XFrancisci Luisini Vtinensis In librum Q. Horatii Flacci De arte poetica commentarius

발행: 1554년

분량: 179페이지

출처: archive.org

분류: 시학

41쪽

IN POETIcEN HORATII in inglegis. Sola Sophoclaeo tua carmina digna cothurno. Iambis autem in tragoedia uti ueteres coeperunt, postquam satγri ex ea fuerunt explosi: tunc utebantur tetramestris, quia satyricis saltationibus erant aptiores uersus: mox recepta sunt trimetra, idest

mihi σν. trimetrum ex tetrammetro Iambicum factum est: tetrummetro enim primum

titebantur, quia sat γrica, magi,s saltatoria poesis erat. loquitur autem hic Aristoteates de tragoedia . ALTERNIS APTUM SERMONIBUS . in tragoeαdia , comoedia personae loquentes inducuntur: Iambus autem uel imprudentibus nobis in sermone excidit. nam nostra colloquia Iambis referta sunt. fuit igitur lamabus in tragoediam, ei comoediam adhibendus. Aristotiles in poetice, ames t R ires νεια λέγcpulae πῆ δαλἰκ Myς άM, Mus . plurimis enim Iambis in colloquio utimur. et supra appellarat Iambum λεν Mν. idest, ut ita dicam, dicibilem . Iamrabus uero qualis sit, docet Diovsius Halicarnasseus in libro de compositione, ubi ait constare eum ex breui, o langa syllaba, si breuem habeat ἰαussulus, idest praecedenatem. cicero in oratore ad Brutum de hac re sic inquit. sequitur ergo , ut , qui maxia me cadant in orationem aptum numeri,uidcndum sit. π sunt qui lambicum putent,

quod sit orationi simillimus: sua de causa feri, ut is potismum propter similitudia

nem veritatis hibeatur in fabulis , quod illa daci licus numerus hexametrorum masgniloquenti est accommodatior. o post. 1uod longe Aristoteli videtur secus, qui iuπdicat ἱeroum numertim grandiorem, quam de deret soluta oratio: Iambum autem nimis e vulgari esse sermone . Theon in proramnasmatis cauendum esse docens, ne versus in oratioram incidat, iambos non caueti sese af irmat, ιδε α ιον οπταν εἰς κAiα το ζει di scio, q-ομογιό α qaejς το n ox, Od m et iret si s ν . uenia dignum est erratum, cum quis in ea metra incurrit, quae cum orautione similitudinem habent, ut metrum lumbi cum . recte autem sermones Horatius dis ait: sermo enim duorum est colloquentium , medius sermo, cum alter non restondct. Vi ilius libro quarto de Mercurio Aeneae restonsum non expectante, Tali c)llenius ore locutus Nortales visus medio sermone reliquit. Antequam partem hanc interpretationi, dimittamus, perpendendum est diligenter, quod supra diximus tam αἱ uni ab Aristotele fuisse dictu ni Mxlv ν, idest , ut ita dicam , dicibilem . nam uir doactis mus Maior ius epud ciceronem in oratore Iambum λ interpretatur, astum orationi, si deducatur, vel elegantem , si λ του . adaducit etiam testimonium ciceronis, qui ibi Iambum orationi simillimum dixit esse . ego, Mi rem in pauca conferam, ciceronem existimo recte seηsum Aristotelis expressoe . nam Iambus e nixo orationi simillimus est. D,ἶκζν autem iambum dici ab Aristoatele vinor, quod, tit ita dicam, dicibilis est, idest, quod, cum de aliqua re dicimus , iambo vel inniti in dicendo utimur: neque enim Mirare eum res retus,ns deindμ tria:

42쪽

co MMgNTARIVS 2 oitu alternis sermonibus aptus est, ut hic ait Horatius, unde Theon In prog mnasmustis, δο GH ἡ πς ρἰGUρασῆς ac rettς τἀήουσνές πὀ wiος Aiv idest, quare omnes scriptores inuiti in hoc pedis genus incurrunt. π loquitur de Iambo. si igitur Iambo uel nolentes scriptores utuntur, lambus est λε Πύς, idest icenti occurrens, et, si latine dicere possemus, dicibilis, idest ultra se orationi offerens . nam si,ut Mesoragius,

eptum orationi, vel elegantem exponemus, huic pedi tribuemus, quod altis etiam con, venit pedibus, uel numeris. quare doctissime mea quidem sententia Petrus Victorius apud Aristotelem libro tertio rhetoricorum , tibi de heroico numero bre uerba leguntur, cis Mor, Tota λεητών, MYI idest amplum, dicenti occurrentem, harmonia egentem, mendum sustulit, addens particulam od, ut legamus οι λεκτών :quo modo enim heroicus numerus potest esse λεα nus , cum sit amplus, grandi, POPULARES VINCENTEM STREPITUS. Acronis hic sententia maxime mihi uidetur esse probabilis: ille enim sic uincentem Drepitus populares, Me testius sonantem in scena, quam clamor populi. mox alteram j ntentiam sic addit. tales inquit 'repitus excedit iste pes, ut vincat populi clamores, quia Iambus uincit clamores stinantium , hoc est, quia plus meretur laudari , quam laudetur . prior mihi

interpretatio Acronis placet, quam etiam corroborabimus . nam in theatris tum lilius, π clamor erat, comoedi, π tragoedi altius uocem to ere cogebantur, er tollebant: quia lambis frequentibus utebantur, Iambus populares strepitus uincebat: nam qui recitabant, licet esset aliquis tumultus, em strepitus, tamen audiebantur. de hoe clamore in theatris, cum poemata recitabantur a comoudis, π tragoedis, Horatius sielibro fecundo epistolarum, ad Augustum sic ribens.

Nam qκα peruincere uoces Eualuere sonum, referunt quem nostira theatra e Garganum mugire putes nemus, aut mare Thusicum:

Tanto cum strepitu ludi steriantur, π artes, Divitias peregrinae. Demosthenes λύζους uocat, quos bis Horatius strepitus populares. qui oratoribus etiam concitabantur. in oratione Πυας θεσβέοω , de Aeschine loquens pro Philippo dicente, ναῶ Θορυζού mutose, aura οι κ ε 31M - ἀι silis o 1R1 . obstrepentibus uobis, audire illum nolentibus. NATUM REBUS AGENDIS . quia in comoediis, o tragoediis adhibetur, in quibus resgeruntur, exempli gratia. in Andria Terentis Davus Simoni fucum μαcit, stem Pamphilo asseri, babendae amasiae uxoris: simo nuptias simulat: Carinus eurat sibi destonsari eam, quam Pamphilus negligebat. alia huiusimodi . In tra αgoedia etiam geri res inuenies. in Elielira Sophoclis. Essedit a parentem g crudeli matre , er ab Aemplo necatum defiet, credit primo Orestem etiam procul a patria mortuum, mox Orestes ignotus uenit, π Cbtemne tam matrem occidit, ultus Agamemnonem patrem : quare Aristoteles libro tertio rhetoricorum de Oreste, cor ἀμύντωρ, inquit, idest patris ultor , etc. Dixit autem Haratius Iambum ede natum rebus agendis, quis

43쪽

IN POETICEN HORATII

vltro alternis in siermonibus, quibus res gestae com nemorantur , occurrit, tu expressit Graecoctum illud quem eruditi viri, Theodorus, Argyronius, Alcyos nius aptum natum vertere ex Aristotele solent, er Horatius utrunque apposuit, pau*lo ante Alternis aptum sermonibus. hic uero, natum rebus agendis. MVSA DEaDIT FIDIBUS DIVOS. etc. nunc de bricis poetis dicit, quibus proprium eranendi argumentum praescribit, ut de Diuis, de Olympionicis , de amoribus, Cr et nutauiis canant: eos autem per fias intelligit: ae bra enim , O fidibus nomen sistiti sunt: fuerunt autem nouem lyrici poetae, quortim nomina in epigrammatibus Graecis descripta epigrammate reperies, Pindarus, Simonides, Stesichorus, Ibγcus, Alcaman, Bacchirides, Anacreon, Alcaeus, Sapho. uide etiam interpretem Pindari . Horatius igitur praeclare in odis, libro primo, sic argumentum petit, Quem uirum s aut Heroa bra, uel acri

Tibia sumis celebrare cito Qu'm Deum t cuius recinet iocosa Nomen imago ρ Quo loco Pindarum verte imitatus est, qui Odesiacunda Obmpiorum sic inquit.

Hic in poetice Horatius per pueros Deorum Heroes intellexit . pueros autem , idest mi interpretare. sic Horatius doctis me. Nam Heroci flij sunt Deorum, ut refert so crates in Cratylo Platonis, bis uerbis. ἡνας δεπιυ γ Diatm s at ἐν ς οῦ Θος Θν της , , Pra di . frustra igitur quidam in Horatium argutantur, o deblattearant, praetermissos ab eo fuisse Heroas inepte asserentes. ET PUGILEM VI ac TOREM, ET E QV V M CERTAMINE PRIMUM. Capyem, σPollucem . Horatius ipse in odis, Dicam π Alcidem, puerosq; Ledae, Hunc equis, illum superare pugnis Nobilem . de isdem Homerus.. ρα si ποδω Ux, iam ἀγχειν πλυδάux.Hos ubique fere coniunctos inuenies, commune etiam Romae templum habebant, tems plum autem Castoris tantum nomine appellabatur , unde Bibulus, qui alter cos. eam c. caesare fuerat, o caesari nullis in rebus resi'. e potuerat, ut plane inanis Cos. uisus sit casare omnia ad arbitrium administi ante , similis Polluci dicebatur, cui a fratre castore pars glorix, o communis templi praerepta videbatur. Suetonius in caesare . PUGILEM igitur, idest pugnis, et manibus acrem, et, ut Homerus plane eis, αγαθύν. pugnis bonum. nam in potatbis, seu quinquerelane, qui ex quinque certaminibus constabat, pugnis etiam dimicabant. si bis primo Graecorum epigrammaatum Antipater Nicophontem pugilem celebrauit.

44쪽

M. ovis suis, .m Moi tu riώσίν ολύμπα. cum lamines pugil uincebat matophon in Olympiis. CERTAMINE PRIMUM ..castor enim in equestri praestio habitus est acinimus. sed asstidit Horatius ad religionem Romanorum, qui sepe pustarunt incredibili celeritate se a Castore certiores faetos de suorum uidioris, ut bello cimbrico euenit, quo die Marius in Caudio Venetiae campo Cimbrorum acies 'auit, Romani accepto vietoriae nuncio exsularunt, nota deinde incredibilis celeritas Castorem, o Pollucem indicauit. Florus libro tertio ubi bellum Cimbricum, e Theutonicum, de Tigurinum describis . possumus etiam uersium buηc, π pugilem uidiorem, equum certamine primum, non ad castorem, o Pollucem re me, sed ad eos, qui in certamianibus illis Graeciae Obmpiis, Iothiis, Nemris, Isthmiis, quae Pindarus descripsit, e de quibus legere est libro primo epigrammatum Graecorum, initio, ut fores euadeabant . de his etiam multa Vitruvius libro IX. Lyrici enim horum victorias decantabunt, ut Pindarum fecisse videmus, e fecisse Simonidem Lγricum sium poetam constat. nam eius carmen retulit Aristoteles libro tertio Rhetoricorum , cum eius nomen extolleret, qui mularum in cursiu uicerat, χoctein αεMοποδυν Di DOMUI παν. salvete velocium filiae equorum : erat enim rubra θεις, idest quinquercio, ut ait Pauesanias libro primo in Aeliacis, constabat luela, pugillatu, cursu, saltu, pans

cratio. IVVENUM CURAS. Iuvenum amores. Virgilius. at regina graui iam dudum saucia cura Vulnus alit uenis . LIBERA VINA . conuiuia, in quibus ebrii, uel hilares arcuma confitentur. Pindarus in Nemeis, in ede, quae de cromis

ex tripode loqui dicimus , qui uera dicunt. Horatius in epistolis, quid non ebrietas desiis gnat s operta recludit, etc. quem locum de ebrietate ex Aristophanis equitibus expresissum ab Horatio eleganter invenies , si duos illos poetas conferes. orici autem de uino , et de ebrietate libenter uerba faciunt, ut Horatium fecisse videmus, praesertim in odis: ut Francisicus Robo Nessus, vis dodi simus, in suis annotationibus diligenter obsier, Mauit, qui collatis etiam oricorum poetarum Graecorum multis fragmentis cum Hoaratio hoc demore Dauit. Alcaeus quidem apud Athenaum sic inquit. πνωψ, mr λύγεον στο ivs P, αμίζα. bibamus , quid bcbnum extinguimus dies non lonugior digito est. X I . Descriptas seruare uices, operumq; colores. Cur ego, si nequeo, ignoroq; , poeta fallitor Cur nescire Pudens praue, quam discere malo ir

45쪽

IN POETIcEN HORATII inue itur in res, qui cum supradicta poetices genera suis rebus accommodare nees irent, tamen poetae nomen sibi uendicabant, CT seipsum increpat eorum personam indures. nam per si ipsum illos intelligit. J Nesto rem facere solitum , cum Graecos

ν prehendebat, obstruauit Plutarchus: minus enim aegre ferimus reprehensiones, cum, qui nos reprehendit, partem culpae ultro sustinet. DESCRIPTAS VICES. ut alias res epico argumentum, alias elego, alias iambo, alias brico subiiciamus, quod ipse perstime in comoedia, CT tragoedia statim probat, cum non eundem utriusque γlum esse contradit. OPERUM QV E C O L O R E S . poematum tiarietates. ut enim res plectae coloribus distinguuntur: nam alios colores pratum , ager ne arboristas consitus , si depingatur, alios urbs, uel domus, alios aliae res poscunt: sic alios coalares heroicum carmen, idest aliam steriem, alios bricum postulat. sic de singulis. color igitur hic sumetur pro cuiusque poematis propria stecie, o cmgruente forma.

quo modo ab oratoribus color usurietur, Quintilianus docet libro quarto. nam ubi de

Narratione scribit, haec babet uerba. Sunt quaedam π falsae expositiones, quarum in soro duplex genus est, alterum quod in brumentis adiuuatur , ut P. clodius fiducia testiκm , qua noste incestum Romae commiserat, Iteramnae se fuisse dicebat: alterum quod est intuendum dicentis ingenio, id interim ad solam uerecundiam pertinet, unde

etiam mihi uidetur dici color. eadem igitur ratione, oratores er poetae colorem usura

pant , sic iurisconsulti etiam . nam Marcellus libra quinto Digestorum, titulo de in furioso testamento, lege quinta, sic ait: Huius autem uerbi de in scioso uis illa, ut dixi,

est, docere immerentem se, CT ideo indigne praeteritum, vel etiam exheredatione sum ramotum, reues illo colore defenditur apud iudicem. ut videatur ille non quasi sanae mentis fuisse, cum testamentum inique ordinaret. POETA SALUTOR. cum ignorem poeticem, poetae mihi nomen ascisco. Lucianus in libro de conscribenda historia uitium hoc in Abderitanis notauit, qui ex febre omnes repente sunt poetae facti, ita morbus quidam arrogantiae omnium mentes inussierat, ἄ- πο Rὶ ἐς εἴς avj iis ruini γ , em io phsiae seps vora'. uide, quae diximus in Pare is libro tertio cap. tris gesimo quarto. CVR NESCIRE PUDENS . cur propter pudorem testandae ignorantiae, et ab alio discendi, ignorare poeticem, quam addiscere gratius est quidam in prouectiore aetate disicere prae pudore nolunt. nam apud Plutarchum in libro de saluutaribus praeceptis Tγberium caelarem dicere solitum legimus, oes πιηργ πνως ε , , Π προτένων ia7si χῆρα κνῖγἰur ς Thr . virum iam sexagen aurium medico manum porrigentem, irridendum esse. melius Plato,qui in Alcibiade nisure Periclem eloquentissimum, er sapientissimum uiseum , qui cum dicebat, coruscareo fulgura mittere, ut ait cicero, uidebatur, in robustiore aetate ad Damonem disiens di causa ire solitum testatur, aura τηλns υρος ων, Δαιανι ἱυεΠν ωIbi

emst. CT nunc tantuscum sit, huius rei gratia Damonem conuenit. non absimili ratione Demosthenes in oratione de falsa legatione Aeschinem exagitat, αὐ

46쪽

co MM1NTARIVS 22αως LI. sed male audire, in iudicium uocari, quidlibet pati mauuli apud uos, quam aliquid ad arbitrium Philippi non facere. PVDENS PRAVE. duo illa uerba coniungenda sunt, quidam enim ingenuus pudor est, quidam turpis, ut eorum qui discere erubescunt. lege librum Plutarchi nn ὶ δυωmias, idest de pudore uiti s. in quo multa nancisceris, quae ad hunc lacum pertinent.

XII.

Versibus exponi tragicis res comica non uult,

Indignatur item priuatis , ac prope socco Dignis carminibus narrari coena Thyestae. Singula quaeque locum teneant sortita decenter. In quo differant, de discrepent inter se duo bae nobilissima poemata, tragoedis, σωmoedia, his uersibus planum facit Horatius . comoedia inquit, quae pertenuis est, erbumili socco incedit, non grandi coiburno, tragicos uersus amplos, ex sonoros non flagitat, sed suo stylo exponi mauult 1, Item tragoedia, quae uehemens, et horribilis est,

comica carmina, ut tenuuia, er maiestati suae non conuenientia res it . nam tragiacum, er grande carmen exposcit M. Tullius in libro de optimo genere oratorum . itasque er in tragoedia, inquit, comicum uitiosium est, o in comoedia tragicum turpe, erin caeteris est suus cuiusque certus sonus, o quaedam intelligentibus nota uox . Ariastoteles autem clarius π expressius in poetice demonstrauit, quibus in rebus inter se comoedia, Cr tragoedia dissentiant, is rubri A ri δασορῶ καὶ ἰοιωδία, His sa Ara δἰ iux , ψ μί. γώ-, Q A cελτους μιμῆλα βουλε cia e s 3. . qua dissimilitudine tragoedia, er comoedia est: haec enim, idest comoedia humiliores , illa uero praestantiores iis, qui nostro saeculo uiuunt, homines imitari uult. qua rati ne Hermogenes libro primo de Idaeis oratoriis uehementiam orationis, idest σορ θοα

asteritas contra praestantiores personas, ipsos iudices, uel senator fit, uehementia austem contra humillares . NON V V L T . idest non debet, more Graecorum, ex quisbus Horatius saepe orationis Durus sumit. Aristoteles libro secundo P sicorum ubi de sine agit. βάλε, Μ. ἡ πανύγω τὸ μάλsς- ο . debet enim non omηe extremum esse finis, sed quod optimum est, ibi Aristoteles poetam reprehenodit, qκi mostem iaminis finem esse dixerat, unde addidit ipsi, quid sinis censeri deo beat. uerba hic desicripta Aristotelis non intellares Diuus Thomas, doctismus latin rum interpres, ad poetam , quem Aristoteles arguit, detorquet indocte, er imperite, sic enim inquit: uult enim poeta, quod non omne ultimum sit finis, sed illud, quod est ultimum, er optimum , Me est, cuius causast. cοιλεω apud Aristotelem o Thoma id significat, quod debet, siue oportet .sie Graeci omnes loquuntur, sc ipse ali bi Aristoteles libro tertis de moribus ad N&omachum, Q δάκίύσον cου λεγε.

47쪽

IN POL T lcgNIHORATII diu, οι, A mς αγο si π σεισσον. quod inuitum dicimus, debet appellari, non . si quis ignoret, quod conducibile sit. in Parergis libro tertio cap. quarto, ubi locum illum in phsicis Aristotelis declaramus, plura in medium ex gracis attulimus. redeamus ad Horatium, qui docet decorum in re, o uerbis esse seruandum, ut delectum rerum, e

uerborum babeamus , quα comoediae , quae tragoedia tribuantur : nam decorum in eo

qui dicit, in eo qui audit, et in re ipsa stediari, scribit in Lysia Dionysius Haricarnasseus.

ceos olim Socrates, idest Lysiae orationem , negligit. Virgilius. Et pontem indignatus Araxes. quem nos imitantes in Eridano, quem scripsimus ad illustri simum Aloasum Cornelium cardinalem, sic inquimus: Et rapidis pontem frustra indignatus in undis Dan nubius .est enim similitudo a' superbo homine sumpta , qui supplisem , uel humilem aliquem a se reiicit, cuius amicitiam fugit cane peius, π argue. P R I α.VATIS. familiaribus, humilibus , quales esse homines priuati solent, qui maragistratum non gerant , nec personam Reip. sustineant. magistratus enim res quaedam

diuina uidetur, cuius constectum vitamus aliquando, ut numinis. Paulus iurisco

sultus libro nono Digestorum , titulo, si quadrupes pauperiem fecisse dicetur , leges cunda, si quis aliquem euitans magistratum forte, in tabernam proximam se immississet , ibiq; a' cane feroce iasus esset, etc. talis tragoedia est . at comoedia priuato homiani similis est . cog NA TH TESTAE. inscriptio tragoediae cuiusdam , sed pro omni tragoedia ponitur. Atreus, Thyestes Pelopis piij fuerunt, a Messes fuit ab Atreo pulsus, qui etiam si filios comedendos exhibuit, unde in odis Horatius. Et serauam Pelopis domum . chaeremon Thestem tragoediam scripsit , ut est a uetor Athera

naeus libro X III. α δεντ οπΣ si . Thestem Aristoteles in poetice inter familias tragicas collocauit, quas ibi recenset, νυ Oλιγας οικέα aut vi ta uelim B, P, eg-αλν κν ο ια, κω οἰδε αν, M ορῶ ν, λω μελε α fον, 12 λ. Γην,10 τη λε ον. nune circa paucas familias pulcherrimae tragoediae compositae uersa tur, ut circa Alcmaeonem, o Oedipum, π Orestem, et M leagrum, et Thyestem, et Telephum . LOCUM TENEAN T. quae sunt comica, in comoedia ponantur: quae tragica in tragoedia constitvuritur. tractum a re militari, ubi locum deserere turpe, et periculosum erat. Liuius libro II. de Ap. Claudio inuestu, haud falso in proditorem exercitum militaris disciplinae, desertorem signorum . quae sequuntur. Halisarnas seus libro nono exprimens illud, desertorem signorum, οπι τα ρομεια αξ λωλvi sim .

XIII.

Interdum tamen & uocem comoedia tollit,

Iratusq; Chremes tumido delitigat ore, Et tragicus plerunque dolet sermone pedestri.

48쪽

l co MMENTARIVs . 23 comoegium humilem,'tenuem , tragoediam grandem , ore amplam in superiore contextu esse dixit Horatius . his fatetur hunc aliquando ordinem peruerti: comoedia enim aliquando grandis, tragoedia tenuis est. tamen comoedium tenuem esse, πplane familiarem, etiam Cicero in oratore consitetur his uerbis. itaque uideo uisum esse nonnullis, Platonis, e Democriti locutionem, etsi absit a uersu, tamen, quod incitratius feratur, o clarissimis uerborum luminibus utatur, potius poema putandum , quam comicorum poetarum, apud quos nisi quod uersiculi sunt, nihil est aliud quot iadiani dissimile sermonis. I N T E R D V M . quis interdum tantum grandis comae dia est, plerunque, acfere semper humilis, iccirco digna est potius, ut humilis, quam altu, π sublimis uocitetur . nam nomen ab ea parte rei derimatur , quae uberior est. in eodem oratore cicero sic inquit .sed iam illius perfecti oratoris, e summae eloqNen tiae steries exprimenda est, quem hoc uno excellere, idest oratione, caetera in eo latere, indkst nomen ipsum . non enim inuentor, aut compositor, aut actor haec complexus est Omnia, sed π graece ab eloquendo rhetor, latine eloquens dictus est: citeraurum enim rerum , quae sunt in oratore, partem aliquam sibi quisque uendicat, dide nudi autem , idest eloquendi mo ni a uis soli huic conceditur. Aristoteles libro fecundo mea teorologkorum, ubi uentos ait gigni e sicco balitu terrae .L ut in , sic ait: ποια

sed haec omnia a' parte excellentiore nomen sumunt. TOLLIT . tollit autem uoacem , quia res acerba occurrit, o tragica, quare exclamantum est . sic oratores ex clamant. Aesbines apud Plutarchum m αλοσωτο mTς άicitur . comoedia uari ituocem: ubi res humilis est, o acclamatione non digna, ipsa quoque humilis: ubi res indigna, ipsa q:toque indignius queritur. hoc faciendum ab oratore praecipit cicero in oratore ad M. Brutum his uerbis. ac uocis quidem bonitas optanda est : non est enim in nobis, sed tractatio, atque usus in nobis. ergo ille princeps variabit, o ma tabit,

omnes sonorum tum intendens, tum remittens persequetur gradus: uocis autem tres ni sunt, quibus uarie , cum res posset, tragoedia utet κν. de his cicero in oratore R. mira est enim quadam natura uocis, cuius quidem e' tribus omnino sonis inflexo, acuato, graui, tantasit, et tam suauis uarietas perfecta in cantibus . comaedia autem totalit uocem, cum aliquid indignum describitur , infandum : uox enim grauior tum rem, tum ingenium non liberale testatur. Theophrastus in libro, quo naturus diues rum hominum describit, cum imaginem agrestis ingeniij es geret, quam x fatu appessat, his uerbis utitur, v ρυεγαλη τῆ σωικ υλῖ. I R A T V S QV E c id R E αMES. ut apud Terentium in Andria Simo ait, uenit mane clamitos ad me Chromes etc. cum scilicet ille comperit Pamphilum peregrinae amore teneri. T V M I D OORE. tragicis uerbis: in tragoedia enim uerba sunt tumida, ut ampullae . paulo post Horatius. Proticit ampullas, π siesquipedalia uerba. praeterea qui indignantur, plerani ira dicuntur . si igitur pleni, nec se est, ut tumidi sint. Aristoteles libro tertio Rhea

49쪽

IN POg TI EN HORATII toricorum Alcidamdntis illud refert, de irato. 1μπους sati ἐν z'ερουι Iara , me nων A ED Llιν γινοι suis . animum ira plenam , uultum igneo colore suos sum . DOLET SERMONE PEDESTRI. deset, inquit Horatius, quia in tragoedia semper dolor exprimitur, in tua duo haec sunt praestanda, ut ait in poetice Aristoteles, rari σοβῆον, κω τι ἐλεεινον, horribile, et miserabile, sermone autem pes destri, idest humili dictione : sui enim pedibus incedunt, humiles sunt, qui equo uerabuntur, alti, π acres. quod uidetur expressisse Lucanus, ut cetues medio conlectus in agmine caesar. π Virgilius, Astur equo sidens, e uersicoloribus armis. in resagoedis reperies aliquando lenitatem , uerba quadam dolentium mitius, suma

Vnmm . Pudet me o mulieres, si videor multis querelis nimium uobis discruciari. uis me doloris haec facere inuitam cogit. Ignoscite . hic Electra dolet ,

o sermone utitur pedestiri.

XIIII.

Telephus, & Peleus cum pauper, S exul uterque

Proiicit ampullas,& sesquipedalia uerba, Si curat cor spectantis tetigisse querela, Non satis est, pulchra esse poemata, dulcia sunto, Et quocunque uolent, animum auditoris agunto, Vt r identibus arrident, ita flentibus adsunt Humani uultus. si uis me flere, dolendum est Primum ipsi tibi , tunc tua me insortunia laedent. Quomodo tragoedia sesubmittat, comoediae similis fui, nunc Horatius e lenadere instituit, poetas quosdam tragicos sui temporis reprehendens, ut Euripidem qui ,T lephum, Cr Peleum inopes, egentissimo, loqui instatius, Cr superbius faciunt, erquidem eo tempore,cum propter inopiam, er calamitatem aliorum opem implorare, e misieratione homines allicere uolunt. hoc prudenter non sit, inquit Horatius . tunc

enim Thelephus, e Peleus fastum detonere, o blandis, miserabilibusq; verbis uti debent. sic tragoedia se submittet. haec res iciens M . Tullius in oratore ad Brutum

sic ait. An ego Homero, Ennio, reliquis poetis, ex maxime tragicis concederem, ut ne omnibus locis eadem contentione uterentur crebroq; mutarenti nonnunquam etiam

ad quotidianum genus sermoreis accederent 'ipse nunquam ab illa acerrima contentiora ne disicesserem ρ T E L E P H V s, ET PELEVS. Telephus fuit rex Mysorum,quia quando ad inviam redactus dicitur, quare tragoediae argumentum praebuit: Tele.

50쪽

rbum autem tragoediam scripsit Agathon, ut testatur Athenaeus Iisro decimo, nemo non audiuit hunc Telephum Achilli, hasta uulneratum , ab eadem fuisse sanatum, unde libro sexto Graecorum epigrammatum pulcherrimi bi uersus leguntur, quos i i dum ad amicam scripsit, quam amabat perditissime.

Telephus ego sum o' puella. tu uero fas Melis Achiilles. pulchritudine tua desiderarium meum exple, ut illud iniecisti. Peleus pater Achillis Phocum fratrem necauit, elocius a patre exulauit. hunc non ponit Aristotelis in familii, tragicis, sed tamen adadit , κω ocmς αὐοις ἡ πιθοῦν δ'ἀ οῦ misi ci , π quibuscunque aliis accidit uel grauia perpeti, vel efficere. Telephus perpessis est, Pelius effecit. Pealeus Aciri filius Phliis imperauit. Plato in Thean, n A L π λM; ό mxussis OBix.

ete. PROIICIT AMPULLAS. ampullae uitrea uasa sunt , quae , ut Muras ni nos saepe uidimus , cum sunt, vitrum tumescit, artifices os vehementer inαfant, ut stiritu materiae vitreae strinam ampullae reddant. quia igitur ampulla, e artisices illi tumidi sunt, Horatius tragica, instata uerba ampullas vocat . nam

etiam in epistolis libro primo sic ribens ad lulium Florum hae similitudine usus est, de Tityo loquens. An tragica deseuit ampullatur in artes quanquam non inscias ierim, Horatium hic per ampullas posse innuere cucurbitulas illas, quibus sanguis mittitur: sunt enim eae quoque tumidae, π tum ex aere, tum e uitro sunt. Hess ms;

gis laudat Paulus libro texto his uersis. αχοῦ ολυ 222-m μὰ 'λον εἰῶν L αλη rara, πλειονος est laselam cpM ς , Q i υαλινων ἐγιμαως tusis ρκγνυόμπων. παtiores ad attrahendum sunt aereae, plus stammae sustinentes, quam fragilii Mureae. S E S QV IPEDALIA VERBA. longa, ut uideantur esse sesquipedalia, uti rud Aristophanis in nubibus, ristam βρο imitae νοι. altera distio tonitrum, πfulmen comprehendit. Flamminius, er uiuent saeclis innumerabilibus. SI CVαRAT COR SPECTANTIS. etc. π hoc quidem inquit facit Tel bus, e Peleus si curat cor stectantis tetigisse qκerela, idest, cum uult miserationem ob aduerasum fortunam suam captare. quae tamen sic non captari solet ' prudentibus . inerti igitur poetae erant, qui sic Telephum, π Peleum inducebant. dicit autem querela, quia in tragoedia ubique querimoniae sunt propter τὸ σοβοόν, καὶ το ελ πιον, quae inesse tragoediis debent. nam in Aiace sophocli, est ri σο:ων , idest borribile, cum

amens exprimitur Aiax : quis enim non exhorreat cum Deos videmus amentia nos plectere solitos, nisi ossicium coluerimus ' in Philoctete uero se τὸ ε λεεnον ὰ Sophocle exopressum, idest miserabile . de quo hic Horatius, tum atque in locis, ubi Philoctetes loqui

tur, tum uero maxime, tibi miser exit ad herbam colligendum , qua pedi tibido mea dicinam fuciat. certe sophocles Philoctetem ipsum loquentem miserabiliter facit, non superbe , cum ille praesientem fortunum suam incommodam ante oculos haberet, non ueterem illam omnibus bonis circumsilientem, qua tum db:erat, Philoctetes Neoptoles

SEARCH

MENU NAVIGATION