, 25 3 13 u. a. - est, quod res. S. c. 4 9 es stan dem Feldherri Dei, Antrage vor den Κriegs-rath gu bringenis de nichi an ders

437쪽

Ch. 202.

LIBER XXX CAP. 32.

In 3 Stra ut est ventum, pronuntiant ambo, arma expedirent 32lnilites animosque ad supremum certamen, non in unum diem sed in perpetuum, Si se licitas adesset victores Roma an Carthago lura gentibus daret, ante cra Stinam noctem scituro SD neque utina Africani aut Italiam, sed orbem terrarum Victoriae prae-nlium ore par periculum praemio, quibus adversa pugnae sortuna fuisset nam neque R 0manis et fugium ullum patebat in aliena ignotaque terra, et Carthagini supremo auxili essus adesse videbatur praesens excidium. Ad hoc discrimen procedunt postero die duorum opulentissimorum populorum duo l0nge clarissimi duces, duo sortissimi exercitus muli ante parta decora aut cumulatur eo die aut eversuri. ancep igitur spe metu mi Scebant animos contem 5

pedire abhangi gemachi, da ies expedire aucti animos expediregesagi erden onnte, gl. 38, 25, 12 u. 3. - victores, ast te icti victuri, victores futuri , ierim Folg. scituros, . 29 6, b victoribus; l 56.8. - iura . . ais ei chender Herrschast, Sou vera nitat, da dies e

sicli dari et eigi, das de Gebie- tende alle Vertia linisse des Sta atq-lebens durch seine Bestim mungen iura ord net, , , , gi leges dare, 9, 20, 5 45, 31, 1. 38 Ge-genthei is iura petere, S. 23, 5,

torum par periculum fore eorum, oder quantum Praemium victorum tantum periculum fore eorum, quib. etc. - adUers. . f., 9, 18, 12 quibus numquam ad ersa fortuna

Theti de Re de Scipios Auch das Reicli des Masinissa urde in die-sem Falle einen Schul ge altri

438쪽

a. u. 552.

plantibusque m0do Suam modo h0Stium aciem, cum n0u oculis magis quam ratione pensarent vires, simul laeta simul tristia ob Vel Sabantur. quae ipsi Sua ponte Don Succurrebant, ea duces admonendo atque hortando Subiciebant Poenu Sedecim annorum in terra Italia res gestas, tot duces Romanos, tot exercitus occidione occisos, et Sua cuique decora, ubi ad insignem alicuius pugnae memoria militem venerat, reserebat; Scipio Hispanias et recentia in Asrica pr0elia et consessionem hostium, quod neque non petere pacem propter melum neque manere tu ea prae

insita animis perfidia potuissent. ad hoc conloquium Hannibalis, in secreto habitum ac liberum fingenti, qua vuli, nectit; minatur, quibus quondam auspiciis patres e0rum ad Aegatis pugnaverint 10 insulas, ea illis exeuntibus in aciem portendisse deos adesse

2 yraeoccupatis non auribus magis quam animiS. - Subiciebaλὶt,

tit, e gibi ei ne sit spinea echepassen de Deutun g, s. au 26 38, 10 id crimen , - quod liberius sieolenti sit 1, 27 6 qua for-

illis nichi aus die Romer egogenWerden. - quibus, deos Si ver-kurgi t. ea dei aestuit tibus illis Forte/lderu/ὶt, quae iis auspiciis quondam portenderant, quibus

disse, da die Auspicientur Zulassenode verbieten, S. 27, 16, b, Soharin urspri inglicii on inem r-χlge de Voraus verkundigi Wird, nichi es agi ei dei dii ea auspicia portendunt, Sonder ausPiciis Portendunt, S. 1, 8, 3 29, 10, 8; ea - Porsend. Loniale edoch ge-Sagi ei den, inso seria ausPicia auctivola Vorbede ut ungen iuberhaupi ge-brauchi Wir uia dies glinstigeund unguiastige sein connen malum, Ptirna ausPicia Cic. Cat. m. 4, 11, gl. Paul. Dia c. p. 244 piacularia auspicia Pyellabant, quae sacrificantibus tristia portenda

439쪽

Ch. 202.

LIBER XXX CAP. 32. 3.

ffinem belli ac laboris in manibus esse praedam Carthaginis, re-ilitum domum in patriam ad parentes liberos coniuges penatesque

lleos. celsus haec c0rpore vuliuque ila laeto, ut vicisse iam re illieres, dicebat.

Instruit deinde primos hastal0s, post eos principe S triariis

po Stremam aciem clausit. non consertas autem cohortes ante 33

3 ua quamque Signa instruebat, sed manipulos aliquantum inter ii di Stantis, ut SSet spatium, qua elephanti hostium acti nihil

sit dines turbarent. Laelium, cuiu ante legati, eo anno quaesto 2ris X ira Sortem ex Senatu c0nsulto opera utebalur, cum Italicom manib. S. c. 30, 3. - reditum .,

S. 2b, 33, 4: λι reditus dormon; 22, 1, 13 Romam adventu . in Patr. ad Pen. in die Bede ut ung

20: rediturum ad penales et in patriam. - celsus, Ausdructi des Selbstbe ussi se ins T, 6, b celsi et spe haud dubia feroces. - ita

l. Vgl. 26 l9 4 10 42 6. t dici, 29, 28, 3.

postremos claudebant. - non cori L. a. c., gl. Fronti n. l. l. nec corὶ tinuas construxit cohortes, Sed

manipulis die 3 Manipel, et chespaler in ei ne Cohorte veretnig twaren inter se distantibus Patium dedit indes besta nil das Un-gew0hiiliche de Aut stellula viel mel, dari n. dasidie ZWischen ratam e gwischen den Manipelli durch et de Schlachirpi lien, die hastati in principes, sortii esen, I directos ordines, nichi, te gewoliniich, die principes inter denuntervalle derΗastateri standeri. De Ausdructi cohortes s. c. 41, 5 28, 4, 17;31, 2, 6, is unge nata de nur derAbwechslung egen ebrauchi, detin das nichi Cohorten im spatere Sinne gemein sind, eigi die Unterschei duri der rei acies, die bei de Cohortens telluri nichi stati habentorin te, und das sogleicli sol g. manipulos Pol. c. 9 6 LIo rLος

l0, 5, 6 intervalla quin 7, 33, 10: omnia qua 8, 36, 9 V. B. 2. Laelium etc., ahrscheinlichis et ei seiner nwesentiet in ROIN S. c. 17 2b, ais Candidat ungetreten undieWahit Worde n. Warum e so spat die politis che Laus- balin eginiat, si nichi si cher uermittetn s. 26, 48 9. - legati,

extra S., Wie intra ordinem, . 3,

2, 2, gl. 8, 6, 5. De Amis kreis ei nes uastors iri hier alius ein facti dureli in Senatusconsultange lesen wahrscheinlicii attet hi Scipio, de mi Seinem seu heren uastor Cato nichi in gutem Verne limen gestanden alte s. 29,

440쪽

LIBER XXX CAP. 33.

a. u. 552.

equitatu ab sinistro cornu, Masinissam Numidasque ab dextro opp0suit. Vias patentis inter manipulos antesignan0rum velitibus is tunc levis armatura erat complevit, dato praecepto, ut ad impetum elephantorum aut post directos refugerent ordines, aut in dextram laevamque discursu applicantes se signis viam, qua inruerent in ancipitia tela, beluis darent. Hannibal ad terrorem prim0 elephanto - LXXX autem erant, quot nulla umquam in acie ante habuerata instruxit, deinde auxilia Ligurum Gallorumque Baliaribus Maurisque admixtis in secunda acie Carthaginiensis Afrosque et Macedonum legionemri modico deinde intervallo relicto subsidiariam aciem Italicorum militum, Bruttii plerique erant, vi ac necessitate plures quam Sua V0luntate decendentem ex Italia secuti instruxit. equitatum et ipse cir-Momingen Str. 2, 521. - ab sinistro c., on da an aus; an an deriist

die Landuit Scipio si irchiele. Ligur Gall. die uinilia , et cheaus diesen bestehen, die Maced .und Itali her sin aucti auxilia; Polyb. c. li ibi die Zali an περὶ

ιυρίους ντες καὶ δισχιλίους τίναριθμον, nacti Appian de di ille I heii des steres Scipio at nach

SEARCH

MENU NAVIGATION